
<!DOCTYPE html
  SYSTEM "about:legacy-compat">
<html lang="en">
<head><meta http-equiv="Cache-Control" content="no-cache, no-store, must-revalidate"/><meta http-equiv="Pragma" content="no-cache"/><meta http-equiv="Expires" content="0"/>
<!--<base href="https://www.ucc.ie/en/ck408/astrophysics/"/>-->
	<meta charset="utf-8"/>
	<meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge"/>
	<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1"/>
  <meta property="history:section" content="CELT project: The Gaelic abridgment of the Book of Ser Marco Polo | University College Cork"/>
	<meta property="history:title" content="CELT project"/>
  
	<!-- The above 3 meta tags *must* come first in the head; any other head content must come *after* these tags -->
	<!-- Chrome, Firefox OS and Opera -->
	<meta name="theme-color" content="#0055a0"/>

  <!-- Favicon -->
	<link rel="apple-touch-icon" sizes="60x60" href="https://www.ucc.ie/en/media/2017siteassets/favicon/apple-touch-icon.png"/>
	<link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="https://www.ucc.ie/en/media/2017siteassets/favicon/favicon-32x32.png"/>
	<link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="https://www.ucc.ie/en/media/2017siteassets/favicon/favicon-16x16.png"/>
	<link rel="manifest" href="https://www.ucc.ie/en/media/2017siteassets/favicon/manifest.json"/>
	<meta name="msapplication-config" content="/en/media/2017siteassets/favicon/browserconfig.xml"/>
    
  
 <title>CELT project: The Gaelic abridgment of the Book of Ser Marco Polo | University College Cork</title><meta name="description" content="The Gaelic abridgment of the Book of Ser Marco Polo|Book of Lismore, fo. 79a1–89b2|An electronic edition|by unknown|ed Whitley Stokes"/><meta property="og:title" content="The Gaelic abridgment of the Book of Ser Marco Polo|Book of Lismore, fo. 79a1–89b2|An electronic edition"/><meta property="og:url" content="http://research.ucc.ie/celt/document/G305002"/><meta property="og:description" content="The Gaelic abridgment of the Book of Ser Marco Polo|Book of Lismore, fo. 79a1–89b2|An electronic edition|by unknown|ed Whitley Stokes"/><meta property="og:image" content="aislingoenguso-edit-keyboard-300w.jpg"/><meta property="og:locale" content="ga_IE"/><meta property="og:locale:alternate" content="en_IE"/><meta property="og:locale:alternate" content="la_IE"/>

  <!-- meta tag info -->
  
 <!-- Start SEO -->
 <meta name="DC.Keywords" content="default customMetaKeywords"/>
 <meta name="DC.Description" content="null"/>
 <meta name="description" content="null"/>
 <!-- START - Facebook Open Graph, Google+ and Twitter Card Tags 2.0.8.2 -->
 <!-- Facebook Open Graph -->
 <meta property="og:locale" content="en_US"/>
 <meta property="og:site_name" content="UCC"/>
 <meta property="og:title" content="University College Cork"/>
 <meta property="og:url" content="https://www.ucc.ie"/>
 <meta property="og:type" content="website"/>
 <meta property="og:description" content="Learn, Study and Research in UCC, Ireland's first 5 star university. Our tradition of independent thinking will prepare you for the world and the workplace in a vibrant, modern, green campus."/>
 <meta property="og:image" content="https://www.ucc.ie/en/media/aboutucc/12-101P1000602.JPG"/>
 <meta property="article:publisher" content="https://www.facebook.com/universitycollegecork/"/>
 <!-- Google+ / Schema.org -->
 <meta itemprop="name" content="University College Cork"/>
 <meta itemprop="description" content="Learn, Study and Research in UCC, Ireland's first 5 star university. Our tradition of independent thinking will prepare you for the world and the workplace in a vibrant, modern, green campus."/>
 <meta itemprop="image" content="https://www.ucc.ie/en/media/aboutucc/12-101P1000602.JPG"/>
 <link rel="publisher" href="https://plus.google.com/u/0/communities/103375296693922864963"/>
 <!-- Twitter Cards -->
 <meta name="twitter:title" content="University College Cork"/>
 <meta name="twitter:url" content="https://www.ucc.ie"/>
 <meta name="twitter:description" content="Learn, Study and Research in UCC, Ireland's first 5 star university. Our tradition of independent thinking will prepare you for the world and the workplace in a vibrant, modern, green campus."/>
 <meta name="twitter:image" content="https://www.ucc.ie/en/media/aboutucc/12-101P1000602.JPG"/>
 <meta name="twitter:card" content="summary_large_image"/>
 <meta name="twitter:site" content="@UCC"/>

	<!-- Styling -->
  <link rel="stylesheet" type="text/css" media="screen" href="https://www.ucc.ie/en/media/2017siteassets/css/main.min.css"/>
  <link rel="stylesheet" type="text/css" media="print" href="https://www.ucc.ie/en/media/2017siteassets/css/print.css"/>

	<!-- HTML5 shim and Respond.js for IE8 support of HTML5 elements and media queries -->
	<!-- WARNING: Respond.js doesn't work if you view the page via file:// -->
	<!--[if lt IE 9]>
		<script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script>
		<script src="https://oss.maxcdn.com/respond/1.4.2/respond.min.js"></script>
	<![endif]-->
  
  <!-- hack to enforce responsive images for everything in the module wrap -->

  <style> 
    .module-wrap img {
    	display: block;
      max-width: 100%;
      height:auto;
     }
  </style>
  
<script type="text/javascript" src="../jquery.min.js"> </script><script type="text/javascript" src="../popfoot.js"> </script><script type="text/javascript" src="bootstrap-slider.js"> </script><style type="text/css">
.left-side-nav__nav li a.nomenu:after {
    content: ""; }
.teitable {
    width: 100%;
    overflow-x: auto;
    white-space: nowrap;
}
        /* popup from https://codepen.io/vavik96/pen/xbjGde */
a.thumbnail { display:inline; border:none; position:relative; z-index:0; }
a.thumbnail:hover { background-color:transparent; z-index:50; }
a.thumbnail span{ /*CSS for popup image*/
        position: absolute;
        background-color: lightyellow;
        padding: 5px;
        left: -1000px;
        border: 1px dashed gray;
        visibility: hidden;
        color: black;
        text-decoration: none;
}

a.thumbnail span img{ /*CSS for popup image*/
        border-width: 0;
        padding: 2px;
}
a.thumbnail:hover span{ /*CSS for enlarged image on hover*/
        visibility: visible;
        top: 0;
        left: 60px; /*position where enlarged image should offset horizontally */
}

.aside { padding:0px; }
.left-side-nav button.empty { padding:5px; }
.left-side-nav button.empty:after { content:""; }
.subsid { line-height:120%; }
span.missing { color:red; }
span.inactive { color:blue; }
span.fa { color:green; padding-left:3px; padding-right:3px; }
div#rubric { font-family:serif; font-style:normal; }
div#rubric p { line-height:120%; }
span.u { text-decoration:underline; }
span.i { font-style:italic; }
span.captionlabel { font-weight:bold; }
caption { font-weight:bold; font-size:110%; }
ol.breadcrumb li#update:before { color:#777; font-family:sans-serif; content:"  (document last updated:"; }
ol.breadcrumb li#update:after { color:#777; content:")"; }
div.footnotes { display:none; }
div.footnotediv { font-size:80%;
                  line-height:1.2em;
                  background-color:white;
                  box-shadow: inset 0 1px 0 0 rgba(0,0,0,0.05), inset 0 0.1em 0.1em 0 rgba(0,0,0,0.025);
                  border:solid #669999; 1px; 
                  text-color:black; 
                  padding:1em; 
                  z-index:1000}
blockquote.TEI { font-size:100%; }
blockquote.TEI:before { content:" "; }
blockquote.TEI:after { content:" "; }
blockquote, .content-wrap__wrapper blockquote, .module-24 blockquote { font-style:normal; }
blockquote.summarised-letter { text-style:italic; } /* added PF 2021-02-09 for BF/HM */
blockquote.summarized-letter { text-style:italic; } /* added PF 2021-02-09 for BF/HM */
li.lg { margin-top:1em; }
li.doc { font-weight:bold; }
li.meta { font-style:normal; }
span.overlap { text-decoration: underline wavy Chocolate; }
span.flag { color:Chocolate; }
span.inlineitem { font-style:italic; }
span.trailer { font-style:italic; }
span.stage { font-family:serif; }
p.opener { font-style:italic; }
p.closer,p.dateline { text-align:right; }
/* spans created by inline markup */
span.lbn { vertical-align:sub; font-size:66%; color:green; font-style:normal; text-decoration:none; }
span.lbc { vertical-align:sub; font-size:66%; color:Gray; font-style:normal; text-decoration:none; }
span.term, span.frn, span.title, span.corr, span.sic, span.orig, span.abbr { font-style:italic; }
span.ex, span.gloss, span.sup, span.add { text-decoration:underline; }
span.del { text-decoration:line-through; }
span.date::before { content:"📅 "; font-style:normal; }
span.signed,span.salute { font-family:cursive; }
span.lem, span.on, span.orgName { font-weight:bold; }
/* TeX logos, borrowed from TeX4ht and adapted */
body span.TEX { 
                letter-spacing: -0.125em;
                padding-right:0.125em;
              }
body span.TEX span.E { 
                       position:relative;
                       top:0.4ex;
                       left:-0.0417em;
                     }
body a span.TEX { 
                  text-decoration:none;
                }
/* LaTeX */
body span.LATEX { 
                  padding-right:-0.8em;
                }
body span.LATEX span.A { 
                         position:relative;
                         top:-0.5ex;
                         left:-0.4em;
                         font-size:75%;
                       }
body span.LATEX span.TEX { 
                           position:relative;
                           left: -0.4em;
                         }
body span.LATEX span.E { 
                         position:relative;
                         top:0.4ex;
                       }
body a span.LATEX span.A { 
                           text-decoration:none;
                         }
/* BiBTeX */
body span.BIBTEX span.I { 
                          position:relative;
                          top:0.4ex;
                        }
body a span.BIBTEX span.I { 
                            text-decoration:none;
                          }
/* LyX */
body span.LYX span.Y { 
                       position:relative;
                       top:0.4ex;
                     }
body a span.LYX span.Y { 
                         text-decoration:none;
                       }
/* Metafont */
body span.MF { 
               font-family:sans-serif;
             }
/* Metapost */
body span.MP { 
               font-family:sans-serif;
             }
/* XeTeX */
body span.XETEX span.E { 
                         FILTER:FlipH;
                         position:relative;
                         top:0.5ex;
                         left:-0.0417em;
                       }
body a span.XETEX span.E { 
                           text-decoration:none;
                         }
      </style></head>

<body class="inner">

	<!-- cookie policy -->
	<div class="cookie cookiePolicy bottom" style="display:none;">
		<div class="cookie__inner">
			<div class="row">
				<div class="col-xs-12 col-sm-9">
					<a name="d.en.832499" href="http://celt.ucc.ie/"> </a>
<h2/>
<p>We use cookies to help give you the best experience on our website. By continuing without changing your cookie settings, we assume you agree to this. Please<a target="_blank" href="https://www.ucc.ie/cookies"> read our cookie policy</a> to find out more.</p>
        </div>
				<div class="col-xs-12 col-sm-2 col-sm-offset-1">
					<a class="btn btn--outlin closeCookie" href="javascript:;">Close</a>
				</div>
			</div>
		</div>
	</div>
	<!-- // cookie policy -->

	
	<!-- navbar // layout: header -->
    <header id="header" class="header">
      <div class="navbar navbar__custom">
	<a class="navbar__brand" href="https://www.ucc.ie/en/">
	  <h1 class="sr-only">University College Cork</h1>
<!--
	    src="/en/media/2017siteassets/images/ucc_logo__insertVectorrainbow.svg"
-->
	  <img alt="UCC Logo" src="https://www.ucc.ie/en/media/2017siteassets/images/ucc-central-header-logo.svg"/>
	</a> 
	<button type="button" class="nav-toggle text-uppercase" data-toggle="button" aria-pressed="false"><span>Menu</span></button> 
	<div class="ucc-class">
	  <div class="inner"><h2>The Gaelic abridgment of the Book of Ser Marco Polo</h2><h3>CELT Project</h3></div>
	</div>
	<ul class="top-nav list-inline">
	  <li><a class="courses" id="gtmCoursesNavLink" href="https://www.ucc.ie/en/study/courses/">Courses</a></li>

    <li class="dropdown"><a class="dropdown-toggle links" data-toggle="dropdown" role="button" aria-haspopup="true" aria-expanded="false" id="gtmMyUCCNavLink" href="#">My UCC</a>
        <ul class="dropdown-menu">
            <li class="icon-menu">
                <ul>
	<li><a href="/"><i class="fa fa-home fa-fw">‍</i>Home</a></li>
	<li class="visitedPagesLink"><i class="fa fa-history fa-fw">‍</i><a href="javascript:;">Visited Pages</a></li>
	<li class="favouritePagesLink"><i class="fa fa-star fa-fw">‍</i><a href="javascript:;">Favourites</a></li>
</ul>
            </li>
            <li class="split-menu top">
                <ul>
<li><a href="https://www.ucc.ie/en/contact/">Contact</a></li>
<li><a href="http://booleweb.ucc.ie/">Library</a></li>
<li><a href="https://www.ucc.ie/en/staff/">Staff</a></li>
<li><a href="https://www.ucc.ie/en/students/">Current Students</a></li>
</ul>
            </li>
            <li class="split-menu bottom">
            <ul>
<li><a href="https://www.ucc.ie/en/exams/results/">Exam Results</a></li>
<li><a target="_blank" href="https://blackboard.ucc.ie/">Blackboard</a></li>
<li><a target="_blank" href="https://www.ucc.ie/calendar/">Calendar</a></li>
<li><a href="https://visit.ucc.ie">Visit UCC</a></li>
<li><a target="_blank" href="http://mytimetable.ucc.ie/">Timetables</a></li>
<li><a target="_blank" href="https://app.ucc.ie/maps/">Campus Maps</a></li>
<li><a href="https://www.ucc.ie/en/students/wellbeing/">Wellbeing</a></li>
</ul>
            </li>
        </ul>
    </li>


        
        <!-- Irish -->
         
            
        

        <!-- English -->
        <!--
            <li class="language"><a href="/en/ck408/astrophysics/">EN</a></li>
        -->
      </ul>
		</div>
	</header>
 <p style="margin-bottom:100px"/>
	<!-- // navbar -->

	<div style="margin-top:0px;" class="page-wrap">
		<!-- navigation // layout: header -->
		<div class="navbar__nav">
			<div class="navbar__inner">
								<ul class="mainNavList">
					<li>
						<a href="https://www.ucc.ie/en/study/">Study</a>
						<button type="button" data-toggle="collapse" data-target="#mainNavList1" aria-expanded="false" aria-controls="mainNavList1" aria-label="Study Menu"/>
						<ul id="mainNavList1" class="collapse">
							<li><a href="https://www.ucc.ie/en/study/courses/">Courses</a></li><li><span class="currentbranch0"><a href="https://www.ucc.ie/en/study/undergrad/">Undergraduate</a></span></li><li><a href="https://www.ucc.ie/en/study/postgrad/">Postgraduate</a></li><li><a href="https://www.ucc.ie/en/international/">International Office</a></li><li><a href="https://www.ucc.ie/en/ace/">Adult Continuing Education</a></li><li><a href="https://www.ucc.ie/en/online/">Online</a></li><li><a href="https://www.ucc.ie/en/cpd/">Continuing Professional Development</a></li><li><a href="https://www.ucc.ie/en/study/undergrad/orientation/">Incoming First Year Students</a></li>
						</ul>
					</li>
					<li>
						<a href="https://www.ucc.ie/en/research/">Research &amp; Innovation</a>
						<button type="button" data-toggle="collapse" data-target="#mainNavList2" aria-expanded="false" aria-controls="mainNavList2" aria-label="Research Menu"/>
						<ul id="mainNavList2" class="collapse">
							<li><a href="https://www.ucc.ie/en/research/about/">About UCC Research</a></li><li><a href="https://www.ucc.ie/en/research/themes/">Research Themes, Institutes and Centres</a></li><li><a href="https://www.ucc.ie/en/research/support/">Research Support Services</a></li><li><a href="http://research.ucc.ie/profiles/">Research Expertise</a></li><li><a href="https://www.ucc.ie/en/research/innovationandtechnologytransfer/">Innovation and Technology Transfer</a></li>
						</ul>
					</li>

					<li>
						<a href="https://www.ucc.ie/en/discover/">Discover UCC</a>
						<button type="button" data-toggle="collapse" data-target="#mainNavList3" aria-expanded="false" aria-controls="mainNavList3" aria-label="About UCC Menu"/>
						<ul id="mainNavList5" class="collapse">
							<li><a href="https://www.ucc.ie/en/discover/history/">History</a></li><li><a href="https://www.ucc.ie/en/about/uccnews/">News and Views</a></li><li><a href="https://www.ucc.ie/en/discover/leadership/">Leadership and Strategy</a></li><li><a href="https://www.ucc.ie/en/discover/campus/">Campus Life</a></li><li><a href="https://www.ucc.ie/en/discover/cork/">Cork City and Region</a></li><li><a href="https://www.ucc.ie/en/discover/visit/">Visit UCC</a></li>
						</ul>
					</li>
					<li>
						<a href="https://www.ucc.ie/en/schoolsdepartments/">Schools &amp; Departments</a>
						<button type="button" data-toggle="collapse" data-target="#mainNavList4" aria-expanded="false" aria-controls="mainNavList4" aria-label="Schools and Departments Menu"/>
						<ul id="mainNavList4" class="collapse">
							<li><a href="https://www.ucc.ie/en/schoolsdepartments/academicschoolsanddepartments/">Academic Schools and Departments</a></li><li><a href="https://www.ucc.ie/en/schoolsdepartments/admin/">Support and Service Departments</a></li>
						</ul>
					</li>
					<li>
						<a href="https://www.ucc.ie/en/bus-ent/">Business &amp; Enterprise</a>
						<button type="button" data-toggle="collapse" data-target="#mainNavList5" aria-expanded="false" aria-controls="mainNavList5" aria-label="Campus Life Menu"/>
						<ul id="mainNavList3" class="collapse">
							<li><a href="https://www.ucc.ie/en/careers-work/employers/">Work with UCC Students</a></li><li><a href="https://www.ucc.ie/en/careers/employers/">Recruit UCC Graduates</a></li><li><a href="https://www.cubsucc.com/executive-education/">Executive Education</a></li><li><a href="https://www.ucc.ie/en/cpd/">Centre for Continuing Professional Development</a></li><li><a href="https://www.ucc.ie/en/research/">Research and Innovation</a></li><li><a href="https://www.ucc.ie/en/entrepreneurship/">Entrepreneurship Resources</a></li>
						</ul>
					</li>
					<li>
						<a href="https://www.ucc.ie/en/alumni/">Alumni &amp; Development</a>
						<button type="button" data-toggle="collapse" data-target="#mainNavList6" aria-expanded="false" aria-controls="mainNavList6" aria-label="Alumni Menu"/>
						<ul id="mainNavList6" class="collapse">
							<li><a href="https://www.ucc.ie/en/alumni/">Home</a></li><li><a href="https://www.ucc.ie/en/alumni/about/">About Us</a></li><li><a href="https://www.ucc.ie/en/alumni/events/">Events</a></li><li><a href="https://www.ucc.ie/en/alumni/benefits/">Benefits &amp; Information</a></li><li><a href="https://www.ucc.ie/en/alumni/community/">Community</a></li><li><a href="https://www.ucc.ie/en/alumni/support/">Support UCC</a></li><li><a href="https://www.ucc.ie/en/alumni/spotlight/">Alumni Spotlight</a></li><li><a href="https://www.ucc.ie/en/alumni/cuf/">Cork University Foundation</a></li>
						</ul>
					</li>
				</ul>
			</div>
      <ul class="mega-footer">
				<li><a href="/"><i class="fa fa-home fa-fw">‍</i> Home</a></li>
				<li class="visitedPagesLink"><a href="javascript:;"><i class="fa fa-history fa-fw">‍</i> Visited Pages</a></li>
				<li class="favouritePagesLink"><a href="javascript:;"><i class="fa fa-star fa-fw">‍</i> Favourites</a></li>
			</ul>
		</div>
		<!-- navigation // layout: header -->
		
	 	<!-- search -->
		<div class="search-wrapper">
			<button class="mega-close"><span aria-hidden="true"/><span class="sr-only">Close</span></button>
			<div class="inner">
				<form class="gse-search-box" id="ucc-search-form" name="uccsearchform" action="https://www.ucc.ie/en/search" method="get"><!-- https PF 2017-08-11 -->
					<fieldset>
						<legend class="sr-only">Search UCC.ie</legend>
						<div class="input-group stylish-input-group">
							<label for="googleSiteSearchText" class="sr-only">Site Search Text</label>
							<input type="text" class="form-control" name="googleSiteSearchText" id="googleSiteSearchText" placeholder="Search here..." autocomplete="off"/>
							<span class="input-group-addon">
								<button type="submit" aria-label="Click for search results">
									<span class="fa fa-search"/>
								</button>
							</span>
							<input class="reset" type="reset" value="x"/>
						</div>
					</fieldset>
				</form>
				<div class="results quicksearchResults">

					<!-- Nav tabs -->
					<ul class="nav nav-tabs" role="tablist">
						<li role="presentation" class="active"><a aria-controls="website-quick" role="tab" data-toggle="tab" href="#website-quick">Website <span class="websiteSearchResultsCount resultsCount"/></a></li>
						<li role="presentation"><a aria-controls="people-quick" role="tab" data-toggle="tab" href="#people-quick">People <span class="peopleSearchResultsCount resultsCount"/></a></li>
						<li role="presentation"><a aria-controls="courses-quick" role="tab" data-toggle="tab" href="#courses-quick">Courses <span class="courseSearchResultsCount resultsCount"/></a></li>
					</ul>

					<!-- Tab panes -->
					<div class="tab-content">
						<div role="tabpanel" class="tab-pane active" id="website-quick">
							<gcse:searchresults-only xmlns:gcse="https://developers.google.com/custom-search/json-api/v1/reference/cse/list" gname="searchOnlyCSE"/>
						</div>
						<div role="tabpanel" class="tab-pane" id="people-quick">
							<ul class="search-results-list">
							</ul>
							<a class="btn btn--blue viewAllResultsButton" style="display: none;" href="#"> View All Results <i class="fa fa-long-arrow-right">‍</i></a>
						</div>
						<div role="tabpanel" class="tab-pane" id="courses-quick">
							<ul class="search-results-list">
							</ul>
							<a class="btn btn--blue viewAllResultsButton" style="display: none;" href="#"> View All Results <i class="fa fa-long-arrow-right">‍</i></a>
						</div>
					</div><!--/tab-content-->
				</div>
			</div>
			<ul class="mega-footer">
				<li><a href="/"><i class="fa fa-home fa-fw">‍</i> Home</a></li>
				<li class="visitedPagesLink"><a href="javascript:;"><i class="fa fa-history fa-fw">‍</i> Visited Pages</a></li>
				<li class="favouritePagesLink"><a href="javascript:;"><i class="fa fa-star fa-fw">‍</i> Favourites</a></li>
			</ul>
		</div>
		<!-- search -->
    
    
		<!-- module wrap // layout: grid-->
		<div class="module-wrap content-wrap social-wrap rhs course">
      <div id="content">
  


      

	  <div class="module-1 no-video">
	    <div class="slideShowSingle"><figure><div style="height:300px;background-image: url('https://www.ucc.ie/en/media/support/itservices/halfheightbannerimages/aislingoenguso-edit-keyboard.png');">‍</div><figcaption style="bottom:0px;"><p class="spotlight text-uppercase">CELT document G305002</p><h2 class="main-heading">The Gaelic abridgment of the Book of Ser Marco Polo</h2><div class="btn-block">‍</div></figcaption></figure></div>
	  </div>
 <!--  container -->
 <div class="container">
	<!--  row -->
	<div class="row">
		<div class="page-nav" id="navspy" data-spy="affix" data-offset-top="750">
			<button class="btn btn--blue" type="button" data-toggle="collapse" data-target="#page-nav" aria-expanded="false" aria-controls="page-nav">On This Page</button>
			<div class="collapse" id="page-nav"><!--The $refsections variable contains:
Section 1. label(front) unit(preface) gi(front) heads(0) gtm(Preface) xml:id(d43981e299) n(front) 
Section 2. label(section) unit(number) xml:id(d43981e576) gi(div1) heads(0) n(1) gtm('NAirmeinBeccetamus,) num(1) menutext('N Airmein Bec cetamus, fo chis…) 
Section 3. label(section) unit(number) xml:id(d43981e4930) gi(div1) heads(2) n(2) gtm(THEGAELICABRIDGMENTOF) num(2) menutext(THE GAELIC ABRIDGMENT OF THE BOOK…) 
Section 4. label(section) unit(number) xml:id(d43981e12194) gi(div1) heads(0) n(3) gtm(Incipiuntcapitulaterci) num(3) menutext(Incipiunt capitula tercii libri.Tinnscnamh for mhachtnad…) 
Section 5. gi(teiHeader) n(details) gtm('NAirmeinBeccetamus,) 
Section 6. gi(div) n(contacts) gtm(Contacts) 
Section 7. gi(div) n(rubric) gtm(Formatting) 
--><ul class="nav" id="navloc"><li class="text-uppercase meta" title="TEI Header"><a href="#teiHeader" class="smoothScrollApplied" id="gtmteiHeaderNavLink">Header</a></li><li class="text-uppercase doc" title="Front matter"><a href="#front" class="smoothScrollApplied" id="gtmfrontNavLink"><b>front matter (The Gaelic Marco Polo)</b></a></li><li class="doc" title="Document body sections"><span style="color:white;">Section</span> <select onchange="if(this.options[this.selectedIndex].value!='')location.href=this.options[this.selectedIndex].value;"><option value="G305002#d43981e576">1. 'N Airmein Bec cetamus, fo chis…</option><option value="G305002#d43981e4930">2. THE GAELIC ABRIDGMENT OF THE BOOK…</option><option value="G305002#d43981e12194">3. Incipiunt capitula tercii libri.Tinnscnamh for mhachtnad…</option></select></li><li class="text-uppercase meta" title="Project contacts"><a href="#contacts" class="smoothScrollApplied" id="gtmcontactsNavLink">Contacts</a></li><li class="text-uppercase meta" title="Explanation of the symbols"><a href="#rubric" class="smoothScrollApplied" id="gtmrubricNavLink">Formatting</a></li></ul></div>
		</div>
		<div class="col-md-9 col-lg-9 content-wrap__wrapper">
			<div class="row">
				<div class="col-md-12">
					<div class="social-wrap__inner" data-spy="affix" data-offset-top="900" data-offset-bottom="200">
						
						<div class="shortlisted">
							<a class="favouritePage" id="gtmCourseSaveToFavourites" href="javascript:;">
								<p class="text-uppercase">Save To Favourites</p>
								<span><i class="fa fa-star-o">‍</i></span>
							</a>
						</div>
						<div class="share-links">
							<p class="text-uppercase">share</p>
							<ul>
								<li class="twitter"><a class="twitterShare" id="gtmTwitterShare" title="Twitter" href="javascript:;"><i class="fa fa-twitter">‍</i><span class="sr-only">Twitter</span></a></li>
								<li class="facebook"><a class="facebookShare" id="gtmFaceBookShare" title="Facebook" href="javascript:;"><i class="fa fa-facebook">‍</i><span class="sr-only">Facebook</span></a></li>
								<li class="linkedin"><a class="linkedInShare" id="gtmLinkedInShare" title="Linkedin" href="javascript:;"><i class="fa fa-linkedin">‍</i><span class="sr-only">Linkedin</span></a></li>
							</ul>
						</div>
					</div>
		    <div class="content-wrap__inner"><ol class="breadcrumb"><li><a href="https://www.ucc.ie/en/">Home</a></li><li><a href="https://www.ucc.ie/en/research-sites/celt//">CELT</a></li><li><a href="http://research.ucc.ie/celt/document/">Documents</a></li><li><a href="http://research.ucc.ie/celt">G305002</a></li><li id="update">2010-11-17</li></ol><!--front matter--><div id="front"><div class="front matter"><h4>Witness list</h4><ul><li>L: Book of Lismore</li></ul></div><hr/><div class="Introduction"><span class="fa fa-bookmark" title="p.245" id="pb.245"> p.245</span><p>The following text is taken from the Book of Lismore, an Irish manuscript of the fifteenth century, now belonging to the Duke of Devonshire, and kept in <span class="pn" title="castle">Lismore Castle</span>, co. Waterford. The text, of which no other copy is known, begins, imperfectly, on fo. 79 recto and ends, incompletely, on fo. 89 verso. It is abridged with great freedom from the Latin version of <span class="ps">Francesco Pipino</span>, as to which see the introduction to the late col. <span class="ps" title="Colonel Henry Yule">Yule</span>'s <span class="title" title="book">The Book of Ser Marco Polo</span>, London 1875, pp. 64, 79, 92.</p><p>Our text has been noticed by <span class="ps" title="James Henthorn Todd">Todd</span>, <span class="title" title="periodical">Proceedings of the Royal Irish Academy</span> June 22, 1840: by <span class="ps" title="Eugene O'Curry">O'Curry</span>, <span class="title" title="book">MS. Materials of Irish History</span>, pp. 25, 200, and by <span class="ps" title="Colonel Henry Yule">Yule</span>, op. cit. vol. 1, pp. 100, 101 of the introduction. But no part of it has been edited save (1) four lines (absurdly misspelt) <sup id="fnref:1.footnotes">1<a href="#fn:1.footnotes" rel="footnote" class="fa fa-comment-o" style="text-decoration:none"> </a></sup> cited by <span class="ps" title="Colonel Henry Yule">Yule</span>, p. 101: (2) the beginning and the end, cited in the preface to <span class="title" title="book">Lives of Saints from the Book of Lismore</span>, Oxford 1890, pp. xxij–xxiv; and (3) the first two pages, printed in the appendix to Part III of the <span class="title" title="book">Facsimiles of National Manuscripts of Ireland</span>, London 1879.</p><p>It is needless here to enlarge upon the desirability of printing the Celtic translations of Latin and French <sup id="fnref:2.footnotes">2<a href="#fn:2.footnotes" rel="footnote" class="fa fa-comment-o" style="text-decoration:none"> </a></sup> texts. They are the best evidence that the mediaeval Irish and Welsh were in touch with the literary life of the Continent: they add considerably to our vocabularies; and in the case of many words and idioms they enable Celtists to ascertain meanings which would otherwise remain unintelligible or ambiguous. They also throw some light on the condition of the Continental texts at the respective dates of the translations.</p></div><hr/><div class="preamble"><!--div: thisdiv=div, # (nth=3) head="The Gaelic Marco Polo"--><!--Heading quâ heading--><h2 id="d43981e386"><span class="sup" title="By Whitley Stokes">The Gaelic Marco Polo</span></h2><!--div: thisdiv=div, # (nth=4)--><h4 class="subsid"><span class="sup" title="By Whitley Stokes">(Book of Lismore, fo. 79 a, 1)</span></h4><p>[1] {<span class="fa" title="gap ">⬌</span>}<span class="fa fa-book" title="MS folio 79a1" id="mls.79a1"> 79a1</span> riguibh ⁊ taisech<span class="ex">aibh</span> na cathr<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> sin. Bai b<span class="ex">r</span>athair righ a n-aibit san F<span class="ex">r</span>onses isin cathr<span class="ex">aig</span> in tan sin. Ba eoluch da<span class="ex">no</span> isna h-ilbherlaibh, Fransisc<span class="ex">us</span> a ainm. B<span class="ex">er</span>ur iar<span class="ex">u</span>m dú a m-bat<span class="ex">ar</span> na maithe ucut, ⁊ cuinghit fair in leabhor do clodh f<span class="ex">or</span> cula o thengaidh na <span class="on" title="people">Tartairedh</span> c<span class="ex">u</span>sin teng<span class="ex">aidh</span> laitianda. “Is omun leamsa”, ol se, “saethar na menmanradh do chaithimh fria gnímhr<span class="ex">adh</span> idhul ⁊ ainchreitm<span class="ex">e</span>c<span class="ex">h</span>”. <span class="corr" title="Corrected from ‘guighit’ by WS">Guidhit</span> h-e fá an c<span class="ex">ét</span>na doridisi. “Dogent<span class="ex">ar</span>,” or se; “ár gidh scéla aincr<span class="ex">istaidh</span>i <span class="corr" title="Corrected from ‘fhaisneight’ by WS">fhaisneidht</span><span class="ex">er</span> sunn, mírbhuili in fhir-Dhia iat-saidhhe, <span class="ex">⁊</span> g<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> aen do cluinfe in t-imut-sa a n-ag<span class="ex">aidh</span> na h-irsi coimd<span class="ex">e</span>ta <span class="corr" title="Corrected from ‘guighfidh’ by WS">guidhfidh</span> co dic<span class="ex">hr</span>a faa clodh-sum f<span class="ex">or</span> cula, ⁊ in nech n<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> <span class="corr" title="Corrected from ‘guighfe’ by WS">guidhfe</span> caithfidh calma<span class="sup" title="By Whitley Stokes">cht</span> a cuirp f<span class="ex">r</span>ia clodh. Nisam omhnach-sa riasin leab<span class="ex">ur</span>-sa Mharcais, or ni fhuil gó ann. Do thadhaill mu rosc-sa h-e ac tabh<span class="ex">ai</span>rt mhind na h-ecl<span class="ex">as</span>i naeime lais, ⁊ ro fhagaibh f<span class="ex">r</span>ia blaisec<span class="sup" title="By Beatrix Färber">h</span>t m-bais gur' fhír son, ⁊ ba diadha intí Marc<span class="ex">us</span>.”</p><p>[2] Cidh fil ann t<span class="ex">r</span>a, <span class="ex">acht</span> ro-s-tinnta P<span class="ex">r</span>onsisc<span class="ex">us</span> in leab<span class="ex">ar</span>-so Mharcuis a Tartairidh a Laitin, <span class="ex">⁊</span> fa h-iat bliadhna in Tig<span class="ex">er</span>na in tan sin .u. bl<span class="ex">iadna</span> dec ⁊ da fhicit ⁊ .cc. ⁊ m<span class="ex">íle</span> bl<span class="ex">iadan</span>.</p></div><hr/></div><!--body matter (assumes div0)--><div id="body"><h2>unknown</h2><h3>Edited by Whitley Stokes</h3><h1>The Gaelic abridgment of the Book of Ser Marco Polo</h1><a name="section.d43981e576">‍</a><h2 class="page-title" id="d43981e576">1.</h2><a name="d43981e577">‍</a><div class="reftext" n="" id="div1.d43981e576-div2.d43981e577"><p>[3] 'N <span class="pn" title="region">Airmein Bec</span> cetam<span class="ex">us</span>, fo chis do Magn<span class="ex">us</span> fil si. Tír isidhe <span class="ex">co</span> <span class="ex">n</span>-imat cathr<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> ⁊ maine n-anaithn<span class="ex">idi</span> f<span class="ex">r</span>ia c<span class="ex">r</span>eic ⁊ cundradh. <span class="pn" title="city">Glaisia</span> is cathair oirechais di ⁊ ar muir ata si. <span class="pn" title="region">Tursie</span> .i. p<span class="ex">r</span>oibhinnsi fuil innti, tír shléibtidhi isidhe, ⁊ do M<span class="ex">a</span>cumet<span class="ex">us</span> adhruid. Eich amra leo ⁊ imat sida.</p></div><a name="d43981e627">‍</a><div class="reftext" n="" id="div1.d43981e576-div2.d43981e627"><p>[4] 'N <span class="pn" title="region">Airmein Mhor</span> im<span class="ex">morro</span>, tir f<span class="ex">or</span>l<span class="ex">et</span>han isidhe. Fo mham<span class="ex">us</span> Magn<span class="ex">us</span> fuil si. Imut cathr<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> ⁊ maine leo. Da chath<span class="ex">air</span> oirdn<span class="ex">id</span>i le, <span class="pn" title="city">Agiron</span> ⁊ <span class="pn" title="city">Baririm</span> a n-anmunna, ⁊ isin tirsin ata slíab

<span class="fa fa-bookmark" title="p.248" id="pb.248"> p.248</span>

<span class="pn" title="region">Armenia</span>. Is air-side ro airis in áirc iar t<span class="ex">er</span>nam o dhilinn.</p></div><a name="d43981e676">‍</a><div class="reftext" n="" id="div1.d43981e576-div2.d43981e676"><p>[5] Is f<span class="ex">r</span>ia toebh-sidhe ata p<span class="ex">r</span>oibinnsi <span class="on" title="people">Soranorum</span>, ⁊ s<span class="ex">r</span>uth ola f<span class="ex">or</span> teib<span class="ex">ir</span>sin innsidhe, do g<span class="ex">re</span>s dia lintar longa ⁊ barcu na cennt<span class="ex">ur</span> foicsi <span class="fa fa-book" title="MS folio 79a2" id="mls.79a2"> 79a2</span> ⁊ nemhf<span class="ex">oi</span>csi, ⁊ fuath <span class="frn" title="(Latin)">aiq<span class="ex">u</span>ile</span> ar gualuinn ca<span class="ex">c</span>h ae dib ar n-a t<span class="ex">us</span>m<span class="ex">ed</span>h. Do Ísa adhrait. Fil man<span class="ex">i</span>st<span class="ex">e</span>r isin c<span class="ex">r</span>ich sin ⁊ loch f<span class="ex">r</span>ia taeb. S<span class="ex">r</span>uth <span class="pn" title="river">Eofruis</span> ac teib<span class="ex">ir</span>sin a pardh<span class="ex">us</span> inn. imat eiscc o init co caisc inn, ⁊ ga<span class="ex">n</span> a bheith ní is síre.</p></div><a name="d43981e753">‍</a><div class="reftext" n="" id="div1.d43981e576-div2.d43981e753"><p>[6] Fil c<span class="ex">r</span>ich n-aili innti, rigi <span class="pn" title="region">Musul</span> iside, ⁊ do M<span class="ex">a</span>camet<span class="ex">us</span> adr<span class="ex">ait</span>. Fil cath<span class="ex">air</span> oirdn<span class="ex">id</span>i innte. <span class="pn" title="city">Baldasi</span> a h-ainm. Airdri na <span class="on" title="people">Sairr<span class="ex">is</span>inech</span> as ri fuirri-seic, Calip<span class="ex">us</span> a h-ainm. Imat oir ⁊ maine lais, or ní h-ál dó laeich naid cur<span class="ex">aid</span> f<span class="ex">or</span>a inchaibh.</p><p>[7] Luidh Alan .i. rí na Tart<span class="ex">r</span>aidhi, do irghabhail a chathr<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> fair a nirt catha. Bai tor dithoghl<span class="ex">aid</span>i lais 'arna linadh d'or ⁊ do mhainibh. Gabhthar Calip<span class="ex">us</span> guna thor ⁊ <span class="ex">con</span>a chathair, ár ni rabut<span class="ex">ar</span> laeich oca imdhiten. “Gia thucais anoir ⁊ airm<span class="ex">i</span>din don or,” ol Balan, “ni fhil anoir na airm<span class="ex">i</span>din aigi f<span class="ex">or</span>t aníu”. <span class="ex">C</span>ó<span class="ex">ic</span> la <span class="ex">con</span>a <span class="corr" title="Corrected from ‘noighthibh’ by WS">n-oidhchibh</span> do Chalip<span class="ex">us</span> gin digh gin b<span class="ex">íadh</span>, cu ro mhoidh a c<span class="ex">r</span>aidhi 'na cl<span class="ex">íab</span> do cumaidh ⁊ doilghi<span class="ex">us</span> a oir ⁊ a mhaine.</p></div><a name="d43981e865">‍</a><div class="reftext" n="" id="div1.d43981e576-div2.d43981e865"><p>[8] Fil cath<span class="ex">air</span> n-aili isin c<span class="ex">r</span>ích sin, <span class="pn" title="city">Taurisi<span class="ex">us</span></span> a h-ainm, <span class="ex">co</span> n-imut leag m-buadha ⁊ et<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> siregda. Bai sliabh urard f<span class="ex">r</span>isin cathr<span class="ex">ai</span>gh sin ⁊ sliab don taeb anaill. Gu cualat<span class="ex">ar</span> na h-Iud<span class="ex">aid</span>i laithi n-aen am<span class="ex">al</span> ad<span class="ex">eir</span> in soisc<span class="ex">él</span> diadha: <span class="frn" title="(Latin)">Si abueritis fidem ut g<span class="ex">r</span>anum sinapis dicetis huic monti t<span class="ex">r</span>ansi <span class="ex">et</span> t<span class="ex">r</span>ansibit, <span class="ex">et</span> nichil inposibile erit uob<span class="ex">is</span></span> .i. dia m-b<span class="ex">et</span>h airet in g<span class="ex">r</span>aine m<span class="ex">us</span>daird do sheirc Ísa lat do thogluaisfea in sliabh ar in sl<span class="ex">íabh</span> araill diam<span class="ex">a</span>d

<span class="fa fa-bookmark" title="p.250" id="pb.250"> p.250</span>

ail dhuit. “Is faid guach in t-Issa dia n-adharthai”, ol na geinti, “<span class="ex">⁊</span> as b<span class="ex">r</span>iat<span class="ex">hr</span>a goo lais, ár dia cuinghedh sibh f<span class="ex">or</span> an sliabh ucut togluas<span class="ex">acht</span> f<span class="ex">or</span> an sl<span class="ex">iabh</span> aile ni dingn<span class="ex">a</span>d f<span class="ex">or</span>aibh it<span class="ex">ir</span>”. Tiaghuit na Cr<span class="ex">istaidi</span> f<span class="ex">or</span> aenchai ⁊ <span class="corr" title="Corrected from ‘guigit’ by WS">guidit</span> in t-aen n-Dia uman sliab do claechl<span class="ex">od</span>. “A  Ísa”, oul siat, “ná leic Idhuil ⁊ aincreitmhigh diar bh-forr<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span>-ne!” Adre(ith) in sliabh in tan sin f<span class="ex">or</span> an <span class="fa fa-book" title="MS folio 79b1" id="mls.79b1"> 79b1</span> sliabh n-aill a f<span class="ex">r</span>eacnarc<span class="ex">us</span> na slógh, ⁊ airisis air coid<span class="ex">h</span>che, <span class="ex">⁊</span> ro gabs<span class="ex">a</span>t araild do na gentib baisd<span class="ex">ed</span> lasin mirb<span class="ex">uil</span> sin.</p></div><a name="d43981e1038">‍</a><div class="reftext" n="" id="div1.d43981e576-div2.d43981e1038"><p>[9] C<span class="ex">r</span>icha na <span class="corr" title="Corrected from ‘p(er)fida’ by WS">P<span class="ex">er</span>sida</span> im<span class="ex">morro</span>, don tein<span class="ex">id</span> ad<span class="ex">r</span>ait. C<span class="ex">r</span>ich f<span class="ex">or</span>lethan isidhe cu n-ocht righuib f<span class="ex">uir</span>ri. Eich amhra le, dá c<span class="ex">ét</span> punt f<span class="ex">or</span> cach n-eoch.</p></div><a name="d43981e1075">‍</a><div class="reftext" n="" id="div1.d43981e576-div2.d43981e1075"><p>[10] C<span class="ex">r</span>icha <span class="pn" title="region">Camandi</span>, ubla ⁊ toirthi parrdhais no melit. Daimh gheala gu cluim foda leo. Reithidha leo meid<span class="ex">ithir</span> f<span class="ex">r</span>ia h-asal ce<span class="ex">ch</span> ae d<span class="ex">i</span>b. Tír n-aili f<span class="ex">r</span>ia h-or gu righ f<span class="ex">uir</span>ri. Do b<span class="ex">er</span>eat lá amhainsi ⁊ <span class="corr" title="Corrected from ‘tuaithle’ by WS">tuaichle</span> dorcha f<span class="ex">or</span> d<span class="ex">r</span>eich n-g<span class="ex">réi</span>ne am<span class="ex">al</span> budh adh<span class="ex">aigh</span>. <sup id="fnref:3.footnotes">3<a href="#fn:3.footnotes" rel="footnote" class="fa fa-comment-o" style="text-decoration:none"> </a></sup> Lecit sírthi fo c<span class="ex">r</span>ich<span class="ex">a</span> na <span class="pn" title="region">Camandi</span> ⁊ in lamh ag aroili dhibh, x. m<span class="ex">íli</span> a slogh. Toglait a n-dinna ⁊ a n-duinti ⁊ marbhuit a sin, ⁊ do niat gialla da n-óc<span class="ex">aib</span>. <span class="ex">⁊</span> at-connuic Marc<span class="ex">us</span> fesin in dishoillsi sin 'na timtho<span class="ex">cht</span> ⁊ no rig f<span class="ex">or</span> luas a tor dithoghluidhi dia anacal fuirri. F<span class="ex">r</span>i re <span class="ex">secht</span> la airisis in ciaich sin.</p></div><a name="d43981e1163">‍</a><div class="reftext" n="" id="div1.d43981e576-div2.d43981e1163"><p>[11] <span class="pn" title="region">Timocauim</span> <span class="ex">immorro</span> tir f<span class="ex">or</span>l<span class="ex">et</span>han isidhe co n-imat duinti ⁊ cathrach. Fonn cáin le gin puinn toirthe. Uisc<span class="ex">e</span>da s<span class="ex">er</span>bha le. C<span class="ex">r</span>ann g<span class="ex">ré</span>ne ina tuaiscert, c<span class="ex">r</span>and direch eside co remhe d<span class="ex">er</span>mhair. Adbul a fhod. Duille geal f<span class="ex">or</span> l<span class="ex">et</span>h de cu l<span class="ex">et</span>hi ingantaigh, duille uaine f<span class="ex">or</span> in l<span class="ex">et</span>h n-aill. Ní thurcaibh c<span class="ex">r</span>and t<span class="ex">r</span>ia uir c<span class="ex">ét</span> m<span class="ex">íle</span> f<span class="ex">r</span>ia taebhaibh.</p></div><a name="d43981e1228">‍</a><div class="reftext" n="" id="div1.d43981e576-div2.d43981e1228"><p>[12] C<span class="ex">r</span>icha <span class="pn">Mulete</span> do M<span class="ex">a</span>cum<span class="ex">e</span>t<span class="ex">us</span> ad<span class="ex">r</span>ait. Fil ri fuirre,

<span class="fa fa-bookmark" title="p.252" id="pb.252"> p.252</span>

Aloadam a ainm. Do ronta palas rigda lais a n-glind dithoghl<span class="ex">aid</span>i f<span class="ex">or</span> sliabh urard, co neim n-oir fair <span class="ex">co</span> <span class="ex">n</span>-g<span class="ex">r</span>iananuibh sol<span class="ex">us</span>ta lais, cu lubghortaibh lesaighthe, cu tobraibh sol<span class="ex">us</span>da f<span class="ex">r</span>ia thaeb, am<span class="ex">al</span> bud toil la m<span class="ex">en</span>m<span class="ex">an</span>r<span class="ex">ai</span>d g<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> aein laeich, ⁊ ing<span class="ex">en</span>r<span class="ex">ad</span> imdha leo. <span class="corr" title="Corrected from ‘cluith(ed)a’ by WS">cluich<span class="ex">ed</span>a</span> ⁊ clesa imda leo. As aire do ronta sin leo. M<span class="ex">a</span>camet<span class="ex">us</span> dia chantain f<span class="ex">r</span>iu “<span class="sup" title="By Whitley Stokes">am<span class="ex">ail</span> be</span>thi abh<span class="ex">us</span> beithi thall am righi-siu iar m-blais<span class="ex">echt</span> bhais”. <span class="ex">Con</span>id airi sin rochaitdis a <span class="corr" title="Corrected from ‘bfleagha’ by WS">b-fleadha</span> ⁊ a b-fuireca, ⁊ ba calma i cathaib iat-som, ár ní raibhi omhun báis f<span class="ex">or</span>ru, uair ba d<span class="ex">er</span>b leo b<span class="ex">et</span>h iar n-ec aml<span class="ex">aid</span> sin. Parrth<span class="ex">us</span> talmh<span class="ex">aid</span>i do M<span class="ex">a</span>cam<span class="ex">etus</span> do berta for an n-istadh sin, ⁊ do ron<span class="ex">a</span>d tor dithoghl<span class="ex">aid</span>i f<span class="ex">or</span>a bheol gin t-slig<span class="ex">id</span> ind <span class="ex">acht</span> treimit. No b<span class="ex">er</span>the oig na c<span class="ex">r</span>iche leo ind <span class="fa fa-book" title="MS folio 79b2" id="mls.79b2"> 79b2</span>, ⁊ no b<span class="ex">er</span>the a n-daethain <span class="corr" title="Corrected from ‘flegh’ by WS">fledh</span> ⁊ fuirec dhoibh, co tuitedh a suan f<span class="ex">or</span>ro do n<span class="ex">er</span>t<span class="ex">a</span>d a n-anma do M<span class="ex">a</span>camet<span class="ex">us</span>, ⁊ ro chan<span class="ex">a</span>d a bh-fhis f<span class="ex">r</span>iu: “Fón <span class="corr" title="Corrected from ‘bfleaghugh(udh)’ by WS">b-fleadhugh<span class="ex">adh</span></span> út do ronabair abh<span class="ex">us</span> f<span class="ex">or</span>bia mu fhleadh-ssa tall daibh”.</p><p>[13] O 't-clos do Alan .i. do righ na <span class="on" title="people">Tart<span class="ex">r</span>aidhi</span>, in saeibhdlig<span class="ex">ed</span> sin ara roibi Aloadam, do ron<span class="ex">a</span>d sloigheadh lais ⁊ ro mharbh é <span class="ex">co</span>na righuib ⁊ tais<span class="ex">ec</span>haibh, ⁊ do chuir a chath<span class="ex">air</span> dar cenn conar' fhacoibh cloch f<span class="ex">or</span> cl<span class="ex">oic</span>h di.</p></div><a name="d43981e1461">‍</a><div class="reftext" n="" id="div1.d43981e576-div2.d43981e1461"><p>[14] Bassia <span class="ex">immorro</span>, tír iside co n<span class="ex">er</span>t g<span class="ex">ré</span>ne f<span class="ex">uir</span>ri. Daim dubha lé. Do M<span class="ex">a</span>cum<span class="ex">etus</span> ad<span class="ex">r</span>ait. Toghairmit na demna aierdha dia n-imacall<span class="ex">aim</span> le d<span class="ex">r</span>aidhe<span class="ex">cht</span> ⁊ tuaichlecht, ⁊ do b<span class="ex">e</span>rat dorcha f<span class="ex">or</span> d<span class="ex">r</span>eich g<span class="ex">rén</span>e. Feoil ⁊ righle, no-s-toimlit. Imat torc ⁊ muc n-alltaighi leo cu t<span class="ex">r</span>eagduid a conu ⁊ a cuanarta don fhinna ghoisid<span class="ex">e</span>c<span class="ex">h</span> fuil f<span class="ex">or</span> d<span class="ex">r</span>omunnnibh ⁊ toebuibh dhoibh, <span class="ex">⁊</span> ni uml<span class="ex">aig</span>it do righ f<span class="ex">or</span> bith. Filet dit<span class="ex">hr</span>eab<span class="ex">aig</span> a mainist<span class="ex">r</span>ibh ⁊ a sepel<span class="ex">aib</span> a m-bennuibh sliabh ac t<span class="ex">r</span>osc<span class="ex">u</span>d ⁊ ac idbuirt do M<span class="ex">aca</span>m<span class="ex">etus</span> <span class="ex">co</span> <span class="ex">n</span>-anoir ⁊ airmhitin moir ocna maithibh uccut f<span class="ex">or</span>ro.</p><p>[15] Fil sliabh urard isin c<span class="ex">r</span>ich sin, ⁊ glenn aluinn f<span class="ex">r</span>ia a

<span class="fa fa-bookmark" title="p.254" id="pb.254"> p.254</span>

ucht. Aird<span class="ex">ithir</span> do shleibhtib in betha, imut caer<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> ⁊ reith<span class="ex">ed</span> isin glind sin, <span class="ex">se</span> basa a l<span class="ex">et</span>hi g<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span>a h-adhairce da m-bi f<span class="ex">or</span> na reith<span class="ex">idib</span> sin, <span class="ex">co</span> n-denta miasa ⁊ soith<span class="ex">ig</span>i dhibh dia tomhailte p<span class="ex">r</span>oinn ⁊ <span class="corr" title="Corrected from ‘flegha’ by WS">fledha</span> ⁊ g<span class="ex">ur</span> dhin dia <span class="corr" title="Corrected from ‘naedhairibh’ by WS">n-aeghairibh</span> f<span class="ex">or</span> a tighi ⁊ ait<span class="ex">r</span>ebhu f<span class="ex">or</span> snec<span class="sup" title="By Beatrix Färber">h</span>ta ⁊ d<span class="ex">er</span>dan. <span class="ex">⁊</span> ní lamhat eonu na fiadhmhilu cena b<span class="ex">et</span>h f<span class="ex">or</span> an sliab sin la fuacht ⁊ adhuath, <span class="ex">⁊</span> gia adaighthe tendte fair ni b<span class="ex">er</span>bhtha biadh leo la torm<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> fuacda.</p></div><a name="d43981e1667">‍</a><div class="reftext" n="" id="div1.d43981e576-div2.d43981e1667"><p>[16] Sermacam <span class="ex">immorro</span> cathair oirdn<span class="ex">id</span>i isidhe la m<span class="ex">a</span>c Maghn<span class="ex">us</span> Cam. Do M<span class="ex">a</span>cumet<span class="ex">us</span> a<span class="ex">drait</span>. Ro bat<span class="ex">ar</span> ili C<span class="ex">r</span>isd<span class="ex">aid</span>i isin cathr<span class="ex">aig</span> sin. Atbath in ri. Ro bui líc marm<span class="ex">uir</span> foa n-adhnaicthe na gennte a cnuc urard allamuigh f<span class="ex">r</span>isin cathr<span class="ex">aig</span>, ⁊ ro h-adhn<span class="ex">acht</span>a in ri foithi. Gab<span class="ex">ais</span> a m<span class="ex">a</span>c rigi dia eis. Sigotan a ainm, ⁊ ro c<span class="ex">r</span>eid do
Choimdh<span class="ex">id</span>h na n-dul, ⁊ ro ghabh baisd<span class="ex">ed</span> na h-ecl<span class="ex">a</span>si noime, <span class="ex">⁊</span> ba doirb la gentiu sin.</p><p>[17] C<span class="ex">on</span>udh e airec menm<span class="ex">an</span> f<span class="ex">o</span>-<span class="ex">r</span>uair Sigotan laa n-aen, sépel airmhitn<span class="ex">e</span>c<span class="ex">h</span> do thurcb<span class="ex">áil</span> isin cathr<span class="ex">aig</span> a n-anoir Eoin Baist<span class="ex">id</span>. No b<span class="ex">er</span>thea cuigi anis dech f<span class="ex">o</span>-<span class="ex">r</span>uair do shaeruibh f<span class="ex">ai</span>csi ⁊ nemhfhaicsi, ⁊ ro f<span class="ex">or</span>caill f<span class="ex">or</span>ro diciunn a saeirsi ⁊ a n-eal<span class="ex">ad</span>an do chaithimh f<span class="ex">r</span>is. Ro iarrsat a shaeir-siumh an ail dímhor <span class="fa fa-book" title="MS folio 80a1" id="mls.80a1"> 80a1</span> fo ro h-adhn<span class="ex">acht</span>a a ath<span class="ex">air</span>, ⁊ sin na n-<span class="corr" title="Corrected from ‘iubhaidhe’ by WS">Iudhaidhe</span> do thoghluas<span class="ex">acht</span> cusin du a m-bat<span class="ex">ar</span>. Dob<span class="ex">eir</span>-siumh sin daibh. Ba galar lasna gentiu sin, <span class="ex">acht</span> ni ro leic <sup id="fnref:4.footnotes">4<a href="#fn:4.footnotes" rel="footnote" class="fa fa-comment-o" style="text-decoration:none"> </a></sup> om<span class="ex">un</span> in righ dhoibh c<span class="ex">r</span>on fair. Cidh fil ann t<span class="ex">r</span>a, <span class="ex">acht</span> ro t<span class="ex">ur</span>cbhadh in obair sin la h-eal<span class="ex">ad</span>ain ingantaigh, amail budh toil la menm<span class="ex">ain</span> g<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> aein. Columhain marmair fo a lar dia h-imarch<span class="ex">a</span>r cu saine g<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span>a g<span class="ex">r</span>esa fair ro bhat<span class="ex">ar</span> diblinaib f<span class="ex">or</span> an lig remhraidti.</p><p>[18] Atbath in ri fo c<span class="ex">ét</span>oir ⁊ gab<span class="ex">ais</span> a m<span class="ex">a</span>c righi dia eis, <span class="ex">⁊</span> ni ro an f<span class="ex">or</span> lurg a athar, <span class="ex">acht</span> ro adhair do M<span class="ex">a</span>c<span class="ex">a</span>m<span class="ex">etus</span>. O 't-clos do na geinntib in rí do adhr<span class="ex">a</span>d do M<span class="ex">a</span>camet<span class="ex">us</span> cuingit forna <span class="corr" title="Corrected from ‘cr(ist)aigib’ by WS">Cristaidib</span> in ail fó ro h-adhn<span class="ex">acht</span>ta a sin. “Na to it<span class="ex">i</span>r”, ol na

<span class="fa fa-bookmark" title="p.256" id="pb.256"> p.256</span>

Cr<span class="ex">istaid</span>i, “no thoitfed ecl<span class="ex">ais</span> Eoin dia cuirthe togluas<span class="ex">acht</span> f<span class="ex">or</span> an lig sin”. “Maith”, ol na geinnte. “Ro sia maine imdha duib f<span class="ex">uirr</span>i”, ol na Cr<span class="ex">istaid</span>i. “Líg as díth duin”, ol na geinnti, “⁊ ni máine”.  Do n<span class="ex">er</span>tuigh in ri lasna g<span class="ex">ei</span>n<span class="ex">ti</span>, ⁊ do b<span class="ex">er</span>e<span class="ex">d</span> fuirmeadh f<span class="ex">or</span>sin cloich, gu r<span class="ex">u</span>csat f<span class="ex">or</span> culai h-i. Aitchit na Cr<span class="ex">istaid</span>i Eoin ⁊ Ísa ar n-a f<span class="ex">ai</span>csin sin. <span class="sic" title="Should be ‘’ by WS">Airisius</span> di<span class="ex">diu</span> an ecl<span class="ex">ais</span> am<span class="ex">ail</span> as deach bui riam, co bh-fuil <span class="ex">teor</span>a t<span class="ex">r</span>aiged uas tal<span class="ex">main</span> aniu, ⁊ biaidh co f<span class="ex">or</span>cenn m-b<span class="ex">r</span>atha.</p></div><a name="d43981e2022">‍</a><div class="reftext" n="" id="div1.d43981e576-div2.d43981e2022"><p>[19] <span class="pn" title="region">Pein</span> <span class="ex">immorro</span>, tír f<span class="ex">or</span>l<span class="ex">et</span>han isidhe co n-imat cathr<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span>. Uidhe .u. laithi f<span class="ex">or</span>a fot. Dia n-d<span class="ex">e</span>c<span class="ex">h</span>adh nech dibh f<span class="ex">or</span> s<span class="ex">ét</span> no siub<span class="ex">al</span>, da m-bia .xx. la gin <span class="corr" title="Corrected from ‘toigh(echt)’ by WS">toidhecht</span> f<span class="ex">or</span> cula, foifidh a sheitic la f<span class="ex">er</span> n-aili. Uisc<span class="ex">e</span>da s<span class="ex">er</span>bha le. Sruth f<span class="ex">or</span>a fedh <span class="ex">co</span> <span class="ex">n</span>-imat cloch m-buadh(a), iaspideis <span class="ex">⁊</span> calsidonia a n-anmunna.</p></div><a name="d43981e2090">‍</a><div class="reftext" n="" id="div1.d43981e576-div2.d43981e2090"><p>[20] <span class="pn" title="city">Lop</span> di<span class="ex">diu</span> cath<span class="ex">air</span> oirdn<span class="ex">id</span>i  isidhe for bel fhasaigh dhimhoir. Imat g<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span>a maine allamuich di, <span class="ex">co</span>n<span class="ex">i</span>d airi sin is port airisim da g<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> aen f<span class="ex">r</span>ia c<span class="ex">r</span>eic ⁊ cundr<span class="ex">a</span>d ⁊ maine hi. Do M<span class="ex">a</span>cam<span class="ex">etus</span> adhruit. Camhaill ⁊ asail b<span class="ex">e</span>rar fa lointibh la g<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> n-aen dia teit f<span class="ex">or</span> an fas<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> sin. Uisc<span class="ex">e</span>da s<span class="ex">er</span>ba fair. Magha gainmh<span class="ex">id</span>i ⁊ sl<span class="ex">éib</span>ti uis<span class="ex">c</span>ide f<span class="ex">or</span> an conuir. Uidhi bl<span class="ex">iadne</span> f<span class="ex">or</span>a fot. Uidhi .xxx. la f<span class="ex">or</span>a leith<span class="ex">et</span>, gin fhiadhmhila, gin innile. Ticit na demnu dh' acall<span class="ex">aim</span> na n-daine f<span class="ex">or</span> an conair. Dia bh-fhaghat n<span class="ex">e</span>c<span class="ex">h</span> dhibh a n-uath<span class="ex">ad</span> o a fhedhain goirit h-e 'na ainm fein ⁊ 'na shlonnadh ⁊ lean<span class="ex">aidh</span> na demna, ár ni fhidir n<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> dia aes cumtha iat, ⁊ ni thic f<span class="ex">or</span> cula t<span class="ex">r</span>ia bithu. Seindit na demna cruiti ⁊ timmpana dia c<span class="ex">ur</span> 'na suan cum aimsighti f<span class="ex">or</span>ro.</p></div><a name="d43981e2228">‍</a><div class="reftext" n="" id="div1.d43981e576-div2.d43981e2228"><p>[21] <span class="fa fa-book" title="MS folio 80a2" id="mls.80a2"> 80a2</span>Iar bh-facbhail na n-dithr<span class="ex">ub</span> sin do gab<span class="ex">ar</span> c<span class="ex">r</span>ich f<span class="ex">o</span>rl<span class="ex">et</span>han, ⁊ cath<span class="ex">air</span> oirdn<span class="ex">id</span>i innti <span class="ex">co</span> <span class="ex">n</span>-imat g<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span>a maine. Do M<span class="ex">a</span>cam<span class="ex">etus</span> ad<span class="ex">r</span>ait. ⁊ do nith<span class="ex">er</span> oirisium cian innti, iar scis in

<span class="fa fa-bookmark" title="p.258" id="pb.258"> p.258</span>

fhasaigh ucut, og c<span class="ex">r</span>eicc ⁊ cunnr<span class="ex">a</span>d. Sasion a h-ainm. Dá tuismight<span class="ex">er</span> m<span class="ex">a</span>c do neoch innti b<span class="ex">er</span>ar da idbairt do na déeib, ⁊ reithe maraen f<span class="ex">r</span>is, ⁊ b<span class="ex">er</span>ar f<span class="ex">or</span> cula araen in naidhe ⁊ in rethe, ⁊ do b<span class="ex">er</span>ar comalt<span class="ex">us</span> bl<span class="ex">iadn</span>a f<span class="ex">or</span>ro, ⁊ b<span class="ex">er</span>ur co h-altoir na h-idb<span class="ex">ar</span>ta diblinaibh, ⁊ fonaith<span class="ex">er</span> in rethe, ⁊ do b<span class="ex">er</span>ar dia thomhailt do ghaeltuibh ⁊ cairdib na naidhiun <span class="ex">co</span> <span class="ex">n</span>-airmhitin n-d<span class="ex">er</span>mhair dona deeibh, ⁊ cuirt<span class="ex">er</span> a chnama f<span class="ex">or</span> taiscidh 'na n-inarg<span class="ex">aib</span>h.</p><p>[22] Gach marbh lasin cathr<span class="ex">aig</span>-sin no-cuirthe a n-eilit<span class="ex">r</span>um n-ordhai co n-<span class="ex">étaigi</span>b sida ⁊ sir<span class="ex">ec</span>dha f<span class="ex">or</span> slis a righthoighi, <span class="ex">co</span> n-anair d<span class="ex">er</span>mair fair g<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> <span class="corr" title="Corrected from ‘noighthi’ by WS">n- oidhchi</span> do bhiudh ⁊ dhigh, ⁊ g<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> ní no thoimhl<span class="ex">ed</span>h fe<span class="ex">ch</span>t riam, ár ni h-adnaict<span class="ex">er</span> n<span class="ex">e</span>c<span class="ex">h</span> isin cathr<span class="ex">aig</span> sin cu laithi a thuismeadha. <span class="ex">Con</span>adh aire sin ro cuirthi luibhi ⁊ balsam<span class="ex">u</span>m uaisli f<span class="ex">r</span>ia thimthocht, gu caithdis a laeich ⁊ a inginr<span class="ex">ad</span> ⁊ a aes cumtha a p<span class="ex">r</span>oinn maroen f<span class="ex">r</span>is am<span class="ex">ai</span>l budh beo, <span class="ex">⁊</span> no loiscthe a c<span class="ex">or</span>p iar toidh<span class="ex">echt</span> in laithi sin cu <span class="corr" title="Corrected from ‘fleag(a)c(hus)’ by WS">flead<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span>us</span> ⁊ airmitin n-d<span class="ex">er</span>mhair do na déibh.</p></div><a name="d43981e2454">‍</a><div class="reftext" n="" id="div1.d43981e576-div2.d43981e2454"><p>[23] Fil cath<span class="ex">air</span> n-aili uidhi dha la {<span class="fa" title="gap ">⬌</span>}allamuigh don cathr<span class="ex">aig</span> sin. Do M<span class="ex">a</span>c<span class="ex">a</span>m<span class="ex">etus</span> non adhrunn. <span class="pn" title="city">Camul</span> a h-ainm. Dia ticed <span class="corr" title="Corrected from ‘áidhi’ by WS">áighi</span> no e<span class="ex">cht</span>arc<span class="ex">r</span>ich di {<span class="fa" title="gap ">⬌</span>}taisdiul indinn no indun di co {<span class="fa" title="gap ">⬌</span>}roich. 'Arna f<span class="ex">ai</span>csin don laech <span class="ex">nó</span> don tais<span class="ex">e</span>c<span class="ex">h</span> bhis fair adre amach dar beolu in duin ⁊ no b<span class="ex">er</span>ur a shetig dia shaighid. “Dena dho so”, ol se, “amhuil budh mhisi no anfadh isin dun<span class="ex">a</span>d”, ⁊ cuir<span class="ex">id</span> eip<span class="ex">ist</span>il sc<span class="ex">r</span>ibhtha f<span class="ex">or</span>sin coml<span class="ex">aid</span>, ⁊ t<span class="ex">r</span>iall<span class="ex">aid</span> fein f<span class="ex">or</span> set, ⁊ faíidh in ben lasin n-aighidh. G<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> is dech do biudh ⁊ étg<span class="ex">u</span>d in duin atnaigh f<span class="ex">or</span>a chom<span class="ex">us</span>. D<span class="ex">er</span>caidh in laech g<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> laithi f<span class="ex">or</span>sin coml<span class="ex">aid</span> dia fhis in t<span class="ex">r</span>ialf<span class="ex">a</span>d in t-<span class="corr" title="Corrected from ‘áidhi’ by WS">áighi</span> f<span class="ex">or</span> set, ar iss<span class="ex">ed</span> ba bes, in eipisdil do thocb<span class="ex">áil</span> dia t<span class="ex">r</span>iall<span class="ex">ad</span>, ⁊ dia bh-f<span class="ex">ai</span>ceadh ni thicf<span class="ex">a</span>d t<span class="ex">r</span>ia bithu.</p><p>[24] Faidhis Magn<span class="ex">us</span> Cam fecht n-aill techta co n-eip<span class="ex">is</span>til
leo don cathr<span class="ex">aig</span> sin, ⁊ iss<span class="ex">ed</span> bui innti: “Forchong<span class="ex">r</span>aim f<span class="ex">or</span>uibh”, ol se, “clódh for cula on <span class="fa fa-book" title="MS folio 80b1" id="mls.80b1"> 80b1</span> t-saeibhdlig<span class="ex">ed</span> f<span class="ex">or</span>a taithe, ór is a h-imut taeb as dochar h-e, ár ni deimhin la nech acaibh in lais

<span class="fa fa-bookmark" title="p.260" id="pb.260"> p.260</span>

in t-oighre facb<span class="ex">ais</span> dia eis, ⁊ is dith ar bur seotuibh ⁊ ar bhar mainibh a tab<span class="ex">air</span>t f<span class="ex">or</span> b<span class="ex">r</span>eith ⁊ com<span class="ex">us</span> <span class="corr" title="Corrected from ‘aidh(ed)h’ by WS">áigh<span class="ex">ed</span>h</span> ⁊ e<span class="ex">cht</span>arc<span class="ex">r</span>ich.”</p><p>[25] Faidit-sium te<span class="ex">cht</span>a f<span class="ex">or</span> cula co Magn<span class="ex">us</span> la f<span class="ex">eir</span>g ⁊ lonn<span class="ex">us</span> <span class="ex">co</span> <span class="ex">n</span>-eip<span class="ex">ist</span>lib leo, ⁊ iss<span class="ex">ed</span> bui innta: “A Magn<span class="ex">us</span> Cam”, ol siat, “aitchimit f<span class="ex">or</span>t f<span class="ex">or</span> dheirc ⁊ t<span class="ex">r</span>oighi gin ar clodh f<span class="ex">or</span> cula do dlig<span class="ex">ed</span> ar sen, ar dia n-d<span class="ex">er</span>nta do benf<span class="ex">a</span>d in tal<span class="ex">am</span> a thoirthi foirn, ⁊ masa dhith oir <span class="ex">nó</span> ilmaine n-anaitinte fil f<span class="ex">or</span>t do ghebha gin chumca f<span class="ex">r</span>iut”. Foemuis Mag<span class="ex">nus</span> doibh oirisium f<span class="ex">or</span> dlig<span class="ex">ed</span> a sen.</p></div><a name="d43981e2757">‍</a><div class="reftext" n="" id="div1.d43981e576-div2.d43981e2757"><p>[26] Iar c<span class="ex">ur</span> chuil f<span class="ex">r</span>isin c<span class="ex">r</span>ich sin, fo-s-gebha fas<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> fodai, uidhi <span class="ex">sé</span> la n-dec essium. Si<span class="ex">n</span>g si<span class="ex">n</span>gcalas don taeb araill de. C<span class="ex">r</span>ich f<span class="ex">or</span>l<span class="ex">et</span>han isidhe. Fil sliabh urard isin c<span class="ex">r</span>ich sin ⁊ salmandair fair. Beth<span class="ex">ad</span>uigh becca iad-s<span class="ex">o</span>m. Fo gniat snáth do th<span class="ex">u</span>smhedh f<span class="ex">or</span>sin tal<span class="ex">main</span> a n-inaduib inglana, ⁊ no timaircthe la h-oes na c<span class="ex">r</span>iche, ⁊ no b<span class="ex">er</span>thea dia nighi cu s<span class="ex">r</span>othaibh ⁊ top<span class="ex">r</span>aibh, ⁊ no b<span class="ex">r</span>isdtea i least<span class="ex">r</span>aibh ⁊ i soith<span class="ex">ig</span>ibh p<span class="ex">r</span>ais. No adaighthea tendte leo dia cur f<span class="ex">or</span>a lar, ⁊ geal do thic<span class="ex">e</span>d don g<span class="ex">r</span>is iar losc<span class="ex">u</span>d a inglain. Do gnithea eduighi de asa h-aitli, ⁊ ba uasal airmhitnech som, ⁊ in tan no gabh<span class="ex">ad</span> sal no dorc<span class="ex">a</span>tu h-e f<span class="ex">o</span>r an n-g<span class="ex">r</span>is no cuirthe dia glan<span class="ex">a</span>d, ⁊ g<span class="ex">lan</span> no thic<span class="ex">e</span>d di.</p></div><a name="d43981e2874">‍</a><div class="reftext" n="" id="div1.d43981e576-div2.d43981e2874"><p>[27] Cricha <span class="pn" title="region">Cambu</span> <span class="ex">immorro</span> c<span class="ex">r</span>ich fhairsing f<span class="ex">or</span>lethan isidhe. <span class="pn" title="city">Campision</span> is cathair oir<span class="ex">e</span>c<span class="ex">h</span>uis di. Do M<span class="ex">a</span>c<span class="ex">a</span>m<span class="ex">etus</span> a<span class="ex">drait</span> <span class="ex">acht</span> uath<span class="ex">ad</span> Cr<span class="ex">is</span>t<span class="ex">aid</span>i lé. At fisid siumh a rímh rend ⁊ retl<span class="ex">and</span>. .L. aind<span class="ex">er</span> la ce<span class="ex">ch</span> n-aen dibh, claecl<span class="ex">other</span> cele la g<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> n-aindir m<span class="ex">a</span>d doim h-e. Ni bhi rímh mis na raithi leo, <span class="ex">acht</span> ainm f<span class="ex">o</span>rl<span class="ex">et</span>h f<span class="ex">or</span> cech laithi don bl<span class="ex">iadain</span>. Coic laithi airmhidn<span class="ex">e</span>c<span class="ex">h</span>a leo gin anmunna gin fhiadhmhila do mharbhud, cin tomhailt feola leo, gin t-saethar, gin ob<span class="ex">air</span>. Ni bhi col f<span class="ex">r</span>ia seitic doib, <span class="ex">acht</span> siur <span class="ex">nó</span> mathair. Ro airis di<span class="ex">diu</span> Marc<span class="ex">us</span> bliad<span class="ex">ain</span> isin cathr<span class="ex">aig</span> sin.</p></div><span class="fa fa-bookmark" title="p.262" id="pb.262"> p.262</span><a name="d43981e2995">‍</a><div class="reftext" n="" id="div1.d43981e576-div2.d43981e2995"><p>[28] <span class="pn" title="city">Caracorum</span> <span class="ex">immorro</span> cath<span class="ex">air</span> oir<span class="ex">e</span>chuis isidhe do <span class="on" title="people">Thart<span class="ex">r</span>aidibh</span> fec<span class="sup" title="By Beatrix Färber">h</span>t riam, ar is aisdi a m-bun<span class="ex">a</span>dus. Ni raibhi rí dhib fein f<span class="ex">or</span>ro, <span class="ex">acht</span> iat fo chis ⁊ chanach<span class="ex">us</span> do P<span class="ex">r</span>espit<span class="ex">er</span> Seon. .i. do rig na h-India, <span class="ex">⁊</span> ro bui ainm aile fair .i. Unc-Cam. Cidh fil ann <span class="ex">acht</span> ro fhás cin<span class="ex">ed</span>h na <span class="on" title="people">Tartair<span class="ex">ed</span>h</span> a Caracorum, cur'ba línm<span class="ex">ar</span> a laeich ⁊ a taisigh, cu m-bai oman a n-imairec f<span class="ex">or</span> na cenntaruibh ciana ⁊ faicsi. Ba lan dia n-omhun P<span class="ex">r</span>espit<span class="ex">er</span> Seon oc faircse na <span class="on" title="people">Tart<span class="ex">r</span>aidhi</span> an t-imut cur<span class="ex">a</span>d sin. Asb<span class="ex">er</span>t f<span class="ex">r</span>iu: “Scail<span class="ex">id</span>”, ol se, “a n-ile c<span class="ex">r</span>icha ciana ⁊ f<span class="ex">oi</span>csi, ar ni chumuing la Caracorum bar congb<span class="ex">ail</span>”. Ro bat<span class="ex">ar</span> fasaighe foda 'mon cathr<span class="ex">aig</span> in tan sin gin duinti, gin ist<span class="ex">a</span>da leo. <span class="ex">Con</span>ad h-i comairli ro c<span class="ex">r</span>aitea la maithibh na <span class="on" title="people"><span class="corr" title="Corrected from ‘tartraighi’ by WS">Tart<span class="ex">r</span>aidhi</span></span> t<span class="ex">r</span>iall for in fas<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> ucut dia ait<span class="ex">r</span>eabh<span class="ex">ad</span>. Do rons<span class="ex">a</span>t aml<span class="ex">aid</span>.</p></div><a name="d43981e3143">‍</a><div class="reftext" n="" id="div1.d43981e576-div2.d43981e3143"><p>[29] Bui laech am<span class="ex">r</span>a in tan sin d'uaislib na <span class="on" title="people"><span class="corr" title="Corrected from ‘tart(r)aig(e)c(h)’ by WS">Tartraidech</span></span>, ⁊ ro h-oirdn<span class="ex">e</span>d i righi leo h-e, ár ni raibhi rí f<span class="ex">or</span>ro fec<span class="sup" title="By Beatrix Färber">h</span>t riam. Simisis a ainm. Airisit f<span class="ex">or</span> na d<span class="ex">r</span>oibhel<span class="ex">aib</span> ⁊ f<span class="ex">or</span> na dithr<span class="ex">ubaib</span> sin gin n<span class="ex">er</span>t rig f<span class="ex">or</span> bith f<span class="ex">or</span>ro. G<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> nech dia chru bui sechn<span class="ex">ón</span> in dom<span class="ex">uin</span> ro thimaircs<span class="ex">e</span>t co h-airm i m-bui <span class="corr" title="Corrected from ‘Sisimis’ by BF">Simisis</span>. Bá am<span class="ex">r</span>a in ri eisidhe. No b<span class="ex">e</span>re<span class="ex">d</span>h a dhlig<span class="ex">ed</span> da g<span class="ex">a</span>ch aen. Cidh fil ann <span class="ex">acht</span> ro uml<span class="ex">aig</span>set .uii. righ dho la h-om<span class="ex">un</span> a imairec, ar ni lamhtha slad na sarug<span class="ex">ud</span> f<span class="ex">or</span> dhun na cath<span class="ex">air</span> dia tab<span class="ex">r</span>adh umla dheonuch dhó.</p><p>[30] Faidis P<span class="ex">re</span>spit<span class="ex">er</span> Seon nech do chuinghidh in chisa Inn<span class="ex">ec</span>da fair. Diultaidh f<span class="ex">r</span>is, ár ni bui om<span class="ex">un</span> righ fair. Clódhait na te<span class="ex">cht</span>a f<span class="ex">or</span> cula ⁊ airisidh Sisim ina righi budésin. <span class="ex">⁊</span> faidhis te<span class="ex">cht</span>a laa n-aen do chuinghidh a ingine fair iar n-diult<span class="ex">a</span>d a chisa dhó, <span class="ex">⁊</span> iss<span class="ex">ed</span> is-b<span class="ex">er</span>t <span class="sup" title="By Whitley Stokes">Prespiter Seon</span> f<span class="ex">r</span>iu, is taisce do loiscf<span class="ex">ed</span>h a in<span class="ex">gin</span> ana do b<span class="ex">er</span>adh do Sisim h-i, “⁊ fo ghebha bás dochr<span class="ex">ud</span>h ara cuingidh”, ol se, ⁊ do rat dímhicin for na techta, ⁊ clodhuit f<span class="ex">or</span> cula co Sisim ⁊ ad-fedhut do ar' chans<span class="ex">a</span>t ⁊ ar'can<span class="ex">a</span>d f<span class="ex">r</span>iu.</p><span class="fa fa-bookmark" title="p.264" id="pb.264"> p.264</span><p>[31] Ba lan d'f<span class="ex">ei</span>rg ⁊ lond<span class="ex">us</span> Sisim do na h-aithisc<span class="ex">ib</span> sin, ⁊ ro gairmit a righa ⁊ a thaisigh dia shaigh<span class="ex">id</span>. “Is<span class="ex">ed</span> is ail damh-sa”, ol se, <span class="fa fa-book" title="MS folio 81a1" id="mls.81a1"> 81a1</span> “ar n-dula diblinaibh f<span class="ex">or</span> aenchaei re P<span class="ex">re</span>ispit<span class="ex">er</span> Seon dia aithiu fair in dimhicin do r<span class="ex">a</span>d f<span class="ex">or</span>nd.” “Is ail dúinne aml<span class="ex">aid</span>”, ol seat, am<span class="ex">ail</span> bidh a h-aenghin f<span class="ex">r</span>iscarts<span class="ex">a</span>t.</p><p>[32] Gabhuit na sloigh ch<span class="ex">echt</span>ardha <span class="sup" title="By Whitley Stokes">(leg. Tartardha)</span> sin in roen f<span class="ex">or</span> a n-ag<span class="ex">aid</span>, cin an<span class="ex">a</span>d, cin airisium doib, gu Magh Tandud, ⁊ faidhit teachta co righ na h-India do chuinghid chatha fair, ⁊ do b<span class="ex">er</span>ar a n-d<span class="ex">r</span>aithi dia saig<span class="ex">id</span>, ⁊ fiaf<span class="ex">r</span>aighid dib faitsine ⁊ celm<span class="ex">ain</span>e in chatha nó cinn<span class="ex">us</span> no biath doib ⁊ do P<span class="ex">re</span>ispit<span class="ex">er</span> Seon. Luidhs<span class="ex">e</span>t na druidh f<span class="ex">or</span>a cliath<span class="ex">aib</span> fis, ⁊ ro thoghairms<span class="ex">e</span>t demhna ⁊ dei aerdha na n-docum, ⁊ do b<span class="ex">er</span>at bhoicshimhin n-dimoir leo, ⁊ ro scoiltset ⁊ do rons<span class="ex">a</span>t dá l<span class="ex">et</span>h di, ⁊ do b<span class="ex">er</span>at Preispit<span class="ex">er</span> S<span class="ex">eon</span> d'ainm f<span class="ex">or</span> l<span class="ex">et</span>h di ⁊ Sisim f<span class="ex">or</span> in l<span class="ex">et</span>h n-aill, ⁊ cuirid la d<span class="ex">r</span>aid<span class="ex">echt</span> ⁊ tuaichl<span class="ex">echt</span> di l<span class="ex">et</span>h na simhne do comlunn f<span class="ex">r</span>i araili, ⁊ b<span class="ex">er</span>idh in l<span class="ex">et</span>h f<span class="ex">or</span>a t<span class="ex">u</span>csat Sisim buaidh. T<span class="ex">r</span>iallait na d<span class="ex">r</span>aithi f<span class="ex">or</span> cula cu <span class="on" title="people"><span class="corr" title="Corrected from ‘tart(r)aigibh’ by WS">Tart<span class="ex">r</span>aidibh</span></span> fá luth ⁊ ghaird<span class="ex">e</span>c<span class="ex">hus</span>: indar-leo is iat bid chosc<span class="ex">r</span>ach isin cath.</p></div><a name="d43981e3520">‍</a><div class="reftext" n="" id="div1.d43981e576-div2.d43981e3520"><p>[33] P<span class="ex">re</span>ispiter Seon <span class="ex">immorro</span>, o 'd-cl<span class="ex">os</span> dó cath do chuinghidh fair ⁊ sl<span class="ex">úag</span> dí-airmh<span class="ex">id</span>i do <span class="corr" title="Corrected from ‘toigh(echt)’ by WS">toidh<span class="ex">e</span>c<span class="ex">ht</span></span> ra thaebh, ro gairmitt chuigi a righ ⁊ a thaisigh ⁊ a caruid f<span class="ex">o</span>icsi ⁊ chiana. Cidh t<span class="ex">r</span>a o 't-conncat<span class="ex">ar</span> na sl<span class="ex">úaig</span> ce<span class="ex">cht</span>ardha sin a celi ro ghabs<span class="ex">a</span>t a n-eirr<span class="ex">ed</span> imairic ⁊ a n-idhna <span class="corr" title="Corrected from ‘aidh’ by WS">áigh</span> f<span class="ex">or</span>ro, ⁊ ro seindit a sduic, ⁊ ro gairsit a caism<span class="ex">er</span>ta catha, ⁊ gabhuit na sl<span class="ex">úaigh</span> cechtardha oc esarc<span class="ex">uin</span> araili, ac scolt<span class="ex">a</span>d mhind ⁊ sciath, cu m-ba h-ár diairm<span class="ex">id</span>i leo alliu ⁊ anall. <span class="ex">Acht</span> ata ni chena muidhis f<span class="ex">or</span> na h-Ind<span class="ex">ec</span>dhaibh, ⁊ ro ládh a n-ar, ⁊ ro marb<span class="ex">adh</span> Preispiter Seon. <span class="ex">⁊</span> gabh<span class="ex">ais</span> Sisim righe f<span class="ex">or</span> <span class="on" title="people">Inn<span class="ex">ec</span>dhaibh</span> in tan sin ⁊ f<span class="ex">or</span> iltirib aile, <span class="ex">⁊</span> ba h-esin in cétna rí do <span class="on" title="people">Thartairibh</span>.</p><p>[34] <span class="ex">⁊</span> in <span class="ex">sese</span>d bl<span class="ex">i</span>a<span class="ex">dain</span> dia fhlaithi<span class="ex">us</span> ro dib<span class="ex">r</span>aicedh do shoighid h-e i cat<span class="ex">hr</span>aigh f<span class="ex">or</span>a raibi ic f<span class="ex">or</span>bhais, cu ro farcuibh cin anm<span class="ex">ain</span>, <span class="ex">⁊</span> ro h-adhn<span class="ex">acht</span> f<span class="ex">or</span> sliabh <span class="pn" title="mountain">Alcahi</span>.</p></div><span class="fa fa-bookmark" title="p.266" id="pb.266"> p.266</span><a name="d43981e3676">‍</a><div class="reftext" n="" id="div1.d43981e576-div2.d43981e3676"><p>[35] Facb<span class="ex">ais</span> m<span class="ex">a</span>c di' eis, Caiter a ainm. Facb<span class="ex">ais</span> sin m<span class="ex">a</span>c, Satiu a ainm. Facb<span class="ex">ais</span> sin m<span class="ex">a</span>c, Roton a ainm. Facb<span class="ex">ais</span> Roton m<span class="ex">a</span>c, Mongu a ainm. Is uadha sin ro chin Cublay, ⁊ ro d<span class="ex">er</span>rscaigh Cublay tar na .u. righuib aile, ⁊ ro d<span class="ex">er</span>rsc<span class="ex">aig</span> a righi tar righd<span class="ex">ach</span>t <span class="fa fa-book" title="MS folio 81a2" id="mls.81a2"> 81a2</span> Crisd<span class="ex">aid</span>i ⁊ <span class="on" title="people">Shairr<span class="ex">is</span>in<span class="ex">e</span>c<span class="ex">h</span></span>. In sliabh urard sin in ro adhn<span class="ex">acht</span> Sisim is ann ro-s-adhn<span class="ex">acht</span>a ar ghein do righuib f<span class="ex">o</span>ra lurg. G<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> nech, id<span class="ex">ir</span> laech ⁊ tais<span class="ex">e</span>c<span class="ex">h</span> do gheibhdis f<span class="ex">or</span>sin <span class="ex">con</span>uir ac dul dia n-adhn<span class="ex">a</span>cul ro marbhtha leo, ⁊ iss<span class="ex">ed</span> ro canduis f<span class="ex">r</span>iu: “Den<span class="ex">ai</span>d umhla ⁊ immcoimet in righ isin beth<span class="ex">aidh</span> n-aili am<span class="ex">ail</span> do ronsab<span class="ex">air</span> feacht riamh”. <span class="ex">⁊</span> in ri <span class="corr" title="Corrected from ‘deighin(a)c(h)’ by WS">déidhin<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span></span> do h-adhn<span class="ex">acht</span> dibh, is ar da m<span class="ex">íle</span> laech ro marbhtha dia cur lais, ⁊ ro marbs<span class="ex">a</span>t anas dech f<span class="ex">o</span>-<span class="ex">r</span>uarad<span class="ex">ar</span> do echr<span class="ex">aidh</span> in righ dia c<span class="ex">ur</span> lais.</p></div><a name="d43981e3826">‍</a><div class="reftext" n="" id="div1.d43981e576-div2.d43981e3826"><p>[36] Na <span class="on" title="people">Tart<span class="ex">r</span>aighidh</span> <span class="ex">immorro</span>, cin<span class="ex">ed</span>h linm<span class="ex">ar</span> iat-sein, ar ni bhi rim f<span class="ex">or</span> mnaibh na in<span class="ex">gen</span>a la n<span class="ex">e</span>c<span class="ex">h</span> dhib, <span class="ex">acht</span> in mheit as cumhuing leo do f<span class="ex">r</span>easdul do bhiudh ⁊ etg<span class="ex">u</span>d, <span class="ex">acht</span> as í in cetna in<span class="ex">gen</span> laa faifi f<span class="ex">er</span> dhibh as f<span class="ex">or</span>tille f<span class="ex">or</span>tha, ⁊ araill dib la d<span class="ex">r</span>uinech<span class="ex">us</span> ⁊ lamhdhai, ⁊ a laeich f<span class="ex">r</span>ia seilg ⁊ gaisc<span class="ex">ed</span>, ⁊ in dun f<span class="ex">or</span> com<span class="ex">u</span>s don t-seitigh. Scéith l<span class="ex">et</span>hair la a laech<span class="ex">u</span>. Ba do sheich<span class="ex">id</span> buabhall 'ar n-a m-b<span class="ex">r</span>uith iat-s<span class="ex">o</span>m. <span class="ex">⁊</span> ba dofhulaing do chath n-aile dibhrac<span class="ex">a</span>d a soighet forro, ár is air no h-ailtea iat asa m-b<span class="ex">r</span>atuibh beca. Feoil ⁊ bainni no tomuiltea leo gin coicill fheola dam ná g<span class="ex">r</span>aigh<span class="ex">edh</span> na chuanfart, <span class="ex">acht</span> no mheiltis ce<span class="ex">ch</span> feoil f<span class="ex">or</span> bith. Ba mian leo bainni a n-g<span class="ex">r</span>oighedh ⁊ a lairthech do thochaitim: fín find no b<span class="ex">er</span>tis fair. ⁊ no thoghl{<span class="fa" title="gap a few letters">⬌</span>}tis <span class="sup" title="By Whitley Stokes">(leg. thadhúlltis)</span>, g<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span>a samraid a m-benn<span class="ex">aib</span> slí<span class="ex">ab</span> ⁊ a n-o<span class="ex">cht</span>aibh ald la a n-g<span class="ex">r</span>oighibh ⁊ indilibh. Pupla f<span class="ex">or</span> foluamhuin uasta, a meic ⁊ a n-ing<span class="ex">en</span>a leo, gu clodhatais f<span class="ex">or</span> cula la <span class="corr" title="Corrected from ‘toighe(cht)’ by WS">toidhe<span class="ex">cht</span></span> na duibhshine geimhr<span class="ex">e</span>ta ⁊ a pupla maraen f<span class="ex">r</span>iu.</p></div><a name="d43981e3994">‍</a><div class="reftext" n="" id="div1.d43981e576-div2.d43981e3994"><p>[37] Natay in dee dia n-ad<span class="ex">r</span>ait do nit<span class="ex">er</span>. A fhuath do rindud in gach dhind i righi na <span class="on" title="people">Tart<span class="ex">r</span>aigech</span>, ⁊ fuath a mhna for a ghual<span class="ex">ainn</span>

<span class="fa fa-bookmark" title="p.268" id="pb.268"> p.268</span>

di, ⁊ fuath a mheic ina fhrecnaircc, ⁊ f<span class="ex">r</span>ia tochaithium dhoibh no comailtea an is dech da m-biadh<span class="ex">aib</span> fo ghin ⁊ ghlomhar dhó ⁊ da mhnai ⁊ da mh<span class="ex">a</span>c. <span class="ex">⁊</span> doirtid anb<span class="ex">r</span>uithi na p<span class="ex">r</span>oinne tar beolu in duin dia blais<span class="ex">echt</span> dia n-déibh adhartha, ár is d<span class="ex">er</span>bh leo g<span class="ex">ur</span>ub e Natay fholl<span class="ex">am</span>nuighi<span class="ex">s</span> nem ⁊ tal<span class="ex">main</span>.</p><p>[38] Dia tesd<span class="ex">aid</span>i ogl<span class="ex">ac</span>h cin sheitig <span class="fa fa-book" title="MS folio 81b1" id="mls.81b1"> 81b1</span> a c<span class="ex">r</span>ich<span class="ex">aib</span> na <span class="on" title="people">Tart<span class="ex">r</span>aidhi</span> ⁊ in<span class="ex">gen</span> gin chéle, do nit<span class="ex">her</span> a snaidm f<span class="ex">r</span>i araili iar m-blais<span class="ex">echt</span> bháis doibh, ⁊ is aire do níthair, dia m-b<span class="ex">et</span>h diblinaibh a f<span class="ex">r</span>ecnairc Nataui, ⁊ do b<span class="ex">er</span>ur <span class="corr" title="Corrected from ‘crogh’ by WS">crodh</span> do mh<span class="ex">áthair</span> na h-ingine, ár ni tabhar <span class="corr" title="Corrected from ‘crogh’ by WS">c<span class="ex">r</span>odh</span> la seitigh i c<span class="ex">r</span>ichuibh na <span class="on" title="people">Tart<span class="ex">r</span>uig<span class="ex">e</span>c<span class="ex">h</span></span>, ⁊ anuit a caruit-sium a n-gael ⁊ chairdius f<span class="ex">r</span>i araili ama<span class="ex">il</span> budh bheo no bh<span class="ex">et</span>is.</p><p>[39] Ni bhi col do sheitig leo, <span class="ex">acht</span> m<span class="ex">áthai</span>r no siur <span class="ex">nó</span> ingen, cun<span class="ex">a</span>d aire sin as línmhairi-ti a laeich, imat seitc<span class="ex">e</span>d la g<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> aen.</p><p>[40] At f<span class="ex">er</span>dha a cathuib ⁊ at laechdha a n-airm ⁊ at cumaing la g<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> n-oen dibh b<span class="ex">et</span>h .x. la f<span class="ex">or</span> set n<span class="ex">o</span> sluag<span class="ex">a</span>d, cin <span class="corr" title="Corrected from ‘bhiagh’ by WS">bhiadh</span>, gin digh, <span class="ex">acht</span> toirthi c<span class="ex">r</span>aebh ⁊ cru a n-each.</p><p>[41] Dia n-d<span class="ex">er</span>na nech cin no guim gin dlig<span class="ex">ed</span> a <span class="corr" title="Corrected from ‘oigedha’ by WS">oidedha</span> dhe .xxx. beim do luirg dhó <span class="ex">nó</span> .lx. m<span class="ex">a</span>d cin is mo indás, nó a .x. f<span class="ex">or</span> c<span class="ex">ét</span> m<span class="ex">a</span>d mo in t<span class="ex">r</span>eas fe<span class="ex">cht</span>, <span class="ex">nó</span> m<span class="ex">a</span>d cin báis lais a naei n-airet uadha ⁊ saeiri dhó.</p></div><a name="d43981e4230">‍</a><div class="reftext" n="" id="div1.d43981e576-div2.d43981e4230"><p>[42] <span class="pn">Ragu</span> <span class="ex">immorro</span> magh f<span class="ex">or</span>l<span class="ex">et</span>han eisidhe. Uidhi .xl. la f<span class="ex">or</span>a fhod. <span class="pn">Mecrit</span> in cin<span class="ex">ad</span>h aitreabh<span class="ex">us</span> ann. Sealg no-s-toimhlit. Ní thurcaib arbhar na finem<span class="ex">ai</span>n os úir and. Is ann som ro cit<span class="ex">er</span> pol<span class="ex">us</span> ar<span class="sup" title="By Whitley Stokes">c</span>tic<span class="ex">us</span> .i. araill do retlanduibh oirismhe na firmaminti. Imud camhall ⁊ g<span class="ex">r</span>ibh ⁊ elifaintedh isna c<span class="ex">r</span>ich<span class="ex">aib</span> sin. Doim dhimora leo gu cluim foda, <span class="ex">teor</span>a boss<span class="sup" title="By Whitley Stokes">a</span> a bh-fot g<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span>a finna dhíbh.</p><span class="fa fa-bookmark" title="p.270" id="pb.270"> p.270</span><p>[43] Fil anmann n-aili ann, adbul a mheit. Deallr<span class="ex">a</span>d fiadha lais. Geint<span class="ex">er</span> balsam<span class="ex">u</span>m anor<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> uadha, m<span class="ex">us</span>catum a ainm. Suail n<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> icshlainti eisiumh. Di fhiacuil in cech dhed dó, <span class="ex">teor</span>a bosa a bh-fhot ce<span class="ex">ch</span> ae.</p><p>[44] Ni tescthar folt na ulcha laeich isin c<span class="ex">r</span>ich sin. Aille do mhnaibh a n-i<span class="ex">ngen</span>a. Ni ar uaisli na airmhitin fhaidit la a seitchib <span class="ex">acht</span> ar c<span class="ex">r</span>uth ⁊ meit.</p><p>[45] Ni tabhar <span class="corr" title="Corrected from ‘c(r)og’ by WS">c<span class="ex">r</span>od</span> la h-<span class="ex">ingin</span> i c<span class="ex">r</span>icha<span class="ex">ib</span> na <span class="on" title="people"><span class="corr" title="Corrected from ‘tart(r)aig(e)c(h)’ by WS">Tartraidech</span></span> na laeich no-s-b<span class="ex">er</span> <span class="corr" title="Corrected from ‘c(r)ogh’ by WS">c<span class="ex">r</span>odh</span> dia maithr<span class="ex">e</span>c<span class="ex">h</span>u.</p></div><a name="d43981e4380">‍</a><div class="reftext" n="" id="div1.d43981e576-div2.d43981e4380"><p>[46] Tenduc <span class="ex">immorro</span> c<span class="ex">r</span>ich f<span class="ex">or</span>l<span class="ex">et</span>han isside, ⁊ I<span class="ex">ss</span>u non adhr<span class="ex">at</span>. Do rigd<span class="ex">ach</span>t na h-Innia <span class="fa fa-book" title="MS folio 81b2" id="mls.81b2"> 81b2</span> isidhe ⁊ fo mham<span class="ex">us</span> do Magn<span class="ex">us</span> Cam doib-siumh. O do marb<span class="ex">ad</span> P<span class="ex">r</span>espit<span class="ex">er</span> Seon fe<span class="ex">cht</span> riam do b<span class="ex">er</span>at na righa f<span class="ex">or</span> a lurg a n-i<span class="ex">ngen</span>a d'uaislibh na Tartr<span class="ex">aide</span>c<span class="ex">h</span> mar cleith f<span class="ex">or</span>a bh-fích ⁊ naimdin<span class="ex">us</span>.</p><p>[47] Corra dubha isin c<span class="ex">r</span>ich sin, adbul a m<span class="ex">ét</span>. Corra n-aili leo <span class="ex">co</span> <span class="ex">n</span>-ilbre<span class="ex">cht</span>r<span class="ex">aid</span> g<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span>a datha it<span class="ex">ir</span> uaine ⁊ d<span class="ex">er</span>g ⁊ ghorm. Corra n-aile co neim n-oir f<span class="ex">or</span>ro. Corra aile tí dubghlas ⁊ tí d<span class="ex">er</span>g dhibh {<span class="fa" title="gap ">⬌</span>}</p><p>[48] Iar bh-facb<span class="ex">ái</span>l na c<span class="ex">r</span>ichi sin do neoch dia eis uidhe <span class="ex">teor</span>a lá fo gebhu cathair <span class="pn" title="city">Siaudu</span> f<span class="ex">or</span> in <span class="ex">con</span>air, ⁊ la Cublauy .i. Mag<span class="ex">nus</span> Cam, ro t<span class="ex">ur</span>cb<span class="ex">a</span>dh. Palas marmair f<span class="ex">or</span>a lar co sluaigt<span class="ex">he</span>c<span class="ex">h</span> rigda lais, co seomr<span class="ex">a</span>d<span class="ex">aib</span> sol<span class="ex">us</span>ta, co neim n-oir f<span class="ex">or</span>ro allamuigh ⁊ tall.</p><p>[49] Fidh díthogl<span class="ex">aid</span>i f<span class="ex">r</span>ia h-or in duin <span class="ex">co</span> <span class="ex">n</span>-diguibh ⁊ mhúr<span class="ex">aibh</span> aelta 'na urtimcill .u. m<span class="ex">íli</span> d<span class="ex">éc</span> ina timthocht. Doim ⁊ fiadha imdha lais, ⁊ in uili fiadmil arcena. Maga sol<span class="ex">us</span>ta ⁊ s<span class="ex">r</span>otha gainmh<span class="ex">id</span>i f<span class="ex">or</span>sin <span class="corr" title="Corrected from ‘bhfigh’ by WS">mh-fidh</span> sin. Ba gnath la Cublay commor<span class="ex">a</span>d selga f<span class="ex">o</span>rsin <span class="corr" title="Corrected from ‘bfig’ by WS">b-fid</span> soin. Do ron<span class="ex">a</span>d ist<span class="ex">a</span>da re b<span class="ex">r</span>oinn seilgi lais a n-diamhair in <span class="corr" title="Corrected from ‘fhega’ by WS">fheda</span>, ⁊ ba do boicshimnibh do ron<span class="ex">a</span>d, .u. ceme d<span class="ex">éc</span> fod g<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span>a sibhne, ⁊ <span class="ex">teor</span>a bosa f<span class="ex">or</span>a lethe, ⁊ is la <span class="corr" title="Corrected from ‘reidhfedhuibh’ by WS">reifedhuibh</span> sídu ro snadmtha, iar n-a níam<span class="ex">a</span>d do ór allastig ⁊ amuigh, cun<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> d<span class="ex">er</span>n<span class="ex">a</span>d doinenn na d<span class="ex">er</span>dun díth do na don fhiallu<span class="ex">c</span>h bite f<span class="ex">or</span> a lar.</p><span class="fa fa-bookmark" title="p.272" id="pb.272"> p.272</span><p>[50] T<span class="ex">r</span>i mísa don bl<span class="ex">iadain</span> bís f<span class="ex">or</span> an seilg sin .i. Iuni<span class="ex">us</span>, Iuli<span class="ex">u</span>s, Aug<span class="ex">us</span>t<span class="ex">u</span>s. Tocbait in tech-sin leo in t-o<span class="ex">cht</span>m<span class="ex">a</span>d la d<span class="ex">éc</span> do mí Aug<span class="ex">uist</span>, co t<span class="ex">r</span>iall doibh do 'ridisi. Tecat f<span class="ex">or</span> cula beo<span class="ex">us</span> cu cath<span class="ex">air</span> <span class="pn" title="city">Siaudu</span>. T<span class="ex">r</span>iallait 'sa aithli sin co sliabh urard do dhenam idb<span class="ex">ur</span>ta do na déibh, m<span class="ex">a</span>caibh, mnaibh, iunilibh. X. m<span class="ex">íle</span> lair gheal aroen f<span class="ex">r</span>is. Iar n-denamh na n-idb<span class="ex">ur</span>t sin no b<span class="ex">er</span>the bainni na lairt<span class="ex">he</span>c<span class="ex">h</span> n-geal sin a least<span class="ex">r</span>aib ⁊ a soith<span class="ex">ig</span>ib tog<span class="ex">ai</span>di co Magn<span class="ex">us</span>, ⁊ no rannadh fair budhesin ⁊ f<span class="ex">or</span>sin fuil dia ol, ⁊ ni thabhr<span class="ex">a</span>dh do chin<span class="ex">ed</span>h n-aili na do dhaescarshl<span class="ex">úagh</span>. No dhoirt<span class="ex">ed</span> Mag<span class="ex">nus</span> in baindi-sin f<span class="ex">or</span> in raen dia blais<span class="ex">echt</span> do na déibh.</p><p>[51] Dia marbthur laech <span class="ex">nó</span> <span class="fa fa-book" title="MS folio 82a1" id="mls.82a1"> 82a1</span> nech do dlig<span class="ex">ed</span> bais toimhlit h-e f<span class="ex">or</span>sin idb<span class="ex">air</span>t-sin, ⁊ ni thoimlit diam<span class="ex">a</span>d do shoeth no galar no dhighsedh.</p><p>[52] Do nit<span class="ex">er</span> la tuaichl<span class="ex">echt</span> ⁊ amuinsi f<span class="ex">r</span>easdul in righ gin faircsi neich do neoch dia denumh <span class="ex">acht</span> na miasa ⁊ na h-esc<span class="ex">r</span>adha f<span class="ex">or</span> foluam<span class="ex">ain</span> f<span class="ex">r</span>ia ucht. Is<span class="ex">ed</span> asb<span class="ex">er</span>it-sium beo<span class="ex">u</span>s <span class="ex">con</span>udh iat na dei no-<span class="ex">s</span>-f<span class="ex">r</span>easdl<span class="ex">at</span> iat ⁊ in ri, <span class="ex">⁊</span> do berbhtha immat reith<span class="ex">e</span> leo acunn idhb<span class="ex">air</span>t-sin, ⁊ do b<span class="ex">er</span>the in fheoil do na déibh ⁊ no doirtte in t-<span class="corr" title="Corrected from ‘an b(r)uithi’ by PTI">anb<span class="ex">r</span>uithi</span> f<span class="ex">or</span>sin talm<span class="ex">ain</span>. Indar leo is airi no b<span class="ex">e</span>r<span class="ex">e</span>dh a tor<span class="ex">a</span>d doibh.</p><p>[53] Fil mainist<span class="ex">er</span> la Cublay, da m<span class="ex">íli</span> man<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> le oc fresdul do na deibh ⁊ oc idb<span class="ex">air</span>t doibh. Fil<span class="ex">et</span> manuigh aili isin c<span class="ex">r</span>ic<span class="sup" title="By Whitley Stokes">h</span> sin, ⁊ d<span class="ex">r</span>ong acu ica m-bit seitc<span class="ex">e</span>da, ⁊ araill ac congb<span class="ex">ái</span>l a riaghla do na deibh.</p><p class="closer"><span class="frn" title="(Latin)"><span class="corr" title="Corrected from ‘Expliscit’ by WS">Explicit</span> p<span class="ex">r</span>ima pars isti<span class="ex">us</span> lib<span class="ex">r</span>i. Incip<span class="ex">i</span>t <span class="corr" title="Corrected from ‘segu(n)da partis’ by WS">secunda pars.</span></span></p></div><span class="fa fa-bookmark" title="p.362" id="pb.362"> p.362</span><a name="section.d43981e4930">‍</a><h2 class="page-title" id="d43981e4930">2. <span class="sup" title="By Whitley Stokes">THE GAELIC ABRIDGMENT OF THE BOOK OF SER MARCO POLO</span></h2><!--div1: thisdiv=div1, #2 (nth=2) head="THE GAELIC ABRIDGMENT OF THE BOOK OF SER MARCO POLO"--><!--div1: thisdiv=div1, #2 (nth=3)--><h3 class="subsid"><span class="sup" title="By Whitley Stokes">(Book of Lismore, fo. 82a1)</span></h3><a name="d43981e4937">‍</a><div class="reftext" n="" id="div1.d43981e4930-div2.d43981e4937"><p>[54] <span class="fa fa-book" title="MS folio 82a1" id="mls.82a1"> 82a1</span>Feachtus do Mhagn<span class="ex">us</span> Cam a cath<span class="ex">air</span> <span class="pn" title="city">Cambalau</span> <span class="ex">co</span> <span class="ex">n</span>-fhac<span class="ex">a</span>d te<span class="ex">cht</span>a dia shaig<span class="ex">id</span>. Bennuighit dó. Fo<span class="ex">chtus</span> M<span class="ex">agnus</span> scela dibh. “Fuigli ruin againn d<span class="ex">ui</span>t”, ar na te<span class="ex">cht</span>a. Ad<span class="ex">r</span>e Mag<span class="ex">nus</span> asin t-suidhi rigda i m-bui <span class="ex">co</span> <span class="ex">n</span>-d<span class="ex">e</span>c<span class="ex">h</span>sat f<span class="ex">or</span> l<span class="ex">et</span>h. “Naim”, ol na te<span class="ex">cht</span>a .i. b<span class="ex">r</span>athair (t)h'ath<span class="ex">ar</span>-sa, “ar n-diult<span class="ex">a</span>d umla righi d<span class="ex">ui</span>t-si. Do roine ⁊ Cadau .i. m<span class="ex">a</span>c a b<span class="ex">r</span>ath<span class="ex">ar</span>, aenta at ag<span class="ex">aid</span>-si. Atat ⁊ na cet<span class="ex">hr</span>i righ fil fo mam<span class="ex">us</span> Naim lín a sl<span class="ex">úaig</span> ac <span class="corr" title="Corrected from ‘toigh(echt)’ by WS">toidh<span class="ex">echt</span></span> at rigi si .i. Fuci Orcra ⁊ Cauli ⁊ Barsceel ⁊ Suchitingni, ⁊ asb<span class="ex">er</span>it <span class="ex">con</span>ad ferr a n-dlig<span class="ex">ed</span> f<span class="ex">or</span>sin righi annaisi.”</p></div><a name="d43981e5068">‍</a><div class="reftext" n="" id="div1.d43981e4930-div2.d43981e5068"><p>[55] Ba tus rigi do Chublay in tan sin iar m-b<span class="ex">r</span>is<span class="ex">ed</span> cath n-imdba lais f<span class="ex">or</span> iltiribh. Ba gaeth intí f<span class="ex">r</span>isar' can<span class="ex">a</span>d sin. Gnuis rigda lais <span class="ex">co</span> <span class="ex">n</span>-d<span class="ex">er</span>cuibh dishoillsidhe. M<span class="ex">ét</span> ⁊ calm<span class="ex">acht</span> mhil<span class="ex">ed</span> lais. Do oirdis a bhaill di araili. Ro raidh do<span class="ex">no</span> n<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> cuirfed a choroin rig dia chind no gu n-aith<span class="ex">ed</span> f<span class="ex">or</span>ro in fuighiull sin. Faidhis te<span class="ex">cht</span>a f<span class="ex">or</span> cenn a laech ⁊ a rig n-imfhoicsi, ar ba d<span class="ex">er</span>b lais dia cuiredh togairm f<span class="ex">or</span>a shloghu i cianuibh a fhis d'fhaghb<span class="ex">áil</span> do Naim ⁊ t<span class="ex">r</span>iall

<span class="fa fa-bookmark" title="p.364" id="pb.364"> p.364</span>

<span class="corr" title="Corrected from ‘teith(ed)’ by WS">teiched</span> do fó fhoit<span class="ex">hr</span>ib ⁊ daingn<span class="ex">ib</span>. Faidhis coimh<span class="ex">ét</span> ar na <span class="ex">con</span>airibh ar om<span class="ex">un</span> scel d'fhaghb<span class="ex">ail</span> do Naim. Ba h-e lin in t-sl<span class="ex">úaig</span> do f<span class="ex">r</span>eagair h-e .i. dá chath d<span class="ex">éc</span> ⁊ .xxx. mí<span class="ex">le</span> marcach in ce<span class="ex">ch</span> cath dibh, ⁊ di t<span class="ex">r</span>oight<span class="ex">he</span>c<span class="ex">h</span> um cech marcach. Dia toghairmedh a shloghu i cian<span class="ex">aib</span> ni ria rímh f<span class="ex">or</span>ro. Ro h-indl<span class="ex">ed</span>h cet<span class="ex">hr</span>i h-elifainti don righ ⁊ caislen claruig f<span class="ex">or</span>ro. Teit ann do<span class="ex">no</span> i remt<span class="ex">hus</span> in chatha ⁊ a m<span class="ex">er</span>gi h-uasa <span class="fa fa-book" title="MS folio 82a2" id="mls.82a2"> 82a2</span>. Di la f<span class="ex">or</span> fhichit dó oc tinol in morsl<span class="ex">uaig</span> sin.</p><p>[56] Naim <span class="ex">immorro</span> gl<span class="ex">uais</span>i<span class="ex">s</span> co slogh n-d<span class="ex">er</span>mhair lais a n-dail Cadau f<span class="ex">or</span> mag f<span class="ex">o</span>rl<span class="ex">et</span>han co sliabh urard f<span class="ex">r</span>ia thaeb i righi Cublay. Ni raibhi Cadau f<span class="ex">or</span>sin mag soin am<span class="ex">ail</span> ro geall. Ro niat-som airisiumh risin <span class="corr" title="Corrected from ‘ag(aid)’ by WS">ad<span class="ex">aig</span></span> sin isin du sin. Tocbait a pupla ⁊ s<span class="ex">r</span>eathait f<span class="ex">or</span>a taebuibh. Ni bhui omhun f<span class="ex">or</span>ro, ar nír' shailset a scela do b<span class="ex">eit</span>h la Cublay. Cublay di<span class="ex">diu</span> ro ghl<span class="ex">uais</span> in <span class="corr" title="Corrected from ‘ag(aid)’ by WS">ad<span class="ex">aig</span></span> sin f<span class="ex">or</span> set in dail in morshl<span class="ex">úaig</span> sin, ar nír' bho ail doibh in laithi do imluadh ar om<span class="ex">un</span> a faircsina, g<span class="ex">ur</span>' eirigh ruithn<span class="ex">ed</span> n-g<span class="ex">r</span>e<span class="ex">ine</span> f<span class="ex">or</span>ro ar aenchaei f<span class="ex">r</span>i Naim.</p><p>[57] Co facat<span class="ex">ar</span> na m<span class="ex">er</span>g<span class="ex">e</span>da ailli eit<span class="ex">e</span>c<span class="ex">h</span>a ⁊ na sceith corc<span class="ex">r</span>a cob<span class="ex">r</span>adhacha, ⁊ na cathbairr coindleacha c<span class="ex">r</span>uaidhrighne os na mil<span class="ex">edai</span>b c<span class="ex">r</span>oda Cambulu. Co t<span class="ex">u</span>cs<span class="ex">a</span>t aithni ar m<span class="ex">er</span>gi Cublay osna cath<span class="ex">barraib</span>. <span class="ex">Con</span>adh eadh ro-s-d<span class="ex">ús</span>igh in sl<span class="ex">úagh</span> asa suan, fog<span class="ex">ur</span> na sdocc ⁊ na sdurg<span class="ex">an</span> ⁊ na laech ac gairm a caism<span class="ex">er</span>t catha.</p><p>[58] Faidhis Cublay a d<span class="ex">r</span>aidhe uadha dia fhis in soinm<span class="ex">ig</span>i <span class="ex">nó</span> doinmh<span class="ex">ig</span>i no bhiath dó don cath. Gabsat na laeich ac snas a slegh ⁊ ag lim<span class="ex">a</span>d a lann ⁊ a loirc-fhersat fria licuibh ⁊ tuin<span class="ex">idi</span>b in talm<span class="ex">an</span>. Tecuit na d<span class="ex">r</span>aithi f<span class="ex">or</span> cúl<span class="ex">u</span> cu celm<span class="ex">ain</span>e m<span class="ex">ai</span>t<span class="ex">hius</span>a dhó on chath.</p><p>[59] Naim di<span class="ex">diu</span>, .u. c<span class="ex">ét</span> m<span class="ex">íle</span> lín a sl<span class="ex">úaig</span>. Ba f<span class="ex">o</span>rl<span class="ex">et</span>han f<span class="ex">or</span>ro in uair sin, ár ni bui om<span class="ex">un</span> f<span class="ex">or</span>ro.</p><p>[60] Bai Cadau f<span class="ex">or</span>a conair gin toid<span class="ex">ech</span>t in tan sin c<span class="ex">ét</span> m<span class="ex">íl</span>e laech, ⁊ ni ro fhinns<span class="ex">a</span>t fis la Cublay f<span class="ex">or</span>ro. Cidh fil ann t<span class="ex">r</span>a, ní ar time do dhech<span class="ex">aid</span> do Naim sin.</p><span class="fa fa-bookmark" title="p.366" id="pb.366"> p.366</span><p>[61] Gabhait na sl<span class="ex">úaig</span> sin a n-asaín gloin<span class="ex">id</span>i gorma glais-iaruinn ⁊ a luir<span class="ex">e</span>c<span class="ex">h</span>a daingne doi-b<span class="ex">r</span>isdi ⁊ a scab<span class="ex">ail</span> cuana chumd<span class="ex">acht</span>a fona minn<span class="ex">aib</span> sliptha so-radhaircc. Sínit a m<span class="ex">er</span>g<span class="ex">e</span>da badbdha b<span class="ex">r</span>eacaml<span class="ex">ac</span>ha ris na sleghuibh seimn<span class="ex">e</span>c<span class="ex">h</span>a sithfhota, gur' iadh g<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> deglaech dibh ima rig ⁊ ima thais<span class="ex">e</span>c<span class="ex">h</span>, cu ro línsat na tolcha ⁊ na tuaitheabhr<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span>a f<span class="ex">or</span> gech taebh do <span class="sup" title="By Whitley Stokes">fh</span>uaim, g<span class="ex">ur</span> comdluth<span class="ex">aig</span>seat na catha re cheli in tan sin, cu ro-s-tocaibh nel niamdha dá n-dorncl<span class="ex">aidbi</span>b dathordha, <span class="fa fa-book" title="MS folio 82b1" id="mls.82b1"> 82b1</span> ⁊ da muinc<span class="ex">i</span>d<span class="ex">ib</span> dualacha d<span class="ex">er</span>goir, cor 'ba soighnen sol<span class="ex">us</span>ta a clethe nime o<span class="ex">s</span> cinn na cur<span class="ex">a</span>d ce<span class="ex">cht</span>ardha sin. Ro eir<span class="ex">ig</span> do<span class="ex">no</span> glasnel uathmar oig<span class="ex">r</span>ita don taeb araill don aer, id<span class="ex">ir</span> mhinn ⁊ asa, id<span class="ex">ir</span> shleigh ⁊ tuaigh. <span class="corr" title="Corrected from ‘Moig(i)d’ by WS">Maid<span class="ex">i</span>d</span> do na cathaib a n-dail araili am<span class="ex">ail</span> easa f<span class="ex">r</span>ia h-alluibh, g<span class="ex">ur</span> 'ba b<span class="ex">r</span>easmaidm b<span class="ex">r</span>atha i n-all<span class="ex">aib</span> ⁊ i n-uamhunn<span class="ex">aib</span> mong<span class="ex">ur</span> na cur<span class="ex">a</span>d ac comghab<span class="ex">ail</span> a b-fhedhmann catha, ⁊ fuaim a soighit asa s<span class="ex">r</span>eanguibh, ⁊ foluam<span class="ex">an</span> a b-fhagadh, ⁊ g<span class="ex">r</span>echach a n-greg aga n-guin, ⁊ oiccf<span class="ex">e</span>dach a n-anr<span class="ex">ut</span>h oc blais<span class="ex">echt</span> bhais.</p><p>[62] Oirisis Naim a n-airin<span class="ex">iu</span>c<span class="ex">h</span> in chatha ⁊ roigne a rig ⁊ a thais<span class="ex">e</span>c<span class="ex">h</span>, gu m-b<span class="ex">r</span>oin n-doinnsciath n-deallr<span class="ex">ad</span>t<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> 'na urtimchell, cu n-doiri slegh coimrigin c<span class="ex">r</span>uadha ima m<span class="ex">er</span>gi uasa, co fighuir na C<span class="ex">r</span>oichi cesta ar n-a rinn<span class="ex">ad</span> fuirri.</p><p>[63] Ar bh-faicsin m<span class="ex">er</span>gi Naim do Chublay tocb<span class="ex">ais</span> cath coimthiugh lais dia riguibh ⁊ anr<span class="ex">a</span>daibh, cu ro scail in cath n-aili dia dheis ⁊ cli, <span class="ex">co</span> <span class="ex">n</span>-d<span class="ex">er</span>na giall do Naim iar cur áir a mhil<span class="ex">ed</span> lais. Muidhis f<span class="ex">or</span>a shloghuib iarsin, cuna riacht rímh a n-écht.</p></div><a name="d43981e5726">‍</a><div class="reftext" n="" id="div1.d43981e4930-div2.d43981e5726"><p>[64] Bata<span class="ex">r</span> c<span class="ex">r</span>isd<span class="ex">aid</span>i f<span class="ex">or</span>na cath<span class="ex">aib</span> sin diblín<span class="ex">aib</span>. Do r<span class="ex">a</span>ds<span class="ex">a</span>t na gennti tallann f<span class="ex">or</span>a n-dia ⁊ f<span class="ex">or</span>sin fig<span class="ex">uir</span> bui i m<span class="ex">er</span>ge Naim ⁊ gin furt<span class="ex">acht</span> fair, cu ro fhas coinblict mor it<span class="ex">ir</span> in sl<span class="ex">uag</span> sin, <span class="ex">co</span> <span class="ex">n</span>-d<span class="ex">e</span>c<span class="ex">h</span>at<span class="ex">a</span>r gennte ⁊ cr<span class="ex">is</span>t<span class="ex">aid</span>i i n-dail chatha f<span class="ex">r</span>i araili a h-ucht a n-dee. O 't-connuic Cublay inní-sin ro raid: “Fo<span class="ex">s</span> a dhegmhuinnt<span class="ex">er</span>”, ol se; “na tabhraidh dimhicin f<span class="ex">or</span> I<span class="ex">s</span>u, ar ní guth dó gin fhurt<span class="ex">acht</span> Naim, ár cr<span class="ex">is</span>t<span class="ex">aid</span>i no chanadh fein f<span class="ex">r</span>is, ⁊ nir bo gnima diadha lais, ar

<span class="fa fa-bookmark" title="p.368" id="pb.368"> p.368</span>

do impa f<span class="ex">or</span> a thig<span class="ex">er</span>na”.</p><p>[65] Sidhuighit na sl<span class="ex">úaig</span> lasan aithi<span class="ex">us</span>c sin, ⁊ do b<span class="ex">er</span>ur Naim a fiadhn<span class="ex">us</span>e in righ a medon in oir<span class="ex">echt</span>a. “Cidh as ni do so?” ol siat. “Bas a dhlighedh”, ol M<span class="ex">agnus</span> C<span class="ex">ám</span>, “<span class="ex">⁊</span> ni h-ail damsa a chru do dhort<span class="ex">e</span>d fon uir la h-om<span class="ex">un</span> na toirthedh do clod f<span class="ex">or</span> culu. Ni tol dam beo<span class="ex">us</span> grian na esca dh'f<span class="ex">ai</span>csin a bhais.” G<span class="ex">ur</span>ub i <span class="corr" title="Corrected from ‘oighid’ by WS">oidhid</span> do rad<span class="ex">ad</span> fair: soidhech do claraib comdluthta <span class="fa fa-book" title="MS folio 82b2" id="mls.82b2"> 82b2</span> do chengal do reif<span class="ex">ed</span>haibh ⁊ fhonnsaidibh: do cengl<span class="ex">ad</span> Naim dá chur f<span class="ex">or</span>a lar, ⁊ gluais<span class="ex">echt</span> do chur fair, cu m-bith oc tecm<span class="ex">ang</span> dia thaebhuibh alliu ⁊ anall, co fuair bás aml<span class="ex">aid</span>.</p></div><a name="d43981e5921">‍</a><div class="reftext" n="" id="div1.d43981e4930-div2.d43981e5921"><p>[66] Oirisi<span class="ex">s</span> Cublay ina righi iarsin gin shlaid, gin sar<span class="ex">ugu</span>d, gin t<span class="ex">r</span>iall cath<span class="ex">aig</span>thi dó, <span class="ex">acht</span> a riga ⁊ a thaisigh do chur laa m<span class="ex">a</span>c<span class="ex">u</span> a congaluibh, ⁊ in m<span class="ex">a</span>c no b<span class="ex">e</span>r<span class="ex">ed</span>h buaidh dhibh do b<span class="ex">e</span>r<span class="ex">ed</span>h ardug<span class="ex">ud</span> fl<span class="ex">a</span>i<span class="ex">th</span>i<span class="ex">us</span>a ⁊ múine do. Do b<span class="ex">e</span>r<span class="ex">ed</span>h beo<span class="ex">us</span> clar aircd<span class="ex">id</span>i ⁊ ainm Ma<span class="ex">gnuis</span> C<span class="ex">am</span> 'ar n-a sc<span class="ex">r</span>ibhadh do lit<span class="ex">r</span>ib ordha fair, ⁊ leomhan ⁊ g<span class="ex">r</span>ibh 'ar n-a rinn<span class="ex">ad</span> don taeibh araill de i comurtha coscair. Do rindta roth<span class="sup" title="By Whitley Stokes">a</span> g<span class="ex">r</span>e<span class="ex">ne</span> ⁊ es<span class="ex">cai</span> fair; ⁊ g<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> neach oca faicthi in clar sin i c<span class="ex">r</span>ich<span class="ex">aib</span> na <span class="on" title="people"><span class="corr" title="Corrected from ‘tart(r)aighi’ by WS">Tartraidhi</span></span> do b<span class="ex">er</span>thi umhla dó o g<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> aen, ⁊ in nech nach tabr<span class="ex">a</span>d do gheib<span class="ex">ed</span>h bas do dlig<span class="ex">ed</span> in righ.</p></div><a name="d43981e6054">‍</a><div class="reftext" n="" id="div1.d43981e4930-div2.d43981e6054"><p>[67] Magn<span class="ex">us</span> Cam <span class="ex">immorro</span> .iiii. rigna lais, ⁊ in c<span class="ex">ét</span>ben laa faienn dib as i is f<span class="ex">or</span>tailli fair, ⁊ as é in m<span class="ex">a</span>c th<span class="ex">us</span>mes is oig<span class="ex">r</span>i air dia eis. Bit beo<span class="ex">us</span> ce<span class="ex">thr</span>a dinna anorcha acu soin, ⁊ x. m<span class="ex">íli</span> in ce<span class="ex">c</span>h dhinn dibh dia fresdal it<span class="ex">ir</span> i<span class="ex">ngi</span>n ⁊ ocl<span class="ex">áech</span>. C<span class="ex">et</span> aind<span class="ex">er</span> n-aile lais, ⁊ mna gu n-gaeis ⁊ gu n-aeis c<span class="ex">r</span>ichtaigh leo dia cur dia frestal ag Cublay ar saethaib ⁊ gallr<span class="ex">aib</span>, ⁊ thecasc d<span class="ex">r</span>uin<span class="ex">e</span>c<span class="ex">h</span>ais ⁊ bescna doibh. Madh ec dh' ingin don c<span class="ex">ét</span> soin do b<span class="ex">er</span>ar aind<span class="ex">er</span> 'na h-inat (<span class="ex">no</span> ait) do Burgoguna .i. cin<span class="ex">ed</span>h dh' uaisl<span class="ex">ib</span> na <span class="on" title="people"><span class="corr" title="Corrected from ‘tart(r)aig(e)c(h)’ by WS">Tartraidech</span></span> iat-somh <span class="ex">co</span> <span class="ex">n</span>-aind<span class="ex">r</span>ibh  cruthacha leo, ⁊ ni fhaienn aind<span class="ex">er</span> dhibh la cele n-aile <span class="ex">acht</span> feitim f<span class="ex">or</span> in righ.</p></div><span class="fa fa-bookmark" title="p.370" id="pb.370"> p.370</span><a name="d43981e6166">‍</a><div class="reftext" n="" id="div1.d43981e4930-div2.d43981e6166"><p>[68] Fil cath<span class="ex">air</span> n-aili la Ma<span class="ex">gnus</span> C<span class="ex">am</span>, cath<span class="ex">air</span> <span class="pn" title="city">Cambalu</span> a h-ainm. As iside cath<span class="ex">air</span> oir<span class="ex">e</span>c<span class="ex">h</span>ais na n-uili <span class="on" title="people"><span class="corr" title="Corrected from ‘thartraigech’ by WS">Thartraidech</span></span>. Bui di<span class="ex">diu</span> sruth f<span class="ex">or</span>a feadh fe<span class="ex">cht</span> riam, co facuidh Cublay a b-f<span class="ex">ai</span>csin neoil ⁊ rotha g<span class="ex">r</span>e<span class="ex">ne</span> ⁊ es<span class="ex">cai</span> celm<span class="ex">ain</span>e dochuir do b<span class="ex">eit</span>h dó de dia m-b<span class="ex">et</span>h in s<span class="ex">r</span>uth t<span class="ex">r</span>ithi, cu ro-s-tocuibh in cath<span class="ex">air</span> don taeb araill don t-s<span class="ex">r</span>uth la <span class="corr" title="Corrected from ‘tuaithlecht’ by WS">tuaichle<span class="ex">cht</span></span> ⁊ amaindsi.</p><p>[69] Bat<span class="ex">ar</span> .iiii. cula f<span class="ex">or</span> in cathr<span class="ex">aig</span> sin ⁊ <span class="ex">sé</span> m<span class="ex">íli</span> f<span class="ex">or</span> cech n-ae. <span class="ex">Teor</span>a dor<span class="ex">uis</span> umhaidi f<span class="ex">or</span> cech ceathram<span class="ex">ain</span> di, ⁊ dind dithoghl<span class="ex">aidh</span>i f<span class="ex">or</span> cech n-dor<span class="ex">us</span> ⁊ f<span class="ex">or</span> ce<span class="ex">ch</span> cuil dibh, gu n-g<span class="ex">r</span>iananuib sol<span class="ex">us</span>da, gu h-all<span class="ex">ad</span>aibh righda. Is ann sin di<span class="ex">diu</span> cuirt<span class="ex">er</span> a n-airm ⁊ a n-eid<span class="ex">iud</span> ⁊ a n-eirr<span class="ex">iud</span> uile <span class="fa fa-book" title="MS folio 83a1" id="mls.83a1"> 83a1</span> dia taiscid<span class="ex">h</span> co h-uai<span class="ex">r</span> chatha dhoibh. Mili lae<span class="ex">c</span>h cech <span class="corr" title="Corrected from ‘naigthi’ by WS">n-aidchi</span> oc faire in righ f<span class="ex">or</span> g<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> n-doras don dá n-doirrsib déc soin. Ni bi om<span class="ex">un</span> ar bith fair. <span class="ex">Acht</span> <span class="corr" title="Corrected from ‘mogh’ by WS">modh</span> na righi do coim<span class="ex">ét</span>.</p><p>[70] Ni dentar c<span class="ex">r</span>eic na cundr<span class="ex">a</span>d isin cathr<span class="ex">aig</span> sin, <span class="ex">acht</span> duinti ⁊ cathr<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span>a allamuich di ina n-dent<span class="ex">ar</span>. Ni h-adluict<span class="ex">er</span> marbh innti beo<span class="ex">us</span>. A medon na <span class="on" title="people">Tart<span class="ex">r</span>aidhe</span> fuil si. As coimdhes na h-iltíre dhi. Ni h-ur<span class="ex">us</span>a a rim indiull <sup id="fnref:5.footnotes">5<a href="#fn:5.footnotes" rel="footnote" class="fa fa-comment-o" style="text-decoration:none"> </a></sup> na cathr<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> sin, ⁊ a tic innti do cloch<span class="ex">aib</span> b<span class="ex">úada</span> ⁊ do eduighibh sir<span class="ex">ec</span>dha ⁊ da g<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> maithi<span class="ex">us</span> arcena as na h-iltirth<span class="ex">aib</span> i cein ⁊ i bh-fhocus. Ni bhí in cath<span class="ex">air</span> sin t<span class="ex">r</span>e bithiu gin m<span class="ex">íli</span> roth f<span class="ex">or</span> fe<span class="ex">n</span>aibh <sup id="fnref:6.footnotes">6<a href="#fn:6.footnotes" rel="footnote" class="fa fa-comment-o" style="text-decoration:none"> </a></sup> ⁊ damhuibh ⁊ asanaibh ac togluas<span class="ex">acht</span> shida dia h-innsaig<span class="ex">id</span>.</p><p>[71] Ata clog romor f<span class="ex">or</span>a lar, ⁊ do cluint<span class="ex">er</span> a fhog<span class="ex">ur</span> isna cet<span class="ex">hr</span>i cúl<span class="ex">aib</span> fil le. Ni lamhann nech a siub<span class="ex">al</span> a t<span class="ex">ús</span> o<span class="ex">idche</span> o bentar é gin sut<span class="ex">r</span>alla sol<span class="ex">us</span>da lais cu ruithn<span class="ex">ed</span> n-g<span class="ex">ré</span>ne ar a bharach.</p></div><a name="d43981e6492">‍</a><div class="reftext" n="" id="div1.d43981e4930-div2.d43981e6492"><p>[72] Palas in righ i medhon na cathr<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span>-sin .iiii. cula lais, m<span class="ex">íle</span> fod ce<span class="ex">ch</span> ae d<span class="ex">íbh</span>. Istadh oirm<span class="ex">i</span>tn<span class="ex">e</span>c<span class="ex">h</span> lasna .iiii. riguib fil f<span class="ex">orr</span>o, cu hall<span class="ex">adai</span>b rigda ⁊ cu n-g<span class="ex">r</span>ianan<span class="ex">aib</span> solusda do mharmair ghloin, ⁊ tuir dhithogl<span class="ex">aid</span>i fora muraib ina taiscthe a cuaich ⁊ a n-esc<span class="ex">r</span>ai ⁊ a seotu aili.</p><span class="fa fa-bookmark" title="p.372" id="pb.372"> p.372</span><p>[73] Dinna na n-i<span class="ex">ngen</span> ⁊ na laech arc<span class="ex">hen</span>a f<span class="ex">or</span> fiarláit in dún<span class="ex">aidh</span>, ⁊ lubhghuirt lesaighthe fria taebhuibh cu top<span class="ex">r</span>aibh taitnemhacha, cu fiadhmhil<span class="ex">aib</span> ecenn<span class="ex">us</span> da gach mhon<span class="ex">a</span>d f<span class="ex">or</span> bith, co luibhibh íctha cacha tedma.</p><p>[74] Sluaight<span class="ex">he</span>c<span class="ex">h</span> ina medon. Do marm<span class="ex">uir</span> ro tocbhadh. Adbhul a fhod ⁊ a l<span class="ex">et</span>h<span class="ex">et</span>. Niamh oir fair allastigh ⁊ dia n-e<span class="ex">cht</span>air. Do rinnadh fair beos do bre<span class="ex">cht</span>r<span class="ex">ad</span> g<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span>a datha ímhaighi na cath ⁊ na <span class="ex">con</span>gal do rat<span class="ex">a</span>d isna h-iltirib sin ⁊ fuath g<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> anmanna ecenn<span class="ex">us</span> f<span class="ex">or</span> bith, cur' bho dith amhairc do shuil<span class="ex">ibh</span> d<span class="ex">er</span>cadh fair.</p><p>[75] Seinist<span class="ex">r</span>e gl<span class="ex">ain</span>idhe lais cu sduaghaib caemha cumd<span class="ex">acht</span>a f<span class="ex">or</span>ro. Seomr<span class="ex">a</span>da ⁊ sell<span class="ex">ad</span>a f<span class="ex">r</span>ia taebhuibh fon <span class="fa fa-book" title="MS folio 83a2" id="mls.83a2"> 83a2</span> n-inn<span class="ex">us</span> sin. Se m<span class="ex">íli</span> no bítis oc toc<span class="ex">ai</span>thium immon righ isin sluaight<span class="ex">he</span>c<span class="ex">h</span> sin d'uaisl<span class="ex">ibh</span> na <span class="on" title="people"><span class="corr" title="Corrected from ‘tartraig(e)c(h)’ by WS">Tartraidech</span></span>, ⁊ da .xx. mili dia laechaibh ⁊ dia n-anr<span class="ex">a</span>d<span class="ex">aib</span> no thochaith<span class="ex">dis</span> isna tighibh f<span class="ex">r</span>ia taebhu.</p><p>[76] .iiii. táisigh imchoimeta fair ⁊ .iii. m<span class="ex">íli</span> laech la g<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> tais<span class="ex">e</span>c<span class="ex">h</span>. T<span class="ex">r</span>i <span class="corr" title="Corrected from ‘hoighthi’ by WS">h-oidhchi</span> da g<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> thais<span class="ex">e</span>c<span class="ex">h</span> dib <span class="corr" title="Corrected from ‘diaigh andiaigh’ by WS">diaidh a n-diaidh</span> ac faire in righ, <span class="ex">con</span>adh aml<span class="ex">aid</span> sin no chaithdis a remes. Don <span class="corr" title="Corrected from ‘mhogh’ by WS">mhodh</span> righdha t<span class="ex">r</span>a ro gnithe lais-sium sin, ⁊ ní ar omon chena.</p><p>[77] .U. dhoirrsi toebh f<span class="ex">r</span>ia t<span class="ex">oebh</span> f<span class="ex">or</span>sin righthech: in dor<span class="ex">us</span> medhonach dhibh sduagha aille amlacha fair, ár ni t<span class="ex">r</span>iallann nech inn <span class="ex">acht</span> in ri ⁊ a shl<span class="ex">uag</span> ac gab<span class="ex">áil</span> na n-dor<span class="ex">us</span> f<span class="ex">r</span>ia thaebh.</p><p>[78] No shuidh<span class="ex">ed</span>h Cublay ina shuidhe righ, ⁊ a d<span class="ex">r</span>uim budh thuaidh ⁊ a ag<span class="ex">aidh</span> budh des, ⁊ in m<span class="ex">a</span>c ba sine lais f<span class="ex">or</span> a láimh dheis, ⁊ a righa ⁊ a thoisigh <span class="corr" title="Corrected from ‘diaigh andiaigh’ by WS">diaidh a n-diaidh</span> f<span class="ex">or</span> in l<span class="ex">eit</span>h sin do reir a n-dualg<span class="ex">us</span>, ⁊ in righan ba togha laiss f<span class="ex">or</span> a cli ⁊ na righna eli 'na deag<span class="ex">aid</span>, ⁊ mná na rígh ⁊ na <span class="corr" title="Corrected from ‘taighs(e)c(h)’ by WS">tais<span class="ex">e</span>c<span class="ex">h</span></span> f<span class="ex">or</span> a n-egar cub<span class="ex">aid</span> 'na n-deghaidh na rígh. No bhidh in rí uas na sloghaibh oca bh-fhaircsi cur' bhó comhard f<span class="ex">r</span>ia a bhond-sumh mullach g<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> aein dia mhuinnt<span class="ex">ir</span>.</p><p>[79] No bhi tunna ordha a m<span class="ex">ed</span>hon an rightoighi ⁊ cet<span class="ex">hr</span>i tunna ordha budh lugha inas-som f<span class="ex">r</span>ia a taobhaibh, ⁊ fin ac <span class="corr" title="Corrected from ‘toighecht’ by WS">toidhecht</span> indtib as-sum. Righa ⁊ baruin ac f<span class="ex">r</span>eastal na <span class="corr" title="Corrected from ‘bruighne’ by WS">bruidhne</span>

<span class="fa fa-bookmark" title="p.374" id="pb.374"> p.374</span>
sin do shaine g<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span>a bidh f<span class="ex">or</span> bith. Eirgidh dona f<span class="ex">oir</span>eann ele dia tois<span class="ex">e</span>c<span class="ex">h</span>aibh cosna tunnaibh ⁊ eascr<span class="ex">a</span>da dimhora do d<span class="ex">er</span>gór leó. Fedhm dési laoch a n-imchar. Sreathaid lasna h-eascr<span class="ex">a</span>daibh sin f<span class="ex">or</span> culaib ⁊ cernaibh na <span class="corr" title="Corrected from ‘bruigni’ by WS">b<span class="ex">r</span>uidni</span> ⁊ linaid cuach <span class="ex">nó</span> cupa <span class="corr" title="Corrected from ‘órd(a)dh’ by WS">órda</span> asna h-eascraibh dimora sin f<span class="ex">or</span> fiarl<span class="ex">ait</span> na <span class="corr" title="Corrected from ‘b(r)uighni’ by WS">b<span class="ex">r</span>uidhni</span> do g<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> aon, c<span class="ex">u</span> <span class="ex">r</span>o bhad mescdha medharcaine. Seinnt<span class="ex">er</span> g<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> <span class="corr" title="Corrected from ‘fod(ur)’ by WS">fog<span class="ex">ur</span></span> ⁊ g<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> ceól f<span class="ex">or</span> bith doibh, co m-bi an t-ist<span class="ex">a</span>d uile 'na cairchi ciuil. Do ghniad f<span class="ex">oir</span>eann ele cleasaighe<span class="ex">cht</span> ⁊ amuinsi doibh. Ni bhi do<span class="ex">no</span> ri na <span class="corr" title="Corrected from ‘taighsech’ by WS">taisech</span> dibh gen a ghlun f<span class="ex">r</span>ia lar in cen bhís Cublay f<span class="ex">or</span> a chuid.</p><p>[80] T<span class="ex">r</span>i mhissa <span class="fa fa-book" title="MS folio 83b1" id="mls.83b1"> 83b1</span> gnathaighit bheith amhl<span class="ex">aid</span> sin .i. <span class="frn" title="(Latin)">Decimber</span> ⁊ <span class="frn" title="(Latin)">Ianuarius</span> et <span class="frn" title="(Latin)">Februarius</span>. Ni samhail doib rigu nait sl<span class="ex">óig</span> f<span class="ex">or</span> bith.</p></div><a name="d43981e7004">‍</a><div class="reftext" n="" id="div1.d43981e4930-div2.d43981e7004"><p>[81] Fil tulach ard allamuigh don cathr<span class="ex">aig</span>-sin cu <span class="corr" title="Corrected from ‘fighbaidh’ by WS">fidhbaidh</span> foda 'na timcheall, cen díchur a duilli di t<span class="ex">r</span>ia bithu, ⁊ luibhi cen claechlodh a n-datha saml<span class="ex">aid</span>, cur' bha miadh m<span class="ex">en</span>m<span class="ex">an</span> la gach n-óen a bh-feg<span class="ex">a</span>d. In Tulach Uaine at-b<span class="ex">er</span>ar f<span class="ex">r</span>ia.</p></div><a name="d43981e7036">‍</a><div class="reftext" n="" id="div1.d43981e4930-div2.d43981e7036"><p>[82] Batar di<span class="ex">diu</span> <span class="ex">secht</span> meic for .xl. la Cublay. Do ronad palas righda f<span class="ex">or</span>sin tul<span class="ex">aig</span> sin don m<span class="ex">a</span>c ro d<span class="ex">er</span>rscaigh dib. Chemchíni a ainm. Ba laech am<span class="ex">r</span>a eiside. Do rat<span class="ex">a</span>d in dun do a comartha oigre<span class="ex">cht</span>a, ⁊ ro cuir a sc<span class="ex">r</span>ibne ⁊ a sheotu fine don dun sin dia n-imcoim<span class="ex">et</span>. Ba gnath lais do<span class="ex">no</span> iar facbail cathr<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> <span class="pn" title="city">Cambalu</span> t<span class="ex">r</span>iall don dun sin ⁊ oirisium ann la toil a m<span class="ex">en</span>man. Bui, t<span class="ex">r</span>a, dlig<span class="ex">ed</span> aigi fora raibhi do <span class="corr" title="Corrected from ‘thartraighib’ by WS">Thartraidhib</span> t<span class="ex">r</span>icha m<span class="ex">íle</span> f<span class="ex">or</span> cach toeb don dun sin sealg do denam f<span class="ex">or</span> muc<span class="ex">aibh</span> ⁊ aigibh ⁊ f<span class="ex">or</span> cech fiadhmil ecenn<span class="ex">us</span> olc<span class="ex">en</span>a, ⁊ a m-breith don dun sain gin dith f<span class="ex">or</span>ro. Ba a c<span class="ex">r</span>oicnibh na bh-fiadhmil sin no taisc<span class="ex">e</span>d an ri airm ⁊ eirr<span class="ex">ed</span> a muindt<span class="ex">ir</span>i ⁊ a mhil<span class="ex">ed</span>.</p><p>[83] At-bath Chemchini ⁊ ro facuibh uricc <span class="sup" title="By Whitley Stokes">(leg. macc)</span>, Temin a ainm. Do r<span class="ex">a</span>t Cublay in dun dó, ár bá ar lurg araili no gabhtha righi na Tart<span class="ex">r</span>aidhi.</p></div><span class="fa fa-bookmark" title="p.376" id="pb.376"> p.376</span><a name="d43981e7158">‍</a><div class="reftext" n="" id="div1.d43981e4930-div2.d43981e7158"><p>[84] Do gnit<span class="ex">e</span>r do<span class="ex">n</span>o festa la Cublay a laithi a th<span class="ex">us</span>m<span class="ex">e</span>da. Tri festada dec airmhitn<span class="ex">e</span>c<span class="ex">h</span>a do beir<span class="ex">e</span>d do <span class="on" title="people">Tartraig<span class="ex">ib</span></span> isin bl<span class="ex">iadain</span>. Da m<span class="ex">ili</span> dhec dia righaibh ⁊ toisech<span class="ex">aibh</span> no bhídis f<span class="ex">o</span>r in <span class="corr" title="Corrected from ‘bhfleig’ by WS">bh-fleid</span> sin, <span class="ex">co</span> <span class="ex">n</span>-deisi n-aluinn n-órdha um g<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> aen dib. Iar n-<span class="ex">ec</span>ar in t-sl<span class="ex">óig</span>thighi sin leo do leicdís a n-gluine fria h-uir, ⁊ do ghuid<span class="ex">e</span>d gach aen dib in dia dia n-adhr<span class="ex">a</span>d im shoinmhighi fhlaithi<span class="ex">us</span>a d'fhagb<span class="ex">ail</span> do Chublay. In t-o<span class="ex">cht</span>m<span class="ex">a</span>d la .xx. do mhi <span class="frn" title="(Latin)">Decimb<span class="ex">ir</span></span> <span class="sup" title="By Whitley Stokes">(leg. Septembir)</span> do ghniat in fl<span class="ex">ed</span>ug<span class="ex">ud</span> sin. Do b<span class="ex">er</span>e<span class="ex">d</span>h in rí tidl<span class="ex">aic</span>thi d<span class="ex">er</span>mhaire <span class="fa fa-book" title="MS folio 83b2" id="mls.83b2"> 83b2</span> da gach aen fo leith do or ⁊ mháinibh anaithintiu. Do shuidhdis for a n-aitibh comoil do 'ridhisiu. Do theighdis diuice ⁊ iarl<span class="ex">ad</span>a dia f<span class="ex">r</span>eastal for culuibh ⁊ taebhuibh na b<span class="ex">r</span>uidhne sin. No bidh in ri 'na shuidhi righ uaisdibh oc faircsi f<span class="ex">or</span> na slog<span class="ex">u</span>, co scaildis fo shell<span class="ex">aid</span>ibh ⁊ seomr<span class="ex">a</span>d<span class="ex">aibh</span> iar ceolaib ⁊ clesr<span class="ex">a</span>d imda.</p></div><a name="d43981e7300">‍</a><div class="reftext" n="" id="div1.d43981e4930-div2.d43981e7300"><p>[85] Araile festa la Cublay in c<span class="ex">ét</span>na laithi don bl<span class="ex">iadain</span> do ronta h-e. Is f<span class="ex">r</span>is at-b<span class="ex">er</span>tis-sium sin, frisin láithi tois<span class="ex">e</span>c<span class="ex">h</span> do mi Feb<span class="ex">r</span>a. Ni oirisedh ri na tais<span class="ex">e</span>c<span class="ex">h</span> dibh in laithi sin gin t<span class="ex">r</span>iall a n-dail Cublay, ⁊ eirr<span class="ex">edh</span> geal um g<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> n-aen dibh, uair indar leo ba sol<span class="ex">us</span> in <span class="corr" title="Corrected from ‘bliag(ain)’ by WS">bliad<span class="ex">ain</span></span> doibh saml<span class="ex">aid</span> on bl<span class="ex">iadain</span> co araili. Nir' bho ál doib glac<span class="ex">a</span>d na faircsi <span class="corr" title="Corrected from ‘neith’ by WS">neich</span> f<span class="ex">or</span> bith in láithi sin <span class="ex">acht</span> ní sol<span class="ex">us</span>ta. Bui rigd<span class="ex">acht</span> na <span class="on" title="people"><span class="corr" title="Corrected from ‘tartraighi’ by WS">Tartraidhi</span></span>  m<span class="ex">a</span>cu, mna fonn inn<span class="ex">us</span> sin. Iar n-dul do na maithibh sin isin sluaight<span class="ex">he</span>c<span class="ex">h</span>, teit Cublay 'na suidhi rig uaistib, ⁊ a ag<span class="ex">a</span>d ar in sol<span class="ex">u</span>s n-g<span class="ex">r</span>ianda budh dhes ⁊ a d<span class="ex">r</span>uim fo t<span class="ex">úath</span>, na righu f<span class="ex">o</span>r a dheis ⁊ na righna f<span class="ex">or</span>a cli. Eirghidh ocl<span class="ex">áech</span> i medhon na b<span class="ex">r</span>uidne <span class="ex">co n</span>-abair: “Eirgidh”, ol se, “⁊ adhruidh in ri am<span class="ex">ail</span> dia!” Lecit uile a n-gluine ⁊ a cinn f<span class="ex">r</span>ia h-uir. Eirg<span class="ex">e</span>t iarsin a bh-fiadhn<span class="ex">uis</span>e in righ. Do b<span class="ex">eir</span> gach ri ⁊ gach taiseach dhibh ech buadha dhó, <span class="ex">con</span>ad .u. m<span class="ex">íli</span> each do b<span class="ex">er</span>it <span class="ex">d</span>ó ⁊ siat uili geal.</p><p>[86] Altoir onorach a medon in righthighi sin, clár corc<span class="ex">r</span>a f<span class="ex">uir</span>ri. Ainm in righ 'ar n-a rinnadh fair do litrib ordha. Tuis

<span class="fa fa-bookmark" title="p.378" id="pb.378"> p.378</span>

<span class="sic" title="Should be ‘’ by WS">as</span> chensaidib ordha ac righuibh ⁊ ac tais<span class="ex">e</span>c<span class="ex">h</span>uibh oca c<span class="ex">r</span>oth<span class="ex">ad</span> f<span class="ex">or</span> culaibh ⁊ taebaibh in tighi. Do b<span class="ex">eir</span> g<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> aen do na maithibh sin paxa <span class="ex">co</span> <span class="ex">n</span>-umhla d<span class="ex">er</span>mhair d'ainm in righ. Scail<span class="ex">id</span> g<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> aen dibh 'na inadh chomoil iarsin.</p><p>[87] Ni tocaibht<span class="ex">er</span> cuach na cupa na corn na esc<span class="ex">r</span>a dia f<span class="ex">r</span>easdul in laithi sin n<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> g<span class="ex">el</span> uili bhít, <span class="ex">con</span>adh aire sin gairit in Fesda G<span class="ex">el</span> de, ⁊ is eirr<span class="ex">ed</span> g<span class="ex">el</span> bis impa uili in lá sin.</p><p>[88] Do b<span class="ex">er</span>ur leomhain istech i bh-fiadhn<span class="ex">uis</span>i in righ in tan sin. Do niat umla dhó am<span class="ex">ail</span> do ronsat <span class="fa fa-book" title="MS folio 84a1" id="mls.84a1"> 84a1</span> na maithe ucut. <br/>
Mi dhoibh forsin <span class="corr" title="Corrected from ‘fleigh’ by WS">fleidh</span> sin.</p><p>[89] Do thiag<span class="ex">a</span>t f<span class="ex">or</span> seilg asa h-aithle ⁊ dias brath<span class="ex">ar</span> aigi 'na <span class="ex">con</span>maeruibh, ⁊ ba tais<span class="ex">e</span>c<span class="ex">h</span> g<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> aen dib f<span class="ex">or</span> .x. m<span class="ex">íl</span>i <span class="ex">con</span>maer, ⁊ .u. m<span class="ex">íli</span> cu la gach <span class="ex">con</span>maer dib. Baym ⁊ Nuncam <span class="sup" title="By Whitley Stokes">(leg. Mincam)</span> a n-anmanna. In cailli selga no ghabhdais do sreathdais 'na uirtimcill lamh f<span class="ex">r</span>ia laim cu n<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> facb<span class="ex">a</span>tis dam na torc isin cailli gin gluas<span class="ex">acht</span> ⁊ marb<span class="ex">ad</span>. In ri di<span class="ex">diu</span> cu maithibh a righ ⁊ a thais<span class="ex">e</span>c<span class="ex">h</span> f<span class="ex">or</span> tulaig aird oca feitim saml<span class="ex">aid</span>, ⁊ leomuin f<span class="ex">or</span> cuanairt lais o nach <span class="corr" title="Corrected from ‘teith(ed)h’ by WS">teigh<span class="ex">ed</span>h</span> fiadh for bith na anmann ecenn<span class="ex">us</span> arc<span class="ex">hen</span>a, or is forro ro-n-alt iat. Finna gaisit<span class="ex">e</span>c<span class="ex">h</span> forru am<span class="ex">ail</span> ingin no fiacuil <span class="sic" title="Should be ‘for’ by WS">oo</span> culai.</p><p>[90] Do gnit<span class="ex">her</span> selg eli la Cublay f<span class="ex">or</span> enuibh ⁊ ealt<span class="ex">ai</span>b la h-ilcenel gacha seabac f<span class="ex">or</span> bith. Ár bat<span class="ex">ar</span> o<span class="ex">cht</span> n-gribha ingn<span class="ex">e</span>c<span class="ex">h</span>a for .xl. lais ar n-a seol<span class="ex">ad</span> f<span class="ex">or</span> seilg na n-anmunn n-aerdha, <span class="ex">⁊</span> ata taisech dia muint<span class="ex">ir</span> <span class="ex">co</span> <span class="ex">n</span>-d<span class="ex">eich</span> m<span class="ex">ílib</span> lais fria seilg ⁊ imcoimet a sheab<span class="ex">a</span>c, c<span class="ex">ur</span>ius .u. m<span class="ex">íli</span> dhibh f<span class="ex">or</span> tolchuibh ⁊ tuaitheb<span class="ex">r</span>aibh na c<span class="ex">r</span>ich a cein ⁊ a bh-foicsi, co n<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> dighsitis a sheab<span class="ex">ai</span>c i tíribh ciana iar n-a lecan f<span class="ex">or</span> enuibh. Ceolan beg n-ordha f<span class="ex">or</span> cois g<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span>a seb<span class="ex">ai</span>c dibh, ⁊ ainm in righ 'a<span class="sup" title="By Whitley Stokes">r</span> n-a rind<span class="ex">ad</span> fair, co n-aithnenn g<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> aen h-e, dia c<span class="ex">ur</span> f<span class="ex">or</span> cula dia n-dighsedh i tirib ciana.</p><p>[91] In ri di<span class="ex">diu</span> is amhl<span class="ex">aid</span> bis ocun t-seilg sin, a seom<span class="ex">r</span>a co neim n-oir fair, ⁊ rotha fena fai oca imchur for elifaintibh, ⁊ c<span class="ex">r</span>oicne leom<span class="ex">an</span> fair immuigh ica dhin f<span class="ex">or</span> fhuac<span class="sup" title="By Beatrix Färber">h</span>t ⁊ d<span class="ex">er</span>dun.

<span class="fa fa-bookmark" title="p.380" id="pb.380"> p.380</span>

B<span class="ex">er</span>idh in ri elta dia g<span class="ex">r</span>ibhuibh lais isin tegd<span class="ex">us</span>-sin, a righa ⁊ a thoisigh ⁊ a shlogha ina s<span class="ex">r</span>eath<span class="ex">aibh</span> ⁊ ina n-eisibh allamuigh de. Iar f<span class="ex">ac</span>sin na n-elt<span class="ex">a</span>d n-aerdha dhoibh tocb<span class="ex">ai</span>t na c<span class="ex">r</span>oicne don t-seom<span class="ex">r</span>a, ⁊ lecidh in ri na g<span class="ex">r</span>iba futhaibh, ⁊ oiris<span class="ex">i</span>d fein 'na shuidhi oc feith<span class="ex">im</span> na cles ⁊ na <span class="corr" title="Corrected from ‘cluit(ed)’ by WS">cluiche</span> sin, gurub gaird<span class="ex">igu</span>d menm<span class="ex">an</span> lais-sium ⁊ laa righaibh d<span class="ex">er</span>cadh f<span class="ex">or</span>an enluith diblinaibh.</p><p>[92] A Casi Mordín do<span class="ex">no</span> do nit<span class="ex">er</span> na selga sin. Magh f<span class="ex">o</span>rl<span class="ex">et</span>han eside, ⁊ ní lamthar fiadha na elt<span class="ex">a</span>da do marb<span class="ex">ad</span> la <span class="on" title="people">Tart<span class="ex">r</span>aidibh</span> uidi .xx. la f<span class="ex">r</span>ia thaebhuibh. Ro cumd<span class="ex">aig</span>id tegd<span class="ex">us</span>e <span class="fa fa-book" title="MS folio 84a2" id="mls.84a2"> 84a2</span> la Cublay f<span class="ex">or</span> in magh soin fria b<span class="ex">r</span>oinn sealga .x. c<span class="ex">ét</span> pupall a l-lin. M<span class="ex">íle</span> laech no thochait<span class="ex">ed</span> a pupaill in righ. Niam oir f<span class="ex">uir</span>ri. C<span class="ex">r</span>oicne leoman n-g<span class="ex">el</span> ⁊ d<span class="ex">ub</span> ⁊ d<span class="ex">erg</span> ina tithib f<span class="ex">uir</span>ri dia din ar shnec<span class="sup" title="By Beatrix Färber">h</span>ta ⁊ d<span class="ex">er</span>d<span class="ex">un</span>. Reifedha sida allamuigh dibh. Pupla na h-ing<span class="ex">en</span>r<span class="ex">aid</span>e sida uili no-<span class="ex">s</span>-ditnenn. P<span class="ex">upla</span> na righ ⁊ na mil<span class="ex">edh</span> ina s<span class="ex">r</span>eathuibh ⁊ ina s<span class="ex">r</span>aitibh f<span class="ex">r</span>ia taebhuib fonn-innus ro bhát<span class="ex">ur</span> a cathr<span class="ex">aig</span> <span class="pn" title="city">Cambalau</span>.</p><p>[93] F<span class="ex">r</span>ia mi Marci<span class="ex">us</span> doibh aml<span class="ex">aidh</span> sin. T<span class="ex">r</span>iall<span class="ex">aid</span> f<span class="ex">or</span> cul g<span class="ex">o</span> cath<span class="ex">air</span> <span class="pn" title="city">Cambalau</span>.</p></div><a name="d43981e8030">‍</a><div class="reftext" n="" id="div1.d43981e4930-div2.d43981e8030"><p>[94] Dá thais<span class="ex">e</span>c<span class="ex">h</span> d<span class="ex">éc</span> la Cublay, ⁊ as iat ba coimsigh ara ca<span class="ex">n</span>ta f<span class="ex">r</span>is ⁊ uadh. Cet<span class="ex">hr</span>a c<span class="ex">r</span>icha .xxx. do shaeri g<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span>a taebhu don cathr<span class="ex">aig</span> sin. Is lasna taisech<span class="ex">a</span> sin do suidhighthe iat do shoeiri no do doire dho-som.</p></div><a name="d43981e8067">‍</a><div class="reftext" n="" id="div1.d43981e4930-div2.d43981e8067"><p>[95] Teora <span class="corr" title="Corrected from ‘fighbhuidi’ by WS">fidhbhuidi</span> no fhas<span class="ex">a</span>t imon cathr<span class="ex">aig</span> sin ⁊ is dia c<span class="ex">r</span>oicnib sin do níther mon<span class="ex">a</span>d don righ f<span class="ex">r</span>ia creic ⁊ cundr<span class="ex">ad</span> na c<span class="ex">r</span>ichi, ⁊ ni do dhíth óir no indmh<span class="ex">us</span> do nit<span class="ex">her</span> son lais-sium, ár ba lia do ór ⁊ innmh<span class="ex">us</span> é ina a roibhi do rigaibh for bith.</p><p>[96] In tan do nit<span class="ex">her</span> nos <span class="ex">nó</span> dlig<span class="ex">ed</span> do nuaid<span class="ex">ige</span>d, do b<span class="ex">eret</span>h in da tais<span class="ex">e</span>c<span class="ex">h</span> dhéc sin chuigi, ⁊ do bereth sc<span class="ex">r</span>ibhne dhoib dia cur fon c<span class="ex">r</span>ich d'fhoillsiug<span class="ex">ud</span> na nóus sin. Do chuirdis-sium te<span class="ex">cht</span>a lasna sc<span class="ex">r</span>ibhnibh sin f<span class="ex">or</span> ech<span class="ex">aib</span>h l<span class="ex">uath</span>a, ar bu mo ina .u. c<span class="ex">ét</span> ech bui ocon righ 'ar n-a s<span class="ex">r</span>eath<span class="ex">ad</span> f<span class="ex">o</span>rsna cathr<span class="ex">a</span>ch<span class="ex">aib</span> i cein ⁊ i f<span class="ex">oi</span>csi an oirichill techtadh, ⁊ ni scuirdis in t-ech dia rith cu m-ba scith hi.

<span class="fa fa-bookmark" title="p.382" id="pb.382"> p.382</span>

No fhacbhaitis in t-ech sin ⁊ fo gheibhtis ech ele isin cathr<span class="ex">aig</span> f<span class="ex">or</span>a cind, ⁊ teighedh fuirre gu luas ⁊ denmne. Bui dia luas-s<span class="ex">o</span>m cu ceng<span class="ex">ail</span>tea a marc<span class="ex">aig</span> isna dill<span class="ex">ait</span>ibh orda ar om<span class="ex">un</span> n<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> lenf<span class="ex">ai</span>tis dib, <span class="ex">con</span>adh ar x. m<span class="ex">íli</span> cath<span class="ex">rach</span> do shiubl<span class="ex">aigh</span>dis te<span class="ex">cht</span>a Mag<span class="ex">nuis</span> C<span class="ex">a</span>m la scél<span class="ex">a</span> a dhlig<span class="ex">ed</span> ⁊ a nos o m<span class="ex">a</span>duin co fesc<span class="ex">or</span>.</p></div><a name="d43981e8244">‍</a><div class="reftext" n="" id="div1.d43981e4930-div2.d43981e8244"><p>[97] Fe<span class="ex">cht</span>us do Marc<span class="ex">us</span> ócc i fiadhn<span class="ex">us</span>i Mag<span class="ex">nuis</span> C<span class="ex">am</span>. “A Marc<span class="ex">uis</span>”, or se, “eirg laam maeruibh-se f<span class="ex">or</span> fiarl<span class="ex">áit</span> na c<span class="ex">r</span>ich, ⁊ tuc a fhis lat g<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> dal f<span class="ex">or</span>a m-biat.” T<span class="ex">r</span>iallus f<span class="ex">or</span>a set cu tarla s<span class="ex">r</span>uth dhímhor dhoibh f<span class="ex">or</span>sin <span class="ex">con</span>air, ⁊ d<span class="ex">r</span>oichet do marmair tairis, .ccc. cubat ina fhot, .x. cubhait ina <span class="corr" title="Corrected from ‘l(et)h(et)h’ by WS">l<span class="ex">e</span>th<span class="ex">e</span>t</span>, .xxx. uaithne fulaing fai cu saine g<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span>a g<span class="ex">r</span>esa f<span class="ex">or</span>ro. Sduagha cama cumd<span class="ex">acht</span>a on uaithne có araili dibh, <span class="fa fa-book" title="MS folio 84b1" id="mls.84b1"> 84b1</span> <sup id="fnref:7.footnotes">7<a href="#fn:7.footnotes" rel="footnote" class="fa fa-comment-o" style="text-decoration:none"> </a></sup> fuatha leom<span class="ex">an</span> ⁊ g<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> anmanna ecenn<span class="ex">us</span> f<span class="ex">or</span>a dhibh taebhuibh. Da m<span class="ex">íli</span> déc leom<span class="ex">an</span> 'ar n-a rinn<span class="ex">ad</span> a marmair fair. Fuli saingium ainm in t-s<span class="ex">r</span>otha sin.</p><p>[98] T<span class="ex">r</span>iallait iarsin gu Caycai, cath<span class="ex">air</span> oirdn<span class="ex">id</span>i isidhe do tocb<span class="ex">a</span>d la Darius ri fe<span class="ex">cht</span> riam f<span class="ex">or</span> beluibh P<span class="ex">r</span>espit<span class="ex">er</span> Seon .i. ri na h-India, iar n-a c<span class="ex">ur</span> a n-daeiri do Dharius. Accainis P<span class="ex">r</span>esp<span class="ex">iter</span> S<span class="ex">eon</span> laa n-aen f<span class="ex">r</span>ia shloghaibh in daeirse i raibhi o Dari<span class="ex">us</span>. Bat<span class="ex">ar</span> moirsheis<span class="ex">er</span> dia m<span class="ex">uin</span>t<span class="ex">ir</span> oc coistect f<span class="ex">r</span>is in tan sin. “Dia t<span class="ex">u</span>ctha a logh dhúinne”, ol siat, “do bhermais in Dari<span class="ex">us</span> sin a n-gialln<span class="ex">acht</span> d<span class="ex">ui</span>t”. Gell<span class="ex">ais</span>-sium sin. T<span class="ex">r</span>iallait-sium co h-airm i m-bai Dari<span class="ex">us</span> ⁊ oirisit f<span class="ex">or</span>a thegl<span class="ex">ac</span>h. Bl<span class="ex">iadan</span> doibh aigi. Teid Dari<span class="ex">us</span> la n-aen do s<span class="ex">ei</span>lg, co r<span class="ex">u</span>c<span class="ex">a</span>t na laeic<span class="sup" title="By Whitley Stokes">h</span>-sin fair a n-uath<span class="ex">ad</span> oa m<span class="ex">uin</span>t<span class="ex">ir</span>. B<span class="ex">er</span>it h-e co P<span class="ex">r</span>espit<span class="ex">er</span> S<span class="ex">eon</span> am<span class="ex">ail</span> ro ghealls<span class="ex">a</span>t. Bl<span class="ex">iadan</span> dó 'na giallaigi, cu ro-<span class="ex">s</span>-leic f<span class="ex">or</span> cula dia thigh, f<span class="ex">or</span> f<span class="ex">or</span>ciull shidha ⁊ caencomr<span class="ex">ai</span>c dhoibh f<span class="ex">r</span>i araile, ⁊ bat<span class="ex">ar</span> saml<span class="ex">aid</span> airiut ba beo iat.</p></div><a name="d43981e8539">‍</a><div class="reftext" n="" id="div1.d43981e4930-div2.d43981e8539"><p>[99] Tiaguit iar<span class="ex">u</span>m cu cat<span class="sup" title="By Whitley Stokes">h</span>air <span class="pn" title="city">Fundifa</span>, .xx. m<span class="ex">íle</span> ina h-uirtimcheall. Iar n-ec in righ bai f<span class="ex">uir</span>ri rannait a t<span class="ex">r</span>i m<span class="ex">ai</span>c in cath<span class="ex">air</span>

<span class="fa fa-bookmark" title="p.384" id="pb.384"> p.384</span>

et<span class="ex">ar</span>ra a t<span class="ex">r</span>i. Tairrngit múir aelta t<span class="ex">r</span>ithe iar n-a toruinn doibh. Cuiris Ma<span class="ex">gnus</span> C<span class="ex">am</span> faa sm<span class="ex">acht</span> h-e.</p><p>[100] S<span class="ex">r</span>uth <span class="pn" title="river">Q<span class="ex">u</span>ianfa</span> f<span class="ex">or</span>a lar, uidhi <span class="corr" title="Corrected from ‘ochm(o)dat’ by WS">ochtmogat</span> la f<span class="ex">or</span>a fhot. Fil d<span class="ex">r</span>oichet ac on chathr<span class="ex">aig</span> sin, marm<span class="ex">ur</span> essidhe it<span class="ex">ir</span> sduaga ⁊ fost<span class="ex">a</span>da, .u. c<span class="ex">ét</span> cubat ina fhod, .x. cubait f<span class="ex">or</span>a l<span class="ex">et</span>h<span class="ex">et</span>. Din <span class="corr" title="Corrected from ‘dfhighb(a)d(aib)’ by WS">d'fhidhbadaib</span> uaisli uasa cu seom<span class="ex">r</span>adhuibh ⁊ sell<span class="ex">aidh</span>ibh fuithibh ana n-denuid c<span class="ex">r</span>eic ⁊ cunnr<span class="ex">aid</span>.</p></div><a name="d43981e8653">‍</a><div class="reftext" n="" id="div1.d43981e4930-div2.d43981e8653"><p>[101] P<span class="ex">ro</span>binnsi <span class="pn" title="region">Tebeit</span> di<span class="ex">diu</span>, tír isidhe co bhfas<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> bh-f<span class="ex">a</span>da f<span class="ex">r</span>ia h-uc<span class="sup" title="By Beatrix Färber">h</span>t. Uidhi .xxx. la ina fot. Lointi imchuibhde no-<span class="ex">s</span>-b<span class="ex">er</span>at leo dia siub<span class="ex">al</span> f<span class="ex">or</span> damuibh ⁊ asan<span class="ex">aibh</span>. Boicshimhne is <span class="corr" title="Corrected from ‘fighb(ad)h’ by WS">fidhbadh</span> f<span class="ex">or</span>sin <span class="ex">con</span>air sin .u. cubhait dec fot cacha simne dhib ⁊ <span class="ex">teor</span>a basa f<span class="ex">or</span>a l<span class="ex">et</span>h<span class="ex">et</span>. Iar n-airisium <span class="corr" title="Corrected from ‘ag(aid)h’ by WS">adaigh</span> dhoibh f<span class="ex">or</span>an <span class="ex">con</span>air adaight<span class="ex">er</span> tente doib do c<span class="ex">r</span>in<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> na sim<span class="ex">in</span> sin. Iar f<span class="ex">ai</span>csin na teinnt<span class="ex">e</span>d do na fiadmil<span class="ex">aib</span> neme rithait cu luath dia n-dithug<span class="ex">ud</span>, g<span class="ex">ur</span>ub e furt<span class="ex">acht</span> fo ghebhtis lucht na tennt<span class="ex">e</span>d, fuaimm do bein a c<span class="ex">r</span>in<span class="ex">a</span>ch na m-boicshiben oca m-bris<span class="ex">ed</span>, cu <span class="corr" title="Corrected from ‘teithdis’ by WS">teichdis</span> na fiaidmhila<span class="corr" title="Corrected from ‘ón ón’ by WS">ón</span> <span class="fa fa-book" title="MS folio 84b2" id="mls.84b2"> 84b2</span>, bresmaidm sin gin dith do denam d<span class="sup" title="By Whitley Stokes">oib</span>.</p><p>[102] Iar facb<span class="ex">ail</span> in fasaig sin doibh fo ghabhat p<span class="ex">ro</span>binnsi co .uii. rig<span class="ex">u</span>ibh le fo aen inc{<span class="fa" title="gap ">⬌</span>} Ni fhaienn cele la h-in<span class="ex">gin</span> dibh gidh imdha cele leo, g<span class="ex">ur</span>ub amhl<span class="ex">aid</span> ellnight<span class="ex">er</span> a n-ingina, g<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> d<span class="ex">r</span>eam do e<span class="ex">ch</span>tarc<span class="ex">r</span>ich<span class="ex">aib</span> t<span class="ex">r</span>iall<span class="ex">us</span> f<span class="ex">or</span>a set f<span class="ex">r</span>ia c<span class="ex">r</span>eic no ghail tiagait a maithr<span class="ex">e</span>c<span class="ex">h</span>a ⁊ a n-gaelta co h-airm a m-bit ⁊ na h-i<span class="ex">ngen</span>a maraen f<span class="ex">r</span>iu dia n-athchar f<span class="ex">or</span>ro. Faidhit lasna ceil<span class="ex">ib</span> sin in cein airisit isna cennt<span class="ex">ur</span>uibh sin, ⁊ ni thiagat leo ní is<span class="sup" title="By Whitley Stokes">s</span>iriu. Bidh di<span class="ex">diu</span> clar aircd<span class="ex">id</span>i f<span class="ex">or</span> ucht g<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span>a aind<span class="ex">r</span>e dhibh ⁊ ainm g<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> cele lasa fáiet 'ar n-a rinnadh ann, ár is moidi fo ghab<span class="ex">a</span>t ceil<span class="ex">ed</span>a isin c<span class="ex">r</span>ich g<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> m<span class="ex">ét</span> lasa fáiet. Indar leo is ara maith ro thoghs<span class="ex">a</span>t iat.</p><p>[103] C<span class="ex">ur</span>el is mon<span class="ex">a</span>d doibh f<span class="ex">r</span>ia c<span class="ex">r</span>eic ⁊ cunnr<span class="ex">ad</span>. Do níat cuma c<span class="ex">r</span>ut<span class="sup" title="By Whitley Stokes">h</span>ach fair. Imut torc ⁊ <span class="corr" title="Corrected from ‘adh’ by WS">agh</span> n-all<span class="ex">aid</span> leo, ⁊ imut

<span class="fa fa-bookmark" title="p.386" id="pb.386"> p.386</span>

cuanart f<span class="ex">r</span>ia seilg. Meidi<span class="ex">thir</span> f<span class="ex">r</span>i h-asal cach cú dhibh. <span class="ex">⁊</span> is do thimth<span class="ex">acht</span>uibh a bh-fiadmil do-niad eirr<span class="ex">ed</span>a oirm<span class="ex">i</span>tn<span class="ex">e</span>c<span class="ex">h</span>a ⁊ bucarem allastigh f<span class="ex">r</span>is.</p></div><a name="d43981e8986">‍</a><div class="reftext" n="" id="div1.d43981e4930-div2.d43981e8986"><p>[104] Fil p<span class="ex">ro</span>uinnsi <span class="pn" title="region">Cariaiam</span> f<span class="ex">r</span>ia thaebh sidhe ⁊ .uii. rig<span class="ex">acht</span>a fuithi. Mac do Chublay is ri f<span class="ex">uirr</span>i, Cusentem<span class="ex">us</span> a ainm. Ni thocuib finemhuin a mullach t<span class="ex">r</span>ia uir f<span class="ex">or</span>a fedh cun<span class="ex">a</span>d do rígle ⁊ do luibhibh do gniat a <span class="corr" title="Corrected from ‘bhflega’ by WS">bh-fleda</span> meascdha f<span class="ex">r</span>ia fin doib h-e.</p><p>[105] Fil loch isin c<span class="ex">r</span>ich c<span class="ex">ét</span>na sin, c<span class="ex">ét</span> m<span class="ex">íle</span> 'na timcheall, immut níamhann ⁊ clo<span class="ex">c</span>h m-buadha lais. Dia leic<span class="ex">e</span>d Cublay a teccar do-thicf<span class="ex">a</span>d dia n-im<span class="ex">u</span>t n<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> biath anoir forro. Ór diairm<span class="ex">id</span>i i n-alluibh ⁊ b<span class="ex">r</span>uach<span class="ex">aibh</span> in locha sin dia n-denuit caera ⁊ tinnedha oir, ⁊ ni rannuid ní is lugha h-e, <span class="ex">acht</span> a c<span class="ex">r</span>eic ara t<span class="ex">r</span>uma.</p><p>[106] Ni c<span class="ex">r</span>on la neach isin righi sin dia bh-fhaie a ben la f<span class="ex">er</span> n-aile. <span class="ex">⁊</span> dia tisat <span class="corr" title="Corrected from ‘aidhigh’ by WS">aighidh</span> <span class="ex">nó</span> echt<span class="ex">r</span>ainn do thigh <span class="ex">nó</span> do dhun dib, dia carait é no-<span class="ex">s</span>-muirbhfit, or dar leo ni t<span class="ex">r</span>iallfa a anum tar bel in duin gin b<span class="ex">eit</span>h araen f<span class="ex">r</span>iu. <span class="ex">⁊</span> ro tairmisc Ma<span class="ex">gnus</span> C<span class="ex">am</span> in gnath<span class="ex">ugu</span>d sin.</p><p>[107] <span class="fa fa-book" title="MS folio 85a1" id="mls.85a1"> 85a1</span> Prouinnse <span class="sup" title="By Whitley Stokes">Cariai</span>am di<span class="ex">diu</span>, mac do Ma<span class="ex">gnus</span> Cham is ri fuirri. Iaci a ainm. Imut do natr<span class="ex">a</span>c<span class="ex">haib</span> dimhora f<span class="ex">or</span>a f<span class="ex">ed</span>h .x. cubhuid fot ce<span class="ex">ch</span> nathr<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> dhibh, x. t<span class="ex">r</span>oighthi f<span class="ex">or</span>a l<span class="ex">et</span>het. Toimhlidh in loech <span class="ex">nó</span> in leom<span class="ex">an</span> tara gin, <span class="ex">nó</span> g<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> anmann eceann<span class="ex">us</span> arc<span class="ex">hen</span>a. A fidhacaibh talm<span class="ex">an</span> oirisit ce<span class="ex">ch</span> laithi, ⁊ gabait s<span class="ex">e</span>c<span class="ex">h</span>non na c<span class="ex">r</span>iche g<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> <span class="corr" title="Corrected from ‘noighthi’ by WS">n-oidhchi</span> oc tomuilt a cruidh ⁊ a h-indile. G<span class="ex">ur</span>ub aml<span class="ex">aidh</span> dhith<span class="ex">aigh</span>it laeich na criche na nathr<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span>a sin, dul ar beluibh na fidice talm<span class="ex">an</span> dia n-eis, ⁊ b<span class="ex">er</span>a iarn<span class="ex">aid</span>i do inniull fair. Oc imp<span class="ex">o</span>d do na nathr<span class="ex">achaib</span> f<span class="ex">or</span> cula g<span class="ex">us</span>in fidhic sin tecm<span class="ex">ai</span>t na b<span class="ex">er</span>a dhoibh co t<span class="ex">r</span>eaghdat a cuirp, cu farcb<span class="ex">a</span>t cin anm<span class="ex">ain</span>. Do niat na laeich a h-imfhuine ⁊ a h-indeon<span class="ex">a</span>d. Foiridh a dombl<span class="ex">as</span> aei g<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> neim f<span class="ex">or</span> bith. Do b<span class="ex">er</span>uit a feoil do righuibh ⁊ uaisl<span class="ex">ibh</span> na c<span class="ex">r</span>iche, ⁊ do geibhit anoir dhiairmh<span class="ex">idh</span>i fuirri. Cabhraidh sin beo<span class="ex">us</span> ingina ria n-idhnuibh.</p><p>[108] Ni b<span class="ex">er</span>bthar feoil isin rigi sin, <span class="ex">acht</span> salann do chait<span class="sup" title="By Whitley Stokes">h</span>im le omh.</p></div><span class="fa fa-bookmark" title="p.388" id="pb.388"> p.388</span><a name="d43981e9314">‍</a><div class="reftext" n="" id="div1.d43981e4930-div2.d43981e9314"><p>[109] P<span class="sup" title="By Whitley Stokes">ro</span>uindsi Aroandum di<span class="ex">diu</span>, do rigi Ma<span class="ex">gnuis</span> C<span class="ex">am</span> dhi. Dia lamhnaighthe i<span class="ex">ngen</span> f<span class="ex">or</span>a f<span class="ex">ed</span>h loighidh in laech f<span class="ex">r</span>ia re .xl. la ⁊ <span class="corr" title="Corrected from ‘ag(aid)’ by WS">adaig</span>. Tiaghait a charait ⁊ a ghaelta dia fhis ⁊ bidh an i<span class="ex">ngen</span> oca f<span class="ex">r</span>ithail<span class="ex">im</span>.</p><p>[110] Seinser g<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span>a duine as dia adhartha dhoibh. Ni bí liaigh na fisidh leo. Dia n-gabhu searg <span class="ex">nó</span> teidm galair nech d<span class="ex">í</span>b fiaf<span class="ex">r</span>aighit dia n-draith<span class="ex">ib</span> in m-bia furt<span class="ex">acht</span> fair. Tiag<span class="ex">ai</span>t na d<span class="ex">ruid</span> do thogairm na n-dee n-demhn<span class="ex">aid</span>i ina n-dail d'faghail chelmhuini in t<span class="ex">ed</span>ma sin, dia n-d<span class="ex">e</span>c<span class="ex">h</span> di<span class="ex">diu</span> indisit n<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> fuil furt<span class="ex">acht</span> fair, <span class="ex">nó</span> da m-bia furt<span class="ex">acht</span> fair indisit do fearg na n-dee do b<span class="ex">et</span>h fris, ⁊ asb<span class="ex">er</span>ait idb<span class="ex">er</span>ta do den<span class="ex">u</span>m doibh. B<span class="ex">er</span>uit leasdar do chru an esl<span class="ex">áin</span> leo, ⁊ reithedha cu ceannuibh dubha leo, ⁊ dib<span class="ex">r</span>aiccit in chru a n-aieor a n-airdi araen re d<span class="ex">e</span>c<span class="ex">h</span> na h-idb<span class="ex">er</span>ta. Ticit na dee dia n-acallaim si<span class="ex">u</span>m. <span class="fa fa-book" title="MS folio 85a2" id="mls.85a2"> 85a2</span> Idhbrait-siumh in t-othar doibh siu ⁊ tall.</p></div><a name="d43981e9454">‍</a><div class="reftext" n="" id="div1.d43981e4930-div2.d43981e9454"><p>[111] Fil c<span class="ex">r</span>ich ele f<span class="ex">r</span>ia h-or na c<span class="ex">r</span>iche sin, Míena a h-ainm. Ni rabha ri f<span class="ex">uir</span>ri-seic. Ro fhas <span class="ex">con</span>blicht it<span class="ex">er</span> in c<span class="ex">r</span>ich sin ⁊ p<span class="ex">ro</span>uindsi <span class="pn" title="region">Oraandum</span>. Faidhius Mag<span class="ex">nus</span> Cam tais<span class="ex">e</span>c<span class="ex">h</span> dia m<span class="ex">uin</span>t<span class="ex">ir</span> cu slog n-dermhair lais d'furt<span class="ex">acht</span> p<span class="ex">ro</span>uindsi <span class="pn" title="region">Oraandum</span>, ár nir' umhul Miena dhó. Niscardin ainm in taisigh. Da mili dhec marcach lin a shl<span class="ex">óig</span> cenmothat t<span class="ex">r</span>oighthigh. O 't-clós do Bagul .i. do righ Miena, slogh na <span class="on" title="people"><span class="corr" title="Corrected from ‘tart(r)aig(e)c(h)’ by WS">Tartraid<span class="ex">e</span>c<span class="ex">h</span></span></span> do thoidh<span class="ex">echt</span> f<span class="ex">r</span>ia thaebh, faidhis teachta ar cenn a righ ⁊ a thais<span class="ex">e</span>c<span class="ex">h</span> ⁊ a mhil<span class="ex">ed</span> dia tabairt cuigi, ar ba h-om<span class="ex">un</span> lais <span class="corr" title="Corrected from ‘tart(r)aig(e)d’ by WS"><span class="on" title="people">Tartraid<span class="ex">e</span>d</span></span> d'innr<span class="ex">ed</span> a c<span class="ex">r</span>ichi fair. Ba h-e lin do freacair h-e .lx. m<span class="ex">íle</span> laech. M.M. elifint co caislén<span class="ex">aib</span> clar<span class="ex">aid</span>h f<span class="ex">or</span>ro, ina m-bitis laeich f<span class="ex">r</span>ía deabhuidh osna sloghuibh. Tiagait in sl<span class="ex">úag</span> sin co Uocia, cath<span class="ex">air</span> oir<span class="ex">e</span>c<span class="ex">hais</span> Miena isidhe. Gab<span class="ex">ai</span>t longp<span class="ex">or</span>t f<span class="ex">r</span>ia taeb.</p><p>[112] Niscardyn <span class="ex">immorro</span>, o 't-clos do in t-imat sloigh sin ac triall<span class="sup" title="By Whitley Stokes">ad</span> 'na dhail s<span class="ex">r</span>eathais a scora f<span class="ex">r</span>ia taebh <span class="corr" title="Corrected from ‘fheagha’ by WS">fhedha</span> dithoghl<span class="ex">aidh</span>i

<span class="fa fa-bookmark" title="p.390" id="pb.390"> p.390</span>

bui f<span class="ex">r</span>ia taeb na cathr<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span>, dob ail doibh gin <span class="corr" title="Corrected from ‘toigh(echt)’ by WS">toidhecht</span> f<span class="ex">or</span> a n-d<span class="ex">r</span>uim don t-sl<span class="ex">úag</span> romhór sin. Gairi<span class="ex">s</span> a thaisigh ⁊ a laeich gaili cuigi. “Na h-eaglaighidh na sló<span class="ex">igh</span> dimhora ucut”, ol se, “ar is ferdha bar laeich innaid, ⁊ is f<span class="ex">r</span>ia galaib ro-n-altad sib.”</p><p>[113] Moidhit na sl<span class="ex">óigh</span> ce<span class="ex">cht</span>arda sin a n-dail aroili am<span class="ex">ail</span> tonna f<span class="ex">r</span>ia t<span class="ex">r</span>aigh. Na <span class="on" title="people"><span class="corr" title="Corrected from ‘tartraig(id)’ by WS">Tartraid<span class="ex">id</span></span></span>, <span class="ex">immorro</span>, iar f<span class="ex">ai</span>csin na n-eilif<span class="ex">an</span>t dhoib, nir' fh<span class="ex">et</span>s<span class="ex">a</span>t ceim f<span class="ex">or</span>a n-agaid dia n-echuib la h-omun na n-eil<span class="ex">ifant</span>, gur' impoisit f<span class="ex">or</span> cula c<span class="ex">us</span>in <span class="corr" title="Corrected from ‘figh’ by WS">fidh</span> remhraitti, gin com<span class="ex">us</span> marc<span class="ex">ach</span> na srein f<span class="ex">or</span>ro. Gabh<span class="ex">ais</span> Bagul <span class="ex">co</span> <span class="ex">n</span>-a shloghuibh fora lorg. Oirisit na <span class="on" title="people"><span class="corr" title="Corrected from ‘tartraig(id)’ by WS">Tartraidid</span></span> f<span class="ex">or</span> an <span class="corr" title="Corrected from ‘figh’ by WS">fidh</span>, ⁊ snadmait a n-eochu don <span class="corr" title="Corrected from ‘fhighb(aid)’ by WS">fhidhbaid</span>, ⁊ do b<span class="ex">er</span>uit ucht ar Bagul <span class="ex">co</span> <span class="ex">n</span>-a shlog<span class="ex">aib</span>.</p><p>[114] Ba cal<span class="ex">ma</span> do cuir<span class="ex">ed</span> in cath soin leo alliu ⁊ anall, <span class="fa fa-book" title="MS folio 85b1" id="mls.85b1"> 85b1</span> co m-benadh bonn f<span class="ex">r</span>ia meidhi ⁊ m<span class="ex">éidhe</span> f<span class="ex">r</span>ia b<span class="ex">onn</span> doibh. Gonait na <span class="on" title="people"><span class="corr" title="Corrected from ‘tartraig(id)’ by WS">Tart<span class="ex">r</span>aid<span class="ex">i</span>d</span></span> na h-elifainnte dia soigdibh, ár ni rabha f<span class="ex">or</span> bith f<span class="ex">r</span>ia dib<span class="ex">r</span>acadh soighet slog budh ferr indat. Gab<span class="ex">ai</span>t na h-eil<span class="ex">ifaint</span> f<span class="ex">or</span> miri ⁊ das<span class="ex">acht</span>, <span class="ex">co</span> <span class="ex">n</span>-<span class="ex">de</span>c<span class="ex">h</span>s<span class="ex">a</span>t fon coill gin com<span class="ex">us</span> dia laech<span class="ex">aib</span> f<span class="ex">or</span>ro, cu ro-<span class="ex">s</span>-t<span class="ex">r</span>asc<span class="ex">r</span>ait la dairghibh ⁊ omnuib in <span class="corr" title="Corrected from ‘fhegha’ by WS">fhedha</span> a caislena d<span class="ex">e</span>b<span class="ex">tha</span> c<span class="ex">us</span>in bh-fiallu<span class="ex">c</span>h n-gaisc<span class="ex">id</span> bui 'na m-b<span class="ex">r</span>oinn, inn<span class="ex">us</span> gur' dithaig<span class="ex">edh</span> sloigh Miena aml<span class="ex">aidh</span> sin.</p><p>[115] Na <span class="on" title="people"><span class="corr" title="Corrected from ‘tart(r)aigidh’ by WS">Tartraididh</span></span> <span class="ex">immorro</span>, ni ro fhaelsat fos f<span class="ex">or</span>sna h-eilif<span class="ex">aintib</span>, cu t<span class="ex">u</span>cs<span class="ex">a</span>t saeire dia n-giall<span class="ex">aibh</span> i l-logh a ceannsaigthi. Gabhuit na geil<span class="sup" title="By Whitley Stokes">l</span> .cc. eilif<span class="ex">ant</span> doib-sium. B<span class="ex">er</span>i<span class="ex">s</span> Niscardyn iat co Mag<span class="ex">nus</span> C<span class="ex">a</span>m, ar nir' aithn<span class="ex">ed</span>h dia sloghuibh b<span class="ex">eit</span>h f<span class="ex">or</span> eilifaintibh riam co sin.</p></div><a name="d43981e9931">‍</a><div class="reftext" n="" id="div1.d43981e4930-div2.d43981e9931"><p>[116] Ata magh isin c<span class="ex">r</span>ich sin, uidhi da la f<span class="ex">or</span>a fhot ⁊ f<span class="ex">or</span>a l<span class="ex">et</span>h<span class="ex">et</span>, fas<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> eisium co m-bennuib ⁊ sleibhti urarda 'na timcheall. <span class="corr" title="Corrected from ‘Airdight(ir)’ by WS">Airdith<span class="ex">ir</span></span> f<span class="ex">r</span>ia clethe nimhe iat-som. Is ana mull<span class="ex">ac</span>h sin ait<span class="ex">r</span>eab<span class="ex">a</span>t aes na c<span class="ex">r</span>iche. Immut oir leo. Ticit laithi air<span class="ex">igth</span>i anuas f<span class="ex">or</span> in magh sin do c<span class="ex">r</span>eic a n-oir f<span class="ex">or</span> g<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> ni is esb<span class="ex">aid</span>h doibh. Ticit di<span class="ex">diu</span> na h-iltíri a cein ⁊ a f<span class="ex">ai</span>csi 'na comdhail f<span class="ex">or</span>sin magh an laithi sin do cennach in oir. Iar scar<span class="ex">a</span>d dhoibh f<span class="ex">r</span>i araili ni leicit

<span class="fa fa-bookmark" title="p.392" id="pb.392"> p.392</span>

lucht na criche nech f<span class="ex">or</span> bith leo do dhecsain a n-ait<span class="ex">r</span>eabh, <span class="ex">con</span>adh aire sin n<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> eol<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> n<span class="ex">e</span>c<span class="ex">h</span> f<span class="ex">or</span> bith f<span class="ex">or</span> a modhuibh na f<span class="ex">or</span> a m-bescn<span class="ex">a</span>d<span class="ex">aib</span>. Ata <span class="ex">immorro</span> dh'airdi na h-aiti a n-airisit cu m-bit a n-oes calma dá la ⁊ o<span class="ex">idche</span> ag te<span class="ex">cht</span> anuas c<span class="ex">us</span>in magh n-uccut.</p></div><a name="d43981e10074">‍</a><div class="reftext" n="" id="div1.d43981e4930-div2.d43981e10074"><p>[117] P<span class="ex">ro</span>uindsi <span class="pn" title="region">Canhgigu</span> f<span class="ex">r</span>ia thaebh sidhe. Bui ri am<span class="ex">r</span>a fuirri, ⁊ nir' bo miadh lais Ma<span class="ex">gnus</span> C<span class="ex">am</span> do b<span class="ex">eit</span>h 'na righ fair. Faidhi<span class="ex">s</span> Cublay sl<span class="ex">úag</span> dia irghab<span class="ex">ail</span> a nirt chatha. Gab<span class="ex">ais</span> s<span class="ex">er</span>g galuir ri <span class="pn" title="region">Canhgigu</span> co táinic a thiughlaithe. <span class="fa fa-book" title="MS folio 85b2" id="mls.85b2"> 85b2</span> Ro orduigh a adhn<span class="ex">a</span>cul co h-anorach ⁊ tor do thocb<span class="ex">ail</span> f<span class="ex">or</span> g<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> taebh dhe .x. cub<span class="ex">ait</span> i n-airdi ce<span class="ex">ch</span> ae dib. Cenn co claradh oir f<span class="ex">or</span> tor dibh ⁊ di ordlach f<span class="ex">or</span>a thighi. Cluic ordha uassa cu toghluais<span class="ex">ed</span>h gaeth a ceol. Cluic airg<span class="ex">i</span>t f<span class="ex">or</span> in tor n-aild.</p><p>[118] Na <span class="on" title="people"><span class="corr" title="Corrected from ‘tart(r)aig(i)d’ by WS">Tart<span class="ex">r</span>aid<span class="ex">i</span>d</span></span> <span class="ex">immorro</span> gabuit f<span class="ex">or</span> losc<span class="ex">ud</span> ⁊ innr<span class="ex">ed</span> an tiri cu riachts<span class="ex">a</span>t adluc<span class="ex">ud</span> <span class="pn" title="region">Cangigu</span>. O 't-conncat<span class="ex">ar</span> in t-or ⁊ na maine diairmh<span class="ex">id</span>i f<span class="ex">or</span>sna toraibh, faidhit te<span class="ex">cht</span>a co Mag<span class="ex">nus</span> Cam dia fhis cidh do ghendais f<span class="ex">r</span>iu, ár ba toil doibh-sium a roinn et<span class="ex">ar</span>ra. “Acc”, ol Ma<span class="ex">gnus</span> C<span class="ex">am</span>, “ni toil dam-sa anoir righ f<span class="ex">or</span> bith bias f<span class="ex">or</span>a adn<span class="ex">a</span>cul do thurnamh.” Do b<span class="ex">er</span>ait na sl<span class="ex">úaig</span> saeire don aduacul f<span class="ex">or</span> fuigl<span class="ex">ed</span> Ma<span class="ex">gnus</span> C<span class="ex">am</span>, ⁊ gidh adhn<span class="ex">a</span>cul carat <span class="ex">nó</span> namhat bis i c<span class="ex">r</span>ich<span class="ex">aib</span> na <span class="on" title="people"><span class="corr" title="Corrected from ‘tart(r)aig(e)ch’ by WS">Tartraidech</span></span> ni turntar a onoir f<span class="ex">or</span>a lurg sin.</p></div><a name="d43981e10275">‍</a><div class="reftext" n="" id="div1.d43981e4930-div2.d43981e10275"><p>[119] Umhl<span class="ex">aig</span>idh di<span class="ex">diu</span> in rig sin do Cublay iar sin. T<span class="ex">r</span>i c<span class="ex">ét</span> rigan lasan ríg bis f<span class="ex">uir</span>re. Imat oir leo. Ni fhasann finem<span class="ex">ain</span> t<span class="ex">r</span>e úir innti. Feoil ⁊ righle no-<span class="ex">s</span>-toimlit. Do niat balsam<span class="ex">u</span>m onor<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> do leomanuibh ⁊ d<span class="ex">r</span>aicibh ⁊ anmannaib ecenn<span class="ex">us</span>. Cuirit saine g<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span>a datha fair. Do níatt a rinnadh f<span class="ex">or</span>ro, firu, m<span class="ex">a</span>cu, mna, cu n<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> scarat f<span class="ex">r</span>is t<span class="ex">r</span>ia bithu, cu m-bi saine g<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span>a datha f<span class="ex">or</span>a m-ball<span class="ex">aib</span> ⁊ fuatha na n-anmunn n-ecenn<span class="ex">us</span> 'ar n-a rind<span class="ex">ad</span>

<span class="fa fa-bookmark" title="p.394" id="pb.394"> p.394</span>

f<span class="ex">or</span>ro, ⁊ g<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> meit bhias f<span class="ex">or</span> nech dhe sin is moidi a anoir leo-som.</p><p>[120] G<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> marbh theit isin righi sin do niat luaith dia churp, ⁊ cuirit a c<span class="ex">r</span>annoic chumhd<span class="ex">achta</span> h-í a m-bennuibh sl<span class="ex">íab</span> ⁊ a n-ochtuibh all, cu n<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> faicet daine na ethaite h-e t<span class="ex">r</span>ia bhithu.</p></div><a name="d43981e10405">‍</a><div class="reftext" n="" id="div1.d43981e4930-div2.d43981e10405"><p>[121] P<span class="ex">ro</span>uindsi <span class="pn" title="region">Singuy</span> di<span class="ex">diu</span>, do níat err<span class="ex">ed</span>a anórcha do c<span class="ex">r</span>oicnibh ⁊ timth<span class="ex">acht</span>uibh a <span class="corr" title="Corrected from ‘bhfighbhuidi’ by WS">bh-fidhbhuidi</span>. Im<span class="sup" title="By Whitley Stokes">at</span> leom<span class="ex">an</span> f<span class="ex">or</span> a fedh, cu n<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> fetann neach <span class="fa fa-book" title="MS folio 86a1" id="mls.86a1"> 86a1</span> siub<span class="ex">al</span> a n-uath<span class="ex">ad</span> tharrsa. F<span class="ex">r</span>ia h-or in mara fil si. Ni leiceann omhon na leom<span class="ex">an</span> do luing na do bharc oirisium <span class="corr" title="Corrected from ‘ag(aid)’ by WS">ad<span class="ex">aig</span></span> f<span class="ex">r</span>ia h-or in puirt, na acarsoitt do shnaidm f<span class="ex">r</span>ia tir. Ni dhenann eis na buidin dib suan f<span class="ex">or</span>a <span class="ex">con</span>airib. <span class="corr" title="Corrected from ‘Dingm(a)d’ by WS">Dingb<span class="ex">a</span>d</span> di coin isin tir sin in leom<span class="ex">an</span>. <span class="ex">Con</span>adh airi sin n<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> togluasinn laec<span class="sup" title="By Whitley Stokes">h</span> do chois na dh'eoch gan da choin ⁊ glac lais or' dail<span class="ex">ed</span>h na soigdi f<span class="ex">or</span> in leom<span class="ex">an</span> in cein bit na coin ac comhrac f<span class="ex">r</span>is, g<span class="ex">ur</span>ub aml<span class="ex">aid</span> sin dhíth<span class="ex">aig</span>id laeich na c<span class="ex">r</span>ichi iat.</p></div><a name="d43981e10526">‍</a><div class="reftext" n="" id="div1.d43981e4930-div2.d43981e10526"><p>[122] P<span class="ex">ro</span>uindsi <span class="pn" title="region">Cayguy</span>. S<span class="ex">r</span>ut<span class="sup" title="By Whitley Stokes">h</span> <span class="pn" title="river">Cora mora</span> for teib<span class="ex">er</span>snaigh f<span class="ex">or</span>a fedh. 'San India tocbh<span class="ex">ais</span> cenn ar tus. Adbhul a fod .x. c<span class="ex">ét</span> cub<span class="ex">at</span> f<span class="ex">or</span>a l<span class="ex">et</span>h<span class="ex">et</span>. Loingis in rig f<span class="ex">or</span>a n-acarsoid<span class="ex">ib</span> fair ina t<span class="ex">r</span>iallunn f<span class="ex">or</span> muir .u. m<span class="ex">íl</span>i dec long a lin .xx. laech in g<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> luing dibh f<span class="ex">r</span>ia f<span class="ex">r</span>easdul .u. eich .x. in g<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> luing ica freasdul la Mag<span class="ex">nus</span> C<span class="ex">am</span> do bhiudh ⁊ d<span class="ex">eoch</span> ⁊ edg<span class="ex">u</span>d <span class="ex">nó</span> ecasc, ár ni h-al do gan bh<span class="ex">eit</span>h urlum do shl<span class="ex">úag</span> ⁊ loingi<span class="ex">s</span> dia t<span class="ex">r</span>iall<span class="ex">ait</span> f<span class="ex">or</span> oilen<span class="ex">aib</span> <span class="ex">nó</span> insibh muir<span class="ex">idi</span> dia n-irghab<span class="ex">ail</span> a nirt catha.</p></div><a name="d43981e10652">‍</a><div class="reftext" n="" id="div1.d43981e4930-div2.d43981e10652"><p>[123] Fil p<span class="ex">ro</span>uin<span class="ex">dsi</span> ele f<span class="ex">r</span>ia toebh ⁊ ri f<span class="ex">uir</span>ri. Ni ghiall<span class="ex">ann</span> do Ma<span class="ex">gnus</span> beo<span class="ex">us</span>. P<span class="ex">ro</span>uin<span class="ex">si</span> <span class="pn" title="region">Mangua</span> isidhe. Stactur ainm in righ fil f<span class="ex">uir</span>ri. Ni fhil isin uili domon ri is ferr innás cenmotha Cublay, ár ni raibhi omhon righ f<span class="ex">or</span> bith fair do línmaire a laech ⁊ do daingne a dhúint<span class="ex">ed</span>h ⁊ a cathr<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span>, ar ní raibhi dun f<span class="ex">or</span> bith lais gin díc uiscidhi 'na timchell <span class="ex">co</span> <span class="ex">n</span>-urc<span class="ex">hur</span> s<span class="ex">aigte</span> a fidhb<span class="ex">a</span>c f<span class="ex">or</span>a l<span class="ex">et</span>hi.</p><span class="fa fa-bookmark" title="p.396" id="pb.396"> p.396</span><p>[124] Ba t<span class="ex">r</span>ocar essium f<span class="ex">r</span>i g<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> n-aen, ⁊ ni lamtha slad na sarug<span class="ex">ud</span> f<span class="ex">or</span> fod a righi. Ni h-iadhtha tegh f<span class="ex">or</span> múinib na s<span class="ex">ét</span>aibh leo. Do chuir<span class="ex">e</span>d te<span class="ex">cht</span>a ar fod a righi dia athchar f<span class="ex">or</span>ro ce<span class="ex">ch</span> doini no t<span class="ex">r</span>uagh no bhiad leo a tidlac<span class="ex">a</span>d dia dun-som, ⁊ gech naide <span class="fa fa-book" title="MS folio 86a2" id="mls.86a2"> 86a2</span> do bhiath cen ath<span class="ex">air</span> no m<span class="ex">áthai</span>r a b<span class="ex">r</span>eith chuigi-sium dia f<span class="ex">r</span>easdal, ⁊ do shnadhm<span class="ex">a</span>d re araili a meic ⁊ a n-ing<span class="ex">en</span>a cu mainib leo in tan ba h-aesmhur iat, cur' mho ina .x. m<span class="ex">íli</span> dib sin no bhidh do shir oca m-biath<span class="ex">ad</span> ⁊ eid<span class="ex">ed</span> ac Scact<span class="ex">ur</span>.</p><p>[125] Bai cath<span class="ex">air</span> oir<span class="ex">e</span>c<span class="ex">h</span>ais aigi, <span class="pn" title="city"><span class="ex">Cu</span>inglay</span> a h-ainm. Daingne do chathr<span class="ex">a</span>c<span class="ex">haib</span> b<span class="ex">et</span>ha dhi. Ro thircans<span class="ex">a</span>t faidhe di fe<span class="ex">cht</span> riam gin dul f<span class="ex">uir</span>ri la f<span class="ex">eraib</span> dom<span class="ex">uin</span> cu tis<span class="ex">ed</span> nech ara m-biadh c<span class="ex">ét</span> suil d'ainm suil ti dia tog<span class="ex">ail</span>. Do chuir-sium a m<span class="ex">en</span>ma do righ f<span class="ex">or</span> bith do b<span class="ex">eit</span>h f<span class="ex">or</span>till f<span class="ex">uir</span>ri, ár ba d<span class="ex">er</span>bh lais nar' t<span class="ex">us</span>mh<span class="ex">ed</span>h ⁊ n<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> t<span class="ex">us</span>mighfe n<span class="ex">e</span>c<span class="ex">h</span> oca m-biadh c<span class="ex">ét</span> suil.</p><p>[126] Stact<span class="ex">ur</span> <span class="ex">imorro</span> do chuir omhon a imair<span class="ex">ec</span> f<span class="ex">or</span>na h-iltir<span class="ex">ib</span> i cein ⁊ i f<span class="ex">oi</span>csi, cu n<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> tab<span class="ex">air</span>the cath na <span class="ex">con</span>ghal dó, ⁊ na<span class="ex">ch</span> leicedh a om<span class="ex">on</span> claen<span class="ex">a</span>d f<span class="ex">or</span>a dhlig<span class="ex">ed</span>, ar ni claen<span class="ex">a</span>d-som f<span class="ex">or</span> n<span class="ex">e</span>c<span class="ex">h</span> ar bhith. Oirisit-sium isin t-soinmighi sin nach raibe f<span class="ex">or</span> menm<span class="ex">ain</span> righ na thaisigh dhibh <span class="ex">acht</span> fl<span class="ex">eda</span>c<span class="ex">h</span> ⁊ clesr<span class="ex">ad</span> ⁊ ceola, <span class="ex">co</span> <span class="ex">n</span>-dechaidh a n-gail f<span class="ex">or</span> bath<span class="ex">ad</span>, cu n<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> raibhi arm na err<span class="ex">ed</span> imairic la laech na le mil<span class="ex">id</span> dibh.</p><p>[127] Mag<span class="ex">nus</span> C<span class="ex">a</span>m, <span class="ex">imorro</span>, ba galar c<span class="ex">r</span>oidhi lais ri f<span class="ex">or</span> bith f<span class="ex">r</span>ia thaebh gin giall<span class="ex">ad</span> dho. Do gairit cuigi a righa ⁊ a t<span class="ex">óisigh</span> ⁊ a laithi g<span class="ex">aile</span> ⁊ g<span class="ex">aiscid</span>. “Is <span class="ex">ed</span> is ail dam-sa”, ol se, “sl<span class="ex">úaig</span> dhiairm<span class="ex">id</span>i acuibh-se do t<span class="ex">r</span>iall a p<span class="ex">r</span>ouin<span class="ex">si</span> <span class="pn" title="region">Manguay</span> dia h-irghab<span class="ex">áil</span> a nirt catha, ár ní miadh lim-sa Stactur f<span class="ex">r</span>iam thaebh gin ghiall<span class="ex">adh</span> dam.”</p><p>[128] Bui tois<span class="ex">e</span>c<span class="ex">h</span> amra dia m<span class="ex">uin</span>t<span class="ex">ir</span>-si<span class="ex">u</span>m ac coist<span class="ex">echt</span> f<span class="ex">r</span>is, ⁊ ba tó<span class="ex">isech</span> imghona la Cublay esium, Baiam a ainm. Innann son a b<span class="ex">ér</span>la na <span class="on" title="people"><span class="corr" title="Corrected from ‘ta(r)traig(e)c(h)’ by WS">Tart<span class="ex">r</span>aid<span class="ex">e</span>c<span class="ex">h</span></span></span> ⁊ c<span class="ex">ét</span> suil asin b<span class="ex">érla</span> scoitecda. “Di bh-fhagha-sa sloigh lim-sa”, ol Bayam, “t<span class="ex">r</span>iallf<span class="ex">a</span>t a Manguay ⁊ do-ber a n-gialla d<span class="ex">ui</span>t-si.” Faidis Cublay sl<span class="ex">úag</span> la Bayam a Manguay.

<span class="fa fa-bookmark" title="p.398" id="pb.398"> p.398</span>

G<span class="ex">a</span>bs<span class="ex">ai</span>t oc arg<span class="ex">un</span> na c<span class="ex">r</span>ichi ⁊ ac b<span class="ex">r</span>is<span class="ex">ed</span> a duinte ⁊ a cathr<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span>, g<span class="ex">ur</span>' g<span class="ex">a</span>bs<span class="ex">a</span>t dí chath<span class="ex">air</span> d<span class="ex">éc</span> dia n-dinndaib dithoghl<span class="ex">aid</span>i.</p><p>[129] <span class="fa fa-book" title="MS folio 86b1" id="mls.86b1"> 86b1</span>Stactur di<span class="ex">diu</span>, ba lan d'omun in t-sloig-sin h-é fein ⁊ a righa ⁊ a thoisigh, ár ba senda a chur<span class="ex">aid</span> cum gaisc<span class="ex">id</span>, ⁊ ni ro chuirs<span class="ex">e</span>t a n-oicc gu gail lá saime in t-sidha <span class="ex">cona</span>d h-i comairli ro c<span class="ex">r</span>aittea leo, t<span class="ex">r</span>iall doibh f<span class="ex">or</span> innsibh muiridhe bai leo o nar' thualaing cath<span class="ex">aig</span>thi iat. <span class="ex">Co</span> <span class="ex">n</span>-d<span class="ex">e</span>c<span class="ex">haid</span>h in ri lucht m<span class="ex">íle</span> long f<span class="ex">or</span> na h-indsibh sin iar bh-facb<span class="ex">ail</span> choimh<span class="ex">ét</span>a f<span class="ex">or</span>a dhuintibh.</p><p>[130] Gabuid sl<span class="ex">úaig</span> na <span class="on" title="people"><span class="corr" title="Corrected from ‘tart(r)aig(e)c(h)’ by WS">Tart<span class="ex">r</span>aidech</span></span> f<span class="ex">or</span>bhuis h-i <span class="pn" title="region">Maunglay</span>, ⁊ sinit a scora f<span class="ex">r</span>ia taebhuibh, ⁊ ba h-isidhe righchathair Stactur isidhe. Gabait na sl<span class="ex">úaig</span> f<span class="ex">or</span>a tog<span class="ex">ail</span>. O 't-clos do shl<span class="ex">úag</span> na cathr<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> gur' Baiam a taisech togla, ⁊ g<span class="ex">ur</span>' inann son ⁊ c<span class="ex">ét</span> suil, do t<span class="ex">u</span>cs<span class="ex">a</span>t celmhaine na n-d<span class="ex">r</span>uadh fec<span class="sup" title="By Beatrix Färber">h</span>t riamh, ⁊ do b<span class="ex">er</span>ait in cathr<span class="ex">aig</span>.</p></div><a name="d43981e11319">‍</a><div class="reftext" n="" id="div1.d43981e4930-div2.d43981e11319"><p>[131] T<span class="ex">r</span>iall<span class="ex">aid</span> in sl<span class="ex">úag</span> <span class="on" title="people"><span class="corr" title="Corrected from ‘tart(r)aig(e)c(h)’ by WS">Tart<span class="ex">r</span>aid<span class="ex">e</span>c<span class="ex">h</span></span></span> gu <span class="pn" title="city">Siangfu</span>, cathair dhithogl<span class="ex">aid</span>i la Stact<span class="ex">ur</span> is dhe, ⁊ muir f<span class="ex">r</span>ia taebh, ⁊ nir' bhá tual<span class="ex">aing</span> n-amais f<span class="ex">uir</span>ri <span class="ex">acht</span> f<span class="ex">or</span> cuil m-bic dhi, ar do tic<span class="ex">ed</span>h loingi<span class="ex">us</span> on righ do na h-indsibh d' f<span class="ex">ur</span>t<span class="ex">acht</span> f<span class="ex">uir</span>ri. Cidh fil ann t<span class="ex">r</span>a, ba dith laech f<span class="ex">or</span> na slog<span class="ex">aib</span> sin, alliu ⁊ anall, ac tog<span class="ex">ail</span> na cathr<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> <span class="ex">⁊</span> nír' fhétsat <span class="on" title="people">Tartr<span class="ex">aidig</span></span> dul fuirre f<span class="ex">r</span>ia re <span class="ex">teor</span>a m-bl<span class="ex">iadan</span> bat<span class="ex">ar</span> oc forbais f<span class="ex">or</span> in cathr<span class="ex">aig</span> sin.</p><p>[132] Faidit te<span class="ex">cht</span>a co Mag<span class="ex">nus</span> C<span class="ex">a</span>m dia innisin do Quinglay do dhul dibh. Bai Marc<span class="ex">us</span> ⁊ a aes cumtha araen f<span class="ex">r</span>i M<span class="ex">agnus</span> C<span class="ex">a</span>m ic coiste<span class="ex">cht</span> f<span class="ex">r</span>isna te<span class="ex">cht</span>uib sin. Ba doirbh la Mag<span class="ex">nus</span> na h-aithi<span class="ex">us</span>ca sin. Cuingit in da Marc<span class="ex">us</span> ⁊ Niclaus sais fair, ⁊ do niat <span class="ex">teor</span>a sasa dia n-diubraicfidhi aili dímhora don <span class="corr" title="Corrected from ‘fhighb(aid)’ by WS">fhidhb<span class="ex">aid</span></span> bui 'na f<span class="ex">r</span>eacnairc, ár bat eoluigh-sium i tog<span class="ex">ail</span> cathr<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> fe<span class="ex">cht</span> riamh.</p><p>[133] Faidi<span class="ex">s</span> M<span class="ex">agnus</span> C<span class="ex">am</span> na te<span class="ex">cht</span>a f<span class="ex">or</span> culu do 'ridhisi lasna sasaibh gu Cuinglay. Iar rochtain doibh cu slogh Baiam ro gabsat <span class="sup" title="By Whitley Stokes">imat</span> cloch ⁊ aile n-dimhor asta f<span class="ex">or</span>sin cathr<span class="ex">aig</span>, gur bris<span class="ex">ed</span> a <span class="corr" title="Corrected from ‘taidhbli’ by WS">taibli</span> ⁊ a tighi. <span class="fa fa-book" title="MS folio 86b2" id="mls.86b2"> 86b2</span> Gab<span class="ex">ais</span> omhun lucht na cathr<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> lasna h-airdhibh anaithinti sin, co tucs<span class="ex">a</span>t in cath<span class="ex">raig</span>. Umlaighid 

<span class="fa fa-bookmark" title="p.400" id="pb.400"> p.400</span>

cathr<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span>a <span class="pn" title="region">Manguay</span> do M<span class="ex">agnus</span> Cam in tan sin, ⁊ oirisis Stactur f<span class="ex">or</span>na h-indsibh muir<span class="ex">id</span>i gen umhlug<span class="ex">ud</span> do M<span class="ex">agnus</span> C<span class="ex">a</span>m, ar nir' mhiadh lais umhla do righ f<span class="ex">or</span> bith.</p></div><a name="d43981e11583">‍</a><div class="reftext" n="" id="div1.d43981e4930-div2.d43981e11583"><p>[134] Ata s<span class="ex">r</span>uth f<span class="ex">or</span> fod p<span class="ex">ro</span>uinnse <span class="pn" title="region">Manguay</span>, <span class="pn" title="river">Quian</span> a ainm. uidi c<span class="ex">ét</span> la f<span class="ex">or</span>a fot, x. m<span class="ex">íli</span> f<span class="ex">or</span>a l<span class="ex">et</span>h<span class="ex">et</span>. Dá c<span class="ex">ét</span> cath<span class="ex">air</span> f<span class="ex">or</span>a dhib taebuibh. Is lia do loingi<span class="ex">us</span> dó innat s<span class="ex">r</span>otha in b<span class="ex">et</span>ha.</p></div><a name="d43981e11639">‍</a><div class="reftext" n="" id="div1.d43981e4930-div2.d43981e11639"><p>[135] Fil cath<span class="ex">air</span> n-aile isin c<span class="ex">r</span>ich sin, <span class="pn" title="city">Sintuy</span> a h-ainm. .lx. m<span class="ex">íle</span> ina timceall, <span class="ex">secht</span> m<span class="ex">íli</span> d<span class="ex">r</span>oichet f<span class="ex">or</span> a feadh fo a n-gabhunn bárc cu seol f<span class="ex">uir</span>ri. Dar leo-s<span class="ex">u</span>m ní fhuil ar bith cath<span class="ex">air</span> is lia laech innas. <br/> Cath<span class="ex">air</span> <span class="pn" title="city">Singuy</span> di<span class="ex">diu</span>, inann son ⁊ cath<span class="ex">air</span> na talm<span class="ex">an</span>.</p></div><a name="d43981e11695">‍</a><div class="reftext" n="" id="div1.d43981e4930-div2.d43981e11695"><p>[136] Fil cath<span class="ex">air</span> n-aili, uidhi .u. laithe f<span class="ex">r</span>ia taebh sin, c<span class="ex">ét</span> m<span class="ex">íli</span> ina timchell. <span class="pn" title="city">Quinlay</span> a h-ainm, inann son ⁊ in cath<span class="ex">air</span> nemhdha dia teng<span class="ex">aid</span>-sium, ár ni fhuil f<span class="ex">or</span> bith cath<span class="ex">air</span> is mó inás. Da m<span class="ex">íli</span> dhec d<span class="ex">r</span>oic<span class="sup" title="By Whitley Stokes">h</span>et le, fo n-gabhait longa dimhora cen t<span class="ex">r</span>asc<span class="ex">r</span>adh seoil dibh, ⁊ tor dithogl<span class="ex">aid</span>i f<span class="ex">or</span> ce<span class="ex">ch</span> n-d<span class="ex">r</span>oichet dhibh, ⁊ .iiii. m<span class="ex">ílid</span> ag Magn<span class="ex">us</span> ac fare f<span class="ex">or</span> ce<span class="ex">ch</span> n-droic<span class="sup" title="By Whitley Stokes">h</span>et dibh ar omun a h-imp<span class="ex">óid</span> fair, ór ba cath<span class="ex">air</span> oirechuis do righr<span class="ex">aid</span> <span class="pn" title="region">Manguay</span> isidhe feacht riam.</p><p>[137] Do ronsat palas rigda f<span class="ex">or</span> loch a medhon na cathr<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> sin. Ni fuil s<span class="ex">ét</span> na sam<span class="ex">ail</span> do phalas f<span class="ex">or</span> bith do. .x. sl<span class="ex">úag</span>theach lais ⁊ .x. m<span class="ex">íli</span> do thoimhl<span class="ex">ed</span>h in g<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> sl<span class="ex">úag</span>thech dhibh, ⁊ tene bithbeo a medhon g<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span>a b<span class="ex">r</span>uidhne dhibh ⁊ m<span class="ex">íle</span> do sheomradhuibh sol<span class="ex">us</span>da f<span class="ex">r</span>ia suan ⁊ f<span class="ex">r</span>easdal ina n-urthimceall co neim n-oir f<span class="ex">or</span>ra ⁊ co fuath g<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> anmanna ecenn<span class="ex">us</span> f<span class="ex">or</span> bith 'ar n-a rinnadh f<span class="ex">or</span>ro do ilbre<span class="ex">cht</span>adh g<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span>a datha.</p><p>[138] In tan ro irghabh Mag<span class="ex">nus</span> C<span class="ex">a</span>m in cath<span class="ex">air</span> sin ⁊ p<span class="ex">r</span>ouindsi <span class="fa fa-book" title="MS folio 87a1" id="mls.87a1"> 87a1</span> <span class="pn" title="region">Manguay</span>, ro h-oirdnedh nai righa do <span class="on" title="people">Tartr<span class="ex">aidibh</span></span> f<span class="ex">or</span>ro, ⁊ do ron<span class="ex">ad</span> f<span class="ex">or</span>ro in da m<span class="ex">íli</span> decc cath<span class="ex">air</span> bai isin rigi sin. Occ<span class="ex">us</span> ni raibhi cath<span class="ex">air</span> dhibh gan d<span class="ex">r</span>ong do míledhuib Ma<span class="ex">gnuis</span> C<span class="ex">a</span>m, oca h-imcoimet ar omhun a h-impó<span class="ex">d</span>h fair.</p><span class="fa fa-bookmark" title="p.402" id="pb.402"> p.402</span><p>[139] Fil loch a medon na cathrach sin ⁊ .xxx. m<span class="ex">íle</span> 'ná uirtimcheall. Di inis fair, dun rigda a medhon gacha h-innsi dibh. Ni la nech f<span class="ex">or</span> bith iat-s<span class="ex">o</span>m, <span class="ex">⁊</span> inas ferr do bhiudh ⁊ d<span class="ex">eog</span> ⁊ mhainibh na cathr<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> cuirid a medon na n-duinte, ⁊ intí dian<span class="ex">a</span>d ail fl<span class="ex">ed</span>hughadh do dhenam tiag<span class="ex">ai</span>t dhia tochaithimh inntibh ⁊ foghebha. <span class="ex">⁊</span> ni la nech don cathr<span class="ex">ai</span>g dinn ná caisl<span class="ex">én</span> da fuil f<span class="ex">or</span>a fedh, acht coimdhes da gach aen iat-s<span class="ex">o</span>m. <span class="ex">⁊</span> as eadh do b<span class="ex">eir</span> an t-imat d<span class="ex">r</span>oichet sin le, f<span class="ex">or</span> s<span class="ex">r</span>oth<span class="ex">aib</span> ⁊ usced<span class="ex">aib</span> fil si, ⁊ ni bhi an imth<span class="ex">echt</span> f<span class="ex">or</span> araili <span class="ex">acht</span> dibh. <br/>
 .xl. m<span class="ex">íle</span> tighidhis .xl. fec<span class="sup" title="By Beatrix Färber">h</span>t is ait<span class="ex">re</span>abhth<span class="ex">aig</span>h don chathair sin.</p><p>[140] Ni t<span class="ex">hus</span>m<span class="ex">i</span>dt<span class="ex">er</span> gein innti n<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> sc<span class="ex">r</span>ibhthar a ainm ⁊ in c<span class="ex">r</span>uth f<span class="ex">or</span>sa m-bi in re ⁊ reanna nime oca t<span class="ex">us</span>mhed<span class="ex">h</span>, ⁊ dia n-d<span class="ex">e</span>c<span class="ex">h</span> nech dibh as bentar a ainm as, ⁊ sc<span class="ex">r</span>ibhthar aris h-e ⁊ ainm a ech ⁊ a maine ⁊ a aesa cumtha, ⁊ loisct<span class="ex">er</span> diblinuibh araen ria chorp, ⁊ dar leo g<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> a sc<span class="ex">r</span>ibtha dho do beidis araen f<span class="ex">r</span>is isin bethaidh n-aile.</p><p>[141] Imut ecl<span class="ex">as</span> n-oirmhitn<span class="ex">e</span>c<span class="ex">h</span> isin cathr<span class="ex">aig</span> sin. <span class="ex">⁊</span> ni fhil <span class="ex">acht</span> aen ecl<span class="ex">as</span> dibh ag fogn<span class="ex">um</span> (<span class="ex">nó</span> adhr<span class="ex">adh</span>) do Dia.</p><p>[142] Cidh fil ann t<span class="ex">r</span>a, dia m-b<span class="ex">et</span>h gan do righe la Cublay <span class="ex">acht</span> na nai righa ro h-oirdn<span class="ex">e</span>d f<span class="ex">or</span> righi Stactur do rach<span class="ex">ad</span> os fhorbha righ in betha.</p></div><a name="d43981e12143">‍</a><div class="reftext" n="" id="div1.d43981e4930-div2.d43981e12143"><p>[143] Fil c<span class="ex">r</span>ich n-aili iar facb<span class="ex">áil</span> Quinglay f<span class="ex">r</span>i taebh c<span class="ex">r</span>iche Stactur. Crich Stucguy iside. Imat duinte ⁊ chathrach le laeich amra le. Toimhlit feoil a laech ⁊ a mil<span class="ex">ed</span>, ⁊ ibhit a bh-fuil i cathaibh, ⁊ toghuit h-í tar g<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> n-digh íttan f<span class="ex">or</span> bith, ⁊ ní thoimhlit <span class="fa fa-book" title="MS folio 84a2" id="mls.84a2"> 84a2</span> madh do shaeth no dhigs<span class="ex">edh</span>. <br/>
Do p<span class="ex">r</span>ouinnsi Manguay iside.</p><p class="closer"><span class="frn" title="(Latin)">Explicit s<span class="ex">e</span>c<span class="ex">un</span>dus lib<span class="ex">er</span>. </span></p></div><a name="section.d43981e12194">‍</a><h2 class="page-title" id="d43981e12194">3.</h2><p class="opener"><span class="frn" title="(Latin)">Incipiunt capitula t<span class="ex">er</span>cii libri.</span></p><p>[144] Tinnscnamh f<span class="ex">or</span> mhachtn<span class="ex">a</span>d ⁊ tuar<span class="ex">us</span>cb<span class="ex">ai</span>l na h-<span class="pn" title="region">Innia</span> annso la Marc<span class="ex">us</span> f<span class="ex">or</span>a loingi<span class="ex">us</span> cetam<span class="ex">us</span>.</p><span class="fa fa-bookmark" title="p.404" id="pb.404"> p.404</span><a name="d43981e12232">‍</a><div class="reftext" n="" id="div1.d43981e12194-div2.d43981e12232"><p>[145] Faidhit dín claraigh uasa m-barcuibh dia n-din ar na tonnuibh muir<span class="ex">id</span>he. Ni chuirid pic f<span class="ex">or</span>ro, <span class="ex">acht</span> ola ⁊ cailc ⁊ cnaib do mhingerr<span class="ex">ed</span> t<span class="ex">r</span>itha, ⁊ a c<span class="ex">ur</span> fuithib, leanuidh dhibh t<span class="ex">r</span>e bhithu <span class="ex">co</span> <span class="ex">n</span>-dínenn a bh-fhaenscuil f<span class="ex">or</span> in muir. Cet<span class="ex">hr</span>a seolta f<span class="ex">o</span>r g<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> luing dhibh. Cuirid clár f<span class="ex">or</span> an clár n-aili dhibh g<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span>a blia<span class="ex">dna</span> f<span class="ex">r</span>i re <span class="ex">secht</span> m-bl<span class="ex">iadan</span>, gu m-bit <span class="ex">secht</span> clair d<span class="ex">r</span>uim ar d<span class="ex">r</span>uim f<span class="ex">or</span> g<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> clar dhibh, ⁊ ní ascnamhait f<span class="ex">or</span> muir leo ni is síre.</p></div><a name="d43981e12323">‍</a><div class="reftext" n="" id="div1.d43981e12194-div2.d43981e12323"><p>[146] <span class="pn" title="island">Sipangu</span> di<span class="ex">diu</span>, inis mhuir<span class="ex">id</span>i isidhe, ⁊ ri f<span class="ex">uir</span>ri gin umlug<span class="ex">ud</span> do righ f<span class="ex">or</span> bith. Im<span class="ex">a</span>d óir leo: ni leic a righ dhoib a chur a c<span class="ex">r</span>ich<span class="ex">aib</span> n-aile a c<span class="ex">r</span>eic na a cunnr<span class="ex">a</span>d. A fudhomhuin fairge fuil an inis sin, gurub uath<span class="ex">ad</span> long na barc darub eol<span class="ex">ac</span>h hi.</p><p>[147] Fil cath<span class="ex">air</span> oir<span class="ex">e</span>c<span class="ex">huis</span> leou. Do roine in rí palas anor<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> 'na medhon cu halla rigda ⁊ gu seom<span class="ex">r</span>adh<span class="ex">aib</span> sol<span class="ex">us</span>da. Ba do claruibh óir aithleaghtha ro-s-dín diblinaib. Ni raibhi f<span class="ex">or</span>les f<span class="ex">or</span>a f<span class="ex">ed</span>h na<span class="ex">c</span>h le h-ór do h-iatta, ⁊ fa h-<span class="ex">ed</span>h sin dia h-urlar.</p><p>[148] La n-aon ro fhaidh Mag<span class="ex">nus</span> Cam slógh do irghab<span class="ex">áil</span> na h-innsi sin gu n-dá taisechuibh forra, Abatam ⁊ Uosanchim a n-anmunna. Ascnait f<span class="ex">or</span> muir in loingi<span class="ex">us</span> sin. Gabsat port a <span class="pn" title="island">Sipangu</span>. Facbhait a longa insin ⁊ gabs<span class="ex">ai</span>t oc ínnr<span class="ex">ed</span> na c<span class="ex">r</span>iche, g<span class="ex">ur</span> gabsat in chath<span class="ex">air</span> dithogl<span class="ex">aidi</span> <span class="corr" title="Corrected from ‘bni isinnisi’ by WS">bui isinn insi</span>. Tiag<span class="ex">ai</span>t fuirre la n<span class="ex">e</span>rt lann ⁊ sciath, cu ro lás<span class="ex">a</span>t ár f<span class="ex">or</span> aes na cathrach, firu, m<span class="ex">ac</span>cu, mna, <span class="ex">acht</span> aeno<span class="ex">cht</span>ar namma, as nar fhaelsat braen dia cru dia rennuibh na dia faebhr<span class="ex">aib</span>, ar batar up<span class="ex">tha</span>da demhn<span class="ex">aig</span>i leo 'ar n-a cur <span class="fa fa-book" title="MS folio 87b1" id="mls.87b1"> 87b1</span> la d<span class="ex">r</span>uidhe<span class="ex">cht</span> ⁊ demhnaigh<span class="ex">echt</span> t<span class="ex">r</span>ia tuaichlec<span class="sup" title="By Beatrix Färber">t</span> a clochuibh allastig dia c<span class="ex">r</span>oicnib, g<span class="ex">ur</span>' iadhs<span class="ex">a</span>t na h-al<span class="ex">ad</span>a dia n-eis, g<span class="ex">ur</span>ub aire sin nar' fetadh a n-guin. Iar faghb<span class="ex">ail</span> a fhesa sin do na <span class="on" title="people"><span class="corr" title="Corrected from ‘tart(r)aig(ib)’ by WS">Tart<span class="ex">r</span>aid<span class="ex">ib</span></span></span> gabs<span class="ex">ai</span>t do lorcuibh ⁊ tuin<span class="ex">idh</span>ibh in talm<span class="ex">an</span> f<span class="ex">or</span>ro, cu ro coimmb<span class="ex">r</span>isedh a cnamha ⁊ a cuirp, g<span class="ex">ur</span> fhacs<span class="ex">a</span>t gin anmain iat.</p><span class="fa fa-bookmark" title="p.406" id="pb.406"> p.406</span><p>[149] Na taisigh <span class="ex">immorro</span> fasais imfhorr<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> n-ura et<span class="ex">ar</span>ra fa s<span class="ex">ét</span>aibh ⁊ main<span class="ex">ibh</span> na cathr<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> ⁊ na c<span class="ex">r</span>iche arc<span class="ex">hen</span>a, cu nach tuc ne<span class="ex">ch</span> dibh umla d'aroili, gur bha miscn<span class="ex">ig</span>i lasna sloghuibh sin a cheli ina aes na c<span class="ex">r</span>iche. Gu ro clodhsat f<span class="ex">or</span> culai c<span class="ex">us</span>in loingi<span class="ex">s</span> do 'ridhisi. Iar n-dul doibh ina m-barcuibh s<span class="ex">r</span>eathais ainbhthine d<span class="ex">er</span>mair f<span class="ex">r</span>i aroili iat. Bai inis f<span class="ex">r</span>ia toebh. Buailis in ainbhthine f<span class="ex">or</span>bha in loingis f<span class="ex">r</span>ia taebh<span class="ex">aibh</span> ⁊ t<span class="ex">r</span>actaibh na h-innsi, co nar' facbhadh clár f<span class="ex">or</span> clar dhibh, cu m-bat<span class="ex">ar</span> a laeich ⁊ a mil<span class="ex">id</span> f<span class="ex">or</span> immbath<span class="ex">ad</span>. Gabhuid in cuit ele don loing<span class="ex">ius</span> i crich<span class="ex">aib</span> na <span class="on" title="people"><span class="corr" title="Corrected from ‘tartraighi’ by WS">Tartraidhi</span></span> for a <span class="corr" title="Corrected from ‘nadh(aig)’ by WS">n-aghaidh</span>. Tiag<span class="ex">ai</span>t t<span class="ex">r</span>icha mile don t-slogh loingsi sin a tir isin n-inis f<span class="ex">or</span> claraibh ⁊ sesaibh a long iar n-gait cheilli dia n-anm<span class="ex">ain</span>. Ni riacht rímh f<span class="ex">or</span>ar' baidh<span class="ex">edh</span> dhibh. Bat<span class="ex">ar</span> <span class="on" title="people">Tartr<span class="ex">aidig</span></span> f<span class="ex">or</span>a n-inis in tan sin gin b<span class="ex">iad</span> gin d<span class="ex">eoig</span>.</p><p>[150] Ri <span class="pn" title="island">Sipangu</span> di<span class="ex">diu</span>, o 'd-clos do in saebhudh sin f<span class="ex">or</span> loingi<span class="ex">us</span> na <span class="on" title="people">Tartr<span class="ex">ai</span>d<span class="ex">e</span>c<span class="ex">h</span></span>, do b<span class="ex">eir</span> a shloghu dia shaighid. T<span class="ex">r</span>ialluit ina m-barcuibh ⁊ gabuit port 'san inis a m-bat<span class="ex">ar</span> na <span class="on" title="people">Tartr<span class="ex">aidig</span></span>. Tiaguid a tir dia n-dith<span class="ex">ugud</span>. Na <span class="on" title="people">Tartr<span class="ex">aidig</span></span> <span class="ex">immorro</span> gabait <span class="ex">con</span>air aili dia n-eis cu rancatar a m-barcu ⁊ <span class="corr" title="Corrected from ‘luighs(e)t’ by WS">luidhs<span class="ex">e</span>t</span> a tir a n-inis <span class="pn" title="island">Sipangu</span>. Tiaghait f<span class="ex">or</span> beol na righchathrach. Osluic<span class="ex">id</span> aes na cathr<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> na doirrsi cu h-oibheil, ór nír' fhinnsad nar' iat sloigh na c<span class="ex">r</span>iche at-conncat<span class="ex">ur</span>. <span class="fa fa-book" title="MS folio 87b2" id="mls.87b2"> 87b2</span> Gabhuit na <span class="on" title="people"><span class="corr" title="Corrected from ‘tart(r)aig(ig)’ by WS">Tart<span class="ex">r</span>aid<span class="ex">ig</span></span></span> in chath<span class="ex">air</span>, <span class="ex">⁊</span> t<span class="ex">r</span>iall<span class="ex">ait</span> sloigh na h-innsi a m-bloigh dia m-barcuibh, ⁊ gabhaid in raen f<span class="ex">or</span> lurg na <span class="on" title="people">Tartr<span class="ex">aide</span>c<span class="ex">h</span></span>.</p><p>[151] 'Ar bh-f<span class="ex">ai</span>csin doibh na cathr<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> do irghab<span class="ex">ail</span> gairmt<span class="ex">er</span> accu a mil<span class="ex">id</span> ⁊ a laeich g<span class="ex">aile</span> i cein ⁊ i bh-f<span class="ex">oi</span>csi, ⁊ do niad f<span class="ex">or</span>bhais f<span class="ex">uir</span>ri. Gabhait ag deabhthaibh ⁊ ag tuarg<span class="ex">uin</span> a chele, g<span class="ex">ur</span>' bhó ár mil<span class="ex">ed</span> leo i l-liu ⁊ anall. <span class="ex">Secht</span> misa dhoibh f<span class="ex">or</span>san abart sin, ár bui suil na <span class="on" title="people">Tartr<span class="ex">aide</span>c<span class="ex">h</span></span> f<span class="ex">r</span>ia Mag<span class="ex">nus</span> C<span class="ex">a</span>m dia bh-furt<span class="ex">acht</span>. Do b<span class="ex">er</span>uit in cath<span class="ex">air</span> iarsin ⁊ ro tinnlaic<span class="ex">e</span>d iat-som go Cublay. Scarsat f<span class="ex">r</span>i araili fo shidh ⁊ chaenchomhrac.</p><p>[152] Sipangu di<span class="ex">diu</span> righi f<span class="ex">o</span>rl<span class="ex">et</span>han isidhe. Ailli de laechuibh 

<span class="fa fa-bookmark" title="p.408" id="pb.408"> p.408</span>

dia slog<span class="ex">aib</span> ⁊ dia n-ainnd<span class="ex">r</span>ibh. Do idhlaibh ⁊ arr<span class="ex">acht</span>aibh c<span class="ex">r</span>eidit, ⁊ rinntar a bh-fuatha leo cu teora cennuibh f<span class="ex">or</span>ro, no gu cet<span class="ex">hr</span>a n-aighthibh f<span class="ex">or</span> aen cenn, nó gu n-deich lamhuibh f<span class="ex">or</span> aen c<span class="ex">or</span>p, <span class="ex">nó</span> gu c<span class="ex">ét</span> lam beos. In dar leo-som g<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> imat c<span class="ex">r</span>uth bias f<span class="ex">or</span>a n-dee is liai-di a cumh<span class="ex">acht</span>a. Dia n-gabhthar gialla a h-e<span class="ex">cht</span>arc<span class="ex">r</span>ich isin n-innsi suis, di t<span class="ex">u</span>cthar múine dia eis fo geibh saeire. Dia m-be gin fhuasluc<span class="ex">u</span>d lais marbhuit h-e, ⁊ do níat a b<span class="ex">er</span>bhudh ⁊ a thomailt <span class="ex">co</span> <span class="ex">n</span>-anair moir.</p><p>[153] Do c<span class="ex">ur</span>sid lucht taistil in mhara Inn<span class="ex">ec</span>dha rímh f<span class="ex">or</span>a innsibh fec<span class="sup" title="By Beatrix Färber">h</span>t riamh. <span class="ex">Con</span>adh sec<span class="sup" title="By Beatrix Färber">h</span>t n-innsi f<span class="ex">or</span> .xl. ⁊ <span class="ex">secht</span> m<span class="ex">íli</span> inis f<span class="ex">r</span>ith f<span class="ex">ui</span>rri, ⁊ is uath<span class="ex">adh</span> dhibh sin gin aitreab<span class="ex">ad</span>h f<span class="ex">or</span>ro, ⁊ as imdha righi f<span class="ex">o</span>rl<span class="ex">et</span>han dibh som.</p></div><a name="d43981e13033">‍</a><div class="reftext" n="" id="div1.d43981e12194-div2.d43981e13033"><p>[154] <span class="pn" title="island">Ciamba</span> <span class="ex">immorro</span>, inis mhuir<span class="ex">id</span>i isidhe gu righ f<span class="ex">ui</span>rri. Pib<span class="ex">ar</span> geal fhasas isin righi sin.</p><p>[155] Ni bi <span class="ex">acht</span> da ghaeith isin bl<span class="ex">iadain</span> f<span class="ex">or</span>na h-innsib sin, l<span class="ex">et</span>h na blia<span class="ex">dne</span> cen clódh f<span class="ex">or</span> cula dhi ⁊ in l<span class="ex">et</span>h aili 'na <span class="corr" title="Corrected from ‘hadhaig’ by WS">h-aghaid</span>-sium cen clódh.</p><p>[156] Faidis Mag<span class="ex">nus</span> C<span class="ex">a</span>m fec<span class="sup" title="By Beatrix Färber">h</span>t n-aill tois<span class="ex">e</span>c<span class="ex">h</span> dia m<span class="ex">uin</span>t<span class="ex">ir</span> gu sloghuibh n-d<span class="ex">er</span>mhaire lais a Cyambai dia h-irghab<span class="ex">áil</span> a nirt chatha. Bai dia daingne ⁊ do chalm<span class="ex">acht</span> a laech nar' fhaelsat toghuil <span class="fa fa-book" title="MS folio 88a1" id="mls.88a1"> 88a1</span> for dhun na f<span class="ex">or</span> cathair dhibh. Gabs<span class="ex">ai</span>t in slogh iarsin oc tesc<span class="ex">a</span>d a n-gort ⁊ a bh-fin<span class="ex">e</span>mna. Faidis Acupi<span class="ex">us</span> .i. ri na h-innsi, techta do athchar chisa do Mag<span class="ex">nus</span>, Cisogatu .i. an tois<span class="ex">e</span>c<span class="ex">h</span>, ⁊ ba senda in ri in tan sin, ár bai dh 'im<span class="ex">a</span>d cheil<span class="ex">ed</span>h lais fecht riam cu raibhi .xxx. f<span class="ex">or</span> <span class="ex">teor</span>a c<span class="ex">ét</span> do claind lais, ⁊ ba mil<span class="ex">id</span>h calma a cathaibh t<span class="ex">r</span>i .L. dib-som. Cidh fil ann t<span class="ex">r</span>a, <span class="ex">acht</span> do b<span class="ex">eir</span> umhla do Mag<span class="ex">nus</span> C<span class="ex">am</span>, ⁊ do b<span class="ex">ered</span>h .xx. elefaint do f<span class="ex">or</span>ro g<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span>a blia<span class="ex">dne</span> t<span class="ex">r</span>ia bhithu. Scaraid ⁊ in sl<span class="ex">úag</span> re araile fo shidh ⁊ chaenchomhr<span class="ex">a</span>c.</p></div><a name="d43981e13201">‍</a><div class="reftext" n="" id="div1.d43981e12194-div2.d43981e13201"><p>[157] <span class="pn" title="island"><span class="sic" title="Should be ‘’ by WS">Iana</span></span> mor f<span class="ex">r</span>ia h-ur na righi sin, ⁊ rí f<span class="ex">uir</span>ri cin com<span class="ex">us</span> righ f<span class="ex">or</span> bith fair. T<span class="ex">r</span>icha c<span class="ex">ét</span> m<span class="ex">íle</span> a timcill na ríghi sin. Is lan da g<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> uili mhaithi<span class="ex">us</span> f<span class="ex">or</span> bith hi.</p><span class="fa fa-bookmark" title="p.410" id="pb.410"> p.410</span><p>[158] <span class="pn" title="island">Gendur</span> ⁊ <span class="pn" title="island">Gondur</span> f<span class="ex">r</span>ia h-or na righi sin. Dá inis muir<span class="ex">id</span>i iat-sum <span class="ex">co</span> <span class="ex">n</span>-immat g<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span>a maine leo. Inis <span class="pn" title="island">Leoach</span> allamuigh dhibh sin. Righi f<span class="ex">or</span>l<span class="ex">et</span>han isside, ⁊ ri f<span class="ex">uir</span>ri n<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> giall<span class="ex">ann</span> do righ f<span class="ex">or</span> bith. As f<span class="ex">er</span>dha línmhar a laeich. Immut óir ⁊ elefinnt<span class="ex">ed</span> f<span class="ex">or</span>a fedh.</p></div><a name="d43981e13303">‍</a><div class="reftext" n="" id="div1.d43981e12194-div2.d43981e13303"><p>[159] Inis <span class="pn" title="island">Pentam</span> di<span class="ex">diu</span>, tír isidhe <span class="ex">co</span> <span class="ex">n</span>-im<span class="ex">u</span>d <span class="corr" title="Corrected from ‘fhegh’ by WS">fhedh</span> toirthech le ⁊ muir f<span class="ex">or</span>thana 'na timcheall, cet<span class="ex">hr</span>a t<span class="ex">r</span>oigthi f<span class="ex">or</span>a doimne. Cét m<span class="ex">íle</span> g<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span>a taebha dhi na<span class="ex">ch</span> tual<span class="ex">ang</span> barc seol<span class="ex">aid</span> na sdiur<span class="ex">ai</span>d f<span class="ex">or</span> in muir sin.</p></div><a name="d43981e13363">‍</a><div class="reftext" n="" id="div1.d43981e12194-div2.d43981e13363"><p>[160] Inis <span class="pn" title="island">Iana Beg</span> di<span class="ex">diu</span>, tír fhoirl<span class="ex">et</span>han iside co .uii. righaib f<span class="ex">uir</span>re. “Do bhadh<span class="ex">us</span>-sa fein”, ar Marc<span class="ex">us</span>, “a se righ<span class="ex">acht</span>aibh dhibh.” xx. c<span class="ex">ét</span> m<span class="ex">íle</span> a timc<span class="ex">hell</span> na h-indsi sin.</p><p>[161] Righi <span class="pn" title="region">Fer-lech</span> di<span class="ex">diu</span>, in chetna righi dhibh ina rabhadh<span class="ex">us</span>, do M<span class="ex">a</span>cam<span class="ex">e</span>t<span class="ex">us</span> ad<span class="ex">r</span>ait, <span class="ex">⁊</span> in c<span class="ex">ét</span> ainmh<span class="ex">id</span>i at-cithfe g<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> aen dibh a tús lai a sé is dia adhartha dho cu h-eirghi g<span class="ex">r</span>ene ar n-a mar<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span>. Toimhlit feoil con ⁊ daine ⁊ g<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> et<span class="ex">ai</span>de f<span class="ex">or</span> bith.</p><p>[162] <span class="pn" title="region">Basmam</span> di<span class="ex">diu</span>, in dara righi dhibh sein. Tir <span class="corr" title="Corrected from ‘shl(éb)tighi’ by WS">shl<span class="ex">éb</span>tidhi</span> iside, gin dlig<span class="ex">ed</span> f<span class="ex">or</span> bith leo <span class="ex">acht</span> a m-b<span class="ex">et</span>ha do chaithimh am<span class="ex">ail</span> g<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> n-anmann n-ecendsa <span class="ex">nó</span> biasdu. <span class="ex">⁊</span> ad<span class="ex">er</span>uid g<span class="ex">ur</span>ub do Ma<span class="ex">gnus</span> Ca<span class="ex">m</span> adhr<span class="ex">ai</span>t, ⁊ ni thab<span class="ex">r</span>ait cain na dlig<span class="ex">ed</span> do. Imat onocorn <span class="fa fa-book" title="MS folio 88a2" id="mls.88a2"> 88a2</span> f<span class="ex">or</span> f<span class="ex">e</span>d na righi sin. Clúmh buabhuill lais ⁊ cenn muice ⁊ cosa elefinnti. Benn dimor a comhroinn a dhá shu<span class="sup" title="By Whitley Stokes">i</span>l, ⁊ tenga <span class="ex">co</span> <span class="ex">n</span>-imut renn fuirri. As í is arm dith<span class="ex">aig</span>thi lais. Imat g<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span>a ceneoil n-ap<span class="ex">a</span>d f<span class="ex">or</span> bith isin c<span class="ex">r</span>ich sin. Do niat sealg f<span class="ex">or</span> cenel do n-ap<span class="ex">aib</span> b<span class="ex">e</span>ca dhibh ⁊ c<span class="ex">r</span>uth daine f<span class="ex">or</span>ro, ⁊ b<span class="ex">er</span>uit iat dia

<span class="fa fa-bookmark" title="p.412" id="pb.412"> p.412</span>

c<span class="ex">r</span>eic a n-ilthirth<span class="ex">aib</span>, ⁊ is <span class="ex">ed</span> asb<span class="ex">er</span>uit <span class="ex">con</span>adh óicc iatt, ⁊ is anor<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> la rig<span class="ex">aib</span>h na n-iltire in fheoil sin f<span class="ex">r</span>ia tomhuilt.</p></div><a name="d43981e13615">‍</a><div class="reftext" n="" id="div1.d43981e12194-div2.d43981e13615"><p>[163] <span class="pn" title="region">Samaria</span> di<span class="ex">diu</span> in t<span class="ex">r</span>eas righi dhibh. Ní fhasann fínem<span class="ex">ain</span> na c<span class="ex">r</span>uithn<span class="ex">echt</span> t<span class="ex">r</span>e uir innti, <span class="ex">con</span>adh arán ríghle ⁊ feoil chaithit. Ata coill isin c<span class="ex">r</span>ich sin, ⁊ cenglait a c<span class="ex">r</span>oinn cu snighenn sugh friu am<span class="ex">ail</span> ch<span class="ex">us</span>lenna uiscidhe, d<span class="ex">er</span>g ⁊ finn is d<span class="ex">a</span>th don t-s<span class="ex">u</span>g sin. Tim<span class="ex">uir</span>ct<span class="ex">er</span> sin a soith<span class="ex">igh</span>ibh cumd<span class="ex">achta</span> la h-aes na c<span class="ex">r</span>iche, cun<span class="ex">a</span>d lor dhoibh do digh a bh-fag<span class="ex">a</span>t saml<span class="ex">aid</span>, ⁊ is f<span class="ex">er</span>r oldas in fín.</p><p>[164] <span class="pn" title="region">Dragoiam</span> di<span class="ex">diu</span> in cethr<span class="ex">u</span>m<span class="ex">ad</span> righ<span class="ex">acht</span> d<span class="ex">hibh</span>.  Dia n-gabha s<span class="ex">er</span>g galair aen d<span class="ex">uine</span> fiaf<span class="ex">r</span>aighit dia n-d<span class="ex">r</span>aidh<span class="ex">ib</span> in m-bia furt<span class="ex">acht</span> fair. Tiag<span class="ex">ai</span>t na d<span class="ex">r</span>a<span class="ex">ide</span> dh'fhag<span class="ex">ail</span> chelm<span class="ex">ain</span>e óna déibh. Dia n-eib<span class="ex">r</span>it gin furt<span class="ex">acht</span> do bh<span class="ex">eit</span>h fair timsaigh<span class="ex">i</span>t a ghaelta ⁊ a charait chuige, <span class="ex">co n</span>-ab<span class="ex">r</span>ait f<span class="ex">r</span>is: “Nach ferr d<span class="ex">ui</span>t”; ol siat, “do tomuilt duinne in cein bias do c<span class="ex">r</span>uth ⁊ t'fheoil f<span class="ex">or</span>t ina do thomhuilt do phiasd<span class="ex">aib</span> na talm<span class="ex">an</span> iar nat' eillnedh don t-saeth fil f<span class="ex">or</span>t?” Marb<span class="ex">thur</span> leo h-e, ⁊ caithit a fheoil gu n-onair moir.</p></div><a name="d43981e13796">‍</a><div class="reftext" n="" id="div1.d43981e12194-div2.d43981e13796"><p>[165] <span class="pn" title="region">Lambríí</span> in <span class="ex">cóiced</span> righi dhibh. Fil <span class="corr" title="Corrected from ‘figb(aid)h’ by WS">fidb<span class="ex">aid</span>h</span> isin c<span class="ex">r</span>ich sin, Birsi a ainm. Ben<span class="ex">aid</span> aes na c<span class="ex">r</span>iche a croinn a h-uir dia n-athc<span class="ex">ur</span> do 'ridhisi, ⁊ bid <span class="ex">teor</span>a bl<span class="ex">iadna</span> os úir gen a cur. Ticit iar<span class="ex">u</span>m co tor<span class="ex">a</span>d anor<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> fo<span class="ex">r</span>ro.<br/>

Fil blogh d'aes na cri<span class="ex">che</span> sin a m-bennuibh sl<span class="ex">iab</span> ⁊ a n-ochtuib all, ⁊ fasait erbaill f<span class="ex">o</span>r a senaibh amhail chonu.</p><p>[166] <span class="pn" title="region">Fanfur</span> <span class="sup" title="By Whitley Stokes">(leg. Fansur)</span> is seis<span class="ex">ed</span> righi dhibh-sein. Ni fhasann arbhur f<span class="ex">or</span> bith na finem<span class="ex">ain</span> tre uir innte, <span class="ex">con</span>adh righle no-<span class="ex">s</span>-toimhlit. Suighi na <span class="corr" title="Corrected from ‘fighb(aid)e’ by WS">fidhb<span class="ex">aid</span>e</span> as <span class="corr" title="Corrected from ‘fleagha’ by WS">fleadha</span> dhoibh am<span class="ex">ail</span> ro raidh-sium romuinn. Fil <span class="corr" title="Corrected from ‘fighb(ad)’ by WS">fidhb<span class="ex">ad</span></span> isin c<span class="ex">r</span>ich sin co remhe n-d<span class="ex">er</span>mhair. Do gheibh lucht na c<span class="ex">r</span>ichi sin a n-dáith<span class="ex">an</span> bídh

<span class="fa fa-bookmark" title="p.414" id="pb.414"> p.414</span>

do min ⁊ do <span class="corr" title="Corrected from ‘phughdar’ by WS">phúdar</span> onor<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> allastigh do c<span class="ex">r</span>oicn<span class="ex">ibh</span> na c<span class="ex">r</span>ann sin.</p></div><a name="d43981e13931">‍</a><div class="reftext" n="" id="div1.d43981e12194-div2.d43981e13931"><p>[167] Iar g-cur chúil risin c<span class="ex">r</span>i<span class="ex">ch</span> sin, fo gebha inis m<span class="ex">uir</span>idhi, <span class="pn" title="island">Necuram</span> a h-ainm. Do Ma<span class="ex">ca</span>m<span class="ex">e</span>t<span class="ex">us</span> ad<span class="ex">r</span>ait. Ni bhí timthach ar bith la laech na i<span class="ex">ngin</span> dibh, <span class="ex">acht</span> a m-b<span class="ex">eit</span>h denocht am<span class="ex">ail</span> th<span class="ex">us</span>m<span class="ex">iter</span> iat.</p></div><a name="d43981e13978">‍</a><div class="reftext" n="" id="div1.d43981e12194-div2.d43981e13978"><p>[168] Fo gebtha inis <span class="pn" title="island">Augamam</span> fria taebh na h-innsi sin.</p></div><a name="d43981e13984">‍</a><div class="reftext" n="" id="div1.d43981e12194-div2.d43981e13984"><p>[169] Righi f<span class="ex">or</span>l<span class="ex">et</span>han isidhe, <span class="ex">co n</span>-adhr<span class="ex">ait</span> do Ma<span class="ex">ca</span>m<span class="ex">e</span>t<span class="ex">us</span>. Bai c<span class="ex">ét</span> ⁊ t<span class="ex">r</span>i m<span class="ex">ili</span> do mhil<span class="ex">ibh</span> ina tim<span class="ex">chell</span> fec<span class="sup" title="By Beatrix Färber">h</span>t riam, gu ro-s-caith imghluais<span class="ex">echt</span> mara la gaeith h-i, <span class="ex">co n</span>ach fuil <span class="ex">acht</span> .xx. c<span class="ex">ét</span> m<span class="ex">íle</span> ina timcheall inniu. Toimdit aes na c<span class="ex">r</span>i<span class="ex">che</span> sin ná<span class="ex">ch</span> fil f<span class="ex">or</span> bith inis is ferr inás. Ni bhi ed<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> <span class="ex">acht</span> la h-uathaid dia dain<span class="ex">ib</span>. Tocb<span class="ex">aid</span>h n<span class="ex">er</span>t gaeithe imut dibh isin muir gu m-baidht<span class="ex">er</span> iat. Ni umhl<span class="ex">aigh</span>inn a righ do righ f<span class="ex">or</span> bith. Ni theit lucht na c<span class="ex">r</span>i<span class="ex">che</span> sin a g-cathuibh <span class="ex">acht</span> da m-be <span class="ex">con</span>blicht f<span class="ex">or</span>ro do b<span class="ex">er</span>uit e<span class="ex">cht</span>archricha dia cab<span class="ex">air</span>, ⁊ do b<span class="ex">er</span>uit cend<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> dia mainib dhoibh. Im<span class="ex">a</span>d leag m-buadha innti. Is oc un righ sin ata in cloch is ferr f<span class="ex">or</span> bith. D<span class="ex">er</span>g iside, m<span class="ex">étithir</span> f<span class="ex">r</span>ia laim laeich h-i, ⁊ reisi f<span class="ex">or</span>a f<span class="ex">ed</span>h. Glainith<span class="ex">ir</span> f<span class="ex">r</span>ia g<span class="ex">r</span>is gan c<span class="ex">r</span>ithir h-i. Cuiris Ma<span class="ex">gnus</span> Ca<span class="ex">m</span> te<span class="ex">cht</span>a do chuinghid na cl<span class="ex">oc</span>hi b<span class="ex">uada</span> sin f<span class="ex">or</span> in righ sin. Ro raidh in ri g<span class="ex">ur</span>' s<span class="ex">ét</span> fine do righr<span class="ex">aid</span>h <span class="pn" title="island">Seylam</span> in cl<span class="ex">oc</span>h sin, ⁊ n<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> raibhi nert a tidl<span class="ex">aicth</span>i aige fein.</p></div><a name="d43981e14199">‍</a><div class="reftext" n="" id="div1.d43981e12194-div2.d43981e14199"><p>[170] Fil an India f<span class="ex">r</span>ia h-or na h-innsi sin. P<span class="ex">r</span>ouinn<span class="ex">si</span> Maabar is f<span class="ex">oi</span>csi dhi. C<span class="ex">óic</span> righa f<span class="ex">uir</span>ri: in c<span class="ex">ét</span>na righi d<span class="ex">íb</span> Buaar Scud<span class="ex">er</span>ba ainm in righ fil f<span class="ex">uir</span>ri. Lomno<span class="ex">c</span>ht t<span class="ex">r</span>e bithu caithit a m-b<span class="ex">et</span>ha. Imut cloch m-b<span class="ex">uada</span> isin c<span class="ex">r</span>i<span class="ex">ch</span> sin, ⁊  is mod lasin righ sin chethra lega b<span class="ex">uada</span> f<span class="ex">or</span> c<span class="ex">ét</span> foa b<span class="ex">r</span>aghait t<span class="ex">r</span>e bithu, ⁊ a tuill<span class="ex">edh</span> dibh f<span class="ex">or</span>a lamhuibh ⁊ chosaibh. Gab<span class="ex">aid</span>h .iiii. h-orthana f<span class="ex">or</span> c<span class="ex">ét</span> 

<span class="fa fa-bookmark" title="p.416" id="pb.416"> p.416</span>

f<span class="ex">r</span>isna deibh g<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> laithi ⁊ in oir<span class="ex">et</span> cetna g<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> n-o<span class="ex">idchi</span> do bheith furt<span class="ex">acht</span>a na n-dee fair .u. aind<span class="ex">r</span>e sirdha lais.</p><p>[171] Uar do<span class="ex">no</span> <span class="fa fa-book" title="MS folio 88b2" id="mls.88b2"> 88b2</span> in dara righi dhibh. Damh is dia ad<span class="ex">ur</span>tha dhoibh. Ní mharbuid damh ⁊ ní thoimhlit a fhéoil dia marbhthar. Do níat bals<span class="sup" title="By Whitley Stokes">am</span><span class="ex">u</span>m anor<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> dia fheoil ⁊ dia gheir, ⁊ coimlit fo chul<span class="ex">aib</span> ⁊ cernuibh in brogha, ardaigh com<span class="ex">a</span>d naemtha in brugh o gheir in daim naeim do chomailt fair.</p><p>[172] Madh éc don righ no do thaisech dhib, marbhthar leo a aes cumtha ⁊ aes g<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> oifice bui lais dia cur da f<span class="ex">r</span>eastul isin beth<span class="ex">aid</span> araill, ⁊ marbhuit a sheitig dia c<span class="ex">ur</span> lais ar om<span class="ex">un</span> cheli aili do beith le, ⁊ loiscid a cuirp diblín<span class="ex">ai</span>bh.</p></div><a name="d43981e14367">‍</a><div class="reftext" n="" id="div1.d43981e12194-div2.d43981e14367"><p>[173] Is annsa c<span class="ex">r</span>ich sin do mart<span class="ex">r</span>adh Tomas aps<span class="ex">tal</span> iar tec<span class="sup" title="By Beatrix Färber">h</span>t do p<span class="ex">r</span>oicept b<span class="ex">r</span>eithri Dé doibh, ⁊ ni tual<span class="ex">ang</span> aen dia marand d'iarsma na m-basairedh sin t<span class="ex">r</span>iall istech tar beolu na h-<span class="ex">e</span>cuilsi in ro h-adn<span class="ex">acht</span> c<span class="ex">or</span>p Tomais. ⁊ in ait inar' marbs<span class="ex">a</span>t h-e fil d<span class="ex">er</span>g aniu dia chrú am<span class="ex">ail</span> bui in c<span class="ex">ét</span>la. Do ghní an úir sin ic-shlainti da g<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> aen no-s-toimliunn b<span class="ex">e</span>c no mor dhi f<span class="ex">or</span> dhigh. Ata began Cr<span class="ex">istaid</span>i imm on cathr<span class="ex">aig</span> m-bic ina bh-fhuil c<span class="ex">or</span>p Tom<span class="ex">áis</span>. As mór do mhirbhuil<span class="ex">ibh</span> in fhir Dhia foills<span class="ex">ighther</span> and sin.</p><p>[174] Uar di<span class="ex">diu</span> ⁊ ni pec<span class="ex">ad</span> la nech dhibh pec<span class="ex">ad</span> for bith do p<span class="ex">e</span>ct<span class="ex">haib</span>h na m-ban.</p><p>[175] Loighit aes na c<span class="ex">r</span>iche sin f<span class="ex">or</span>san talm<span class="ex">ain</span>, ⁊ iss<span class="ex">ed</span> at-b<span class="ex">er</span>at: “Don talm<span class="ex">ain</span> sinn”, ar siat, “⁊ a tal<span class="ex">main</span> rachm<span class="ex">ai</span>t”. Ni thoimlit fin t<span class="ex">r</span>ia bithu, ⁊ ni g<span class="ex">a</span>buid aeir na aithis in neich dhibh no-<span class="ex">s</span>-ibenn. Do gniat osaic g<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> laithe. Ni bhi arm la nech dhibh <span class="ex">acht</span> gai ⁊ sciath. Ni g<span class="ex">a</span>dtar ní f<span class="ex">or</span> bith leo. Ní marbhthar aen a n-eisim<span class="ex">ul</span> leo. Ni fhasann ech dia n-g<span class="ex">r</span>oighibh, <span class="ex">con</span>adh .x. m<span class="ex">íli</span> ech g<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span>a bliadhna chennghaid. Coic righ <span class="pn" title="region">Maabar</span>. Feoil b<span class="ex">er</span>bhthi ⁊ uighi ⁊ righle thoimlit a n-eich. ⁊ is lomnocht thiaghuid lucht na c<span class="ex">r</span>iche sin f<span class="ex">or</span> s<span class="ex">ét</span> la torm<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> tesa na g<span class="ex">r</span>ene, or ni féttar <span class="fa fa-book" title="MS folio 89a1" id="mls.89a1"> 89a1</span> siub<span class="ex">al</span> na crichi sin <span class="ex">acht</span> a t<span class="ex">r</span>i misaibh 'san bl<span class="ex">iadain</span> .i. Iunius, Iuli<span class="ex">us</span>, Aug<span class="ex">ustus</span> .i. da mhi d<span class="ex">er</span>i<span class="ex">dh</span> in t-samhr<span class="ex">aidh</span> ⁊ c<span class="ex">ét</span>mhi in fhoghmhair. Do b<span class="ex">ered</span>h bas íat-som lasna ruithnibh g<span class="ex">r</span>ianda muna bheth furt<span class="ex">acht</span> na mis-soin f<span class="ex">or</span>ro. Is suail dia n-echuibh n<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> faghuibh bas g<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> blia<span class="ex">dain</span> lasin m-beth<span class="ex">aidh</span> 

<span class="fa fa-bookmark" title="p.418" id="pb.418"> p.418</span>

n-anaith<span class="ex">nid</span>h<span class="ex">e</span>. Sebhuic dhubha leo, anas ferr do sheabhcaibh dhoibh. Fialtoca leo meid<span class="ex">ithir</span> f<span class="ex">r</span>e fia<span class="ex">c</span>hu.</p><p>[176] Righi na paghan<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> di<span class="ex">diu</span> in <span class="ex">cóice</span>d righi do p<span class="ex">r</span>ouinn<span class="ex">si</span> <span class="pn" title="region">Maabar</span>. Damh is dia adhartha dhóib, ⁊ is <span class="ex">ed</span> asb<span class="ex">er</span>uit <span class="ex">con</span>adh geal fil fuath in Diab<span class="ex">uil</span>, <span class="ex">con</span>ad aire sin rindait-suim fuath a n-dee dubh, ⁊ cuirit uindiminte ⁊ ol<span class="ex">ad</span>ha d<span class="ex">u</span>ba futhaibh badhesin, cu m-bid f<span class="ex">or</span> aen dath f<span class="ex">r</span>ia n-deibh, ⁊ m<span class="ex">a</span>d geal aen dibh ocá th<span class="ex">us</span>m<span class="ex">e</span>d ní oirisid cu m-ba díshol<span class="ex">us</span> h-e.</p><p>[177] Dia n-d<span class="ex">e</span>c<span class="ex">h</span>uit i cath no a conghal b<span class="ex">er</span>it leo clúmh in daim dia n-<span class="ex">a</span>dr<span class="ex">ait</span> am<span class="ex">ail</span> Dia, ⁊ ni bhi leo máine is airmitnighi innas s<span class="ex">o</span>m.</p></div><a name="d43981e14741">‍</a><div class="reftext" n="" id="div1.d43981e12194-div2.d43981e14741"><p>[178] Righi <span class="pn" title="Mutfili: region">Musili</span> <span class="sup" title="By Whitley Stokes">(leg. Mutfili)</span> di<span class="ex">diu</span> f<span class="ex">r</span>ia h-or righi na pagan<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> fhuil si, ⁊ ní umhl<span class="ex">aig</span>h do righ f<span class="ex">or</span> bith. Ni fhuil<span class="ex">et</span> s<span class="ex">r</span>otha nait aibhne for fedh na c<span class="ex">r</span>i<span class="ex">che</span> sin, acht tobair shol<span class="ex">us</span>da ag snighi a fudhom<span class="ex">o</span>n thalm<span class="ex">an</span> leo. Fo ghabhuid imat cl<span class="ex">o</span>ch m-b<span class="ex">uada</span> inntibh iar t<span class="ex">r</span>ag<span class="ex">a</span>d doib la t<span class="ex">urcbáil</span> n-grene. Sleibhte ⁊ benna urarda isin c<span class="ex">r</span>i<span class="ex">ch</span> sin gu n-aq<span class="ex">u</span>ilibh geala f<span class="ex">or</span>thaibh ⁊ <span class="ex">co n</span>-imut n<span class="ex">a</span>thr<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> neimhe <span class="ex">co</span>n<span class="ex">a</span>d iat na nat<span class="sup" title="By Whitley Stokes">h</span>r<span class="ex">acha</span> sin thoimhlit na h-aq<span class="ex">u</span>ile dímhora, ⁊ cruth<span class="ex">aig</span>t<span class="ex">er</span> lecca b<span class="ex">uada</span> inntibh dib-som nach faghthar a n-aithghin f<span class="ex">or</span> fot in b<span class="ex">et</span>ha <span class="ex">acht</span> anns<span class="ex">o</span>m. Adhamoint a n-anmanna, inann son ⁊ diamont. Oirisid na h-aq<span class="ex">u</span>ile sin a m-bilibh dimhora, g<span class="ex">ur</span>ub omhun la h-aes na c<span class="ex">r</span>i<span class="ex">che</span> t<span class="ex">r</span>iall ina n-gaire la a calm<span class="ex">acht</span>, <span class="ex">con</span>udh feolb<span class="ex">aig</span>he b<span class="ex">er</span>ait isin glind dithoghl<span class="ex">aid</span>i fil fuithibh. T<span class="ex">ec</span>ut na h-aicile anuas iar bh-f<span class="ex">ai</span>csin na feola. <span class="fa fa-book" title="MS folio 89a2" id="mls.89a2"> 89a2</span> Tiaghait do<span class="ex">no</span> aes na c<span class="ex">r</span>iche dia n-eis, ⁊ fo g<span class="ex">a</span>bhit na cl<span class="ex">och</span>a b<span class="ex">uada</span> ina n-inglanuibh iar cur na n-aiq<span class="ex">ui</span>led dhibh, ⁊ anas ferr dhibh bit oc na righuibh imfhoicsi, ⁊ do gab<span class="ex">ur</span> in chuid ele dibh f<span class="ex">r</span>ia c<span class="ex">r</span>eic f<span class="ex">or</span> fiarl<span class="ex">áit</span> in b<span class="ex">et</span>ha.</p></div><a name="d43981e14948">‍</a><div class="reftext" n="" id="div1.d43981e12194-div2.d43981e14948"><p>[179] Righi <span class="pn" title="Lar: region">Lae</span> <span class="sup" title="By Whitley Stokes">(leg. Lar)</span> di<span class="ex">diu</span>, ní chanuit gó t<span class="ex">r</span>ia bhithu. Ab<span class="ex">r</span>aiamíni in sloinnedh ait<span class="ex">r</span>eabhus innte. Ni thoimhl<span class="ex">it</span> fin na 

<span class="fa fa-bookmark" title="p.420" id="pb.420"> p.420</span>

feoil t<span class="ex">r</span>e bhithu, ⁊ ní marbhthar duine na anmanda aili leo. Aeinshétigh snadhmtha la g<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> n-aen dibh. Ni benuit crann na duille ur a n-doigh anma do b<span class="ex">eit</span>h inntibh. Lomnocht bhid t<span class="ex">r</span>ia bithu, ⁊ dam in dia n-<span class="ex">a</span>dr<span class="ex">a</span>it. Iar n-ég don damh sin do niat luaith dia chnamhaibh ⁊ c<span class="ex">r</span>othait f<span class="ex">or</span>ro h-i. Is áint<span class="ex">e</span>c<span class="ex">h</span> t<span class="ex">r</span>oisct<span class="ex">he</span>c<span class="ex">h</span> do na deibh iat som. Bíth fuath daim 'ar n-a rinnadh a n-edan g<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> aein dibh, ⁊ duill<span class="ex">edh</span>a c<span class="ex">r</span>and parduis na miasa f<span class="ex">or</span>a toimhlit.</p></div><a name="d43981e15035">‍</a><div class="reftext" n="" id="div1.d43981e12194-div2.d43981e15035"><p>[180] Crich <span class="pn" title="region">Coylus</span> di<span class="ex">diu</span>, righi fhoirl<span class="ex">et</span>han isidhe. Ni giall<span class="ex">ann</span> do righ f<span class="ex">or</span> bith, ⁊ ni fhaieann nech la celi dibh muna rabhut in t<span class="ex">r</span>eas glun d'fhialus diblín<span class="ex">aib</span>h, nó seitig a athar no a bhrath<span class="ex">ar</span> dia n-eis. Immat leom<span class="ex">an</span> n-dubh isin crich sin. Do cithir <span class="frn" title="‘polus arcticus’ (Latin)">polus artic<span class="ex">us</span></span> innti cubut ar turcbáil ós muir.</p><p>[181] Righi <span class="pn" title="region">Cumar</span> ⁊ righi <span class="pn" title="region">Melibar</span> ⁊ righi <span class="pn" title="region">Gusurach</span> ⁊ r<span class="ex">íghe</span> <span class="pn" title="region">Caria</span> ⁊ <span class="ex">ríghi</span> <span class="pn" title="region">Cambaech</span> ⁊ r<span class="ex">íghe</span> <span class="pn" title="region">Semanach</span> ⁊ r<span class="ex">íghe</span> <span class="pn" title="region">Osmacoram</span>, don <span class="pn" title="region">India moir</span> iat sumh, ⁊ immat righi immale f<span class="ex">r</span>iu, ⁊ ro badh scith tenga f<span class="ex">r</span>ia tuarascb<span class="ex">ail</span> do tabairt.</p><p>[182] Do rímhset eol<span class="ex">aig</span> in mhara fecht riam .uii. c<span class="ex">ét</span> f<span class="ex">or</span> da m<span class="ex">íli</span> dhec innsi f<span class="ex">or</span> in <span class="pn" title="ocean">muir n-Indegda</span> sin, genmotha innsedha na h-<span class="pn" title="region">India Bice</span>, ⁊ ticfamait tar began dibh annso.</p></div><a name="d43981e15144">‍</a><div class="reftext" n="" id="div1.d43981e12194-div2.d43981e15144"><p>[183] Atat di inis a fudomhuin in mara sin ⁊ is e I<span class="ex">ss</span>u adhrait. Oilén na n-I<span class="ex">ngen</span> ⁊ Oilén na bh-Fher do b<span class="ex">er</span>ar f<span class="ex">o</span>rro. Ni ghluaisit na h-in<span class="ex">gen</span>a asa n-iniss fein <span class="fa fa-book" title="MS folio 89b1" id="mls.89b1"> 89b1</span> t<span class="ex">r</span>ia bithu, <span class="ex">acht</span> na laeich ag t<span class="ex">r</span>iall co h-airm a m-bít t<span class="ex">r</span>i la co <span class="corr" title="Corrected from ‘noighthi’ by WS">n-oidhchi</span> in g<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> mis dhoib i comam<span class="ex">us</span> fri araili, g<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> laech laa setigh dhibh ina n-araglaib badesin frisin re sin. Imp<span class="ex">óidh</span>it na firu f<span class="ex">or</span> cula dia tighibh iar<span class="ex">u</span>m c<span class="ex">us</span>in mis n-aill, <span class="ex">con</span>adh aml<span class="ex">aid</span> sin do mhelit a m-bethaidh. In tan lamhn<span class="ex">aig</span>id na mna, mad ing<span class="ex">en</span>a no-s-b<span class="ex">er</span>at

<span class="fa fa-bookmark" title="p.422" id="pb.422"> p.422</span>

no-n-alad fri druine ⁊ g<span class="ex">re</span>sa, mad m<span class="ex">ac</span>cu, dono, b<span class="ex">er</span>at co a n-ait<span class="sup" title="By Whitley Stokes">h</span>ribh dia tab<span class="ex">air</span>t fri laec<span class="sup" title="By Whitley Stokes">h</span>d<span class="ex">acht</span>.</p><p>[184] Fira amhainsi iat f<span class="ex">r</span>ia seilg f<span class="ex">or</span> fiadhmhila mara ⁊ tiri. Loimm ⁊ carna ⁊ g<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> cenel tor<span class="ex">aidh</span> do thir ⁊ muir no melit fira, mnaa. Eascop as ceann f<span class="ex">or</span>ro.</p></div><a name="d43981e15270">‍</a><div class="reftext" n="" id="div1.d43981e12194-div2.d43981e15270"><p>[185] In t-escop sin di<span class="ex">diu</span>, fil inis lais, <span class="pn" title="Socotra: island">Scoria</span> a h-ainm. .U. c<span class="ex">ét</span> m<span class="ex">íle</span> uaithib-sium, co n-ilibh do dhaínibh lais f<span class="ex">r</span>ia c<span class="ex">r</span>eidium ⁊ araill f<span class="ex">r</span>ia h-idhl<span class="ex">acht</span>, gin tlac<span class="sup" title="By Whitley Stokes">h</span>t na ed<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> leo fria m-bethaid. Impó<span class="ex">idh</span>id na h-idhla na longa <span class="ex">co n</span>-a seola a n-ag<span class="ex">aidh</span> ghaeithi la a n-geinntleacht cu rannait et<span class="ex">ar</span>ra iat iar n-a gab<span class="ex">áil</span>.</p></div><a name="d43981e15323">‍</a><div class="reftext" n="" id="div1.d43981e12194-div2.d43981e15323"><p>[186] Iar bh-facb<span class="ex">áil</span> <span class="pn" title="Socotra: island">Scoria</span> iar<span class="ex">u</span>m uidhi x. c<span class="ex">ét</span> míle fo ghebha inis n-dimoir is mo do oilenuibh talm<span class="ex">an</span> da .cc. m<span class="ex">íle</span> 'na thimc<span class="ex">hill</span>. <span class="pn" title="Madagascar: island">Madei</span> a ainm. Ili chenela daine le. Do M<span class="ex">a</span>cam<span class="ex">e</span>t<span class="ex">us</span> ad<span class="ex">r</span>ait. Carna camull mhelit. Ni h-urusa a rímh ina fil do chamull<span class="ex">aib</span> leo. Geala son do<span class="ex">no</span>, ⁊ ni fhil f<span class="ex">or</span> talm<span class="ex">ain</span> cenel f<span class="ex">r</span>isa samalta iat ar mheit. <span class="corr" title="Corrected from ‘fegha’ by WS">Fedha</span> dímhora leo. D<span class="ex">er</span>ga son do<span class="ex">no</span> id<span class="ex">ir</span> duille ⁊ r<span class="ex">ús</span>cu. Ialla imdha leo do ilcenel én id<span class="ex">ir</span> gnath ⁊ ingnath. Ealt<span class="ex">a</span>da dimhora f<span class="ex">or</span>ro side ba móomh do enuibh in talman. Rúc a n-anmanna. <sup id="fnref:8.footnotes">8<a href="#fn:8.footnotes" rel="footnote" class="fa fa-comment-o" style="text-decoration:none"> </a></sup> Tocbhuit na h-elifinnti ina c<span class="ex">r</span>obh<span class="ex">aibh</span> isin firmamint, co leicit anuas do 'ridhisi, <span class="ex">co n</span>-denann b<span class="ex">r</span>iscbruar dia m-ball<span class="ex">aibh</span>, cu toimhlit iat iar<span class="ex">um</span>.</p></div><a name="d43981e15431">‍</a><div class="reftext" n="" id="div1.d43981e12194-div2.d43981e15431"><p>[187] Fa ghebha oilen n-aill iar suidhiu. Adhbhul a mheit-sidhe. xx. c<span class="ex">ét</span> m<span class="ex">íle</span> 'na timcheall. <span class="pn" title="island">Samsibár</span> a ainm. <span class="corr" title="Corrected from ‘ilchenala eathachdha’ by WS">Ilchenéla athachdha</span> no-s-ait<span class="ex">r</span>eabhann. <span class="fa fa-book" title="MS folio 89b2" id="mls.89b2"> 89b2</span> Srona dímhora a tulaibh a n-étan, a ruisc f<span class="ex">or</span> tuaithbhil. Fuilt dubha leo ⁊ beoil lethna. <span class="corr" title="Corrected from ‘lethight(ir)’ by WS">L<span class="ex">et</span>hith<span class="ex">ir</span></span> f<span class="ex">r</span>ia g<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> cethrar don d<span class="ex">r</span>oing dhaenna a bh-fhir ⁊ a mna, ⁊ ni h-airdi oldait na daine ele. Calma oldas cethrar f<span class="ex">or</span> nert ⁊ chath<span class="ex">ugudh</span>. Ni bhit eich leo, <span class="ex">acht</span> for elifinntibh ⁊ camhall<span class="ex">aibh</span> 

<span class="fa fa-bookmark" title="p.424" id="pb.424"> p.424</span>

cath<span class="ex">aigh</span>it. Ni bhi tlacht na édach leo. Carna ⁊ loim ⁊ righle chaithid. Do gnit<span class="ex">er</span> <span class="corr" title="Corrected from ‘flegha’ by WS">fledha</span> leo do shiucra ⁊ righle ⁊ luibhibh imdha archena, or ni bi finem<span class="ex">ain</span> leo, co leicid deocha dia n-elifinntib ⁊ dia camull<span class="ex">aib</span> do na fl<span class="ex">ed</span>ib sin do m<span class="ex">et</span>ug<span class="ex">ud</span> a menman ⁊ a n-das<span class="ex">acht</span>a don cath<span class="ex">ugud</span>.</p><p>[188] Cidh ni fuil sunn budh<span class="ex">est</span>a <span class="ex">acht</span> oirisiumh do sceluibh innsedh ⁊ c<span class="ex">r</span>ich na h-<span class="pn" title="region">India</span> iar toidh<span class="ex">echt</span> tar beg dib, ár ni thicfadh linn a rimh. <span class="ex">Acht</span> as iat so <span class="corr" title="Corrected from ‘crichaidh(echt)a’ by WS">críchaigh<span class="ex">echt</span>a</span> in da <span class="pn" title="region">India</span> f<span class="ex">r</span>ia h-iltiribh. An <span class="pn" title="region">India Mhor</span> di<span class="ex">diu</span> adotha p<span class="ex">ro</span>binnsi <span class="pn" title="region">Maabar</span> gu <span class="pn" title="region">Rosmacorum</span> ⁊ an <span class="pn" title="region">India Beg</span> adotha <span class="pn" title="region">Caiamba</span> gu <span class="pn" title="region">Mechile</span>.</p></div><a name="d43981e15580">‍</a><div class="reftext" n="" id="div1.d43981e12194-div2.d43981e15580"><p>[189] <span class="pn" title="region">Abaschia</span> di<span class="ex">diu</span>, ríghi dímhor isidhe co .uii. righaibh f<span class="ex">uir</span>re .iiii. righa dhibh oc adhr<span class="ex">a</span>d don fhirDhia, ⁊ cros óir a tul eduin gach aein dibh, ⁊ as ferdha a cathuibh iat; ár is friu ro-nn-altadh oc imairecc fria geinntiu. Na <span class="ex">teor</span>a riga aili do<span class="ex">no</span> filet f<span class="ex">r</span>ia h-aincreidiumh ⁊ idlacht.</p><p>[190] ⁊ rigi <span class="pn" title="region">Aden</span> .i. soudan is ri f<span class="ex">or</span>ro sum.</p><p>[191] <span class="ex">Con</span>ad h-i airec menm<span class="ex">an</span> for' fhuair ri <span class="pn" title="region">Abascia</span> feacht n-aen, triall cu h-airm i r-raibhe Í<span class="ex">ss</span>u 'ar n-a adlucadh. “Nato idir”, ol a mhaithe ⁊ a mhil<span class="ex">id</span> fris, “ár ro budh omhun linne gennti dot' marb<span class="ex">ad</span> f<span class="ex">or</span> an conair, ar is tritha no ghebtha. Fil escop naemhtha lat”, ol siat, “⁊ cuir co h-adhnucul Í<span class="ex">ss</span>u h-e <span class="ex">co n</span>-imut oir lais”{<span class="fa" title="gap ">⬌</span>}</p></div><div id="teiHeader"><h2 class="page-title">Document details</h2><h2>The <a href="https://www.tei-c.org/" target="_new">TEI</a> Header</h2><div id="navspyd43981e2" class="hyper-list-btn"><ol><li><a class="exploreThisSectionUrl smoothScrollApplied" href="#details-fileDesc">fileDesc</a></li><li><a class="exploreThisSectionUrl smoothScrollApplied" href="#details-titleStmt">titleStmt</a></li><li><a class="exploreThisSectionUrl smoothScrollApplied" href="#details-editionStmt">editionStmt</a></li><li><a class="exploreThisSectionUrl smoothScrollApplied" href="#details-publicationStmt">publicationStmt</a></li><li><a class="exploreThisSectionUrl smoothScrollApplied" href="#details-sourceDesc">sourceDesc</a></li><li><a class="exploreThisSectionUrl smoothScrollApplied" href="#details-encodingDesc">encodingDesc</a></li><li><a class="exploreThisSectionUrl smoothScrollApplied" href="#details-profileDesc">profileDesc</a></li><li><a class="exploreThisSectionUrl smoothScrollApplied" href="#details-revisionDesc">revisionDesc</a></li><li><a class="exploreThisSectionUrl smoothScrollApplied" href="#details-fullbib">Source</a></li></ol></div><a name="fileDesc">‍</a><h3 id="details-fileDesc">File description</h3><div id="details-titleStmt"><h4>Title statement</h4><p><b>Title</b> (uniform): The Gaelic abridgment of the Book of Ser Marco Polo</p><p><b>Title</b> (extended): Book of Lismore, fo. 79a1–89b2</p><p><b>Author</b>: unknown</p><p><b>Editor</b>: Whitley Stokes</p><div id="details-respStmt"><h4>Responsibility statement</h4><p><b>Electronic edition compiled and proofread by</b>: Beatrix Färber and Philip T. Irwin</p></div><p><b>Funded by</b>: The CURIA Project (1994) and School of History, University College, Cork</p></div><div id="details-editionStmt"><h4>Edition statement</h4><p><b>1</b>. First draft, revised and corrected.</p></div><p><b>Extent</b>:  
17120 words</p><div id="details-publicationStmt"><h4>Publication statement</h4><p><b>Publisher</b>: CELT: Corpus of Electronic Texts: a project of University College, Cork</p><p><b>Address</b>: College Road, Cork, Ireland—http://www.ucc.ie/celt</p><p><b>Date</b>: 2011</p><p><b>Distributor</b>: CELT online at University College, Cork, Ireland.</p><p><b>CELT document ID</b>: G305002</p><p><b>Availability</b>: Available with prior consent of the CELT programme for purposes of academic research and teaching only.</p></div><a name="sourceDesc">‍</a><h3 id="details-sourceDesc">Source description</h3><h4>Manuscript source</h4><ul><li value="1">Derbyshire, Chatsworth House, Book of Lismore, fo. 79a1–89b2. Fifteenth to sixteenth century; 200 folios; c. 37 by 255 mm; scribes Aonghus Ó Callanáin and at least two other anonymous scribes; origin probably the Franciscan Friary of Timoleague, Co Cork. The MS is acephalous (missing 42 folios) and is lacunose. A patron's book, written for Fínghin Mac Carthaigh Riabach (died 1505) and his wife Caitlín (died 1505), daughter of Thomas, Earl of Desmond. The codex was at Timoleague in June 1629 when it was used by Míchél Ó Cléirigh. It may have passed into the possession of the Earl of Cork in 1642 and then disappears from view. Discovered in Lismore Castle in 1814 in the course of building works, it was transferred from Lismore to Chatsworth in 1930. Facsimile edition by R. A. S. Macalister (ed.), The Book of Mac Carthaigh Riabhach otherwise the Book of Lismore, Facsimiles in Collotype of Irish Manuscripts, 5 (Dublin 1950). This information was kindly provided by Donnchadh Ó Corráin.</li></ul><h4>Editions/Translations</h4><ol><li value="1">J. B. G. Roux de Rochelle, Voyages de Marco Polo [original French text and Latin translation] (Paris: La Société de Géographie 1824).</li><li value="2">Colonel Henry Yule, The book of Ser Marco Polo, the Venetian: concerning the kingdoms and marvels of the East; newly translated and edited with notes, maps, and other illustrations. 2 vols. (London: John Murray 1875).</li><li value="3">N. M. Penzer, The most noble and famous travels of Marco Polo, together with the travels of Nicolò de' Conti, edited from the Elizabethan translation of John Frampton; with introduction, notes and appendixes. (London: The Argonaut Press 1929).</li><li value="4">Marco Polo, Von Venedig nach China. Die größte Reise des 13. Jahrhunderts, neu herausgegeben und kommentiert von Theodor A. Kunst. (Stuttgart, Wien &amp; Bern, Edition Erdmann in K. Tienemanns Verlag 1983).</li></ol><h4>Literature</h4><ol><li value="1">R. E. O. John, 'Colonel Yule's Marco Polo', Ocean Highways (December 1872) 285–286.</li><li value="2">Karl von Schumann, Marco Polo, ein Weltreisender des XIII. Jahrhunderts. (Berlin: Habel 1885).</li><li value="3">Henri Cordier, Centenaire de Marco Polo: conférence faite à la Société d'études italiennes le mercredi 18 décembre 1895 à la Sorbonne, suivie d'une bibliographie, (Paris: Leroux, Bibliothèque de voyages anciens 3, 1896).</li><li value="4">Johannes Witte, Das Buch des Marco Polo als Quelle für die Religionsgeschichte. (Berlin: Hutten 1916).</li><li value="5">Henri Cordier, Ser Marco Polo: Notes and Addenda to Sir Henry Yule's Edition, Containing the Results of Recent Research and Discovery. (London: Murray 1920).</li><li value="6">R. Almagià, La figura e l'opera di Marco Polo secondo recenti studi. (Rome: Istituto italiano per il Medio ed Estremo Oriente 1938).</li><li value="7">Richard Hennig, Terrae Incognitae. Eine Zusammenstellung und kritische Bewertung der wichtigsten vorkolumbianischen Entdeckungsreisen an Hand der darüber vorliegenden Originalberichte. 4 vols. (Leiden 1939).</li><li value="8">Leo Olschki, Marco Polo's Precursors. (Baltimore: John Hopkins Press 1943).</li><li value="9">Iwamura Shinobu, Manuscripts and Printed Editions of Marco Polo's Travels. (Tokyo: National Diet Library 1949).</li><li value="10">Luigi Foscolo Benedetto, 'L'art de Marco Polo', Mélanges de philologie romane et de littérature médiévale offerts à Ernest Hoepffner. (Paris: Belles Lettres; Strasbourg: Publications de la Faculté des lettres de l'Université de Strasbourg, 1949) 313–326.</li><li value="11">Maurice Collis, Marco Polo. (London: Faber and Faber [1950]).</li><li value="12">Bernard Lewis, 'The sources for the history of the Syrian assassins', Speculum 27:4 (1952) 475–489.</li><li value="13">Rodolfo Gallo, Marco Polo, la sua famiglia et il suo libro. (Venezia: Istituto veneto di scienze, lettere ed arti, 1954).</li><li value="14">Ronald Latham (ed.), The travels of Marco Polo, translated and introduced by Ronald Latham. (London: Folio Society 1958).</li><li value="15">Paul Pelliot, Notes on Marco Polo. 3 vols. (Paris, Maisonneuve et Imprimerie Nationale, 1959, 1963, 1973).</li><li value="16">Richard Humble, Marco Polo. Introduction by Elizabeth Longford. (London: Weidenfeld &amp; Nicolson, 1975).</li><li value="17">Pierre-Yves Badel, 'Lire la merveille selon Marco Polo', Revue des sciences humaines 55:183 (1981) 7–16.</li><li value="18">Hiroshi Watanabe, Marco Polo Bibliography, 1477–1983. (Tokyo: Toyo Bunko 1986).</li><li value="19">Francis Dubost, Aspects fantastiques de la littérature narrative médiévale, XIIe–XIIIe siècles: l'autre, l'ailleurs, l'autrefois. 2 vols. (Paris: Champion, Nouvelle bibliothèque du Moyen Âge 15, 1991).</li><li value="20">John Critchley, Marco Polo's Book. (Cambridge: Cambridge University Press, Variorum, 1992).</li><li value="21">Michel Mollat, Les explorateurs du XIIIe au XVIe siècles. Premiers regards sur des mondes nouveaux. (Paris, Comité des travaux historiques et scientifiques, 1992).</li><li value="22">Folker E. Reichert, Begegnungen mit China. Die Entdeckung Ostasiens im Mittelalter. (Sigmaringen: Jan Thorbecke 1992) (Beiträge zur Geschichte und Quellenkunde des Mittelalters 15).</li><li value="23">Juan Gil, En demanda del Gran Kan. Viajes a Mongolia en el siglo XIII. (Madrid: Alianza 1993).</li><li value="24">Martin Gosman, 'Marco Polo's Voyages: the conflicts between confirmation and observation', Travel Fact and Travel Fiction: Studies on Fiction, Literary Tradition, Scholarly Discovery, and Observations in Travels Writing, ed. Z. von Martels (Leiden: Brill 1994) 72–84.</li><li value="25">Laura Minervini, 'Leggende dei cristiani orientali nelle letterature romanze del medioevo', Romance Philology 49:1 (1995) 1–12.</li><li value="26">Frances Wood, Did Marco Polo go to China? (London: Secker and Warburg 1995).</li><li value="27">Consuelo Dutschke, 'The truth in the book: the Marco Polo texts in Royal 19.D.I and Bodley 264', Scriptorium 52 (1998) 278–300.</li><li value="28">Marina Münkler, Marco Polo. Leben und Legende. (München: C. H. Beck 1998).</li><li value="29">John Larner, Marco Polo and the Discovery of the World, (New Haven &amp; London: Yale University Press, 1999).</li><li value="30">Frances Wood, The Silk Road: two thousand years in the heart of Asia (Berkeley: University of California Press, 2002).</li><li value="31">Laurence Bergreen, Marco Polo: From Venice to Xanadu (New York: Alfred A. Knopf 2007).</li><li value="32">Nick McCarty, Marco Polo: The boy who traveled the Medieval World (National Geographic Society, 2008).</li><li value="33">See also the Arlima webpages: http://www.arlima.net/mp/marco_polo.html.</li></ol><h4 id="details-fullbib">The edition used in the digital edition</h4><p style="font-family:serif;padding-left:3em;padding-right:3em;line-height:120%;">‘The Gaelic abridgment of the Book of Ser Marco Polo’. In:
      <i>Zeitschrift für Celtische Philologie‍</i> 1. Ed. by Whitley
      Stokes, pp. 244–273, 362–438.</p><p>You can add this reference to your bibliographic database by copying or downloading the following:</p><pre style="font-size:90%;" class="bibtex" href="G305002.bib">
@article{G305002,
  editor 	 = {Whitley Stokes},
  title 	 = {The Gaelic abridgment of the Book of Ser Marco Polo},
  journal 	 = {Zeitschrift für Celtische Philologie},
  volume 	 = {1},
  date 	 = {1896/97},
  address 	 = {Halle/Saale},
  publisher 	 = {Max Niemeyer},
  pages 	 = {244–273; 362–438}
}
<p style="text-align:right;"><span class="fa fa-download"> <a href="G305002.bib" style="font-family:sans-serif;">G305002.bib</a></span></p></pre><a name="encodingDesc">‍</a><h3 id="details-encodingDesc">Encoding description</h3><p><b>Project description</b>: CELT: Corpus of Electronic Texts</p><h4>Editorial declarations</h4><p><b>Correction</b>: The text has been proofread twice. Text supplied by the editor is tagged <tt>sup resp="WS"</tt>.</p><p><b>Normalization</b>: The electronic text represents the Introduction on p 245 and even pages 246–424. The glossary on pp. 426–438 is omitted. Text supplied by the editor is marked <tt>sup resp="WS"</tt>. S/s, F/f with overdot are rendered Sh/sh, Fh/fh. In words starting with a vowel, t- has been hyphenated off. Forms of do/ro are separated; infixed pronouns are hyphenated off. Expansions are marked <tt>ex</tt>. Corrigenda by Stokes are integrated using <tt>corr sic="" resp="WS"</tt> tags. Where manuscript forms are given and corrected by Stokes, the corrected form in the CELT edition replicates the manuscript expansions recorded by Stokes. Editorial notes may take the form of variant readings, editorial corrections or annotations, and these are integrated into the electronic edition accordingly. Text other than in Irish is indicated. The English translation is available in a separate file, T305002.</p><p><b>Quotation</b>: Direct speech is tagged <tt>q</tt>.</p><p><b>Hyphenation</b>: Hyphenation was introduced. Soft hyphens are silently removed. When a hyphenated word (hard or soft) crosses a page-break, a line-break, or a milestone, this break is marked after the completion of the hyphenated word.</p><p><b>Segmentation</b>: <tt>div0</tt>=the book; <tt>div1</tt>=the section; page-breaks and paragraphs are marked. Manuscript foliation is marked <tt>mls unit="MS folio" n=""</tt>. Stokes numbered all sections sequentially, through the three books.</p><p><b>Standard values</b>: Dates are standardized in the ISO form yyyy-mm-dd.</p><p><b>Interpretation</b>: Personal names, group and place names are tagged.</p><h4>Reference declaration</h4><p>A canonical reference to a location in this text 
        should be made using “section”, eg <cite><a href="#div1.1" class="smoothScrollApplied">section 1</a></cite>.</p><a name="profileDesc">‍</a><h3 id="details-profileDesc">Profile description</h3><p><b>Creation</b>: Translated by Irish scribes
1400–1499</p><h4>Language usage</h4><ul><li value="ga">The text is in Early Modern Irish. (ga)</li><li value="en">The introduction and annotations are in English. (en)</li><li value="la">Some formulaic phrases are in Latin. (la)</li></ul><p><b>Keywords</b>: travel; description; prose; Marco Polo; 15c; translation</p><a name="revisionDesc">‍</a><h3 id="details-revisionDesc">Revision description</h3><p>(Most recent first)</p><ol><li>2011-03-25: File parsed; conversion script run; wordcount made; SGML and HTML versions created. (ed. Beatrix Färber)</li><li>2011-03-13: File proofed (2); markup checked; remaining structural and content markup applied; 
apparatus inserted; corrigenda incorporated. (ed. Beatrix Färber)</li><li>2010-11-17: File converted from SGML to XML; existing markup updated; 
introduction added and encoded; header created. (ed. Beatrix Färber)</li><li>1994-03-07: Expansions encoded up to p. 408. (ed. Philip T. Irwin)</li><li>1994-02-28: File proofed (1) up to p. 416; hyphenation and word segmentation introduced. (ed. Philip T. Irwin)</li><li>1994: Text scanned. (data capture Staff at the CURIA Project)</li></ol></div></div><!--back matter--></div>
				</div>
			</div>
		</div>
		<div class="col-md-3 col-lg-3">
			<div class="rhs__menu side-items">
				<div class="contact" id="contacts"><p><a href="/celt/">Index to all documents</a></p><h3>Standardisation of values</h3><ul><li><a href="/celt/document/G305002/">Dates are standardized in the ISO form yyyy-mm-dd.</a></li></ul><h2>CELT Project Contacts</h2><ul><li>Director: <a href="mailto:h.morgan@ucc.ie">Dr Hiram Morgan</a></li><li>Managing Editor: <a href="mailto:b.faerber@ucc.ie">Beatrix Färber</a></li><li>Technical Support: <a href="mailto:pflynn@ucc.ie">Dr Peter Flynn</a></li></ul><p><a href="#" class="smoothScrollApplied">More…</a></p></div><div class="contact" id="rubric"><h2>Formatting</h2><p>For details of the markup, see the 
      <a href="http://www.tei-c.org/">Text Encoding Initiative</a> (TEI)</p><p><span class="fa fa-bookmark"/>
        page of the print edition</p><p><span class="fa fa-book"/> folio of the manuscript</p><p><span class="fa fa-folder"/> numbered division</p><p><span class="lbn"> 999</span> line number of the print edition (in grey: interpolated)</p><p><span class="u">underlining</span>: text supplied, added, or expanded
      editorially</p><p><span class="i">italics</span>:
      foreign words; corrections (hover to view); document titles</p><p><span class="lem">bold</span>: lemmata (hover for readings)</p><p><span class="overlap">wavy underlining</span>: scribal additions 
      in another hand; hand shifts flagged with <span class="flag">⚑</span> 
      (hover to view)</p><p style="color:red;">TEI markup for which a representation 
      has not yet been decided is shown in red: 
      comments and suggestions are welcome.</p><h6>Other languages</h6><p>T305002: <a href="/celt/document/T305002">The Gaelic abridgment of the Book of Ser Marco Polo</a> (in English Translation)</p><h6>Source document</h6><p><a href="G305002.xml"><tt>G305002.xml</tt></a></p></div>
 <div class="hyper-list contact"><h2>Search CELT</h2><form name="sup" id="sup" action="/search"><input type="hidden" name="site" value="names"/><div class="input-group stylish-input-group"><label for="terms" class="sr-only">Search by name</label><input id="terms" name="terms" type="text" class="form-control" placeholder="Not yet implemented"/><span class="input-group-addon"><button type="submit" title="search"><span class="fa fa-search"/><span class="sr-only">Search</span></button></span></div></form></div>
				
			</div>
		</div>
		<!-- // sidebar -->
	</div>
	<!-- // row -->
</div>
<!-- // container -->			</div>
			<!-- footer // layout: footer -->
			<div class="footnotes"><ol><li id="fn:1.footnotes"><p>Thus for <em>̇fonses, fcula</em> read <em>Fronses, forcula</em>: for <em>mtansin, mleabhoz</em> read <em>intansin, inleabhor</em>: for <em>cg inteng</em> read <em>cusin tengaid</em>. <a class="footnotebacklink" href="#fnref:1.footnotes" rev="footnote">🢀</a></p></li><li id="fn:2.footnotes"><p>See Nettlau's lists, <span class="title" title="periodical">Revue Celtique</span> 10, 184, 460, 461. <a class="footnotebacklink" href="#fnref:2.footnotes" rev="footnote">🢀</a></p></li><li id="fn:3.footnotes"><p>[Note forgotten by ed. BF] <a class="footnotebacklink" href="#fnref:3.footnotes" rev="footnote">🢀</a></p></li><li id="fn:4.footnotes"><p>MS si<span class="ex">n</span> (the i cancelled) ⁊ niroleic. <a class="footnotebacklink" href="#fnref:4.footnotes" rev="footnote">🢀</a></p></li><li id="fn:5.footnotes"><p>leg. indeb? <a class="footnotebacklink" href="#fnref:5.footnotes" rev="footnote">🢀</a></p></li><li id="fn:6.footnotes"><p>leg. echaib? <a class="footnotebacklink" href="#fnref:6.footnotes" rev="footnote">🢀</a></p></li><li id="fn:7.footnotes"><p>'84b, a' is an error in the print edition. BF <a class="footnotebacklink" href="#fnref:7.footnotes" rev="footnote">🢀</a></p></li><li id="fn:8.footnotes"><p>See Richard Dawkins, <span class="title" title="book">The Ancestor's Tale</span>, on the legendary Rukh and the extinct elephant bird of Madagascar. (BF) <a class="footnotebacklink" href="#fnref:8.footnotes" rev="footnote">🢀</a></p></li></ol></div><!--Add project contacts from home page in CMS--><footer class="footer">
				<div class="container-fluid">
					<div class="row">
	<div class="contact col-xs-12 col-sm-12 col-md-3">
		<a data-toggle="collapse" href="#footer1"><h2>University College Cork</h2></a>
		
		<div id="footer1" class="collapse"> <p>
	<span><i class="fa fa-phone">‍</i><a href="tel:+353214903000">+353 (0)21 490 3000</a></span>
	<span><i class="fa fa-envelope">‍</i><a href="mailto:celt@ucc.ie">Email Us</a></span>
	<span><i class="fa fa-map-marker">‍</i><a href="http://www.google.ie/maps/place/51°53'30.8&#34;N+8°29'31.1&#34;W/@51.8918761,-8.5007552,15z/data=!3m1!4b1!4m6!3m5!1s0x0:0x0!7e2!8m2!3d51.8918768!4d-8.491979">Location Maps</a></span>
</p></div>
	</div>
	<div class="col-xs-12 col-sm-12 col-md-3">
		<a data-toggle="collapse" href="#footer2"><h2>Bring me to</h2></a>
		<div id="footer2" class="collapse"><ul>
<li><a href="#"/><a title="Home » Home » Study" href="https://www.ucc.ie/en/study/">Study</a></li>
<li><a href="#"/><a title="Home » Home » Research and Innovation" href="https://www.ucc.ie/en/research/">Research</a></li>
<li><a title="Home » Home » Discover UCC" href="https://www.ucc.ie/en/discover/">Discover UCC</a></li>
<li><a title="Home » Home » Schools &amp; Departments" href="https://www.ucc.ie/en/schoolsdepartments/">Schools &amp; Departments</a></li>
<li><a title="Home » Home » Business and Enterprise" href="https://www.ucc.ie/en/bus-ent/">Business &amp; Enterprise</a></li>
<li><a title="Home » Home » Alumni and Development" href="https://www.ucc.ie/en/alumni/">Alumni</a></li>
</ul></div>
	</div>
	<div class="col-xs-12 col-sm-12 col-md-3">
		<a data-toggle="collapse" href="#footer3"><h2>MyUCC</h2></a>
		<div id="footer3" class="collapse"><ul>
<li><a title="Home » Home » Contact" href="https://www.ucc.ie/en/contact/">Contact</a></li>
<li><a href="http://libguides.ucc.ie/library">Library</a></li>
<li><a title="Home » Home » Staff" href="https://www.ucc.ie/en/staff/">Staff</a></li>
<li><a title="Home » Home » Students" href="https://www.ucc.ie/en/students/">Current Students</a></li>
<li><a title="Home » Home » Support » Examinations » Results" href="https://www.ucc.ie/en/exams/results/">Exam Results</a></li>
<li><a href="http://timetable.ucc.ie/">Timetables</a></li>
<li><a href="https://blackboard.ucc.ie/">Blackboard</a></li>
<li><a title="Home » Home » Discover UCC » Visit UCC » Download Maps of the UCC Campus" href="https://www.ucc.ie/en/discover/visit/maps/">Campus Maps</a></li>
</ul></div>
	</div>
	<div class="col-xs-12 col-sm-12 col-md-3">
		<a data-toggle="collapse" href="#footer4"><h2>Show me</h2></a>
		<div id="footer4" class="collapse"><ul>
<li><a href="https://www.ucc.ie/en/sitemap/">Sitemap</a></li>
<li><a href="https://www.ucc.ie/en/legal/">Legal</a></li>
<li><a href="mailto:abuse@ucc.ie?subject=Abuse%20Report%20from%20UCC%20Webpage&amp;body=http://www.ucc.ie/en/">Report Abuse</a></li>
<li><a href="https://www.ucc.ie/privacy">Privacy</a></li>
<li><a href="https://www.ucc.ie/en/it-policies/policies/cookies/">Cookies</a></li>
<li><a href="https://www.ucc.ie/aup">Acceptable Use Policy</a></li>
<li><a href="mailto:webmaster@ucc.ie?Subject=Web%20site%20query">Webmaster</a></li>
</ul></div>
	</div>
</div>
<div class="row">
	<div class="col-md-12 bbdc">
		Copyright © UCC 2017
	</div>
</div>

<div class="row">
<!-- logo carousel // components: module-12 -->
<div class="module-12 logos">
    <div class="slideShowLogos">
<div class="multiple-wrap bg-crest-white">
        <div class="image-wrap">
            <div style="background-image: url(https://www.ucc.ie/en/media/support/financeoffice/fundinglogos/hea.jpg)" class="inner__img">‍</div>
        </div>
</div>
<div class="multiple-wrap bg-crest-white">
        <div class="image-wrap">
            <div style="background-image: url(https://www.ucc.ie/en/media/support/financeoffice/fundinglogos/logo_gov_ireland_rialtas.jpg)" class="inner__img">‍</div>
        </div>
</div>
<div class="multiple-wrap bg-crest-white">
        <div class="image-wrap">
            <div style="background-image: url(https://www.ucc.ie/en/media/support/financeoffice/fundinglogos/logo_nui.jpg)" class="inner__img">‍</div>
        </div>
</div>
<div class="multiple-wrap bg-crest-white">
        <div class="image-wrap">
            <div style="background-image: url(https://www.ucc.ie/en/media/centralmedia/logos/ESF2014-2020.png)" class="inner__img">‍</div>
        </div>
</div>
<div class="multiple-wrap bg-crest-white">
        <div class="image-wrap">
            <div style="background-image: url(https://www.ucc.ie/en/media/centralmedia/logos/ERDF.jpg)" class="inner__img">‍</div>
        </div>
</div>
<div class="multiple-wrap bg-crest-white">
    <a href="https://www.ucc.ie/en/athenaswan/">
        <div class="image-wrap">
            <div style="background-image: url(https://www.ucc.ie/en/media/design2013images/AS_RGB_Bronze-Award.png)" class="inner__img">‍</div>
        </div>
    </a>
</div>
<div class="multiple-wrap bg-crest-white">
        <div class="image-wrap">
            <div style="background-image: url(https://www.ucc.ie/en/media/research/researchatucc/EnterpriseIrelandLogo4web.jpg)" class="inner__img">‍</div>
        </div>
</div>
<div class="multiple-wrap bg-crest-white">
    <a href="https://www.ucc.ie/en/hr/research//uccresearcherstrategy/">
        <div class="image-wrap">
            <div style="background-image: url(https://www.ucc.ie/en/media/support/hr/researchcareersinitiative/logo.jpg)" class="inner__img">‍</div>
        </div>
    </a>
</div>
<div class="multiple-wrap bg-crest-white">
    <a title="visit https://www.wearecork.ie/" target="_self" href="https://www.wearecork.ie/">
        <div class="image-wrap">
            <div style="background-image: url('https://www.ucc.ie/en/media/2017siteassets/images/weareCorkSmall.jpg')" class="inner__img">‍</div>
        </div>
    </a>
</div>
<div class="multiple-wrap bg-crest-white">
        <div class="image-wrap">
            <div style="background-image: url('https://www.ucc.ie/en/media/2017siteassets/images/wellBeingLogo.png')" class="inner__img">‍</div>
        </div>
</div>
<div class="multiple-wrap bg-crest-white">
    <a title="visit https://stars.aashe.org/institutions/university-college-cork-national-university-of-ireland-cork-co-corcaigh/report/2018-07-20/" target="_self" href="https://stars.aashe.org/institutions/university-college-cork-national-university-of-ireland-cork-co-corcaigh/report/2018-07-20/">
        <div class="image-wrap">
            <div style="background-image: url('https://www.ucc.ie/en/media/centralmedia/logos/CopyofStars_Seal_Gold_RGB_300.png')" class="inner__img">‍</div>
        </div>
    </a>
</div>
<div class="multiple-wrap bg-crest-white">
    <a title="visit https://www.magna-charta.org" target="_blank" href="https://www.magna-charta.org">
        <div class="image-wrap">
            <div style="background-image: url('https://www.ucc.ie/en/media/support/financeoffice/fundinglogos/logo_mcu_observatory.jpg')" class="inner__img">‍</div>
        </div>
    </a>
</div>   
    </div><!--/.slideShowLogos-->
</div><!--/.module-12-->
<!-- // logo carousel -->
</div><!--/.row-->
				</div>
			</footer>
			<!-- // footer // layout: footer -->

		</div>
		<!-- // module wrap -->

	</div>
	<!-- // page wrap -->

	
	<!-- // search remodal -->
	<div class="remodal search" data-remodal-id="search-modal">
		<button data-remodal-action="close" class="remodal-close"><span>CLOSE</span></button>
		<div class="modal-wrap">
			<div class="input-group stylish-input-group">
				<input type="text" class="form-control" name="siteSearchText" id="siteSearchText" placeholder="search here..." autocomplete="off"/>
				<span class="input-group-addon">
					<button type="submit">
						<span class="fa fa-search"/>
					</button>
				</span>
			</div>
			<div class="input-group stylish-input-group">
				<legend class="sr-only">Choose areas of the website to search</legend>
				<label class="radio-inline">
					<input type="radio" name="searchType" value="website" checked=""/> Website <span class="websiteSearchResultsCount resultsCount"/>
				</label>
				<label class="radio-inline">
					<input type="radio" name="searchType" value="people"/> People <span class="peopleSearchResultsCount resultsCount"/>
				</label>
				<label class="radio-inline">
					<input type="radio" name="searchType" value="course"/> Courses <span class="courseSearchResultsCount resultsCount"/>
				</label>
			</div>
			<div class="results">
				<div class="websiteResults quicksearchContainers">
					<ul id="websiteSearchResultsList" class="searchResultsList">
					</ul>
				</div>
				<div class="peopleResults quicksearchContainers" style="display:none;">
					<ul id="phoneSearchResultsList" class="searchResultsList">
					</ul>
					<ul id="nameSearchResultsList" class="searchResultsList">
					</ul>
				</div>
				<div class="courseResults quicksearchContainers" style="display:none;">
					<ul id="courseSearchResultsList" class="searchResultsList">
					</ul>
				</div>
			</div>
		</div>
	</div>
	<!-- // search remodal -->
	
	<a id="back-to-top" title="Back to top" class="show" href="#"><i class="fa fa-angle-up">‍</i><span>Top</span></a>

	<!-- jQuery (necessary for Bootstrap's JavaScript plugins) -->
	<script type="text/javascript" src="https://code.jquery.com/jquery-1.12.4.min.js">‍</script>

	<!-- Include all compiled plugins (below), or include individual files as needed -->
	<script integrity="sha384-Tc5IQib027qvyjSMfHjOMaLkfuWVxZxUPnCJA7l2mCWNIpG9mGCD8wGNIcPD7Txa" crossorigin="anonymous" src="https://maxcdn.bootstrapcdn.com/bootstrap/3.3.7/js/bootstrap.min.js">‍</script>
	<script src="https://cdnjs.cloudflare.com/ajax/libs/slick-carousel/1.6.0/slick.min.js">‍</script>
	<script src="https://cdnjs.cloudflare.com/ajax/libs/remodal/1.1.1/remodal.min.js">‍</script>
	<script src="https://cdnjs.cloudflare.com/ajax/libs/bootstrap-select/1.12.2/js/bootstrap-select.min.js">‍</script>
	<script src="https://cdnjs.cloudflare.com/ajax/libs/headroom/0.9.3/headroom.min.js">‍</script>
	<script src="https://cdnjs.cloudflare.com/ajax/libs/magnific-popup.js/1.1.0/jquery.magnific-popup.min.js">‍</script>

	<script type="text/javascript" src="https://cdn.jsdelivr.net/algoliasearch/3/algoliasearch.min.js">‍</script>
	<script type="text/javascript" src="https://js.maxmind.com/js/apis/geoip2/v2.1/geoip2.js">‍</script>
	<script type="text/javascript" src="https://cdn.datatables.net/v/dt/dt-1.10.16/r-2.2.0/datatables.min.js">‍</script>
	<script async="async" src="https://www.youtube.com/iframe_api">‍</script>


  <!-- jquery.mCustomScrollbar.js -->
  <script type="text/javascript" src="https://www.ucc.ie/en/media/2017siteassets/contentfiles/js/jquery.mCustomScrollbar.js">‍</script>

	<!-- jquery.easing.1.3.js -->
	<script type="text/javascript" src="https://www.ucc.ie/en/media/2017siteassets/contentfiles/js/jquery.easing.1.3.js">‍</script>

	<!-- jquery.timeline.js -->
	<script type="text/javascript" src="https://www.ucc.ie/en/media/2017siteassets/contentfiles/js/jquery.timeline.js">‍</script>

	<script type="text/javascript" src="https://www.ucc.ie/en/media/2017siteassets/contentfiles/js/main.min.js">‍</script>

</body>
</html>