
<!DOCTYPE html
  SYSTEM "about:legacy-compat">
<html lang="en">
<head><meta http-equiv="Cache-Control" content="no-cache, no-store, must-revalidate"/><meta http-equiv="Pragma" content="no-cache"/><meta http-equiv="Expires" content="0"/>
<!--<base href="https://www.ucc.ie/en/ck408/astrophysics/"/>-->
	<meta charset="utf-8"/>
	<meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge"/>
	<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1"/>
  <meta property="history:section" content="CELT project: Betha Naile | University College Cork"/>
	<meta property="history:title" content="CELT project"/>
  
	<!-- The above 3 meta tags *must* come first in the head; any other head content must come *after* these tags -->
	<!-- Chrome, Firefox OS and Opera -->
	<meta name="theme-color" content="#0055a0"/>

  <!-- Favicon -->
	<link rel="apple-touch-icon" sizes="60x60" href="https://www.ucc.ie/en/media/2017siteassets/favicon/apple-touch-icon.png"/>
	<link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="https://www.ucc.ie/en/media/2017siteassets/favicon/favicon-32x32.png"/>
	<link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="https://www.ucc.ie/en/media/2017siteassets/favicon/favicon-16x16.png"/>
	<link rel="manifest" href="https://www.ucc.ie/en/media/2017siteassets/favicon/manifest.json"/>
	<meta name="msapplication-config" content="/en/media/2017siteassets/favicon/browserconfig.xml"/>
    
  
 <title>CELT project: Betha Naile | University College Cork</title><meta name="description" content="Betha Naile|Life of Naile|An electronic edition|ed Charles Plummer"/><meta property="og:title" content="Betha Naile|Life of Naile|An electronic edition"/><meta property="og:url" content="http://research.ucc.ie/celt/document/G201014"/><meta property="og:description" content="Betha Naile|Life of Naile|An electronic edition|ed Charles Plummer"/><meta property="og:image" content="aislingoenguso-edit-keyboard-300w.jpg"/><meta property="og:locale" content="ga_IE"/><meta property="og:locale:alternate" content="la_IE"/><meta property="og:locale:alternate" content="en_IE"/>

  <!-- meta tag info -->
  
 <!-- Start SEO -->
 <meta name="DC.Keywords" content="default customMetaKeywords"/>
 <meta name="DC.Description" content="null"/>
 <meta name="description" content="null"/>
 <!-- START - Facebook Open Graph, Google+ and Twitter Card Tags 2.0.8.2 -->
 <!-- Facebook Open Graph -->
 <meta property="og:locale" content="en_US"/>
 <meta property="og:site_name" content="UCC"/>
 <meta property="og:title" content="University College Cork"/>
 <meta property="og:url" content="https://www.ucc.ie"/>
 <meta property="og:type" content="website"/>
 <meta property="og:description" content="Learn, Study and Research in UCC, Ireland's first 5 star university. Our tradition of independent thinking will prepare you for the world and the workplace in a vibrant, modern, green campus."/>
 <meta property="og:image" content="https://www.ucc.ie/en/media/aboutucc/12-101P1000602.JPG"/>
 <meta property="article:publisher" content="https://www.facebook.com/universitycollegecork/"/>
 <!-- Google+ / Schema.org -->
 <meta itemprop="name" content="University College Cork"/>
 <meta itemprop="description" content="Learn, Study and Research in UCC, Ireland's first 5 star university. Our tradition of independent thinking will prepare you for the world and the workplace in a vibrant, modern, green campus."/>
 <meta itemprop="image" content="https://www.ucc.ie/en/media/aboutucc/12-101P1000602.JPG"/>
 <link rel="publisher" href="https://plus.google.com/u/0/communities/103375296693922864963"/>
 <!-- Twitter Cards -->
 <meta name="twitter:title" content="University College Cork"/>
 <meta name="twitter:url" content="https://www.ucc.ie"/>
 <meta name="twitter:description" content="Learn, Study and Research in UCC, Ireland's first 5 star university. Our tradition of independent thinking will prepare you for the world and the workplace in a vibrant, modern, green campus."/>
 <meta name="twitter:image" content="https://www.ucc.ie/en/media/aboutucc/12-101P1000602.JPG"/>
 <meta name="twitter:card" content="summary_large_image"/>
 <meta name="twitter:site" content="@UCC"/>

	<!-- Styling -->
  <link rel="stylesheet" type="text/css" media="screen" href="https://www.ucc.ie/en/media/2017siteassets/css/main.min.css"/>
  <link rel="stylesheet" type="text/css" media="print" href="https://www.ucc.ie/en/media/2017siteassets/css/print.css"/>

	<!-- HTML5 shim and Respond.js for IE8 support of HTML5 elements and media queries -->
	<!-- WARNING: Respond.js doesn't work if you view the page via file:// -->
	<!--[if lt IE 9]>
		<script src="https://oss.maxcdn.com/html5shiv/3.7.3/html5shiv.min.js"></script>
		<script src="https://oss.maxcdn.com/respond/1.4.2/respond.min.js"></script>
	<![endif]-->
  
  <!-- hack to enforce responsive images for everything in the module wrap -->

  <style> 
    .module-wrap img {
    	display: block;
      max-width: 100%;
      height:auto;
     }
  </style>
  
<script type="text/javascript" src="../jquery.min.js"> </script><script type="text/javascript" src="../popfoot.js"> </script><script type="text/javascript" src="bootstrap-slider.js"> </script><style type="text/css">
.left-side-nav__nav li a.nomenu:after {
    content: ""; }
.teitable {
    width: 100%;
    overflow-x: auto;
    white-space: nowrap;
}
        /* popup from https://codepen.io/vavik96/pen/xbjGde */
a.thumbnail { display:inline; border:none; position:relative; z-index:0; }
a.thumbnail:hover { background-color:transparent; z-index:50; }
a.thumbnail span{ /*CSS for popup image*/
        position: absolute;
        background-color: lightyellow;
        padding: 5px;
        left: -1000px;
        border: 1px dashed gray;
        visibility: hidden;
        color: black;
        text-decoration: none;
}

a.thumbnail span img{ /*CSS for popup image*/
        border-width: 0;
        padding: 2px;
}
a.thumbnail:hover span{ /*CSS for enlarged image on hover*/
        visibility: visible;
        top: 0;
        left: 60px; /*position where enlarged image should offset horizontally */
}

.aside { padding:0px; }
.left-side-nav button.empty { padding:5px; }
.left-side-nav button.empty:after { content:""; }
.subsid { line-height:120%; }
span.missing { color:red; }
span.inactive { color:blue; }
span.fa { color:green; padding-left:3px; padding-right:3px; }
div#rubric { font-family:serif; font-style:normal; }
div#rubric p { line-height:120%; }
span.u { text-decoration:underline; }
span.i { font-style:italic; }
span.captionlabel { font-weight:bold; }
caption { font-weight:bold; font-size:110%; }
ol.breadcrumb li#update:before { color:#777; font-family:sans-serif; content:"  (document last updated:"; }
ol.breadcrumb li#update:after { color:#777; content:")"; }
div.footnotes { display:none; }
div.footnotediv { font-size:80%;
                  line-height:1.2em;
                  background-color:white;
                  box-shadow: inset 0 1px 0 0 rgba(0,0,0,0.05), inset 0 0.1em 0.1em 0 rgba(0,0,0,0.025);
                  border:solid #669999; 1px; 
                  text-color:black; 
                  padding:1em; 
                  z-index:1000}
blockquote.TEI { font-size:100%; }
blockquote.TEI:before { content:" "; }
blockquote.TEI:after { content:" "; }
blockquote, .content-wrap__wrapper blockquote, .module-24 blockquote { font-style:normal; }
blockquote.summarised-letter { text-style:italic; } /* added PF 2021-02-09 for BF/HM */
blockquote.summarized-letter { text-style:italic; } /* added PF 2021-02-09 for BF/HM */
li.lg { margin-top:1em; }
li.doc { font-weight:bold; }
li.meta { font-style:normal; }
span.overlap { text-decoration: underline wavy Chocolate; }
span.flag { color:Chocolate; }
span.inlineitem { font-style:italic; }
span.trailer { font-style:italic; }
span.stage { font-family:serif; }
p.opener { font-style:italic; }
p.closer,p.dateline { text-align:right; }
/* spans created by inline markup */
span.lbn { vertical-align:sub; font-size:66%; color:green; font-style:normal; text-decoration:none; }
span.lbc { vertical-align:sub; font-size:66%; color:Gray; font-style:normal; text-decoration:none; }
span.term, span.frn, span.title, span.corr, span.sic, span.orig, span.abbr { font-style:italic; }
span.ex, span.gloss, span.sup, span.add { text-decoration:underline; }
span.del { text-decoration:line-through; }
span.date::before { content:"📅 "; font-style:normal; }
span.signed,span.salute { font-family:cursive; }
span.lem, span.on, span.orgName { font-weight:bold; }
/* TeX logos, borrowed from TeX4ht and adapted */
body span.TEX { 
                letter-spacing: -0.125em;
                padding-right:0.125em;
              }
body span.TEX span.E { 
                       position:relative;
                       top:0.4ex;
                       left:-0.0417em;
                     }
body a span.TEX { 
                  text-decoration:none;
                }
/* LaTeX */
body span.LATEX { 
                  padding-right:-0.8em;
                }
body span.LATEX span.A { 
                         position:relative;
                         top:-0.5ex;
                         left:-0.4em;
                         font-size:75%;
                       }
body span.LATEX span.TEX { 
                           position:relative;
                           left: -0.4em;
                         }
body span.LATEX span.E { 
                         position:relative;
                         top:0.4ex;
                       }
body a span.LATEX span.A { 
                           text-decoration:none;
                         }
/* BiBTeX */
body span.BIBTEX span.I { 
                          position:relative;
                          top:0.4ex;
                        }
body a span.BIBTEX span.I { 
                            text-decoration:none;
                          }
/* LyX */
body span.LYX span.Y { 
                       position:relative;
                       top:0.4ex;
                     }
body a span.LYX span.Y { 
                         text-decoration:none;
                       }
/* Metafont */
body span.MF { 
               font-family:sans-serif;
             }
/* Metapost */
body span.MP { 
               font-family:sans-serif;
             }
/* XeTeX */
body span.XETEX span.E { 
                         FILTER:FlipH;
                         position:relative;
                         top:0.5ex;
                         left:-0.0417em;
                       }
body a span.XETEX span.E { 
                           text-decoration:none;
                         }
      </style></head>

<body class="inner">

	<!-- cookie policy -->
	<div class="cookie cookiePolicy bottom" style="display:none;">
		<div class="cookie__inner">
			<div class="row">
				<div class="col-xs-12 col-sm-9">
					<a name="d.en.832499" href="http://celt.ucc.ie/"> </a>
<h2/>
<p>We use cookies to help give you the best experience on our website. By continuing without changing your cookie settings, we assume you agree to this. Please<a target="_blank" href="https://www.ucc.ie/cookies"> read our cookie policy</a> to find out more.</p>
        </div>
				<div class="col-xs-12 col-sm-2 col-sm-offset-1">
					<a class="btn btn--outlin closeCookie" href="javascript:;">Close</a>
				</div>
			</div>
		</div>
	</div>
	<!-- // cookie policy -->

	
	<!-- navbar // layout: header -->
    <header id="header" class="header">
      <div class="navbar navbar__custom">
	<a class="navbar__brand" href="https://www.ucc.ie/en/">
	  <h1 class="sr-only">University College Cork</h1>
<!--
	    src="/en/media/2017siteassets/images/ucc_logo__insertVectorrainbow.svg"
-->
	  <img alt="UCC Logo" src="https://www.ucc.ie/en/media/2017siteassets/images/ucc-central-header-logo.svg"/>
	</a> 
	<button type="button" class="nav-toggle text-uppercase" data-toggle="button" aria-pressed="false"><span>Menu</span></button> 
	<div class="ucc-class">
	  <div class="inner"><h2>Betha Naile</h2><h3>CELT Project</h3></div>
	</div>
	<ul class="top-nav list-inline">
	  <li><a class="courses" id="gtmCoursesNavLink" href="https://www.ucc.ie/en/study/courses/">Courses</a></li>

    <li class="dropdown"><a class="dropdown-toggle links" data-toggle="dropdown" role="button" aria-haspopup="true" aria-expanded="false" id="gtmMyUCCNavLink" href="#">My UCC</a>
        <ul class="dropdown-menu">
            <li class="icon-menu">
                <ul>
	<li><a href="/"><i class="fa fa-home fa-fw">‍</i>Home</a></li>
	<li class="visitedPagesLink"><i class="fa fa-history fa-fw">‍</i><a href="javascript:;">Visited Pages</a></li>
	<li class="favouritePagesLink"><i class="fa fa-star fa-fw">‍</i><a href="javascript:;">Favourites</a></li>
</ul>
            </li>
            <li class="split-menu top">
                <ul>
<li><a href="https://www.ucc.ie/en/contact/">Contact</a></li>
<li><a href="http://booleweb.ucc.ie/">Library</a></li>
<li><a href="https://www.ucc.ie/en/staff/">Staff</a></li>
<li><a href="https://www.ucc.ie/en/students/">Current Students</a></li>
</ul>
            </li>
            <li class="split-menu bottom">
            <ul>
<li><a href="https://www.ucc.ie/en/exams/results/">Exam Results</a></li>
<li><a target="_blank" href="https://blackboard.ucc.ie/">Blackboard</a></li>
<li><a target="_blank" href="https://www.ucc.ie/calendar/">Calendar</a></li>
<li><a href="https://visit.ucc.ie">Visit UCC</a></li>
<li><a target="_blank" href="http://mytimetable.ucc.ie/">Timetables</a></li>
<li><a target="_blank" href="https://app.ucc.ie/maps/">Campus Maps</a></li>
<li><a href="https://www.ucc.ie/en/students/wellbeing/">Wellbeing</a></li>
</ul>
            </li>
        </ul>
    </li>


        
        <!-- Irish -->
         
            
        

        <!-- English -->
        <!--
            <li class="language"><a href="/en/ck408/astrophysics/">EN</a></li>
        -->
      </ul>
		</div>
	</header>
 <p style="margin-bottom:100px"/>
	<!-- // navbar -->

	<div style="margin-top:0px;" class="page-wrap">
		<!-- navigation // layout: header -->
		<div class="navbar__nav">
			<div class="navbar__inner">
								<ul class="mainNavList">
					<li>
						<a href="https://www.ucc.ie/en/study/">Study</a>
						<button type="button" data-toggle="collapse" data-target="#mainNavList1" aria-expanded="false" aria-controls="mainNavList1" aria-label="Study Menu"/>
						<ul id="mainNavList1" class="collapse">
							<li><a href="https://www.ucc.ie/en/study/courses/">Courses</a></li><li><span class="currentbranch0"><a href="https://www.ucc.ie/en/study/undergrad/">Undergraduate</a></span></li><li><a href="https://www.ucc.ie/en/study/postgrad/">Postgraduate</a></li><li><a href="https://www.ucc.ie/en/international/">International Office</a></li><li><a href="https://www.ucc.ie/en/ace/">Adult Continuing Education</a></li><li><a href="https://www.ucc.ie/en/online/">Online</a></li><li><a href="https://www.ucc.ie/en/cpd/">Continuing Professional Development</a></li><li><a href="https://www.ucc.ie/en/study/undergrad/orientation/">Incoming First Year Students</a></li>
						</ul>
					</li>
					<li>
						<a href="https://www.ucc.ie/en/research/">Research &amp; Innovation</a>
						<button type="button" data-toggle="collapse" data-target="#mainNavList2" aria-expanded="false" aria-controls="mainNavList2" aria-label="Research Menu"/>
						<ul id="mainNavList2" class="collapse">
							<li><a href="https://www.ucc.ie/en/research/about/">About UCC Research</a></li><li><a href="https://www.ucc.ie/en/research/themes/">Research Themes, Institutes and Centres</a></li><li><a href="https://www.ucc.ie/en/research/support/">Research Support Services</a></li><li><a href="http://research.ucc.ie/profiles/">Research Expertise</a></li><li><a href="https://www.ucc.ie/en/research/innovationandtechnologytransfer/">Innovation and Technology Transfer</a></li>
						</ul>
					</li>

					<li>
						<a href="https://www.ucc.ie/en/discover/">Discover UCC</a>
						<button type="button" data-toggle="collapse" data-target="#mainNavList3" aria-expanded="false" aria-controls="mainNavList3" aria-label="About UCC Menu"/>
						<ul id="mainNavList5" class="collapse">
							<li><a href="https://www.ucc.ie/en/discover/history/">History</a></li><li><a href="https://www.ucc.ie/en/about/uccnews/">News and Views</a></li><li><a href="https://www.ucc.ie/en/discover/leadership/">Leadership and Strategy</a></li><li><a href="https://www.ucc.ie/en/discover/campus/">Campus Life</a></li><li><a href="https://www.ucc.ie/en/discover/cork/">Cork City and Region</a></li><li><a href="https://www.ucc.ie/en/discover/visit/">Visit UCC</a></li>
						</ul>
					</li>
					<li>
						<a href="https://www.ucc.ie/en/schoolsdepartments/">Schools &amp; Departments</a>
						<button type="button" data-toggle="collapse" data-target="#mainNavList4" aria-expanded="false" aria-controls="mainNavList4" aria-label="Schools and Departments Menu"/>
						<ul id="mainNavList4" class="collapse">
							<li><a href="https://www.ucc.ie/en/schoolsdepartments/academicschoolsanddepartments/">Academic Schools and Departments</a></li><li><a href="https://www.ucc.ie/en/schoolsdepartments/admin/">Support and Service Departments</a></li>
						</ul>
					</li>
					<li>
						<a href="https://www.ucc.ie/en/bus-ent/">Business &amp; Enterprise</a>
						<button type="button" data-toggle="collapse" data-target="#mainNavList5" aria-expanded="false" aria-controls="mainNavList5" aria-label="Campus Life Menu"/>
						<ul id="mainNavList3" class="collapse">
							<li><a href="https://www.ucc.ie/en/careers-work/employers/">Work with UCC Students</a></li><li><a href="https://www.ucc.ie/en/careers/employers/">Recruit UCC Graduates</a></li><li><a href="https://www.cubsucc.com/executive-education/">Executive Education</a></li><li><a href="https://www.ucc.ie/en/cpd/">Centre for Continuing Professional Development</a></li><li><a href="https://www.ucc.ie/en/research/">Research and Innovation</a></li><li><a href="https://www.ucc.ie/en/entrepreneurship/">Entrepreneurship Resources</a></li>
						</ul>
					</li>
					<li>
						<a href="https://www.ucc.ie/en/alumni/">Alumni &amp; Development</a>
						<button type="button" data-toggle="collapse" data-target="#mainNavList6" aria-expanded="false" aria-controls="mainNavList6" aria-label="Alumni Menu"/>
						<ul id="mainNavList6" class="collapse">
							<li><a href="https://www.ucc.ie/en/alumni/">Home</a></li><li><a href="https://www.ucc.ie/en/alumni/about/">About Us</a></li><li><a href="https://www.ucc.ie/en/alumni/events/">Events</a></li><li><a href="https://www.ucc.ie/en/alumni/benefits/">Benefits &amp; Information</a></li><li><a href="https://www.ucc.ie/en/alumni/community/">Community</a></li><li><a href="https://www.ucc.ie/en/alumni/support/">Support UCC</a></li><li><a href="https://www.ucc.ie/en/alumni/spotlight/">Alumni Spotlight</a></li><li><a href="https://www.ucc.ie/en/alumni/cuf/">Cork University Foundation</a></li>
						</ul>
					</li>
				</ul>
			</div>
      <ul class="mega-footer">
				<li><a href="/"><i class="fa fa-home fa-fw">‍</i> Home</a></li>
				<li class="visitedPagesLink"><a href="javascript:;"><i class="fa fa-history fa-fw">‍</i> Visited Pages</a></li>
				<li class="favouritePagesLink"><a href="javascript:;"><i class="fa fa-star fa-fw">‍</i> Favourites</a></li>
			</ul>
		</div>
		<!-- navigation // layout: header -->
		
	 	<!-- search -->
		<div class="search-wrapper">
			<button class="mega-close"><span aria-hidden="true"/><span class="sr-only">Close</span></button>
			<div class="inner">
				<form class="gse-search-box" id="ucc-search-form" name="uccsearchform" action="https://www.ucc.ie/en/search" method="get"><!-- https PF 2017-08-11 -->
					<fieldset>
						<legend class="sr-only">Search UCC.ie</legend>
						<div class="input-group stylish-input-group">
							<label for="googleSiteSearchText" class="sr-only">Site Search Text</label>
							<input type="text" class="form-control" name="googleSiteSearchText" id="googleSiteSearchText" placeholder="Search here..." autocomplete="off"/>
							<span class="input-group-addon">
								<button type="submit" aria-label="Click for search results">
									<span class="fa fa-search"/>
								</button>
							</span>
							<input class="reset" type="reset" value="x"/>
						</div>
					</fieldset>
				</form>
				<div class="results quicksearchResults">

					<!-- Nav tabs -->
					<ul class="nav nav-tabs" role="tablist">
						<li role="presentation" class="active"><a aria-controls="website-quick" role="tab" data-toggle="tab" href="#website-quick">Website <span class="websiteSearchResultsCount resultsCount"/></a></li>
						<li role="presentation"><a aria-controls="people-quick" role="tab" data-toggle="tab" href="#people-quick">People <span class="peopleSearchResultsCount resultsCount"/></a></li>
						<li role="presentation"><a aria-controls="courses-quick" role="tab" data-toggle="tab" href="#courses-quick">Courses <span class="courseSearchResultsCount resultsCount"/></a></li>
					</ul>

					<!-- Tab panes -->
					<div class="tab-content">
						<div role="tabpanel" class="tab-pane active" id="website-quick">
							<gcse:searchresults-only xmlns:gcse="https://developers.google.com/custom-search/json-api/v1/reference/cse/list" gname="searchOnlyCSE"/>
						</div>
						<div role="tabpanel" class="tab-pane" id="people-quick">
							<ul class="search-results-list">
							</ul>
							<a class="btn btn--blue viewAllResultsButton" style="display: none;" href="#"> View All Results <i class="fa fa-long-arrow-right">‍</i></a>
						</div>
						<div role="tabpanel" class="tab-pane" id="courses-quick">
							<ul class="search-results-list">
							</ul>
							<a class="btn btn--blue viewAllResultsButton" style="display: none;" href="#"> View All Results <i class="fa fa-long-arrow-right">‍</i></a>
						</div>
					</div><!--/tab-content-->
				</div>
			</div>
			<ul class="mega-footer">
				<li><a href="/"><i class="fa fa-home fa-fw">‍</i> Home</a></li>
				<li class="visitedPagesLink"><a href="javascript:;"><i class="fa fa-history fa-fw">‍</i> Visited Pages</a></li>
				<li class="favouritePagesLink"><a href="javascript:;"><i class="fa fa-star fa-fw">‍</i> Favourites</a></li>
			</ul>
		</div>
		<!-- search -->
    
    
		<!-- module wrap // layout: grid-->
		<div class="module-wrap content-wrap social-wrap rhs course">
      <div id="content">
  


      

	  <div class="module-1 no-video">
	    <div class="slideShowSingle"><figure><div style="height:300px;background-image: url('https://www.ucc.ie/en/media/support/itservices/halfheightbannerimages/aislingoenguso-edit-keyboard.png');">‍</div><figcaption style="bottom:0px;"><p class="spotlight text-uppercase">CELT document G201014</p><h2 class="main-heading">Betha Naile</h2><div class="btn-block">‍</div></figcaption></figure></div>
	  </div>
 <!--  container -->
 <div class="container">
	<!--  row -->
	<div class="row">
		<div class="page-nav" id="navspy" data-spy="affix" data-offset-top="750">
			<button class="btn btn--blue" type="button" data-toggle="collapse" data-target="#page-nav" aria-expanded="false" aria-controls="page-nav">On This Page</button>
			<div class="collapse" id="page-nav"><!--The $refsections variable contains:
Section 1. label(front) unit(preface) gi(front) heads(0) gtm(Preface) xml:id(d28492e355) n(front) 
Section 2. label(section) unit(number) xml:id(d28492e667) gi(div1) heads(0) n(1) gtm(Rírogabhastairflaithe) num(1) menutext(Rí ro gabhastair flaithes ⁊ forlamhus…) 
Section 3. label(section) unit(number) xml:id(d28492e787) gi(div1) heads(0) n(2) gtm(IsdonEitne-sintarfás) num(2) menutext(Is don Eitne-sin tarfás an aisling…) 
Section 4. label(section) unit(number) xml:id(d28492e1044) gi(div1) heads(0) n(3) gtm(Ciodtraachtdochaiths) num(3) menutext(Ciod tra acht do chaithsett gan…) 
Section 5. label(section) unit(number) xml:id(d28492e1112) gi(div1) heads(0) n(4) gtm(Cidtraachtroh-oiledh) num(4) menutext(Cid tra acht ro h-oiledh an…) 
Section 6. label(section) unit(number) xml:id(d28492e1196) gi(div1) heads(0) n(5) gtm(OcusrogluaisedhleNai) num(5) menutext(Ocus ro gluaisedh le Naile don…) 
Section 7. label(section) unit(number) xml:id(d28492e1315) gi(div1) heads(0) n(6) gtm(Ocusanuairdofhéchust) num(6) menutext(Ocus an uair do fhéchustair Coluim…) 
Section 8. label(section) unit(number) xml:id(d28492e1603) gi(div1) heads(0) n(7) gtm(Cidtraachtcocaithest) num(7) menutext(Cid tra acht co caithestair Naile…) 
Section 9. label(section) unit(number) xml:id(d28492e1659) gi(div1) heads(0) n(8) gtm(Cidtraachtasí-sinua) num(8) menutext(Cid tra acht as í-sin uair…) 
Section 10. label(section) unit(number) xml:id(d28492e1913) gi(div1) heads(0) n(9) gtm(Mallth'imtecht'art-te) num(9) menutext(Mall th'imtecht 'ar t-teacht ar séd,A…) 
Section 11. label(section) unit(number) xml:id(d28492e2156) gi(div1) heads(0) n(10) gtm(Cidtraachto't-cualaM) num(10) menutext(Cid tra acht o't-cuala M'Aedhocc ferta…) 
Section 12. label(section) unit(number) xml:id(d28492e2850) gi(div1) heads(0) n(11) gtm(Cidtraacht,ado-conna) num(11) menutext(Cid tra acht, a do-connairc Da…) 
Section 13. label(section) unit(number) xml:id(d28492e3506) gi(div1) heads(0) n(12) gtm(Cidtraacht'arc-comhd) num(12) menutext(Cid tra acht 'ar c-comhdaingniuccadh a…) 
Section 14. label(section) unit(number) xml:id(d28492e3598) gi(div1) heads(0) n(13) gtm(Cidtraachtrocomhfhúa) num(13) menutext(Cid tra acht ro comhfhúaccradh comhluadar…) 
Section 15. label(section) unit(number) xml:id(d28492e3758) gi(div1) heads(0) n(14) gtm(Ocusamhaildobhattara) num(14) menutext(Ocus amhail do bhattar ann ag…) 
Section 16. label(section) unit(number) xml:id(d28492e4339) gi(div1) heads(0) n(15) gtm(Conadhannas-bertNaile) num(15) menutext(Conadh ann as-bert Naile: This verse…) 
Section 17. label(section) unit(number) xml:id(d28492e4894) gi(div1) heads(0) n(16) gtm('ArsinroghabhNailes) num(16) menutext('Ar sin ro ghabh Naile slánta…) 
Section 18. label(section) unit(number) xml:id(d28492e4929) gi(div1) heads(0) n(17) gtm(Cidtraachtasí-sinua) num(17) menutext(Cid tra acht as í-sin uair…) 
Section 19. label(section) unit(number) xml:id(d28492e7341) gi(div1) heads(0) n(18) gtm(Cidtraacht'arsgaoile) num(18) menutext(Cid tra acht 'ar sgaoiledh na…) 
Section 20. gi(teiHeader) n(details) gtm(BethaNaileRírogabhast) 
Section 21. gi(div) n(contacts) gtm(Contacts) 
Section 22. gi(div) n(rubric) gtm(Formatting) 
--><ul class="nav" id="navloc"><li class="text-uppercase meta" title="TEI Header"><a href="#teiHeader" class="smoothScrollApplied" id="gtmteiHeaderNavLink">Header</a></li><li class="text-uppercase doc" title="Front matter"><a href="#front" class="smoothScrollApplied" id="gtmfrontNavLink"><b>Introduction (Introduction)</b></a></li><li class="doc" title="Document body sections"><span style="color:white;">Section</span> <select onchange="if(this.options[this.selectedIndex].value!='')location.href=this.options[this.selectedIndex].value;"><option value="G201014#d28492e667">1. Rí ro gabhastair flaithes ⁊ forlamhus…</option><option value="G201014#d28492e787">2. Is don Eitne-sin tarfás an aisling…</option><option value="G201014#d28492e1044">3. Ciod tra acht do chaithsett gan…</option><option value="G201014#d28492e1112">4. Cid tra acht ro h-oiledh an…</option><option value="G201014#d28492e1196">5. Ocus ro gluaisedh le Naile don…</option><option value="G201014#d28492e1315">6. Ocus an uair do fhéchustair Coluim…</option><option value="G201014#d28492e1603">7. Cid tra acht co caithestair Naile…</option><option value="G201014#d28492e1659">8. Cid tra acht as í-sin uair…</option><option value="G201014#d28492e1913">9. Mall th'imtecht 'ar t-teacht ar séd,A…</option><option value="G201014#d28492e2156">10. Cid tra acht o't-cuala M'Aedhocc ferta…</option><option value="G201014#d28492e2850">11. Cid tra acht, a do-connairc Da…</option><option value="G201014#d28492e3506">12. Cid tra acht 'ar c-comhdaingniuccadh a…</option><option value="G201014#d28492e3598">13. Cid tra acht ro comhfhúaccradh comhluadar…</option><option value="G201014#d28492e3758">14. Ocus amhail do bhattar ann ag…</option><option value="G201014#d28492e4339">15. Conadh ann as-bert Naile: This verse…</option><option value="G201014#d28492e4894">16. 'Ar sin ro ghabh Naile slánta…</option><option value="G201014#d28492e4929">17. Cid tra acht as í-sin uair…</option><option value="G201014#d28492e7341">18. Cid tra acht 'ar sgaoiledh na…</option></select></li><li class="text-uppercase meta" title="Project contacts"><a href="#contacts" class="smoothScrollApplied" id="gtmcontactsNavLink">Contacts</a></li><li class="text-uppercase meta" title="Explanation of the symbols"><a href="#rubric" class="smoothScrollApplied" id="gtmrubricNavLink">Formatting</a></li></ul></div>
		</div>
		<div class="col-md-9 col-lg-9 content-wrap__wrapper">
			<div class="row">
				<div class="col-md-12">
					<div class="social-wrap__inner" data-spy="affix" data-offset-top="900" data-offset-bottom="200">
						
						<div class="shortlisted">
							<a class="favouritePage" id="gtmCourseSaveToFavourites" href="javascript:;">
								<p class="text-uppercase">Save To Favourites</p>
								<span><i class="fa fa-star-o">‍</i></span>
							</a>
						</div>
						<div class="share-links">
							<p class="text-uppercase">share</p>
							<ul>
								<li class="twitter"><a class="twitterShare" id="gtmTwitterShare" title="Twitter" href="javascript:;"><i class="fa fa-twitter">‍</i><span class="sr-only">Twitter</span></a></li>
								<li class="facebook"><a class="facebookShare" id="gtmFaceBookShare" title="Facebook" href="javascript:;"><i class="fa fa-facebook">‍</i><span class="sr-only">Facebook</span></a></li>
								<li class="linkedin"><a class="linkedInShare" id="gtmLinkedInShare" title="Linkedin" href="javascript:;"><i class="fa fa-linkedin">‍</i><span class="sr-only">Linkedin</span></a></li>
							</ul>
						</div>
					</div>
		    <div class="content-wrap__inner"><ol class="breadcrumb"><li><a href="https://www.ucc.ie/en/">Home</a></li><li><a href="https://www.ucc.ie/en/research-sites/celt//">CELT</a></li><li><a href="http://research.ucc.ie/celt/document/">Documents</a></li><li><a href="http://research.ucc.ie/celt">G201014</a></li><li id="update">2012-02-20</li></ol><!--front matter--><div id="front"><div class="Introduction"><!--div: thisdiv=div, # (nth=1) head="Introduction"--><!--Heading quâ heading--><h2 id="d28492e356">Introduction</h2><span class="fa fa-bookmark" title="p.97" id="pb.97"> p.97</span><p>The <span class="title" title="book">Life of Naile</span>, like the preceding <span class="title" title="book">Life of Mac Creiche</span>, is found only in a single <span class="name" title="manuscript">MS., Brussels 4190–4200</span>, ff. 129–142. The preservation of both is due to the untiring industry of “the poor friar Michael O'Clery”. And of this, as of the other, it must, I fear, be said, that it is not a favourable specimen of Irish hagiology, whether considered from the literary, historical, or spiritual point of view. In style it combines poverty with turgidity. As to the former point the mechanical repetition of certain phrases may be noted. The author's usual way of beginning a prose paragraph is <span class="frn" title="(Irish)">cid tra acht</span>=so then, however. This occurs no less than fifteen times, §§ 5, 6, 11–13, 16, 17, 28–30, 41, 60 (bis), 62 (bis). Another favourite phrase is <span class="frn" title="(Irish)">gan conntabairt</span>, or its equivalent <span class="frn" title="(Irish)">gan amarus</span>=without doubt, unquestionably, §§ 6 (bis), 13, 23, 35; while in § 29 all three phrases occur in the same sentence.</p><p>In the poems, the “chevilles” which the intricacy of the laws of Irish versification rendered almost a necessity, are unusually wooden and tasteless; while the poverty of the poet's invention is proved by the repetition of the same line, in whole or in part, within the compass of a single section, §§ 4, 20, 48, 49.</p><p>The turgidity is shown by the way in which, as in much degenerate Irish Prose <sup id="fnref:1.footnotes">1<a href="#fn:1.footnotes" rel="footnote" class="fa fa-comment-o" style="text-decoration:none"> </a></sup> epithets are piled one upon another, for no reason except that they all begin with the same letter. Thus, to take a single example, adjectives compounded with the word <span class="frn" title="(Irish)">buan</span>, “lasting”, occur twelve times, §§ 17, 18, 19, 24, 32–3,34 (ter), 38, 41–2; not because the epithet “lasting” is appropriate (it may be, or it may not), but merely that it may alliterate with some substantive beginning with “b”. Often indeed the epithets thus heaped up are ludicrously inappropriate to the context. Thus in § 23 where the saint embarks on a cursing match with a rival saint who had offended him, his words are described as <span class="frn" title="(Irish)">nem-goirt</span>, “not bitter” because that word alliterates with “Naile”, while his opponent is made to address him as <span class="frn" title="(Irish)">diada, dercach, deg-bertach</span>, “pious, charitable,
<span class="fa fa-bookmark" title="p.98" id="pb.98"> p.98</span>
of good behaviour,” epithets which, in this connexion, have the sole merit of beginning with the same letter. The same thing may be noted in § 61, the third epithet there being <span class="frn" title="(Irish)">daennachtach</span> “humane”. This irritable and maledictory character of the saint is one of the unedifying points in his biography. Another is the way in which enormous privileges and tributes are claimed, and the most awful punishments, temporal and eternal, are threatened for the slightest infringement of them, §§ 27, 36, 39, 40, 47, 50, 53–59. These however are defects which it shares with other compositions of the same class, (<span class="title" title="book">Vitae Sanctorum Hiberniae</span>, pp. 113, 135, 173).</p><p>The value of the historical framework of the Life may be judged from the following facts. <span class="ps" title="saint">Naile</span> is made the son of  <span class="ps">Aengus</span> son of <span class="ps">Nadfraech, king of <span class="pn">Munster</span></span>, who died in 490 or 491, while  <span class="ps">Luan</span>, whose baptism by <span class="ps" title="saint">Naile</span> is made the ground of the enormous grants alleged to have been made to the saint, is made sixth in descent from  <span class="ps">Cairbre <span class="an">Damairgit</span></span>, § 31, who died in 513. Making the usual allowance of thirty years to a generation this would make <span class="ps">Luan</span>'s date somewhere in the neighbourhood of 690. After this it is a small matter that he is made a contemporary of <span class="ps" title="saint">Columba</span>, d. 597, <sup id="fnref:2.footnotes">2<a href="#fn:2.footnotes" rel="footnote" class="fa fa-comment-o" style="text-decoration:none"> </a></sup> and successor for nine years <sup id="fnref:3.footnotes">3<a href="#fn:3.footnotes" rel="footnote" class="fa fa-comment-o" style="text-decoration:none"> </a></sup> of <span class="ps" title="saint">Molaisse of <span class="pn">Devenish</span></span> who died in 564 or 571, and that he continued his predecessor's alliance with <span class="ps" title="saint">Maedoc</span>, d. 626.</p><p>But if the alleged connexion with <span class="ps" title="saint">Maedoc</span> is chronologically dubious, from the literary point of view it is of some interest. For the <span class="ps" title="saint">Maedoc</span> of this Life is not the purely southern saint, the founder of Ferns, as in the ordinary <span class="title" title="book">Lives of Maedoc</span>, both Latin and Irish; he is the northern saint, the patron of Breifne, §§ 24, 54, 55. Now this view is only found in the second <span class="title" title="book">Irish Life of Maedoc</span>, printed in <span class="title" title="book">Bethada Náem nÉrenn</span> 1, 190–290, in which it is conflated with the southern sources, ib., pp. 33–37. The dependence of our Life on <span class="ps" title="saint">Maedoc <span class="gn">II</span></span> seems therefore clear. But the matter is clinched when we notice that six stanzas in one of the poems in our Life, §§ 58, 59, are borrowed bodily from a poem in <span class="ps" title="saint">Maedoc <span class="gn">II</span></span>, §§ 272–3, with only such slight changes as were necessary to fit them into their new context. Our Life is therefore later than <span class="ps" title="saint">Maedoc <span class="gn">II</span></span>. On the other hand, as pointed out in the notes, it is one of the sources of <span class="ps">Manus O'Donnell</span>'s <span class="title" title="book">Life of St. Columba</span>, compiled early in the sixteenth century, to which it has supplied two incidents. <sup id="fnref:4.footnotes">4<a href="#fn:4.footnotes" rel="footnote" class="fa fa-comment-o" style="text-decoration:none"> </a></sup> <span class="ps">Naile</span>, like the two saints with whom he is associated in this volume, is not mentioned in any of the chronicles, but, like them,<span class="fa fa-bookmark" title="p.99" id="pb.99"> p.99</span>

he has left his mark on local traditions. <sup id="fnref:5.footnotes">5<a href="#fn:5.footnotes" rel="footnote" class="fa fa-comment-o" style="text-decoration:none"> </a></sup> And if his position in time is problematical, his local associations are clear. With the exception of the preliminary settlement at Inver, the whole scene is laid in the district of Lough Erne, and all the saints associated with Naile come from the same region (see especially § 29).</p><p>The story of his birth is inserted by the <span class="on" title="family">O'Clerys</span> from this Life in the <span class="title" title="book">Martyrology of Donegal</span> at Jan. 27th, the day of his festival. The Life is obviously incomplete, and <span class="ps" title="Michéal Ó Cléirigh: scholar">Michael O'Clery</span> in his colophon speaks of it as a fragment. He also complains that the MS. from which he copied it was “unclear”, and it is evident that in one or two places he could not read his exemplar. This belonged to <span class="ps">Niall <span class="an">Meirgech</span> Mac Sweeny <span class="an">Banagh</span></span>, who is probably the Niall whose slaying on Derryness, off the Coast of Donegal, is mentioned by the <span class="title" title="book:Annals of the Four Masters">Four Masters</span> under 1588. <span class="ps" title="John Colgan: scholar">Colgan</span> at Jan. 27th gives some notes on <span class="ps">Naile</span>, but makes little use of this Life which he speaks of as “quaedam mutila et apocrypha”.</p><p>In editing this Life I have once more had the assistance of the accurate scholarship and wide reading of <span class="ps" title="scholar">Miss Maud Joynt</span>, who has made many useful suggestions and corrections by which I have profited largely.</p></div><hr/><div class="Original Dedication"><p>Piae memoriae <span class="ps" title="John Colgan: scholar">Iohannis Colgani</span> eivsqve sociorum ex Ordine Sancti Francisci imprimis <span class="ps" title="Michéal Ó Cléirigh: scholar">Michaelis O'Clery</span> qvi inter persecvtionis procellas inter bella tam civilia qvam externa in exsilio et egestate monvmentis patriae lingvae et Historiae servandis constantem operam navavervnt hos meos qvalescvmqve labores D. D. D.</p></div><hr/></div><!--body matter (assumes div0)--><div id="body"><h2>Unknown author</h2><h3>Edited by Charles Plummer</h3><!--div0: thisdiv=div0, # (nth=1) head="Betha Naile"--><!--Heading quâ heading--><h1 id="d28492e662">Betha Naile</h1><span class="fa fa-book" title="folio 129r" id="mls.129r"> 129r</span><span class="fa fa-bookmark" title="p.100" id="pb.100"> p.100</span><a name="section.d28492e667">‍</a><h2 class="page-title" id="d28492e667">1.</h2><p>Rí ro gabhastair flaithes ⁊ forlamh<span class="ex">us</span> for dá cóicc<span class="ex">edh</span> <span class="pn">Mum<span class="ex">an</span></span> fecht n-aill .i. <span class="ps">Aong<span class="ex">us</span></span> m<span class="ex">a</span>c Nad F<span class="ex">r</span>aich, m<span class="ex">i</span>c Cuirc, m<span class="ex">i</span>c Luighd<span class="ex">ech</span>, m<span class="ex">i</span>c Oil<span class="ex">el</span>la Flan<span class="ex">n</span> Bicc, m<span class="ex">i</span>c Fiach<span class="ex">ach</span> Muillethai<span class="ex">n</span>, m<span class="ex">i</span>c Eog<span class="ex">ai</span>n Móir, mic Oil<span class="ex">el</span>la Oluim. <span class="ex">Ocus</span> ro gabhastair an t-Aong<span class="ex">us</span>-sin láin-righe <span class="pn">Leithe moir Mogha</span>, ⁊ ro báoi ceithre bliadna t<span class="ex">r</span>iochat i r-righe uaistibh. <span class="ex">Ocus</span> as í fa bain-ceile don degh-rígh-sin .i. <span class="ps">Eithne</span>, i<span class="ex">ngen</span> <span class="ps">Chriomtain<span class="ex">n</span></span> chosccaraigh; ⁊ as í rucc an clan<span class="ex">n</span> oird<span class="ex">er</span>c do<span class="ex">n</span> righ-si<span class="ex">n</span> .i. <span class="ps">Eochaid</span> m<span class="ex">a</span>c Aeng<span class="ex">us</span>a rob áird-rí a h-aithle a ath<span class="ex">ar</span>.</p><a name="section.d28492e787">‍</a><h2 class="page-title" id="d28492e787">2.</h2><p>Is do<span class="ex">n</span> <span class="ps">Eitne</span>-sin tarfás an aisling inggnáthach iongant<span class="ex">ach</span> .i. toirrces do theccmáil di, ⁊ a follamhnucc<span class="ex">adh</span> go lán-urlamh, ⁊ cuilén feidhm-n<span class="ex">er</span>tmhar fer-chon do breith don toirrces-si<span class="ex">n</span>, ⁊ a fortracc<span class="ex">adh</span> a lemhla<span class="ex">cht</span> gur bo lan d'as ⁊ d'fir-leml<span class="ex">acht</span>, gach aird ⁊ gach u<span class="ex">cht</span>ach i <span class="pn">n-Eirin<span class="ex">n</span></span> da éis. Ocus bedhgais an ríog<span class="ex">an</span> as a codladh re h-iongant<span class="ex">aigh</span>e na h-aislinge, ⁊ ro dúisigh sí an rí go ro-urlamh, ⁊ do-ronsat na roin<span class="ex">n</span>-si:

<blockquote class="docindoc poem"><ol><li class="lg" value="1">Aisling at-<span class="ex">con</span>narc gan col,<br/>A Aongais na nech n-athlamh,<br/>A rí <span class="pn">Clíach</span>, as ríoghdha an goil,<br/>Tucc imsniomh mór im menm<span class="ex">ain</span>.</li><li class="lg" value="2">At-<span class="ex">con</span>narc ben torrach trom,<br/>A Aongais na roscc ro-mall,<br/>A rí <span class="pn">Mum<span class="ex">an</span></span>, as mór cairt,<br/>Re h-edh náoi míos gan malairt.</li><li class="lg" value="3">Ro lamnadh me da eis soin,<br/>A meic <span class="ps">Nadfraoich</span> feidm-n<span class="ex">er</span>tm<span class="ex">air</span>,<br/>Assedh rucc<span class="ex">us</span>, a ded geal,<br/>Cuilén feramhail fer-chon.</li><span class="fa fa-bookmark" title="p.101" id="pb.101"> p.101</span><span class="fa fa-book" title="folio 129v" id="mls.129v"> 129v</span><li class="lg" value="4">Fothraiccther a lemhnacht lán<br/>An cuilen <span class="ex">con</span>a becc snámh,<br/>Gur' bó lán gach íath re a lin<span class="ex">n</span><br/>Do lemhl<span class="ex">acht</span> uile i <span class="pn">n-Eirin<span class="ex">n</span></span>.</li><li class="lg" value="5">Do raid <span class="ps">Aongas</span> fa geal cnes:<br/>Bérair m<span class="ex">a</span>c, budh é do les,<br/>Lionf<span class="ex">aidh</span> an <span class="pn">Éire</span> gan fheall<br/>Da chráb<span class="ex">udh</span> 's dá caoimh-leigean<span class="ex">n</span>.</li><li class="lg" value="6">Do-rad <span class="ps">Patraicc</span> benn<span class="ex">acht</span> m-buai<span class="ex">n</span><br/>Duit is damh i <span class="pn">c-Caiseal</span> cr<span class="ex">úaidh</span>,<br/>An u<span class="ex">air</span> t<span class="ex">uc</span>sam an baile bin<span class="ex">n</span><br/>Do <span class="ps">Pat<span class="ex">r</span>aicc</span> mor m<span class="ex">a</span>c Calpu<span class="ex">ir</span>n<span class="ex">n</span>.</li><li class="lg" value="7">Do raidh riot go m-bérta m<span class="ex">a</span>c<br/>Damh, a inghen as geal glac,<br/>Gomadh lan beoil f-fer <span class="pn">n-Eiren<span class="ex">n</span></span><br/>Da chrabhadh 's da cháoimh-léighen<span class="ex">n</span>.</li><li class="lg" value="8">A inghen <span class="ps">Criomhtain<span class="ex">n</span></span> na neach n-<span class="ex">ar</span>d,<br/>Bí go subhach, a gheal gh<span class="ex">ar</span>g,<br/>Ag sin d<span class="ex">ui</span>t, gid geal do lí,<br/>Breth urlamh na h-aislingi.<br/><span class="trailer">Aisli<span class="ex">n</span>g.</span></li></ol></blockquote></p><a name="section.d28492e1044">‍</a><h2 class="page-title" id="d28492e1044">3.</h2><p>Ciod t<span class="ex">r</span>a <span class="ex">acht</span> do chaithsett gan imsniomh gan uiresb<span class="ex">aid</span>h a ríghe go
   ro-chonáigh, g<span class="ex">ur</span> toirrcedh an ríog<span class="ex">an</span>, ⁊ rucc gein mór
   oirdeirc meic don toirrces-sin. <span class="ex">Ocus</span> an u<span class="ex">air</span> dob áil a breith da
   baist<span class="ex">edh</span>, tainic an t-aingel <span class="ex">ar</span> beind na h-altora a b-fiadh<span class="sup" title="By Charles Plummer">n</span><span class="ex">us</span>e cáich go coitchean<span class="ex">n</span>, ⁊ do raidh
   riu do glór glan-fholl<span class="ex">us</span>: “Tab<span class="ex">air</span>ter <span class="ps">Naile</span>
    d'ain<span class="ex">m</span> <span class="ex">a</span>r an óicc-lenamh, doigh amh b<span class="ex">ud</span> naomtha an or-coin<span class="ex">n</span>el,
    ⁊ creidf<span class="ex">id</span> cách uile don cháoimh-erlam.”</p><a name="section.d28492e1112">‍</a><h2 class="page-title" id="d28492e1112">4.</h2><p>Cid t<span class="ex">r</span>a <span class="ex">acht</span> ro h-oiledh an t-óic-lenamh i<span class="ex">ar</span> sin, ⁊ bá lán do rath on righ-aingeal gach briat<span class="ex">har</span> <span class="ex">da</span> c-canadh gan con<span class="ex">n</span>tab<span class="ex">air</span>t. <span class="ex">Ocus</span> bá doctúir an dluith-erlamh a c-cion<span class="ex">n</span> a seacht m-bliadhan gan <span class="ex">con</span>ntab<span class="ex">air</span>t an<span class="ex">n</span> sna sea<span class="ex">cht</span> nealadnach<span class="ex">aib</span> sáeora <span class="fa fa-book" title="folio 130r" id="mls.130r"> 130r</span> re a sír-iomrádh. Is an<span class="ex">n</span>sin do ord<span class="ex">aigh</span> an t-aingeal do<span class="ex">n</span> troimchler<span class="ex">iuch</span> tocht go <span class="ps">Colum Cille</span> go n-ordaicchedh an<span class="ex">n</span>óid gan<span class="fa fa-bookmark" title="p.102" id="pb.102"> p.102</span>

u<span class="ex">ir</span>esbhaidh don oicc-lenamh, ⁊ áit a n-dingn<span class="ex">edh</span> sé comhn<span class="ex">aidh</span>e le na cléir ⁊ le na cloicc-mion<span class="ex">n</span>aibh.</p><a name="section.d28492e1196">‍</a><h2 class="page-title" id="d28492e1196">5.</h2><p><span class="ex">Ocus</span> ro gluais<span class="ex">edh</span> le <span class="ps">Naile</span> don naom-thoiscc-si<span class="ex">n</span> <span class="gloss">no nao<span class="ex">m</span>-thecc<span class="ex">us</span>cc</span> gu na coimiti cler<span class="ex">ech</span> re a cois. Is e áit a raibhe <span class="ps">Colui<span class="ex">m</span> Cille</span> m<span class="ex">a</span>c Feidhlim<span class="ex">idh</span>, m<span class="ex">i</span>c Ferg<span class="ex">us</span>a Cennfada, m<span class="ex">i</span>c C<span class="ex">on</span>uill Gulb<span class="ex">an</span>, m<span class="ex">i</span>c Neill Naoighiall<span class="ex">aigh</span>, ag <span class="pn">Inb<span class="ex">er</span></span> nua-chroth<span class="ex">ach</span> <span class="ps">Naile</span> ag salm-gabhail a shalm, ⁊ ag bin<span class="ex">n</span>-gabhail a bíaide, ⁊ ag mol<span class="ex">adh</span> an Duilemai<span class="ex">n</span> go diochra, ⁊ cleir<span class="ex">igh</span> <span class="pn">Leithe Cuin<span class="ex">n</span></span> ina coimhitte<span class="ex">cht</span>, go f-facat<span class="ex">ar</span> an bhuidhen céim-lescc clocc-naomhtha da n-ion<span class="ex">n</span>s<span class="ex">aigh</span>i, ⁊ óig-bile nua nárach a c-ceirt-medhón na c-cleir<span class="ex">ech</span> da c-coimh-thecc<span class="ex">us</span>cc, ⁊ míle aingeal oirmidn<span class="ex">ech</span> aga tath<span class="ex">aig</span>e gan tuiseal.</p><a name="section.d28492e1315">‍</a><h2 class="page-title" id="d28492e1315">6.</h2><p><span class="ex">Ocus</span> an u<span class="ex">air</span> do fhéch<span class="ex">us</span>tair <span class="ps">Coluim Cille</span> <span class="ex">con</span>a cléircibh <span class="ex">ar</span> <span class="ps">Naile</span> cona nós-buidhin, ro leiccet<span class="ex">ar</span> <span class="ex">ar</span> a n-glúinibh dó íatt. <span class="ex">Ocus</span> ó 't-<span class="ex">con</span>n<span class="ex">air</span>c <span class="ps">Naile</span> an onóir-sin ag in príomaidh pen<span class="ex">n</span>-chorcra paid<span class="ex">er</span>-bhin<span class="ex">n</span> aga tabhairt dó b<span class="ex">úd</span>déin, ro léiccest<span class="ex">air</span> a glúine go talm<span class="ex">ain</span> go tin<span class="ex">n</span>esn<span class="ex">ach</span> d'umhla don úasal erlamh. <span class="ex">Ocus</span> tuccatt<span class="ex">ar</span> téora pócc d'araile go tin<span class="ex">n</span>easn<span class="ex">ach</span> .i. <span class="ps">Colum Cille</span> ⁊ <span class="ps">Naile</span>, ⁊ do fherat<span class="ex">ar</span> na cléir<span class="ex">igh</span> comh-fáilte f<span class="ex">r</span>is <span class="ex">ar</span>chena; ⁊ at-b<span class="ex">er</span>t <span class="ps">Colum Cille</span> na briathra-sa:</p><p><blockquote class="docindoc poem"><ol><li class="lg" value="1">Mochen do theacht <span class="corr" title="Corrected from ‘búddhes’ Anon">andes</span>,<br/>A Naile, d'ár núa-les,<br/>Do gebha, a naoimh as bin<span class="ex">n</span> glor,<br/>Ar n-aoibh <span class="ex">ocus</span> ar n-onoir.</li><li class="lg" value="2">Do raidh rim aingel do nimh,<br/>A Choluim Chille cráibht<span class="ex">igh</span>,<br/>D'iarr<span class="ex">aidh</span> mennait ort-sa sin<br/>A m-biadh mo cluicc 's mo cleir<span class="ex">igh</span>.</li><li class="lg" value="3">Do ráidh <span class="ps">Colum Cille</span> cáidh:<br/>Benn<span class="ex">aigh</span> an baile-si attám,<br/>Dena reclés griobh<span class="ex">dha</span> glan<br/>An<span class="ex">n</span>, a mheic rígh móir <span class="pn">Mum<span class="ex">an</span></span>.</li><span class="fa fa-bookmark" title="p.103" id="pb.103"> p.103</span><li class="lg" value="4">Éirgis, <span class="ps">Náile</span> niamhdha,<br/><span class="ex">Is</span> <span class="ps">Coluim</span>, ba radh ríaghla,<br/>Is bennaighter léo an baile glan,<br/>It<span class="ex">er</span> og <span class="ex">ocus</span> érlamh.</li><li class="lg" value="5">Toccbais <span class="ps">Naile</span> a lamha<br/>Le Día gur ghuidh go dána,<br/>Go f-faghbadh biadh <span class="ex">is</span> deoch dil<br/>Do <span class="ps">Choluim</span> <span class="ex">con</span>a chléircibh.</li><li class="lg" value="6">Ba lán d'iascc an t<span class="ex">r</span>aigh uile,<br/>Bá mór<span class="ex">dha</span> a míorbhuile,<br/>Ba lán do cruitnecht corc<span class="ex">r</span>a<br/>An tracht, bá cúis ro-mholta.</li><li class="lg" value="7">Slé<span class="ex">cht</span>ait na cleirigh uile<br/>Le faicsin na míorbhuile,<br/>M<span class="ex">ét</span> a fherta taobh re taoibh,<br/><span class="ex">Ocus</span> óicce an mhacáoimh.</li><li class="lg" value="8"><span class="pn">Inbher Naile</span> an átha<br/>A ainm go laithe an bhrátha<br/>Bron<span class="ex">n</span>aim, <span class="ex">ar</span> <span class="ps">Colaim</span> na <span class="corr" title="Corrected from ‘cnedh’ Anon">c-cned</span>,<br/>Duit, a Naile, as mochen.<br/><span class="trailer">Mochen.</span></li></ol></blockquote></p><a name="section.d28492e1603">‍</a><h2 class="page-title" id="d28492e1603">7.</h2><p>Cid t<span class="ex">r</span>a <span class="ex">acht</span> co caithestair <span class="ps">Naile</span> go fert<span class="ex">ach</span> fíal-náir<span class="ex">ech</span>, ⁊ go craibht<span class="ex">ech</span> coisreccta bladh da reimhes a <span class="pn">n-Inb<span class="ex">er</span> Náile</span>, ⁊ ro delbadh leis and réiclés sáothrach, ⁊ d<span class="ex">ur</span>theach dúr-c<span class="ex">r</span>áibhtech do shaer-ghabháil a shalm-léighin<span class="ex">n</span>, ⁊ do trén-mol<span class="ex">adh</span> a Thiccerna, gur bó scc<span class="ex">r</span>ios do mhór-peacadh ⁊ do mícreidemh na h-<span class="ex">ár</span>d-<span class="pn">Ér<span class="ex">enn</span></span> ferta an náoimh 'ga n-in<span class="ex">n</span>isin.</p><a name="section.d28492e1659">‍</a><h2 class="page-title" id="d28492e1659">8.</h2><p>Cid t<span class="ex">r</span>a <span class="ex">acht</span> as í-sin u<span class="ex">air</span> ⁊ aims<span class="ex">er</span> <span class="fa fa-book" title="folio 131r" id="mls.131r"> 131r</span> tarla <span class="ps">Mo Laisi Daimh-In<span class="ex">n</span>si</span> ina <span class="ex">áir</span>d-legaid oiregh<span class="ex">dha</span>, ⁊ da náomh deg da muin<span class="ex">n</span>tir a n-ionad na n-apstol ina timcell. '<span class="ex">Ar</span> sin ro gabh gal<span class="ex">ar</span> gaibht<span class="ex">ech</span> g<span class="ex">r</span>od-urlamh <span class="ps">Mo Laisi</span> ar in lath<span class="ex">air</span>, ⁊ do bí aga thiomna do Dhía ⁊ do na degh-naomhaibh gan tuisel. <span class="ex">Ocus</span> at-bertat<span class="ex">ar</span> na clér<span class="ex">ig</span>: “Cia 'ga b-fágba h-ionadh, a aird-erlaimh?<span class="fa fa-bookmark" title="p.104" id="pb.104"> p.104</span>

nó cía b<span class="ex">ús</span> m<span class="ex">a</span>c díadha d'ar n-degh-mún<span class="ex">adh</span>, do scc<span class="ex">r</span>ios ar b-peact<span class="ex">ach</span>, ⁊ do dhíorg<span class="ex">adh</span> ar n-díadhachta?” “Cia ámh aga f-fúicfin<span class="ex">n</span>?” ar <span class="ps">Mo Laisi</span>, “<span class="ex">acht</span> ag nan éo fhosaightech ulla<span class="ex">mh</span>-ghlic, ⁊ ag an coin<span class="ex">n</span>ill diadha degh-c<span class="ex">r</span>aibht<span class="ex">igh</span> .i. 'gum dalta, ⁊ 'gum degh-brath<span class="ex">air</span> .i. ag <span class="ps">Naile</span> nósmh<span class="ex">ar</span>-ghlic? ⁊ muna chreiti<span class="sup" title="By Charles Plummer">dh</span>-si an cleirech do chaomh-togha damh-sa ⁊ do Dhia, an clocc céoil-bhin<span class="ex">n</span> corp-slan-sa fam cion<span class="ex">n</span>-sa lingf<span class="ex">idh</span> ar ucht anti d<span class="ex">ár</span>ab diongmala a<span class="ex">n</span> deigh-ionad”.</p><p>Cid t<span class="ex">r</span>a <span class="ex">acht</span> a h-aithle na h-iomaccallma-si<span class="ex">n</span> do scc<span class="ex">ar</span> a anam re a cholain<span class="ex">n</span>, go rucc<span class="ex">adh</span> a anam gan amh<span class="ex">arus</span> do coimhlíon<span class="ex">adh</span> na náoi n-ord n-aingl<span class="ex">idh</span>i. <span class="ex">Ocus</span> m<span class="ex">ar</span> do bhattar aga coisrecc<span class="ex">adh</span>, ⁊ na naoimh aga niamh-torramha, as an<span class="ex">n</span> tainic <span class="ps">Naile</span> da ion<span class="ex">adh</span> 'si<span class="ex">n</span> airm i r-raibhe; m<span class="ex">ar</span> do batt<span class="ex">ar</span> an<span class="ex">n</span>, g<span class="ex">ur</span> ling an clocc ceoilbhind caoimh-fertach ó chion<span class="ex">n</span> <span class="ps">Mo Laisi</span> a b-fiadn<span class="ex">us</span>e na c-cléir<span class="ex">ech</span>, g<span class="ex">ur</span> thoirnestair ar ucht an naoi<span class="ex">mh</span>-chléir<span class="ex">igh</span>, g<span class="ex">ur</span> ca<span class="ex">n</span>at<span class="ex">ar</span> na cleir<span class="ex">igh</span> ag f<span class="ex">er</span>tai<span class="ex">n</span> failte:</p><a name="section.d28492e1913">‍</a><h2 class="page-title" id="d28492e1913">9.</h2><p><blockquote class="docindoc poem"><ol><li class="lg" value="1">Mall th'imtecht 'ar t-teacht <span class="ex">ar</span> séd,<br/>A Naile, ni h-im<span class="ex">ar</span>bhrecc,<br/>Ni ruccais 'na bheth<span class="ex">aid</span> bí<br/>Ar <span class="ps">Mo Laisi Daimh-In<span class="ex">n</span>sí.</span></li><span class="fa fa-book" title="folio 131v" id="mls.131v"> 131v</span><li class="lg" value="2">O thes<span class="ex">da</span> m'oide díadha,<br/><span class="ps">Mo Laisi</span>, fa reidh riagla,<br/>Cenn c<span class="ex">r</span>áb<span class="ex">aidh</span> <span class="pn">Eren<span class="ex">n</span></span> uile,<br/>Fa díadha, fa degh-duine.</li><li class="lg" value="3">Tucc comh<span class="ex">artha</span> duin<span class="ex">n</span>e re n-ecc<br/><span class="ps">Mo Laisi</span> nach ca<span class="ex">n</span>adh b<span class="ex">r</span>ecc,<br/>Antí <span class="ex">ar</span> a t-toi<span class="ex">r</span>nf<span class="ex">edh</span> clocc cain,<br/>B<span class="ex">údh</span> é <span class="ex">ar</span> t-tig<span class="ex">er</span>na <span class="ex">ar</span> talm<span class="ex">ain</span>.</li><li class="lg" value="4"><span class="ex">Ar</span> c-cen<span class="sup" title="By Charles Plummer">n</span> duit, a naoi<span class="ex">mh</span> nemh<span class="ex">dha</span>,<br/>A Naile nua-dealb<span class="ex">dha</span>,<br/>Gabh tig<span class="ex">er</span>n<span class="ex">us</span> oirn ré seal,<br/>Go raibh go cóir <span class="ex">ar</span> c-creidemh.</li><li class="lg" value="5">A <span class="pn">n-Dai<span class="ex">mh</span>-inis</span> na c-clocc m-bin<span class="ex">n</span><br/>Do bí <span class="ps">Naile</span>, is d<span class="ex">er</span>bh lin<span class="ex">n</span>,<br/>Ticc re h-edh náoi m-bin<span class="ex">n</span> m-bliadhna<br/>Do corucc<span class="ex">adh</span> <span class="ex">ar</span> c-caoi<span class="ex">mh</span>-ríaghla.</li><span class="fa fa-bookmark" title="p.105" id="pb.105"> p.105</span><li class="lg" value="6">Fa mór a crab<span class="ex">udh</span> 'sa chert,<br/>Fa diadha, fa dlúith a re<span class="ex">ch</span>t,<br/>Fa nao<span class="ex">mh</span>tha, fa maith a clí<br/>Eter chléircibh <span class="pn">Dai<span class="ex">mh</span>-In<span class="ex">n</span>si</span>.</li><li class="lg" value="7">Fa buid<span class="ex">ech</span> naoi<span class="ex">mh</span> <span class="pn">Leithe Cuin<span class="ex">n</span></span>,<br/>Is naoi<span class="ex">mh</span> <span class="pn">Leithe Mogha</span> moill,<br/>Do <span class="ps">Naile</span> n<span class="ex">ár</span> ch<span class="ex">ar</span> ba,<br/>'S da briat<span class="ex">r</span>aibh mine malla.<br/><span class="trailer">Mall.</span></li></ol></blockquote></p><a name="section.d28492e2156">‍</a><h2 class="page-title" id="d28492e2156">10.</h2><p>Cid t<span class="ex">r</span>a <span class="ex">acht</span> o't-cuala <span class="ps">M'Aedhocc</span> ferta iom<span class="ex">dha</span> iola<span class="ex">r</span><span class="ex">dha</span> an naoi<span class="ex">m</span>-sin, .i. <span class="ps">Náile</span>, ⁊ g<span class="ex">ur</span> uó náemh díles degh-ion<span class="ex">n</span>raic a n-ionad <span class="ps">Mo Laisi</span> h-é, do chu<span class="ex">ir</span> teachta chuicce do dhaingniucc<span class="ex">adh</span> an dluth-chadaigh, ⁊ do certucc<span class="ex">adh</span> a caoi<span class="ex">mh</span>-creidimh amhail ro baoi et<span class="ex">er</span> <span class="ps">Mo Laisi</span> ⁊ <span class="ps">M'Aedhócc</span>, ⁊ is é ion<span class="ex">adh</span> urmaisn<span class="ex">ech</span> áir<span class="ex">idh</span>e do gabhadh ag na glain-érlamhaibh .i. <span class="pn">Díseart turch<span class="ex">ar</span>thach taitnemh-glan na t-Top<span class="ex">ar</span></span>, frisa ráiter <span class="pn">Ceall nóis-bhrethach Naile</span> aníu; ⁊ d<span class="ex">ár</span>bho comhain<span class="ex">m</span> <span class="pn">Cluain Cao<span class="ex">mh</span></span> ga<span class="ex">n</span> <span class="ex">con</span>ntab<span class="ex">air</span>t, no gur gabh<span class="ex">us</span>tair <span class="ps">Da Th'Ernocc</span> an t<span class="ex">r</span>íath-bhaile.</p><p>Cid t<span class="ex">r</span>a <span class="ex">acht</span> <span class="ex">immorro</span> tainic <span class="ps">Naile</span> <span class="ex">con</span>a mhóir-chleir ⁊ <span class="ps">Máedhocc</span> <span class="ex">con</span>a mhancaibh a c-coin<span class="ex">n</span>e na comhdála-sin g<span class="ex">us</span>in caoimh-cill chloicc-fert<span class="ex">aigh</span>, ⁊ ro suidh <span class="ps">Naile</span> <span class="ex">con</span>a mhór-cléir <span class="ex">ar</span> mull<span class="ex">ach</span> na mór-thulcha, ⁊ a <span class="fa fa-book" title="folio 132r" id="mls.132r"> 132r</span> drui<span class="ex">m</span> risan c-cairthe os cind an bhaile. <span class="ex">Ocus</span> do ghabh íota adhbhal é ar in láthair-sin; ⁊ do ghairestair <span class="ps">Flan<span class="ex">n</span>án</span> mac Fiachna, m<span class="ex">i</span>c Ferg<span class="ex">us</span>a, chuicce, ⁊ do ráidh ris dol go náom<span class="ex">aibh</span> an bhaile g<span class="ex">an</span> búa<span class="ex">n</span>-toirmescc d'i<span class="ex">ar</span>r<span class="ex">aidh</span> dighe go deif<span class="ex">ir</span>ech. <span class="ex">Ocus</span> do imtigh <span class="ps">Flandá<span class="ex">n</span></span> leis na tosccaibh-sin, ⁊ do iarr deoch <span class="ex">ar</span> <span class="ps">Da T'<span class="ex">Er</span>nóc</span> dá tig<span class="ex">er</span>na; ⁊ dó ér ⁊ do eitigh <span class="ps">Da T'Ernóc</span> na toscca-sin, ⁊ is edh as-bert: “Amhail do-rin<span class="ex">n</span>e<span class="sup" title="By Charles Plummer">s</span>-sa uiscce le mo míorbuilibh féin ⁊ lém fertaibh, dén<span class="ex">aidh</span> an cenn-sin creidimh ⁊ crab<span class="ex">aidh</span> Leithe Cuin<span class="ex">n</span> a cheirt-leithéitt”.</p><p><span class="ex">Ocus</span> do imtigh <span class="ps">Flan<span class="ex">n</span>án</span> go fúasaid<span class="ex">ech</span> frisna frecc<span class="ex">ar</span>thaibh-sin, ⁊ do in<span class="ex">n</span>is dá oide sgéla. <span class="ex">Ocus</span> do lon<span class="ex">n</span>aig<span class="ex">edh</span> <span class="ps">Naile</span> go neimhn<span class="ex">ech</span> do na comhraitibh-sin, ⁊ is aml<span class="ex">aidh</span> ro báoi, ⁊ a bhachall bhúain-fh<span class="ex">er</span>tach go dírech ina dhes-láimh, ⁊ t<span class="ex">u</span>c<span class="ex">us</span>t<span class="ex">air</span> urc<span class="ex">ar</span> t<span class="ex">ar</span>sna na <sup id="fnref:6.footnotes">6<a href="#fn:6.footnotes" rel="footnote" class="fa fa-comment-o" style="text-decoration:none"> </a></sup> tri lan-<span class="ex">air</span> don bhachaill blaith-g<span class="ex">r</span>eanta, go n-deach<span class="ex">aid</span> fo búain-lecaibh na talm<span class="ex">an</span> go tin<span class="ex">n</span>easn<span class="ex">ach</span>; ⁊ do ráidh <span class="ps">Naile</span><span class="fa fa-bookmark" title="p.106" id="pb.106"> p.106</span>

go neimhn<span class="ex">ech</span>: “Len, a Fhlan<span class="ex">n</span>áin, mo bhachall, ⁊ beir let mo cúach cloch-dercc cruith-niamh<span class="ex">dha</span>, ⁊ gibe ion<span class="ex">adh</span> a t-tiucfa a talm<span class="ex">ain</span> an bhachall, i<span class="ex">a</span>rr uiscce d<span class="ex">ár</span> n-erlamhaibh an<span class="ex">n</span>”.</p><p><span class="ex">Ocus</span> do eir<span class="ex">igh</span> <span class="ps">Flannán</span> leis an aithescc-sin, ⁊ do gabh an cúach ga<span class="ex">n</span> <span class="ex">con</span>ntab<span class="ex">air</span>t, ⁊ is e ionadh a b-fuair an bhachall blaith-ghrenta, trésan c-carraicc n-doibhriste n-dílenn, ⁊ <span class="corr" title="Corrected from ‘so deoch, ann [below the line]’ by MS">ro meabaidh</span> a sreph glan-fhúar gorm-uisge <span class="fa fa-book" title="folio 132v" id="mls.132v"> 132v</span> ina deghaid go luath-athlamh, ⁊ do chromastair an chúach fon caoimh-uisge, ⁊ do thoccaibh an m-bachaill as an m-buan-talmain, ⁊ ro gluais go <span class="ps">Naile</span> go neimh-meirtnech, ⁊ do innis na miorbuile do na cleircibh, ⁊ tucc deoch don degh-uiscce do <span class="ps">Naile</span>. <span class="ex">Con</span>adh an<span class="ex">n</span> adub<span class="ex">air</span>t <span class="ps">Flan<span class="ex">n</span>an</span>:</p><p><blockquote class="docindoc poem"><ol><li class="lg" value="1">A Naile, suairc an sed<br/>Da b-fuarais, ni h-iom<span class="ex">air</span>bhrécc,<br/>Top<span class="ex">ar</span> grianach as derbh lem<br/>T<span class="ex">r</span>e c<span class="ex">ar</span>raicc diam<span class="ex">air</span> dilean<span class="ex">n</span>.</li><li class="lg" value="2">Do theilccis do bhachaill ban<br/>A bun an chartha gan cradh<br/>T<span class="ex">ar</span>sna tri lán-<span class="ex">air</span> 'n<span class="ex">ar</span> n-dail,<br/>Fo talm<span class="ex">ain</span> di gan tóccbhail.</li><li class="lg" value="3">Is ann do thoccaibh a ceand<br/>Tre charraic diamh<span class="ex">air</span> dílen<span class="ex">n</span>,<br/>Go f-fuil uiscce g<span class="ex">r</span>ian<span class="ex">ach</span> glan<br/>Ina h-ionad go h-urlamh.</li><li class="lg" value="4">Fagbaim buadha 'gum top<span class="ex">ar</span>,<br/>Indis<span class="ex">edh</span> cach don pop<span class="ex">ul</span>,<br/>Coimhdes d'ion<span class="ex">n</span>ladh as d'ibhe<br/>Mo top<span class="ex">ar</span> co c-caoi<span class="ex">mh</span>-ghile.</li><li class="lg" value="5">Buadha ele fágbhaim air,<br/>Ar <span class="ps">Naile</span>, ba réidh stair,<br/>Slaineoch<span class="ex">aid</span> gal<span class="ex">air</span> g<span class="ex">ar</span>bha<br/>A uiscce gan fresabhra.</li><li class="lg" value="6">Iondlad go moch 'gom thop<span class="ex">ar</span><br/>Mh'aircin<span class="ex">n</span>each b<span class="ex">ús</span> reidh soch<span class="ex">air</span>,<span class="fa fa-bookmark" title="p.107" id="pb.107"> p.107</span><br/>Díol n<span class="ex">air</span>e do biadh re h-edh<br/>Do ghebha ina tigh aoidhedh.</li><li class="lg" value="7">A h-aithle ion<span class="ex">n</span>l<span class="ex">aidh</span> go luath<br/>Gab<span class="ex">aid</span> paider <span class="sup" title="By Charles Plummer">co</span> comhlúath,<br/>Saorfa mo mhainces go m-bl<span class="ex">aidh</span><br/><span class="ex">Ar</span> diabhl<span class="ex">aibh</span> 's <span class="ex">ar</span> d<span class="ex">r</span>och-peac<span class="ex">thaibh</span>.</li><li class="lg" value="8">Maircc sháireoch<span class="ex">us</span> mo cill cáidh,<br/>M<span class="ex">air</span>cc nech <span class="ex">ar</span>a t-tabr<span class="ex">a</span>t g<span class="ex">air</span>,<br/>Maircc <span class="ex">ar</span>a m-bent<span class="ex">ar</span> mo cluicc<br/>Gacha maidne 's gacha h-easpu<span class="ex">ir</span>t.</li><span class="fa fa-book" title="folio 133r" id="mls.133r"> 133r</span><li class="lg" value="9">Maircc duine téid fam termon<span class="ex">n</span>,<br/>M<span class="ex">air</span>cc shaireoch<span class="ex">us</span> mo temp<span class="ex">all</span>,<br/>Do gébha sun<span class="ex">n</span>a re t<span class="ex">r</span>eall<br/>Gairde saocchail is ifren<span class="ex">n</span>.</li><li class="lg" value="10">Is me an teine is trén loscc<span class="ex">adh</span>,<br/>Mé a<span class="ex">n</span> nath<span class="ex">air</span> is c<span class="ex">r</span>úaidh cost<span class="ex">adh</span>,<br/>B<span class="ex">ud</span> geire ina guin gha<br/>Mo cleirig is mo mion<span class="ex">n</span>a.<br/><span class="trailer">A Naile.</span></li></ol></blockquote></p><a name="section.d28492e2850">‍</a><h2 class="page-title" id="d28492e2850">11.</h2><p>

Cid t<span class="ex">r</span>a <span class="ex">acht</span>, a do-<span class="ex">con</span>nairc <span class="ps">Da T'<span class="ex">Er</span>nóg</span> na t<span class="ex">r</span>oim-ferta-si<span class="ex">n</span>, ⁊ <span class="ps">Naile</span> go neimhn<span class="ex">ech</span> 'gá indeach<span class="ex">ad</span>, ro imthigh an t-erlamh ar a ghlúin<span class="ex">ibh</span> on g<span class="ex">r</span>ían-top<span class="ex">ar</span> i r-raibhe gusan tul<span class="ex">aigh</span> i r-raibhe <span class="ps">Naile</span> <span class="ex">con</span>a cleircibh, ⁊ iss <span class="ex">edh</span> adub<span class="ex">air</span>t fris: “A éo díadha dércach deig-b<span class="ex">er</span>tach, ⁊ a coin<span class="ex">n</span>el chobhs<span class="ex">aidh</span> craibhtheach for comhlas<span class="ex">adh</span>, ⁊ a naoi<span class="ex">mh</span> riogh<span class="ex">dha</span> rathm<span class="ex">air</span>, na ben nemh dím t<span class="ex">r</span>íd m<span class="sup" title="By Charles Plummer">ór</span>-f<span class="ex">er</span>taibh”. Do fhrecc<span class="ex">air</span> <span class="ps">Naile</span> go nemh-gho<span class="ex">irt</span> na briathra-si<span class="ex">n</span> uadha, ⁊ as-b<span class="ex">er</span>t: “Ní bhenuim nemh dít, a naoi<span class="ex">mh</span>-chleir<span class="ex">igh</span>, ⁊ benfatt an baile f<span class="ex">ár</span> búain-érais <span class="ex">ar</span> n-érlamha fá fhuar-uiscce dít. Ocus fáccbhaim duit gibé crioch ina c-comhghlúaisfe, ⁊ gibe ionad i n-gébha ecclas gan amh<span class="ex">arus</span>, go m-ba h-é a sag<span class="ex">ar</span>t ag senmóir, ⁊ a deigh-cleir<span class="ex">igh</span>re dlúth-guidhe Dé ann .i. coin allta ag tochailt do reilcce, ⁊ sion<span class="ex">n</span>aigh aga s<span class="ex">r</span>úibh-ia<span class="ex">r</span>r<span class="ex">aidh</span>”.</p><p><span class="ex">Ocus</span> do fhreccair <span class="ps">Da T'Ernócc</span> na troim-aithescca-sin, ⁊ as<span class="ex">edh</span> as-b<span class="ex">er</span>t: “Fágbhaim-si gan caoir<span class="ex">igh</span> it cháoimh-cill-si”. <span class="ex">Ocus</span> do frecc<span class="ex">air</span> <span class="ps">Naile</span> é, go n-dub<span class="ex">air</span>t: “Fágbhaim-si tnuth lochta na c-cáor<span class="ex">ach</span> re na c-caoi<span class="ex">mh</span>-édaighibh”. “Fágbhaim”, <span class="ex">ar</span> <span class="ps">Da Th'Ernóc</span>,<span class="fa fa-bookmark" title="p.108" id="pb.108"> p.108</span>

“dergnaide aga bh<span class="ex">ar</span> núalot, <span class="fa fa-book" title="folio 133v" id="mls.133v"> 133v</span> ⁊ loch<span class="ex">ait</span> 'ga bhar lúath-milledh”. Do frecc<span class="ex">air</span> <span class="ps">Naile</span> é go n-dubh<span class="ex">air</span>t: “Cuirim-si na d<span class="ex">er</span>gnaitte 'sna dlúith-chuirrcibh, ⁊ na loch<span class="ex">ta</span> an<span class="ex">n</span> sna lethan-choilltibh”. <span class="ex">Ocus</span> do labh<span class="ex">air</span> <span class="ps">Da T'Ernócc</span> go n-dubh<span class="ex">air</span>t: “Fagbaim-si maisi aon oidhce ar bhar luach<span class="ex">air</span>”. <span class="ex">Ocus</span> as-b<span class="ex">er</span>t <span class="ps">Naile</span>: “Fagbai<span class="ex">m</span>-si luachair go h-ursan<span class="ex">n</span>aibh isin <span class="ex">ár</span>d-bhaile, ⁊ faccbai<span class="ex">m</span> buadha 'san m-blaith-cill .i. co m-ba h-í an tres deatach b<span class="ex">ús</span> deigh-en<span class="ex">aigh</span>e foghnamh a crích maoith-fertach <span class="pn">m-Breifne</span> .i. detach mo naoi<span class="ex">mh</span>-chilli-si, ⁊ detach móir-fhert<span class="ex">ach</span> <span class="ps">M'Aedocc</span>, ⁊ detach búan-rathm<span class="ex">ar</span> <span class="ps">Brícin</span>”.</p><p><span class="ex">Ocus</span> as-bertsat na naoimh na run<span class="ex">n</span>a-sa:

<blockquote class="docindoc poem"><ol><li class="lg" value="1">A T'Ernócc éir<span class="ex">igh</span> <span class="ex">ar</span> fecht,<br/>Fácc an baile damh tre rea<span class="ex">cht</span>,<br/>Imtigh on chill as glan lí,<br/>Ní b<span class="ex">údh</span> duit a somháini.</li><li class="lg" value="2">A Naile as bin<span class="ex">n</span> labhra,<br/>Do náemh ni fhuil do shamhla,<br/>A n-eccóir ind<span class="ex">ar</span>bthar thoir<br/>Mé om cill díles duth<span class="ex">aigh</span>.</li><li class="lg" value="3">A T'Ernócc ata 'gun c-crois,<br/>Ni diadh<span class="ex">acht</span> duit a n-dernois,<br/>Díult<span class="ex">adh</span> re duine fa digh<br/>Fa thor<span class="ex">adh</span> talman tréud<span class="ex">aigh</span>.</li><li class="lg" value="4">Fagbaim, <span class="ex">ar</span> <span class="ps">T'Ernocc</span> na t-tres,<br/>Diombuaidh caor<span class="ex">ach</span> an<span class="ex">n</span> b<span class="ex">ud</span>des.<br/>Ced lem, <span class="ex">ar</span> <span class="ps">Naile</span>, o nimh,<br/>Buaidh éd<span class="ex">aigh</span> ann is oinigh.</li><li class="lg" value="5">Iomad dergnad an<span class="ex">n</span> is loch<span class="ex">at</span>,<br/><span class="ex">Ar</span> <span class="ps">T'<span class="ex">Er</span>nóg</span> an<span class="ex">n</span> tre doch<span class="ex">ar</span>.<br/><span class="ex">Ar</span> <span class="ps">Naile</span>: Sg<span class="ex">r</span>iosfad sin<br/>Iad a c-cuirrcibh 'sa c-coilltiph.</li><li class="lg" value="6">Fagbai<span class="ex">m</span> an<span class="ex">n</span>, <span class="ex">ar</span> <span class="ps">T'Ernóc</span> cai<span class="ex">n</span>,<br/>Maisi oidhce 'ga luachair.<span class="fa fa-book" title="folio 134r" id="mls.134r"> 134r</span><br/>Biaidh, <span class="ex">ar</span> <span class="ps">Naile</span>, as derbh soi<span class="ex">n</span>,<br/>A luach<span class="ex">air</span> go h-ursan<span class="ex">n</span>aiph.</li><span class="fa fa-bookmark" title="p.109" id="pb.109"> p.109</span><li class="lg" value="7">Baistfe mé do bhaile bláith,<br/><span class="pn">Cluain Cáomh</span> ba ced-ain<span class="ex">m</span> don raith,<br/><span class="pn">Dísert Top<span class="ex">air</span></span>, as reidh ród,<br/>A ain<span class="ex">m</span> re lin<span class="ex">n</span> <span class="ps">Da T'Ernóg</span>;</li><li class="lg" value="8">Ceall <span class="ps">Naile</span>, fír an fáth,<br/>B<span class="ex">udh</span> é a h-ain<span class="ex">m</span> go thí an brath,<br/>B<span class="ex">údh</span> lem-sa an baile glan<br/>Re cráb<span class="ex">udh</span> 's re ceileabh<span class="ex">radh</span>.</li><li class="lg" value="9">B<span class="ex">udh</span> í so an tres detach glan<br/>Neoch b<span class="ex">us</span> deig-enaighe foghna<span class="ex">mh</span>,<br/>Dethach <span class="ps">Naile</span>, is glan-fot,<br/>Detach Bhricin is <span class="ps">M'Aedhóg</span>.</li><li class="lg" value="10">B<span class="ex">údh</span> oirdeirc mo baile bin<span class="ex">n</span>,<br/>B<span class="ex">ú</span>dh iom<span class="ex">dha</span> cleireach im chill,<br/>B<span class="ex">údh</span> iom<span class="ex">dha</span> dámha im dún glan,<br/><span class="ex">Ocus</span> b<span class="ex">údh</span> cruaidh a crábhadh.</li><li class="lg" value="11">Maircc nech tiucf<span class="ex">us</span> rem t-sáoire,<br/>M<span class="ex">air</span>g nech cu<span class="ex">ir</span>fhes mo dáoire,<br/>M<span class="ex">air</span>cc mhes<span class="ex">us</span> mé, ger mo ghae,<br/>M<span class="ex">air</span>cc ara m-bia m'fala-sa.</li><li class="lg" value="12">Maircc comharsain tiucfa im port,<br/>Maircc mhillfes m'fér 's mo ghort,<br/>I<span class="ex">fer</span>n it<span class="ex">er</span> shen is ócc,<br/>Is gairde sáoghail, a T'Ernóg.<br/><span class="trailer">A T'Ernoc.</span></li></ol></blockquote></p><a name="section.d28492e3506">‍</a><h2 class="page-title" id="d28492e3506">12.</h2><p>Cid t<span class="ex">r</span>a <span class="ex">acht</span> 'ar c-comhdaingniucc<span class="ex">adh</span> a chadaigh do <span class="ps">M'Aedócc</span> milis-ráitech, ⁊ do <span class="ps">Naile</span> núa-dhelbhda, ⁊ 'ar n-imtea<span class="ex">cht</span> do <span class="ps">Dá Th'Ernocc</span> go tin<span class="ex">n</span>esnach, do anastair <span class="ps">Naile</span> ag córucc<span class="ex">adh</span> na cáoim-chille, ⁊ ag reidhiucc<span class="sup" title="By Charles Plummer">adh</span> a reilcce, ⁊ ag daingniug<span class="ex">adh</span> a duirt<span class="ex">ech</span>, ⁊ ag úaisliucch<span class="ex">ad</span> a h-altórach, ⁊ ag ullmug<span class="ex">adh</span> a h-ul<span class="ex">adh</span>, ⁊ ag co<span class="ex">m</span>hdhlúthucch<span class="ex">ad</span> a cros, ⁊ acc taobh-glan<span class="ex">adh</span> a top<span class="ex">ar</span>, gur bo cill ai<span class="ex">n</span>gl<span class="ex">ech</span> ór-chloccach, nemdha, nósm<span class="ex">ar</span>, nao<span class="ex">mh</span>maiseach, diadha, <span class="corr" title="Corrected from ‘dércachhh’ Anon">dércach</span>, <span class="fa fa-book" title="folio 134v" id="mls.134v"> 134v</span> craibt<span class="ex">ech</span>, céillidhe, coisrectha asa h-aithle h-í.</p><span class="fa fa-bookmark" title="p.110" id="pb.110"> p.110</span><a name="section.d28492e3598">‍</a><h2 class="page-title" id="d28492e3598">13.</h2><p>Cid t<span class="ex">r</span>a <span class="ex">acht</span> ro comhfhúaccradh comhluad<span class="ex">ar</span> coin<span class="ex">n</span>e ⁊ co<span class="ex">m</span>dála ag cléircibh na criche gan <span class="ex">con</span>ntab<span class="ex">air</span>t, ⁊ ag ard-naomhaibh <span class="pn">Locha Éirne</span> gan amh<span class="ex">arus</span>. <span class="ex">Ocus</span> táinic da h-ion<span class="ex">n</span>saighi <span class="corr" title="Corrected from ‘sim’ by CP">séin</span> <span class="ps">Tigernach</span> tráth-urlamh taobh-faid-gheal, ⁊ <span class="ps">Ronán</span> rádh-urmaisn<span class="ex">ech</span> rathmh<span class="ex">air</span>-ghlic, ⁊ <span class="ps">Sinell</span> slé<span class="ex">cht</span>-urlamh, snuaidh-míolla, ⁊ <span class="ps">Senach</span> sochraidh sáoir-cherdach, ⁊ <span class="ps">Ferg<span class="ex">us</span></span> féichemanta follas-bhrethach, ⁊ <span class="ps">Comhgall</span> céill<span class="ex">idh</span>i clocc-náomhtha, ⁊ naoi<span class="ex">mh</span> im<span class="ex">dha</span> ele 'sa<span class="ex">n</span> co<span class="ex">mhdhá</span>il choitchin<span class="ex">n</span> sin.</p><p><span class="ex">Ocus</span> is é ionad a raibhe coin<span class="ex">n</span>e na c-caoi<span class="ex">mh</span>-cléir<span class="ex">ech</span> ag an car<span class="ex">aidh</span> chomhurd<span class="ex">r</span>aic, áit a b-fuil lec <span class="ps">Naile</span>, ⁊ 'ga n-dern<span class="ex">adh</span> an baist<span class="ex">edh</span> gan bréccnucc<span class="ex">adh</span>. Cidh t<span class="ex">r</span>a <span class="ex">acht</span> ro h-ullmaigedh le <span class="ps">Naile</span> naoimh-cleirech, ⁊ do-chuaid i n-acchaid na naomh go neimh-lescc gusan c-caraid c-comhramhaigh c-cédna, ⁊ do feradh failte ag na h-ard-naomaibh re <span class="ps">Naile</span> cona cleir. <span class="ex">Ocus</span> do moladh leo ferta ⁊ míorbuile ⁊ mo<span class="ex">r</span>-crab<span class="ex">adh</span> an naoi<span class="ex">mh</span>-cleir<span class="ex">igh</span>.</p><a name="section.d28492e3758">‍</a><h2 class="page-title" id="d28492e3758">14.</h2><p><span class="ex">Ocus</span> amhail do bhatt<span class="ex">ar</span> <span class="add" title="Added in interlinear">an<span class="ex">n</span></span> ag córucc<span class="ex">adh</span> a c-cadaigh, ⁊ ag daingniucc<span class="ex">adh</span> a n-deigh-ríaghla, ⁊ ag mosccl<span class="ex">adh</span> dá móir-fhertaibh,  <sup id="fnref:7.footnotes">7<a href="#fn:7.footnotes" rel="footnote" class="fa fa-comment-o" style="text-decoration:none"> </a></sup> an<span class="ex">n</span> at-<span class="ex">conn</span>cat<span class="ex">ar</span> an m-buidhin c-crodha c-cosccr<span class="ex">aigh</span>, ⁊ ócc m<span class="ex">a</span>camh díles deigh-dhealbh<span class="ex">dha</span> a t-t<span class="ex">ús</span> na t<span class="ex">r</span>éun-bhuidhne-sin, ⁊ ro benn<span class="ex">aighedh</span> léo go cobs<span class="ex">aidh</span> ceill-feichemhanta do <span class="ex">n</span>a cleircibh; ⁊ do freccr<span class="ex">adh</span> aca-somh sin go blasta bin<span class="ex">n</span>-b<span class="ex">r</span>iathr<span class="ex">ach</span>, ⁊ ro fi<span class="ex">ar</span>f<span class="ex">aigh</span>et<span class="ex">ar</span> na cleir<span class="ex">igh</span> a n-aoin-fea<span class="ex">cht</span> cuich í an óccshlat il-delbach anaithn<span class="ex">idh</span> út. <span class="ex">Ocus</span> ro freccradh na h-aithescca-sin aca-san, ⁊ adubhrat<span class="ex">ar</span> g<span class="ex">ur</span> mhac <span class="fa fa-book" title="folio 135r" id="mls.135r"> 135r</span> d'Irghalach, m<span class="ex">a</span>c Eignigh, m<span class="ex">i</span>c Fergusa, m<span class="ex">i</span>c Aodha, m<span class="ex">i</span>c Corbm<span class="ex">aic</span>, m<span class="ex">i</span>c Coirbre an Daimh-airgitt, m<span class="ex">i</span>c Féicc, m<span class="ex">i</span>c Deghadh Duirn, m<span class="ex">i</span>c Roch<span class="ex">ad</span>a, m<span class="ex">i</span>c Colla Foc<span class="ex">r</span>ich, m<span class="ex">i</span>c Each<span class="ex">ach</span> Doimhléin, m<span class="ex">i</span>c C<span class="ex">air</span>p<span class="ex">r</span>i Lifech<span class="ex">air</span>, ro búi ann.</p><p><span class="ex">Ocus</span> do fi<span class="ex">ar</span>f<span class="ex">aigh</span>ett<span class="ex">ar</span> na cleirigh a n-aoin-f<span class="ex">echt</span>: “C<span class="ex">r</span>ed adhb<span class="ex">ar</span> a n-gluas<span class="ex">achta</span> go grod-urlamh, ⁊ a t-toscca go tin<span class="ex">n</span>esn<span class="ex">ach</span>?” <span class="ex">Ocus</span> ro fhrecc<span class="ex">air</span> an m<span class="ex">a</span>caomh go milis-b<span class="ex">r</span>iathr<span class="ex">ach</span> an comhrádh-sin, ⁊ is <span class="ex">edh</span> adub<span class="ex">air</span>t: “<span class="ex">Ar</span> bh<span class="ex">ar</span> c-com<span class="ex">air</span>ce-si damh”, ar sé, “⁊ an<span class="ex">n</span> b<span class="ex">ar</span> c-coin<span class="ex">n</span>e do ghluaises, ⁊ is slan mo se bl<span class="ex">iadn</span>a <span class="ex">déc</span> re a n-deghairemh, ⁊ nir baist<span class="ex">edh</span> <span class="sup" title="By Charles Plummer">mé</span> o m-breith <span class="ex">gus</span>an m-búan-áois a<span class="fa fa-bookmark" title="p.111" id="pb.111"> p.111</span>

b-fuilim aníu. <span class="ex">Ocus</span> is <span class="ex">edh</span> is áil damh, mo bhaist<span class="ex">edh</span> on bhoirb-diabhal, ⁊ togha chum na Trinoide”.</p><p><span class="ex">Ocus</span> do raidsett<span class="ex">ar</span> na cléirigh, as cub<span class="ex">aidh</span> an comh<span class="ex">air</span>le, ⁊ as aithesc rioghdamna, ⁊ do fhí<span class="ex">ar</span>f<span class="ex">aigh</span>ett<span class="ex">ar</span> na cléirigh do <span class="ps">Shinell</span> shoigniomhach cía do dhénadh an baistedh gan bhréccnucc<span class="ex">adh</span>, óir is é ba h-eapscop ar na h-uasal-naomuibh, ⁊ fa shine do na saoir-cléirchibh. <span class="ex">Ocus</span> do frecc<span class="ex">air</span> <span class="ps">Sinell</span> soch<span class="ex">ar</span>-mór ⁊ adubhairt gurb é <span class="ps">Naile</span> b<span class="ex">úd</span> córa da dhénamh, úair ni raibhe bene<span class="add" title="Added in interlinear">fís</span> a m-buan-talm<span class="ex">ain</span> ina pingin<span class="ex">n</span> ag an b-prímh-cléir<span class="ex">ech</span> <span class="ex">acht</span> daingen a dhíadh<span class="ex">acht</span>a aga dlúth-coimhétt. <span class="ex">Ocus</span> do freccair <span class="ps">Naile</span> an naoimh-epscop ⁊ adub<span class="ex">air</span>t g<span class="ex">ur</span>ab dó féin do chedaigh an <span class="corr" title="Corrected from ‘táoinn’ Anon">t-aóin</span>-Día a dhlúth-bhaistt<span class="ex">edh</span>.</p><p><span class="ex">Ocus</span> do gabh tnuth ⁊ trom-form<span class="ex">a</span>t na cleirigh fan <span class="fa fa-book" title="folio 135v" id="mls.135v"> 135v</span> m-baisttedh do chettucc<span class="ex">adh</span> do <span class="ps">Naile</span> nairech-bin<span class="ex">n</span>, ⁊ asa h-aithle-si<span class="ex">n</span> tucc<span class="ex">adh</span> a ghlain-leabhar búain-fhert<span class="ex">ach</span> baistte go <span class="ps">Naile</span>, ⁊ do chan<span class="ex">us</span>tair a bhúain-leighion<span class="ex">n</span> b<span class="ex">r</span>ioghm<span class="ex">ar</span> baistthe os cion<span class="ex">n</span> an m<span class="ex">a</span>caoimh a b-fiadhnaisi na n-aird-cleir<span class="ex">ech</span>. <span class="ex">Ocus</span> tárr<span class="ex">aidh</span> a lámh-clocc, ⁊ tucc a trí lan do ghlan-uiscce an g<span class="ex">r</span>ian-locha fa cenn an m<span class="ex">a</span>cáoimh 'gá mór-bhaistedh, gur bo h-e an clocc cruth-fhalláin sin rob ath<span class="ex">air</span>, ⁊ ro ba top<span class="ex">ar</span> búan-oird<span class="ex">er</span>c baistte do <span class="ps">Lúán</span> 'ga leasucc<span class="ex">adh</span>.</p><p><span class="ex">Ocus</span> asa h-aithle sin do ghabh<span class="ex">us</span>tair <span class="ps">Naile</span> an m<span class="ex">a</span>cáemh ina u<span class="ex">cht</span>, <span class="ex">no</span> idir a dá laimh, 'ga leasucc<span class="ex">adh</span>, g<span class="ex">ur</span> cuir fon uiscce, ⁊ is aml<span class="ex">aidh</span> tainic an m<span class="ex">a</span>cáomh aníos, ⁊ bradán ball-chorcra i n-gach ladhair leis, ⁊ do tóg<span class="ex">us</span>t<span class="ex">air</span> an náomh <span class="ex">ar</span> leic nosm<span class="ex">air</span> <span class="ps">Naile</span> é. <span class="ex">Ocus</span> at-<span class="ex">con</span>n<span class="ex">air</span>c <span class="ps">Flan<span class="ex">n</span>an</span>, mac Fiachna, m<span class="ex">i</span>c Fergusa, ⁊ na cléirich ar chena na ferta-si<span class="ex">n</span>, ⁊ at-b<span class="ex">er</span>t <span class="ps">Flan<span class="ex">n</span>án</span> go fuasáidech: “Is lúthamail, nó is ionlogha tainic an ghein ghruadh-chorcra ghnúis-n<span class="ex">ár</span>ach gor<span class="ex">m</span>-rosccach ó ghlan-biastedh”. <span class="ex">Ocus</span> do fhreccair <span class="ps">Naile</span> co nós-oir<span class="ex">r</span>dheirc na h-aithescca-sin, ⁊ is <span class="ex">edh</span> adub<span class="ex">airt</span>: “As buadhach <span class="sic" title="Should be ‘ro bhaistis’ Anon">ro bhaistes</span> an bhláth-choindeal, oir b<span class="ex">údh</span> <span class="ps">Lúán</span> a ain<span class="ex">m</span> gan amh<span class="ex">arus</span> on lúth do rin<span class="ex">n</span>e an m<span class="ex">a</span>caomh 'ga bhaist<span class="ex">edh</span>.”</p><a name="section.d28492e4339">‍</a><h2 class="page-title" id="d28492e4339">15.</h2><p><span class="ex">Con</span>adh an<span class="ex">n</span> as-b<span class="ex">er</span>t <span class="ps">Naile</span>:<span class="fa fa-bookmark" title="p.112" id="pb.112"> p.112</span>

<blockquote class="docindoc poem"><ol style="list-style-type:none;"><li class="lg" value="1"> <sup id="fnref:8.footnotes">8<a href="#fn:8.footnotes" rel="footnote" class="fa fa-comment-o" style="text-decoration:none"> </a></sup><span class="ps">Luan</span> <span class="add" title="Added in supralinear by MS">os</span> g<span class="ex">a</span>c<span class="ex">h</span> lúan<br/>Go brath, cidh in<span class="ex">n</span>sa,<br/>G<span class="ex">ur</span>ab rí os cineadh na <span class="on">c-clan<span class="ex">n</span></span>-sa<br/>No go t-ti tú rim-sa.</li></ol></blockquote></p><p>Amhail at-bert:

<blockquote class="docindoc poem"><ol style="list-style-type:none;"><li class="lg" value="1"> <sup id="fnref:9.footnotes">9<a href="#fn:9.footnotes" rel="footnote" class="fa fa-comment-o" style="text-decoration:none"> </a></sup><span class="fa fa-book" title="folio 136r" id="mls.136r"> 136r</span>Tiodlaicim rath a righe<br/>Is tig<span class="ex">er</span>nus a thire<br/>Duit, a Luáin, ó so amach<br/>No co tis rim ar t-aithlech.</li></ol></blockquote></p><p>Ocus do h-imdercc<span class="ex">adh</span> fan m<span class="ex">a</span>camh uime sin ⁊ asedh adub<span class="ex">air</span>t: “Cred fa t-tiucfain<span class="ex">n</span> friot, a naoi<span class="ex">mh</span>-cleirigh?” “Fá bhern<span class="ex">adh</span> mo pingin<span class="ex">n</span>e baiste fam naoim-chléircibh duit féin ⁊ dot aicmedhaibh at diaigh”. <span class="ex">Ocus</span> do ráidhest<span class="ex">air</span> <span class="ps">Luán</span> go luath-gháir<span class="ex">ech</span>: “Slion<span class="ex">n</span>-si féin go friochnamh<span class="ex">ach</span> gach ní as dú fá dhegh-bhaistedh, go m-ba cuir, ⁊ go m-ba fiadhai<span class="ex">n</span> na náoimh-cleirigh ar in cíos-cáin-sin oníu go t-tí an bráth gan bréccnug<span class="ex">adh</span>.”</p><p><span class="ex">Ocus</span> do raidh <span class="ps">Naile</span> na briathra-sa ag ain<span class="ex">m</span>niucc<span class="ex">adh</span> na cíos-chána:

<blockquote class="docindoc poem"><ol><li class="lg" value="1"> <sup id="fnref:10.footnotes">10<a href="#fn:10.footnotes" rel="footnote" class="fa fa-comment-o" style="text-decoration:none"> </a></sup>Acc so luach do lesaighte<br/>A Luáin óicc, ar<span class="ex">m</span>-coc<span class="ex">r</span>a;<br/>Ar do bhreith o bhoirb-dhiabhal<br/>G<span class="ex">us</span>an Trínoid tócc<span class="ex">aidh</span>e,<br/>'S ar righe do troim-chin<span class="ex">idh</span>,<br/>Ar críochaibh na cuáin-<span class="pn">Eirne</span>;</li><li class="lg" value="2">Duit féin is dod cinedhaibh<br/>Dlig<span class="ex">idh</span> niamh-clocc <span class="ps">Naile</span><br/>A t-t<span class="ex">ús</span> gacha trom-catha<br/>Romaibh féin gó firinnech;</li><li class="lg" value="3">Ni brist<span class="ex">er</span> ó bhar m-biodhbhadhaibh<br/>Oraibh cath no cosg<span class="ex">ar</span>-troid,<br/>Da m-bhe <span class="sup" title="By Charles Plummer">oraibh</span> gan imresain<br/>Dínech mo chluicc comhramaigh;</li><span class="fa fa-bookmark" title="p.113" id="pb.113"> p.113</span><li class="lg" value="4">B<span class="ex">údh</span> slán é ó úr-<span class="ex">ar</span>maibh<br/>Biaidh meisi is mo míorbhuile<br/>Ett<span class="ex">r</span>aibh is gach aon urch<span class="ex">ar</span>,<br/>Chaiter ribh do ruadh-<span class="ex">ar</span>maibh.</li><li class="lg" value="5">Congm<span class="ex">aidh</span> mo cháin comram<span class="ex">ach</span><br/>Damh go díles duthr<span class="ex">acht</span>ach,<br/>'S na millfidher bh<span class="ex">ar</span> mór-flaithes<br/>Go deir<span class="ex">edh</span> an droch-saoghail.</li><li class="lg" value="6">Ag so duit an dlúth-cái<span class="ex">n</span>-si<span class="ex">n</span><br/>Dlighim-si ód chinedhaibh:<br/>Céid-sherrach gach aon lára<br/>Is céd-<span class="ex">ar</span>c gacha crán-muice<span class="fa fa-book" title="folio 136v" id="mls.136v"> 136v</span><br/>Is ced-laogh gach bó benn-bláithi,<br/>C<span class="ex">ed</span>-úan gach aon cáorach;</li><li class="lg" value="7">Agh lán as gach buan-ghabhail<br/>Do chrechaibh b<span class="ex">ar</span> c-co<span class="ex">mar</span>sa<span class="ex">n</span>,<br/>Nó, madh a t-tír a trom-ghabhail,<br/>Is agh trí n-glac gnathaigi<span class="ex">m</span><br/>D'fág<span class="ex">ail</span> úait is ot aicmedhaibh;<br/>Lan glaice 'na glan-adhair<span class="add" title="Added in supralinear">c</span><br/>Lan duirn 'na dluth-chruibh-si,<br/>Lan baisi 'na búan-erball.</li><li class="lg" value="8">Dlighim fos go fírin<span class="ex">n</span>each<br/>Corn gach circaill comhdhaingin<br/>Do dhab<span class="ex">ach</span> 's do dluth-ton<span class="ex">n</span>a,<br/>Is pun<span class="ex">n</span>ann gacha bláth-<span class="ex">ar</span>bha;<br/>Cuid dála 'na degh<span class="ex">aidh</span> séin<br/> <sup id="fnref:11.footnotes">11<a href="#fn:11.footnotes" rel="footnote" class="fa fa-comment-o" style="text-decoration:none"> </a></sup>Da gach aon d'ár n-úasal-chléir;<br/>Dligi<span class="ex">m</span> fos go fiadnais<span class="ex">ech</span><br/>Mesccan as gach mór-maistr<span class="ex">edh</span>.</li><li class="lg" value="9">Dligi<span class="ex">m</span> sc<span class="ex">r</span>epall cao<span class="ex">mh</span>-cat<span class="ex">r</span>ach<br/>O gach aon dot aicmedhaibh,<br/>It<span class="ex">er</span> mac is móir-inghin,<br/>Pingin<span class="ex">n</span> óir re a h-ain<span class="ex">m</span>niuccadh,<span class="fa fa-bookmark" title="p.114" id="pb.114"> p.114</span><br/>Nó a sé d'airccett aithlegtha;<br/>Screpall buadhac<span class="sup" title="By Charles Plummer">h</span> bain<span class="ex">n</span>sidhe<br/>Dúal damh ó gach degh-bhanais<br/>O shíol <span class="ps">Luáin</span> luaith-creach<span class="ex">aigh</span>.</li><li class="lg" value="10">Dligim caiscc go comhram<span class="ex">ach</span><br/>Ó gach táois<span class="ex">ech</span> trén nonbh<span class="ex">air</span><br/>Dot <span class="on">síol</span>, a óicc airm-neimhn<span class="ex">igh</span>;<br/>Meth do duthain droch-saoghail,<br/>Da n-obaitt an nao<span class="ex">m</span>-caiscc-sin.<br/>Cu<span class="ex">ir</span>im <span class="ps">Criost</span> a c-coraigh<span class="ex">echt</span><br/>Orm, a Luáin lúath-<span class="ex">ar</span>m<span class="ex">aigh</span>,<br/>Duit 's dod chloinn at ceirt-deagh<span class="ex">aid</span>.</li><li class="lg" value="11">Go ma moide b<span class="ex">a</span>r mó<span class="ex">r</span>-<span class="ex">con</span>ach<br/>Do biadh is do bláith-édach,<br/>D'eallach <span class="ex">ocus</span> d'ion<span class="ex">n</span>masaibh,<br/>Mo cáin gan a dísliuccadh.</li><li class="lg" value="12">Adeirim ina degh<span class="ex">aid</span> sein,<br/>Da millti an mó<span class="ex">r</span>-cáin-si,<br/>Do-béra me mitreisi<br/>Oirbh fa criochaib comh<span class="ex">ar</span>san;</li><li class="lg" value="13">Do-b<span class="ex">ér</span> gorta gér-ghaibt<span class="ex">ech</span><br/><span class="ex">Ocus</span> díth ar deigh-eall<span class="ex">ach</span>,<br/>Is gerr-sháoghal guas<span class="ex">acht</span>ach<span class="fa fa-book" title="folio 137r" id="mls.137r"> 137r</span><br/>Do mnaibh <span class="ex">is</span> do m<span class="ex">a</span>caomaibh,<br/>Muna c-congbha a cháomh-cáin-si,<br/>Dlighes me ód móir-chinedh.</li><li class="lg" value="14">A Luain m<span class="ex">i</span>c Iorgal<span class="ex">aigh</span>,<br/>Ag so luach do lesaighthe.</li></ol></blockquote></p><a name="section.d28492e4894">‍</a><h2 class="page-title" id="d28492e4894">16.</h2><p>'Ar sin ro ghabh <span class="ps">Naile</span> slánta <span class="ps">Tigern<span class="ex">aigh</span></span> ⁊ <span class="ps">Shinill</span> ⁊ <span class="ps">Ronáin</span>, ⁊ gach naoimh da raibhe 'sa c-comdail, fan cíos do chongmáil; ⁊ muna t<span class="ex">u</span>cdáois, a coimhéirghe ⁊ a c-congnamh le <span class="ps">Naile</span> cu<span class="ex">m</span> na h-esccaine, <span class="sup" title="By Charles Plummer">⁊</span> a n-dicur on degh-righe.</p><a name="section.d28492e4929">‍</a><h2 class="page-title" id="d28492e4929">17.</h2><p>Cid t<span class="ex">r</span>a <span class="ex">acht</span> as í-sin u<span class="ex">air</span> ⁊ aims<span class="ex">er</span> do-cuaidh <span class="ps">Colum</span> c<span class="ex">r</span>aibt<span class="ex">ech</span>-n<span class="ex">air</span> Cille i n-iath n-oirer-min n-<span class="pn">Alban</span> da bhennucc<span class="ex">adh</span>,<span class="fa fa-bookmark" title="p.115" id="pb.115"> p.115</span>

⁊ da buan-leasucc<span class="ex">adh</span>; ⁊ a h-aithle a <span class="corr" title="Corrected from ‘cóirercctha’ Anon">coisercctha</span> na caom-<span class="pn">Alb<span class="ex">an</span></span> do séol<span class="ex">adh</span> a cur<span class="ex">ach</span> go colcc-dir<span class="ex">ech</span> le <span class="ps">Colum Cille</span>; ⁊ ní cían do baoi <span class="ex">ar</span> an aibhéis n-iongant<span class="ex">ach</span>, an tan at-<span class="ex">con</span>n<span class="ex">air</span>c peist fraoch<span class="ex">dha</span> ro-grúam<span class="ex">dha</span> uathmh<span class="ex">ar</span>-árd u<span class="ex">cht</span>-lethan colgach cenn-mór cráos-lethan. <span class="ex">Ocus</span> do gabust<span class="ex">air</span> eccla adhbhal-mór m<span class="ex">a</span>c fíal-bhrethach Feidhlim<span class="ex">idh</span> aga faicsin; ⁊ tucc<span class="ex">us</span>t<span class="ex">air</span> a h-agh<span class="ex">aidh</span> <span class="ex">ar</span> ard <span class="ps">Choluim</span>, u<span class="ex">air</span> dob áil le sluccadh sáir-díochra ar a curach, ⁊ ar <span class="ps">Choluim</span> <span class="ex">con</span>a chléircibh.</p><p><span class="ex">Ocus</span> do guidhestair <span class="ps">Colum Cille</span> go dut<span class="sup" title="By Charles Plummer">h</span><span class="ex">racht</span>ach <span class="ps">Senach</span> sen-gobha, u<span class="ex">air</span> bá mac math<span class="ex">ar</span> dó <span class="ps">Colum Cille</span>; ⁊ is amhl<span class="ex">aidh</span> ro bhaoi an Senach-si<span class="ex">n</span>, ⁊ cáor crithreach comhluaimn<span class="ex">ech</span> a t-tren-bél a thencaire 'ga toccb<span class="ex">áil</span>. <span class="ex">Ocus</span> tainic mana ina edan fon am-si<span class="ex">n</span>, ⁊ tádhbás dó m<span class="ex">a</span>c a math<span class="ex">ar</span> do bheith isin moir-eccen-si<span class="ex">n</span>; ⁊ t<span class="ex">u</span>c<span class="ex">us</span>tair urch<span class="ex">ar</span> a c-coin<span class="ex">n</span>e <span class="ps">Cholui<span class="ex">m</span> Cille</span> ó <span class="pn">Dhoire buan-rathmh<span class="ex">ar</span> Broscca</span> <span class="ex">gus</span>an aiccen fhuineta et<span class="ex">er</span> <span class="fa fa-book" title="folio 137v" id="mls.137v"> 137v</span> <span class="pn">Er<span class="ex">inn</span></span> ⁊ <span class="pn">Albain</span>. <span class="ex">Ocus</span> is e ion<span class="ex">adh</span> a t-tárla an cáor comram<span class="ex">ach</span> sin, a m-béol na píasta, g<span class="ex">ur</span> m<span class="ex">ar</span>b<span class="ex">us</span>t<span class="ex">air</span> d'áon urch<span class="ex">ar</span> h-í.</p><p><span class="ex">Ocus</span> do guidhest<span class="ex">air</span> <span class="ps">Colui<span class="ex">m</span> Cille</span> Día, amhail ro lenastair an peist béo íatt, go lenadh '<span class="ex">ar</span>na m<span class="ex">ar</span>b<span class="ex">adh</span> go h-<span class="ex">ar</span>d-phort na h-<span class="pn">Er<span class="ex">enn</span></span>; ⁊ an u<span class="ex">air</span> ro gabh<span class="ex">adh</span> cuan ag <span class="ps">Coluim</span> <span class="ex">con</span>a cleircibh, tainic an pheist a t-tír a n-aoin-fea<span class="ex">cht</span> fríu. <span class="ex">Ocus</span> do cosccr<span class="ex">adh</span> h-í acc na cléircibh, ⁊ do ben<span class="ex">adh</span> an cháor a c-cédoir eiste. <span class="ex">Ocus</span> rucc<span class="ex">adh</span> an chaor dochum <span class="ps">Senaigh</span>, go a cerdcha, ⁊ do-róine tri mion<span class="ex">n</span>a miorbhuilecha mór-cum<span class="ex">acht</span>acha dhi .i. an glunan <span class="ps">Senaigh</span>, ⁊ an gerr cur<span class="ex">aigh</span>, ⁊ clocc niam-grenta <span class="ps">Naile</span>, óir as é an <span class="ps">Senach</span> sáoth<span class="add" title="Added in supralinear by MS">ar</span>-mór tucc<span class="ex">us</span>tair do <span class="ps">Tig<span class="ex">er</span>n<span class="ex">ach</span></span> táobh-faid-geal an t-uasal clog, óir as dó ba h-ai<span class="ex">n</span>m an glasan <span class="ps">Tigern<span class="ex">aigh</span></span>. <span class="ex">Ocus</span> tucc <span class="ps">Ticcern<span class="ex">ach</span></span> do <span class="ps">Mo Laisi</span> an lethan-clocc go m-bíodh i c-cuchtair <span class="ps">Mo Laisi</span> <span class="ex">ar</span> an leic, 'go b-faghtáoi proinn c<span class="ex">ét</span> 'na onóir 'sa cuchtair; ⁊ g<span class="ex">ur</span>ab é fa clocc udhachta ⁊ adhairt ag <span class="ps">Mo Laisi</span> a n-am a écca; oir is é rob én ordain ⁊ togha do <span class="ps">Naile</span> a n-ionad <span class="ps">Mo Laisi</span> h-i f-fiadhnuisi nao<span class="ex">mh</span>-<span class="pn">locha h-Eirne</span> tre briathraibh Dé ⁊ <span class="ps">Mo Laisi</span>; g<span class="ex">ur</span>ab é as nao<span class="ex">mh</span>-chlog do <span class="ps">Naile</span> o sin alle, amhail ro raidhedh ag foillsiug<span class="ex">adh</span> a mhiorbhuile:

<blockquote class="docindoc poem"><ol><li class="lg" value="1">Clocc <span class="ps">Naile</span>, mór a neimh,<br/>Sloin<span class="ex">n</span>fet a fherta a t-talmui<span class="ex">n</span>,<br/>Eisttid lim-sa cách uile<br/>Ag mór<span class="ex">adh</span> a miorbuile.</li><span class="fa fa-bookmark" title="p.116" id="pb.116"> p.116</span><li class="lg" value="2">Imdha mainces 'ga mhancaibh<br/>Et<span class="ex">er</span> nemh is talmain,<br/>Im<span class="ex">dha</span> soch<span class="ex">ar</span> 'gun clocc cóir,<br/>Im<span class="ex">dha</span> uaisle is onoir.</li><li class="lg" value="3">Imdha a duthcas 'sa dlighedh,<br/>Mor a cháin o gach cinedh,<br/>O do-rin<span class="ex">n</span>e <span class="ps">Senach soin</span><br/><span class="add" title="Added in interlinear">Ro</span>-mhor a f<span class="ex">er</span>ta a t-talm<span class="ex">ain</span>.</li><li class="lg" value="4">Senach do teilcc an chaor tenn<br/>A c-coin<span class="ex">n</span>e <span class="ps">Coluim</span> na c-cell,<br/>Gur m<span class="ex">ar</span>bh peist g<span class="ex">r</span>án<span class="ex">n</span>a gailb<span class="ex">ech</span>,<br/>Chos-lom, chen<span class="ex">n</span>-mór, corp-ai<span class="ex">n</span>mheach.</li><li class="lg" value="6">Lenaid an peist iad do<span class="ex">n</span> cuan<br/><span class="ps">Colum</span> 'sa muint<span class="ex">er</span> re a lúadh,<br/>Ticc m<span class="ex">ar</span>b dá n-es amuich<br/>A h-aithle urc<span class="ex">air</span> <span class="ps">Shenaigh</span>.</li><li class="lg" value="7">Do cosccradh an<span class="ex">n</span> le <span class="ps">Colui<span class="ex">m</span></span><br/>An peist ba grán<span class="ex">n</span>a coluin<span class="ex">n</span>,<br/>Go t-tucc chum <span class="ps">Senaigh</span> alle<br/>An cáor a cliabh na peiste.</li><li class="lg" value="8">Do-ni tri mion<span class="ex">n</span>a miolla<br/><span class="ps">Senach</span> do<span class="ex">n</span> caóir, ba g<span class="ex">r</span>iobh<span class="ex">dha</span>,<br/>In glunan <span class="ps">Senaich</span> cétt-clan<span class="ex">n</span>,<br/>Is an gerr curaigh coimhtean<span class="ex">n</span>.</li><li class="lg" value="9">An clocc-sa clocc <span class="ps">Naile</span> móir,<br/>An tres mion<span class="ex">n</span> diobh, m<span class="ex">ar</span> as doigh;<br/>Ag sin, m<span class="ex">ar</span> as derb duibh,<br/>Mion<span class="ex">n</span>a as neimhn<span class="ex">ighe</span> <span class="ex">ar</span> talmai<span class="ex">n</span>.</li><li class="lg" value="10">Do <span class="ps">Tigernach</span> do-rad <span class="ps">Senach</span><br/>An clocc, do-rad as in belach,<br/>Glasan <span class="ps">Tighern<span class="ex">aigh</span></span> go tenn<br/>A ain<span class="ex">m</span> ag cach go coitcen<span class="ex">n</span>.</li><span class="fa fa-bookmark" title="p.117" id="pb.117"> p.117</span><li class="lg" value="11">Tucc <span class="ps">Tigernach</span> do <span class="ps">Mo Laisi</span><br/>An clocc, fa mór a maisi,<br/>Clocc cuchtrach <span class="ps">Mo Laisi</span>,<br/>Is clog udhachta a ghalair.</li><li class="lg" value="12">An u<span class="ex">air</span> do bi 'sa cuchtair coir<br/>An clocc ba riog<span class="ex">dha</span> go <span class="pn">Roimh</span>,<br/>Proin<span class="ex">n</span> c<span class="ex">et</span> do nimh, mo<span class="ex">r</span> a brígh,<br/>Do geibhti de gach ao<span class="ex">n</span> oidchí.</li><span class="fa fa-book" title="folio 138v" id="mls.138v"> 138v</span><li class="lg" value="13"><span class="ps">Mo Laisi</span> an u<span class="ex">air</span> tes<span class="ex">ta</span> tes<br/>i n-<span class="pn">Daimh-Inis</span> ba geal cnes,<br/>Togtar <span class="ps">Naile</span> do nimh<br/>Fágthar dó an clocc 'sna cleirigh.</li><li class="lg" value="14">An t-éun ordain <span class="ps">Naile</span> moir,<br/>Do<span class="ex">n</span> clocc-si<span class="ex">n</span> ba h-ain<span class="ex">m</span> coir,<br/>As é an clocc do thogh iar si<span class="ex">n</span><br/><span class="ps">Naile</span> a h-<span class="ex">ucht</span> Dé duiligh.</li><li class="lg" value="15">Ag <span class="ps">Naile</span>, fír an fath,<br/>An clocc, is biaid go brath,<br/>Ag sin a fír, borbh an breth,<br/>Ó <span class="ps">Naile</span> go <span class="ps">Senach</span>.</li><li class="lg" value="16">Is e fuair an <span class="sic" title="Should be ‘romiadh miadh’ Anon">rimiadh</span> aml<span class="ex">aidh</span><br/>Nach f-fu<span class="ex">air</span> aon clocc <span class="ex">ar</span> talm<span class="ex">ain</span>,<br/>Gibe baile i t-tegm<span class="ex">adh</span>-sin,<br/>T<span class="ex">ús</span> rí<span class="ex">ar</span>aighthi 'ga cleircibh.</li><li class="lg" value="17">Urdail sochair re a clocc an<span class="ex">n</span><br/>Tucc dó <span class="ps">Col<span class="ex">uim</span> Cille</span> tall,<br/>Meth no écc do cloin<span class="ex">n</span> <span class="ps"><span class="ex">Con</span>aill</span> coir<br/>Mu<span class="ex">n</span>a f<span class="ex">r</span>ecc<span class="ex">r</span>ait a n-onoir.</li><li class="lg" value="18">T<span class="ex">uc</span>c <span class="ps">Tig<span class="ex">er</span>n<span class="ex">ach</span></span> ba geal t<span class="ex">r</span>oigh<br/>Urdail sochair re a mion<span class="ex">n</span>aibh,<br/>Ar mhainces <span class="ps">Tig<span class="ex">er</span>naigh</span> tréin<br/>A crích n-oireg<span class="ex">dha</span> n-<span class="pn">Oirgíall</span>.</li><span class="fa fa-bookmark" title="p.118" id="pb.118"> p.118</span><li class="lg" value="19">T<span class="ex">uc</span>c <span class="ps">Naile</span> leis alle<br/>An clocc-sin do déoin <span class="ps">Mo Laisi</span>,<br/>'S do faccaibh <span class="ps">Mo Laisi</span> don clocc<br/>T<span class="ex">us</span> onora 'na <span class="ex">ar</span>d-port.</li><li class="lg" value="20">Do bi ag <span class="ps">Naile</span> niamhda<br/>An clocc-si<span class="ex">n</span> do réir riaghla,<br/>G<span class="ex">ur</span> baisttedh leis <span class="ps">Luán</span> lán,<br/>M<span class="ex">a</span>c Iorgal<span class="ex">aigh</span> iomnar.</li><li class="lg" value="21">An clocc rob athair baist<span class="ex">idh</span><br/>Do Luán t<span class="ex">r</span>iath an gaiscc<span class="ex">id</span>,<br/>Ag an c<span class="ex">araidh</span>, mor medhrach,<br/><span class="ps">Sinell</span> <span class="ex">ocus</span> <span class="ps">Tigernach</span>.</li><li class="lg" value="22">Tainic <span class="ps">Luán</span> se fir décc<br/>D'í<span class="ex">ar</span>r<span class="ex">aidh</span> a bhaiste, 's ni brecc,<br/><span class="ps">Fíon<span class="ex">nach</span>ta</span> as <span class="ps">M<span class="ex">ur</span>chad</span> amuigh,<br/>O b-fuilit <span class="on">clan<span class="ex">n</span> mher Murch<span class="ex">aid</span></span>.</li><span class="fa fa-book" title="folio 139r" id="mls.139r"> 139r</span><li class="lg" value="23">Do baistedh na sé fir décc<br/>Le <span class="ps">Naile</span>, is ni brécc,<br/>Do ched <span class="ps">Tigern<span class="ex">aigh</span></span> on <span class="corr" title="Corrected from ‘tsal’ Anon">t-sáil</span>,<br/>Is <span class="ps">Sinill</span> <span class="ex">ocus</span> <span class="ps">Ronáin</span>.</li><li class="lg" value="24">Do-ni <span class="ps">Luán</span> luth buadha<br/>Oirdeirc lá cách at-cuala,<br/>Bradan gacha ladhra lais,<br/>Et<span class="ex">er</span> cois is laimh leabh<span class="ex">air</span>.</li><li class="lg" value="25">Do raid <span class="ps">Flan<span class="ex">n</span>án</span> ba geal cnes,<br/>M<span class="ex">a</span>c Logha: do-rin<span class="ex">n</span>is cles.<br/>Biaidh air, <span class="ex">ar</span> <span class="ps">Naile</span> n<span class="ex">ar</span>,<br/>Ó so amach go brath Luan.</li><li class="lg" value="26">On luth an sin do-rinde<br/>Adba<span class="ex">r</span> baistt<span class="ex">idh</span>, an gille,<br/><span class="damage missing">&lt;damage extent="1 line" TEIform="damage"/&gt;</span><br/>Coimhdhes dó muir is talm<span class="ex">an</span>.</li><span class="fa fa-bookmark" title="p.119" id="pb.119"> p.119</span><li class="lg" value="27">As-bert <span class="ps">Naile</span> nem<span class="ex">dha</span><br/>Le <span class="ps">Luán</span> go moir-menma:<br/>Millfit do siol seng, 's na mill<br/>Mo cháin, a Lúain lain-g<span class="ex">r</span>ind.</li><li class="lg" value="28">Derccais <span class="ps">Luan</span> ba geal snuadh,<br/>Le h-aitesc <span class="ps">Naile</span> 'ga luadh:<br/>Cred í an chain do millf<span class="ex">it</span> soin,<br/>Mo <span class="on">síol</span>, a naoi<span class="ex">mh</span> oicc uasail?</li><li class="lg" value="29">Dligim úait <span class="ex">ocus</span> ód shiol<br/>Luach do bais<span class="add" title="Added in interlinear by MS">te</span>, mór a brigh,<br/>Cain úait is ót <span class="on">síol</span> i<span class="ex">ar</span> soi<span class="ex">n</span>,<br/>Luach righe <span class="add" title="Added in interlinear by MS">daibh</span> 'na deagh<span class="ex">aid</span>.</li><li class="lg" value="30">Caiscc oraibh gacha tres bliad<span class="ex">ain</span>,
 <sup id="fnref:12.footnotes">12<a href="#fn:12.footnotes" rel="footnote" class="fa fa-comment-o" style="text-decoration:none"> </a></sup><br/>Bladh do<span class="ex">m</span> cáin, coir a h-i<span class="ex">arraidh</span>,<br/>Meth nó écc da n-oba soin,<br/>Go raibh 'na toiseach nae<span class="ex">n</span>bh<span class="ex">air</span>.</li><li class="lg" value="31">Bó no chapall 'sa cháisc damh<br/>Ó <span class="on">shíol Luáin</span> 'na lenmhai<span class="ex">n</span>,<br/>Dlig<span class="ex">idh</span> mo chlocc, as fír soin,<br/>Err<span class="ex">edh</span> cos is <span class="corr" title="Corrected from ‘laimh’ Anon">lámh</span> 'na lenmui<span class="ex">n</span>.</li><li class="lg" value="32"><span class="add" title="Added in interlinear">Is</span> sc<span class="add" title="Added in interlinear">re</span>apall cath<span class="ex">rach</span>, ferr mo dhail,<br/>Dlighim dibh is da mnaibh,<br/>Se pingin<span class="ex">n</span>e d'airgett gheal,<br/>Nó as pingin<span class="ex">n</span> óir mo dlig<span class="ex">ed</span>.</li><span class="fa fa-book" title="folio 139v" id="mls.139v"> 139v</span><li class="lg" value="33">Corn gach ciorcaill don dab<span class="ex">aig</span><br/>Dlig<span class="ex">idh</span> dibh fós mo mhan<span class="ex">aigh</span>,<br/>A dabhaigh 'sa ton<span class="ex">n</span>a-soin,<br/>Cuid dála a h-aithle an cuirn-si<span class="ex">n</span>.</li><li class="lg" value="34">Sc<span class="ex">r</span>eapall bain<span class="ex">n</span>sidhe buadha<br/>Dlighim ot cloin<span class="ex">n</span> do-cúala;<br/>Buaidh cloin<span class="ex">n</span>e is <span class="ex">con</span>aigh co cert<br/>Aca, o fuicfett mo benn<span class="ex">acht</span>.</li><span class="fa fa-bookmark" title="p.120" id="pb.120"> p.120</span><li class="lg" value="35">Da n-esccaine mo clocc cruaidh<br/>An lánamhai<span class="ex">n</span> tre dio<span class="ex">m</span>búaidh,<br/>Do ghebhaitt a n-dís g<span class="ex">an</span> fheall<br/>G<span class="ex">ai</span>rde saoghail is ifrean<span class="ex">n</span>.</li><li class="lg" value="36"><span class="sic" title="Should be ‘Céud-toirrces cach lára lem’ Anon">Toirrces gach céud lára lem</span>,<br/>Dligim od shiol, as reim ten<span class="ex">n</span>,<br/>Bidh lem od cinedh coidhce<br/>Cétt laogh gach bó <span class="sic" title="Should be ‘benn-bláithi’ Anon">benn-báoithe</span>.</li><li class="lg" value="37">Céd-<span class="ex">ar</span>c gach muice as dlecht damh<br/>O <span class="on">shiol Luáin</span> na c-co<span class="ex">mh</span>ra<span class="ex">mh</span>,<br/>Céd-uan gach cáor<span class="ex">ach</span> go c-cáil<br/>Ód <span class="on">shiol</span> as lem-sa, a Luáin.</li><li class="lg" value="38">Ced pun<span class="ex">n</span>an gach <span class="ex">ar</span>bha úir<br/>Dam-sa re n-dol an<span class="ex">n</span>sa c-cúil,<br/>Uaim don <span class="ex">ar</span>bh<span class="ex">ar</span> da chion<span class="ex">n</span>-soi<span class="ex">n</span><br/>Son<span class="ex">us</span> a c-crúaich 's a c-cuct<span class="ex">air</span>.</li><li class="lg" value="39">Mesccán as gach maist<span class="ex">r</span>eadh uaibh<br/>Dligim do<span class="ex">m</span> chios-cái<span class="ex">n</span> o buaibh,<br/>Do gebhth<span class="ex">ar</span> uaim da cin<span class="ex">n</span>-soin<br/>Buaidh ble<span class="ex">cht</span>a is buaidh tor<span class="ex">aidh</span>.</li><li class="lg" value="40">Agh trí n-glac as gach c<span class="ex">r</span>eich c<span class="ex">r</span>uaidh,<br/>Dligim gidh sin da bh<span class="ex">ar</span> sl<span class="ex">úagh</span>,<br/>Du damh go díles an dail,<br/>Gidh úath<span class="ex">ad</span> bhios 'gá gabháil.</li><li class="lg" value="41">Buaidh coscc<span class="ex">air</span> uaim da cion<span class="ex">n</span> sin<br/>D<span class="ex">on</span> t-sl<span class="ex">úagh</span> do beir an m-boi<span class="ex">n</span>-si<span class="ex">n</span>,<br/>Uaim d'<span class="on">feraibh Locha h-Éirne</span><br/>Buaidh catha, buaidh coi<span class="ex">mh</span>éirge.</li><li class="lg" value="42">Ni léigeabh a n-gui<span class="ex">n</span> le gáibh,<br/>An c-cein congbaid a cáin,<span class="fa fa-bookmark" title="p.121" id="pb.121"> p.121</span><br/>Ni léigeabh teidm ina t-tír,<br/>Ni leicceabh c<span class="ex">r</span>each le coic<span class="ex">r</span>ich.</li><span class="fa fa-book" title="folio 140r" id="mls.140r"> 140r</span><li class="lg" value="43">Ni leicceabh galar gran<span class="ex">n</span>a,<br/>Ni léicceabh morán plágha,<br/>An c-céin congmad mo cháin cóir,<br/>Ní dhingnett ulc na eccóir.</li><li class="lg" value="44">Mo bhenn<span class="ex">acht</span> oniu go brath<br/>Ar <span class="on">shíol Luáin</span>, fír an fáth,<br/>Is congmatt damh mo cáin chert<br/>Le diad<span class="ex">acht</span> is le dáon<span class="ex">nacht</span>.</li><li class="lg" value="45">Mall<span class="ex">acht</span> uaim muna chongmat<br/>Damh mo cháin riogh<span class="ex">dha</span> ro-g<span class="ex">r</span>od,<br/>Mall<span class="add" title="Added in interlinear">acht</span> <span class="ps">Shinill</span> as búan móid,<br/>Mall<span class="ex">acht</span> <span class="ps">Brícin</span> is <span class="ps">M'Aedhócc;</span></li><li class="lg" value="46">Mall<span class="ex">acht</span> <span class="ps">Thighernaigh</span> sheabhraigh<br/>Ar do <span class="on">shiol</span>, a mheic mhenmnaigh,<br/>Mall<span class="ex">acht</span> easp<span class="ex">oic</span> <span class="ps">Eogain Fin<span class="ex">n</span></span>,<br/>Da millter an cáin dlighim.</li><li class="lg" value="47">Maith mo lu<span class="ex">cht</span> diogaltais  <sup id="fnref:13.footnotes">13<a href="#fn:13.footnotes" rel="footnote" class="fa fa-comment-o" style="text-decoration:none"> </a></sup><span class="sic" title="Should be ‘olc’ by MJ">uilc</span>,<br/><span class="ps">Sinell</span>, <span class="ps">Senach</span> is geal <span class="sic" title="Should be ‘corp’ by MJ">cuirp</span>,<br/><span class="ps">Mo Laisi</span>, is <span class="ps">Tigernach</span> tenn,<br/><span class="ps">Ferg<span class="ex">us</span></span>, <span class="ps">Ronán</span>, is <span class="ps">Comghall</span>.</li><li class="lg" value="48"><span class="ps">Faenci</span>, is easp<span class="ex">oc</span> <span class="ps">Eog<span class="ex">an</span> Mór</span>,<br/><span class="ps">Esp<span class="ex">oc</span> Cárthain<span class="ex">n</span></span>, <span class="ps">Lasar</span> lór,<br/>Ag sin eirgit liom ale<br/>Do naemhadh mo chomairce.</li><li class="lg" value="49">Mo chadach is <span class="ps">M'Aedhocc Mór</span>,<br/><span class="ps">Críostt</span> as cor ettrain<span class="ex">n</span> fa dó,<br/>Go madh comhaillt<span class="ex">ech</span> inn m<span class="ex">ar</span> soi<span class="ex">n</span>,<br/>An fedh do beith grian os talm<span class="ex">ain</span>.</li><span class="fa fa-bookmark" title="p.122" id="pb.122"> p.122</span><li class="lg" value="50">Lem clocc an <span class="pn">Bhreifne</span> na ród,<br/>Comt<span class="ex">r</span>om le mion<span class="ex">n</span>a <span class="ps">M'Aedhóg</span>,<br/>Tucc damh <span class="ps">M'Aedhócc</span>, as derbh si<span class="ex">n</span>,<br/>Cu<span class="ex">air</span>t gacha bliadna do<span class="ex">m</span> chléircibh.</li><li class="lg" value="51">Tucc <span class="ps">M'Aedhócc</span> mall<span class="ex">acht</span> 'na port<br/>Gach <span class="on">Breifn<span class="ex">ech</span></span> do dén<span class="ex">adh</span> riom olc,<br/>Rem clocc is rem tempal toir,<br/>A los chongbála a c-cadaigh.</li><li class="lg" value="52">Gach nech dhíbh nách bía dom díon<br/>Do <span class="on">Breifnech<span class="ex">aib</span></span>, buan a m-b<span class="ex">r</span>íg,<br/>Do-bér dóibh is <span class="ps">M'Aedhog</span> na mion<span class="ex">n</span><br/>Gairde saoghail is if<span class="ex">r</span>ionn.</li><li class="lg" value="53">Do gheall me is <span class="ps">M'Aedhocc</span> múadh<br/><span class="on">Síol Luáin</span> go n-iomat sl<span class="ex">úagh</span>,<span class="fa fa-book" title="folio 140v" id="mls.140v"> 140v</span><br/>Gomadh coimdes d'ar cleircibh<br/><span class="on">Siol Luáin</span> is <span class="on">sáoir Bhréifnigh</span>.</li><li class="lg" value="54">Ní <span class="corr" title="Corrected from ‘fetttar’ Anon">fetthar</span> claochlodh <span class="ex">ar</span> c-cadaigh,<br/>Ni fétthar coscc ar c-cocc<span class="ex">aidh</span>,<br/>Ní fétthar buain rér t-teglach,<br/>Meisi is <span class="ps">M'Aedhócc</span> móir-mhenmn<span class="ex">ach</span>.</li><li class="lg" value="55"><span class="ps">Mo Laisi</span> do thenn ar t<span class="ex">ús</span><br/>An cadach-sin tre imt<span class="ex">ús</span>,<br/>Meisi do thenn iar sin<br/>Le <span class="ps">M'Aedhócc</span> c<span class="ex"/>ruas <span class="ex">ar</span> c-cadaigh.</li><li class="lg" value="56">Do gheall damh <span class="ps">Bricin</span> bádhach<br/><span class="ex">Ocus</span> <span class="ps">M'Aedhócc</span> mor-dálach<br/>Dith <span class="ex">ar</span> <span class="on">Breifneach<span class="ex">aib</span></span> gach fuin<span class="ex">n</span><br/>Fa shárach<span class="ex">ad</span> mo thermuin<span class="ex">n</span>.</li><li class="lg" value="57">Do raid <span class="ps">Luan</span> fa geal corp:<br/>Cia do<span class="ex">m</span> <span class="on">shíol</span> do-ní riot olc,<br/>Da m-b<span class="ex">r</span>ister léo <span class="corr" title="Corrected from ‘mo’ Anon">do</span> chain chain,<br/>A Naile reidh rathm<span class="ex">air</span>?</li><span class="fa fa-bookmark" title="p.123" id="pb.123"> p.123</span><li class="lg" value="58">Geinf<span class="ex">idh</span> mac úait, a fhéil fhin<span class="ex">n</span>,<br/>A Luáin úasail airm-ghrin<span class="ex">n</span>,<br/><span class="ps">Cernach</span> a ain<span class="ex">m</span> <span class="ex">ar</span> cúl crech<br/>Sea<span class="ex">cht</span> meic ag an c-<span class="ps">Cernach</span>.</li><li class="lg" value="59">Do-géna bladh dibh mo reir,<br/><span class="on">Clan<span class="ex">n</span>a Cernaigh</span>, b<span class="ex">ús</span> riogh<span class="ex">dha</span> réim,<br/>Brisf<span class="ex">idh</span>er leo an cain crúaidh<br/>Le bloidh don cloin<span class="ex">n</span> cloidemh-r<span class="ex">úaidh</span>.</li><li class="lg" value="60"><span class="ps">Stefán</span>, <span class="ps">Dalach</span>, buan a rath,<br/><span class="ps">Firgil</span> is <span class="ps">Odhar</span> úallach,<br/>An cethr<span class="ex">ur</span> laoch as mor gail,<br/><span class="ps"/>Congbad si<span class="ex">n</span> mo cáin chub<span class="ex">aidh</span>.</li><li class="lg" value="61"><span class="ps">Maol Dúin</span> is <span class="ps">Cáomhán</span> calma<br/>Brisfitt mo cháin cath<span class="ex">ar</span>r<span class="ex">dha</span>,<br/>Do ghebait úaim resan dáil<br/>Diomb<span class="ex">úaidh</span> cloin<span class="ex">n</span>i <span class="ex">ocus</span> <span class="ex">con</span>aigh.</li><li class="lg" value="62">Esccáinim oníu go brath<br/><span class="on">Síol Maol Dúin</span>, ba fír an fáth,<br/>N<span class="ex">ar</span> geine uadha, as réim cert,<br/>Nech dan dú íath nó oireacht.</li><li class="lg" value="63">Do-ghenaid <span class="on">siol Camain</span> cais<br/>Mill<span class="ex">edh</span> mo chána go crois;<br/>O <span class="pn">Muigh Lemhna</span> cu<span class="ex">ir</span>fett soi<span class="ex">n</span><br/>Iatt tre esccaine i <span class="pn">Mumhain</span>.</li><span class="fa fa-book" title="folio 141r" id="mls.141r"> 141r</span><li class="lg" value="64">Bíaidh mac ag Cernach go beacht,<br/>B<span class="ex">íaidh</span> rí é gan fresabhra,<br/>Bidh Odhar a ain<span class="ex">m</span> 'ga thoigh<br/>O n-geinfitt <span class="on">aicme Uidhir</span>.</li><li class="lg" value="65">Gebaidh a <span class="on">shiol</span> ríghe tenn,<br/>Coingebhatt mo cháin le t<span class="ex">r</span>eall;<br/>Benfad díobh righe don dáil<br/>D'eis mo chána gan <span class="ex">con</span>gm<span class="ex">áil</span>.</li><li class="lg" value="66">An uair brist<span class="ex">er</span> mo cáin c<span class="ex">r</span>uaidh,<br/>Tionol<span class="ex">tar</span> uile mo shluaigh,<br/>Teccaitt lem m<span class="ex">ar</span> sgeith o a t-toigh,<br/>Lu<span class="ex">cht</span> congmála mo chadaigh.</li><span class="fa fa-bookmark" title="p.124" id="pb.124"> p.124</span><li class="lg" value="67">Bent<span class="ex">ar</span> mo cluicc-si <span class="sup" title="By Charles Plummer">mar</span> sgiath<br/><span class="ex">Ar</span> <span class="on">shiol Luain</span>, borb a liach,<br/><span class="ex">Ocus</span> cluicc <span class="ps">Shinill</span> sheabhr<span class="ex">aigh</span>,<br/>Is cluicc taoibh-gil <span class="ps">Thigernaigh</span>.</li><li class="lg" value="68">Bent<span class="ex">ar</span> <span class="corr" title="Corrected from ‘clocc’ Anon">cluicc</span> <span class="ps">Mo Laisi</span> an<span class="ex">n</span>,<br/>Is <span class="ps">Ronáin</span>, is <span class="ps">Fuince</span> feidhm-tean<span class="ex">n</span>,<br/>Ar <span class="on">siol Luáin</span> go m-brighe,<br/>Da n-díocúr on deígh-righe.</li><li class="lg" value="69">Ni suidhfit 'san righe reil<br/><span class="on">Clan<span class="ex">n</span>a Luain</span>, <span class="ex">ger</span> bhéodha a réim,<br/>Ni ghebhait da éis go cert<br/>Righe ar íath nó <span class="ex">ar</span> oireacht.</li><li class="lg" value="70">B<span class="ex">ídh</span> me in nathair ag dith sl<span class="ex">uagh</span>,<br/>As me an teine as cró-derg guál,<br/>As me an leom<span class="ex">an</span> ag dith cruid,<br/>As me an mathgam<span class="ex">ain</span> ar mhenmui<span class="ex">n</span>.</li><li class="lg" value="71">Me an bheithir as réim riogh<span class="ex">dha</span>,<br/>Me <span class="ps">Naile</span> mór maor<span class="ex">dha</span>,<br/>Biaidh 'gum foghl<span class="ex">adh</span>, as reim tenn,<br/>Giorra soaghail is if<span class="ex">r</span>enn.</li><li class="lg" value="72">Me mac rígh <span class="pn">Mum<span class="ex">an</span></span> moire,<br/>Mé cisde na cánóine,<br/>Mé as neimhn<span class="ex">ighe</span> peall is port,<br/>Mé náemh is úaisle <span class="ex">á</span>rd-chlog.<br/><span class="trailer">Clog.</span></li></ol></blockquote></p><a name="section.d28492e7341">‍</a><h2 class="page-title" id="d28492e7341">18.</h2><p>Cid t<span class="ex">r</span>a <span class="ex">acht</span> 'ar sgaoil<span class="ex">edh</span> na coin<span class="ex">n</span>e clocc-nao<span class="ex">mh</span>tha, ⁊ <span class="ex">'ar</span> n-gluas<span class="ex">acht</span> do <span class="ex">n</span>a cleircibh on comhdáil-sin, tárla fledh urlamh ionchaithme ag <span class="ps">Roná<span class="ex">n</span></span> díadha degh-timpirech do <span class="ps">Thigernach</span> uasal-craibht<span class="ex">ech</span> m<span class="ex">a</span>c C<span class="ex">air</span>pre <span class="fa fa-book" title="folio 141v" id="mls.141v"> 141v</span> ⁊ do na cleircibh arcena. <span class="ex">Ocus</span> do gluaisett<span class="ex">ar</span> na cléir<span class="ex">igh</span> do chaithemh na fleidhe, ⁊ do cuir<span class="ex">edh</span> i t-tighibh loghm<span class="ex">ar</span>a leaptha na cleir<span class="ex">ech</span>. <span class="ex">Ocus</span> is é fa ron<span class="ex">n</span>aire ar in ruithen-fleidh, <span class="ps">Murcadh</span> malach-dhubh, ó f-fuilit <span class="on">aicme Murch<span class="ex">aid</span></span>. Cidh t<span class="ex">r</span>a <span class="ex">acht</span> do roin<span class="ex">n</span>edh an fhledh-sin la Murchadh <span class="ex">ar</span> na cléircibh.</p><span class="fa fa-bookmark" title="p.125" id="pb.125"> p.125</span><p><span class="ex">Ocus</span> tarla <span class="ps">Naile</span> <span class="ex">con</span>a coimite cléir<span class="ex">ech</span> ga<span class="ex">n</span> cuimhniucc<span class="ex">adh</span>. <span class="ex">Ocus</span> do chuimhnicc<span class="ex">edh</span> <span class="ps">Naile</span> <span class="ex">con</span>a cleir ag <span class="ps">Luan</span> ⁊ ag <span class="ps">Murch<span class="ex">ad</span></span> do dherm<span class="ex">a</span>t go míthap<span class="ex">aidh</span>. <span class="ex">Ocus</span> o '-tcúal<span class="ex">aidh</span> <span class="ps">Naile</span> a d<span class="ex">er</span>mat imon deigh-fleidh-sin, do ferccaicc<span class="ex">edh</span> ⁊ do lon<span class="ex">n</span>aighedh an téo fos<span class="ex">adh</span> feithm<span class="ex">ech</span> fír-éol<span class="ex">ach</span> fir-bhrethach, ⁊ an Sp<span class="ex">ir</span>at díadha d<span class="ex">ér</span>cach dáon<span class="ex">nacht</span>ach, óir nír sáoil go c-coingebhtáoi a bhecc da cíos nó dá cáin da cloccaibh no dá cléircibh 'na c<span class="ex">er</span>t-dhegh<span class="ex">aid</span>, ó do milledh a mucha-sin h-i.</p><p>Cidh t<span class="ex">r</span>a <span class="ex">acht</span> do éirgett<span class="ex">ar</span> na cleirigh a n-áoin-f<span class="ex">echt</span>, ⁊ ro ghluaisestair <span class="ps">Luán</span> da luath-ion<span class="ex">n</span>s<span class="ex">aigh</span>e, ⁊ do bat<span class="ex">ar</span> go h-omhn<span class="ex">ach</span> imeaglach, millti, micóir<span class="ex">igh</span>thi, et<span class="ex">er</span> cleir<span class="ex">ech</span> ⁊ choscc<span class="ex">ar</span>-laoch, esp<span class="ex">oc</span> ⁊ uasal-naomh, shacc<span class="ex">art</span> ⁊ shalm-cetl<span class="ex">aidh</span>, m<span class="ex">a</span>caomh ⁊ mhór-ingi<span class="ex">n</span> ar eccla na luath-easccaine. Cidh t<span class="ex">r</span>a <span class="ex">acht</span> ro imghestair <span class="ps">Luán</span> go luath ata ghluinibh go <span class="ps">Naile</span>, ⁊ do ghabh<span class="ex">us</span>tair <span class="ps">Tigernach</span> ag ísliucch<span class="ex">ed</span> mór-fheircce an naoimh-cléirigh, ⁊ 'ga in<span class="ex">n</span>isin n<span class="ex">ar</span>b é <span class="ps">Lúán</span> b<span class="ex">udh</span> lain-ciontach, <span class="ex">acht</span> <span class="ps">Murchad</span> da mhór-dhermat.</p><p><span class="ex">Ocus</span> do raidhestair <span class="ps">Naile</span> go neimh-lescc: “Esccainim-si an <span class="ps">Murch<span class="ex">ad</span></span>-sin <span class="ex">con</span>a maicnedhaibh, dimbuaidh ron<span class="ex">n</span>a ar a roin<span class="ex">n</span>, ⁊ <span class="fa fa-book" title="folio 142r" id="mls.142r"> 142r</span> air féin, ⁊ <span class="corr" title="Corrected from ‘ara a aicmedhaibh’ Anon">ar a aicmedhaibh</span> 'na dhegh<span class="ex">aid</span>”. <span class="ex">Ocus</span> do ráid Lúán go lain-éscc<span class="ex">aidh</span>: “Do gébth<span class="ex">ar</span> rádh <span class="ps">Tighern<span class="ex">aigh</span></span> go láin-escc<span class="ex">aidh</span> úaim féin ⁊ om aicme dom éis”. <span class="ex">Ocus</span> do ráidh <span class="ps">Náile</span> go n-geb<span class="ex">adh</span> b<span class="ex">r</span>eath <span class="ps">Tigern<span class="ex">aigh</span></span> don toiscc-si<span class="ex">n</span>. <span class="ex">Ocus</span> as í breth rucc <span class="ps">Tigern<span class="ex">ach</span></span> do <span class="ps">Naile</span> fán c-cúis-si<span class="ex">n</span>: dechm<span class="ex">adh</span> na fleidhe, ⁊ dechm<span class="ex">adh</span> gacha h-aoidhigea<span class="ex">cht</span>a alla amuigh dá árd-phort féin úadha féin ⁊ ona aicme dá eis do <span class="ps">Naile</span>, ⁊ da aird-mhion<span class="ex">n</span>aibh tara éisi. <span class="ex">Ocus</span> as do <span class="ex">n</span>a comhtaibh cédna com<span class="ex">air</span>ce láimhe deircce da thermon<span class="ex">n</span> ⁊ dá cloicc-mion<span class="ex">n</span>aibh. <sup id="fnref:14.footnotes">14<a href="#fn:14.footnotes" rel="footnote" class="fa fa-comment-o" style="text-decoration:none"> </a></sup></p><p> <sup id="fnref:15.footnotes">15<a href="#fn:15.footnotes" rel="footnote" class="fa fa-comment-o" style="text-decoration:none"> </a></sup></p><div id="teiHeader"><h2 class="page-title">Document details</h2><h2>The <a href="https://www.tei-c.org/" target="_new">TEI</a> Header</h2><div id="navspyd28492e2" class="hyper-list-btn"><ol><li><a class="exploreThisSectionUrl smoothScrollApplied" href="#details-fileDesc">fileDesc</a></li><li><a class="exploreThisSectionUrl smoothScrollApplied" href="#details-titleStmt">titleStmt</a></li><li><a class="exploreThisSectionUrl smoothScrollApplied" href="#details-editionStmt">editionStmt</a></li><li><a class="exploreThisSectionUrl smoothScrollApplied" href="#details-publicationStmt">publicationStmt</a></li><li><a class="exploreThisSectionUrl smoothScrollApplied" href="#details-sourceDesc">sourceDesc</a></li><li><a class="exploreThisSectionUrl smoothScrollApplied" href="#details-encodingDesc">encodingDesc</a></li><li><a class="exploreThisSectionUrl smoothScrollApplied" href="#details-profileDesc">profileDesc</a></li><li><a class="exploreThisSectionUrl smoothScrollApplied" href="#details-revisionDesc">revisionDesc</a></li><li><a class="exploreThisSectionUrl smoothScrollApplied" href="#details-fullbib">Source</a></li></ol></div><a name="fileDesc">‍</a><h3 id="details-fileDesc">File description</h3><div id="details-titleStmt"><h4>Title statement</h4><p><b>Title</b> (uniform): Betha Naile</p><p><b>Title</b> (translation, English Translation): Life of Naile</p><p><b>Editor</b>: Charles Plummer</p><div id="details-respStmt"><h4>Responsibility statement</h4><p><b>Electronic edition compiled by</b>: Mavis Cournane , Beatrix Färber , Benjamin Hazard , Elva Johnston ,  and Ruth Murphy </p></div><p><b>Funded by</b>: University College, CorkProfessor Marianne McDonald via the CELT Project and The Higher Education Authority via the LDT Project.</p></div><div id="details-editionStmt"><h4>Edition statement</h4><p><b>2</b>. Second draft.</p></div><p><b>Extent</b>:  
8940 words</p><div id="details-publicationStmt"><h4>Publication statement</h4><p><b>Publisher</b>: CELT: Corpus of Electronic Texts: a project of University College, Cork</p><p><b>Address</b>: College Road, Cork, Ireland—http://www.ucc.ie/celt</p><p><b>Date</b>: 2004</p><p><b>Date</b>: 2012</p><p><b>Distributor</b>: CELT online at University College, Cork, Ireland.</p><p><b>CELT document ID</b>: G201014</p><p><b>Availability</b>: Available with prior consent of the CELT programme for purposes of academic research and teaching only.</p></div><a name="sourceDesc">‍</a><h3 id="details-sourceDesc">Source description</h3><h4>Manuscript sources</h4><ul><li value="1">Bruxelles, Bibliothèque Royale, O'Clery numbers MS Br. 4190–, fo. 129–142. For details see J. Van den Gheyn, Catalogue des manuscrits de la Bibliothèque Royale de Belgique, Bruxelles 1906–1948 (13 vols.); vol. 5.</li></ul><h4>Editions/Translations</h4><ul><li value="1">Charles Plummer, Miscellanea Hagiographica Hibernica: vitae adhuc ineditae sanctorum Mac Creiche, Naile, Cranat (Subsidia Hagiographica 15) Bruxelles 1925. Life of Naile ed. with transl. from Br. 4190–4200, fo. 129–142: 97–155.</li></ul><h4>Secondary literature</h4><ol><li value="1">Eugene O'Curry, On the manners and customs of the Ancient Irish, (Dublin 1873) vol. 3, 44.</li><li value="2">Charles Plummer, Vitae Sanctorum Hiberniae, Tom. I–II, 8vo (Oxford 1910).</li><li value="3">Felim Ó Briain, Miracles in the lives of the Irish saints, Irish Eccelsiastical Record 66 (1945) 331–42.</li><li value="4">D. D. C. Pochin-Mould, Ireland of the saints (London 1953).</li><li value="5">Nora K. Chadwick, The age of saints in the early celtic church (London 1961) [Riddell memorial lectures, 32nd series, University of Durham 1960].</li><li value="6">Kathleen Hughes, The church and the world in early Christian Ireland, Irish Historical Studies 13 1962/63 (1963) 99–116.</li><li value="7">Kathleen Hughes, The church in early Irish society (London 1966).</li><li value="8">James F. Kenney, The sources for the early history of Ireland: ecclesiastical, an introduction and guide (Shannon 1968, repr. of 1929 ed.) corrections and additions, and preface, by Ludwig Bieler.</li><li value="9">James Doan, A structural approach to celtic saints' lives, in: Patrick K. Ford (ed.), Celtic folklore and Christianity: studies in memory of William W. Heist, 16–28 (Los Angeles 1983).</li><li value="10">Kim McCone, An introduction to early Irish saints' lives, Maynooth Review 11 (1984) 26–59.</li><li value="11">Daniel F. Melia, Irish saints' lives as historical sources, in: Glanmor Williams and Robert Owen Jones (eds.), The celts and the Renaissance: tradition and innovation. Proceedings of the Eighth International Congress of Celtic Studies, held at Swansea, 19–24 July 1987 (Cardiff: University of Wales Press 1990).</li><li value="12">Laurence Flanagan, A chronicle of Irish saints (Belfast 1990).</li><li value="13">Dorothy Ann Bray, A list of motifs in the lives of the early Irish saints, Folklore Fellows Communications 252 (Helsinki: Academia Scientiarum Fennica, 1992).</li><li value="14">Review of D. A. Bray. (1) Dorothy Africa, Speculum 71 (1996) 129–132.</li><li value="15">Review of D. A. Bray. (2) Clare Stancliffe, Cambrian Medieval Celtic Studies 31 (Summer 1996) 73–75.</li><li value="16">Review of D. A. Bray. (3) Caoimhín Breatnach, Éigse 31 (1999) 200–202.</li><li value="17">Review of D. A. Bray. (4) Dáibhí Ó hÓgain, Bealoideas: The Journal of the Folklore of Ireland Society 67 (1999) 194–196.</li><li value="18">Pádraig Ó Riain, A dictionary of Irish Saints (Dublin 2011), 509–510 (with bibliography).</li></ol><h4 id="details-fullbib">The edition used in the digital edition</h4><p style="font-family:serif;padding-left:3em;padding-right:3em;line-height:120%;">Plummer, Charles, ed. (1925). <i>Miscellanea Hagiographica
      Hibernica‍</i>. 1st ed. cxx + 288 pp. Brussels: Société des
      Bollandistes.</p><p>You can add this reference to your bibliographic database by copying or downloading the following:</p><pre style="font-size:90%;" class="bibtex" href="G201014.bib">
@book{G201014,
  title 	 = {Miscellanea Hagiographica Hibernica},
  editor 	 = {Charles Plummer},
  edition 	 = {1},
  note 	 = {cxx + 288 pp.},
  publisher 	 = {Société des Bollandistes},
  address 	 = {Brussels},
  date 	 = {1925}
}
<p style="text-align:right;"><span class="fa fa-download"> <a href="G201014.bib" style="font-family:sans-serif;">G201014.bib</a></span></p></pre><a name="encodingDesc">‍</a><h3 id="details-encodingDesc">Encoding description</h3><p><b>Project description</b>: CELT: Corpus of Electronic Texts</p><h4>Sampling declarations</h4><p>The present text represents pages 97–125 of the volume. The editorial addenda and corrigenda, and corrigenda made by <span class="name" title="person:scholar">Maud Joynt</span> are integrated in the electronic edition. The English translation is available in a separate file.</p><h4>Editorial declarations</h4><p><b>Correction</b>: Text proofread three times. Corrections are tagged <tt>corr sic</tt>; text supplied by the editor is tagged <tt>sup resp="CP"</tt> There is one correction by the otherwise unidentified (?) <span class="name">M. S.</span></p><p><b>Normalization</b>: The editor's divisions of words have been silently changed to bring them into accord with modern practice. All compound personal names are segmented in line with CELT practice.</p><p><b>Quotation</b>: Direct speech is tagged <tt>q</tt>.</p><p><b>Hyphenation</b>: Soft hyphens are silently removed. When a hyphenated word (hard or soft) crosses a page-break or line-break, this break is marked after the completion of the hyphenated word.</p><p><b>Segmentation</b>: <tt>div0</tt>=the saint's life; <tt>div1</tt>=the section; page-breaks are marked. Folio numbers of the manuscript are marked. Paragraphs are marked. Passages in verse are marked by poem, stanza and line.</p><p><b>Standard values</b>: Dates are standardized in the ISO form yyyy-mm-dd.</p><p><b>Interpretation</b>: Personal names, group and place names are tagged.</p><h4>Reference declaration</h4><p>A canonical reference to a location in this text 
        should be made using “section”, eg <cite><a href="#div1.1" class="smoothScrollApplied">section 1</a></cite>.</p><a name="profileDesc">‍</a><h3 id="details-profileDesc">Profile description</h3><p><b>Creation</b>: by Mícheál Ó Cléirigh. 
<p><b>Date</b>: January 1629, according to scribal colophon</p></p><h4>Language usage</h4><ul><li value="ga">The text is in Middle Irish. (ga)</li><li value="la">Some words are in Latin. (la)</li><li value="en">Introduction and footnotes are in English. (en)</li></ul><p><b>Keywords</b>: religious; prose; medieval; Saint's Life; Naile</p><a name="revisionDesc">‍</a><h3 id="details-revisionDesc">Revision description</h3><p>(Most recent first)</p><ol><li>2012-02-21: Addition made to bibliographic details. (ed. Beatrix Färber)</li><li>2010-04-20: Conversion script run; encoding of titles and personal names in Introduction improved; header updated; new wordcount made; file parsed. (ed. Beatrix Färber)</li><li>2008-09-30: Keywords added; file validated; title elements streamlined. (ed. Beatrix Färber)</li><li>2005-08-25: Normalised language codes and edited langUsage for XML conversion (ed. Julianne Nyhan)</li><li>2005-08-09T12:05:43+0100: Converted to XML (ed. Peter Flynn)</li><li>2005-02-08: Editorial expansions added to the text; file proofed (3); personal names, place names and group names tagged. File parsed and HTML file created. (ed. Benjamin Hazard)</li><li>2005-02-01: Corrigenda verified; changes made to header. (ed. Benjamin Hazard)</li><li>2004-11-01: Introduction proofed (1); structural and content markup added. (ed. Benjamin Hazard)</li><li>2004-10-20: Introduction to the text scanned. (Data capture Benjamin Hazard)</li><li>2004-04-28: Minor additions and changes to header; file parsed. (ed. Beatrix Färber)</li><li>2002-11-03: Text converted to ASCII, provisional header created; file parsed using NSGMLS. (ed. Beatrix Färber)</li><li>2002-04-23: Second proofing of text (2); integration of addenda and corrigenda; 
further structural and content markup added. (ed. Ruth Murphy)</li><li>1996-04-16: More structural markup applied; basic punctuation introduced. Markup of names begun. (ed. Elva B. Johnston)</li><li>1995-05: First proofing and structural markup of text. (ed. Mavis Cournane)</li><li>1995: Text capture (ed. Staff at the CURIA/CELT Project)</li></ol></div></div><!--back matter--></div>
				</div>
			</div>
		</div>
		<div class="col-md-3 col-lg-3">
			<div class="rhs__menu side-items">
				<div class="contact" id="contacts"><p><a href="/celt/">Index to all documents</a></p><h3>Standardisation of values</h3><ul><li><a href="/celt/document/G201014/">Dates are standardized in the ISO form yyyy-mm-dd.</a></li></ul><h2>CELT Project Contacts</h2><ul><li>Director: <a href="mailto:h.morgan@ucc.ie">Dr Hiram Morgan</a></li><li>Managing Editor: <a href="mailto:b.faerber@ucc.ie">Beatrix Färber</a></li><li>Technical Support: <a href="mailto:pflynn@ucc.ie">Dr Peter Flynn</a></li></ul><p><a href="#" class="smoothScrollApplied">More…</a></p></div><div class="contact" id="rubric"><h2>Formatting</h2><p>For details of the markup, see the 
      <a href="http://www.tei-c.org/">Text Encoding Initiative</a> (TEI)</p><p><span class="fa fa-bookmark"/>
        page of the print edition</p><p><span class="fa fa-book"/> folio of the manuscript</p><p><span class="fa fa-folder"/> numbered division</p><p><span class="lbn"> 999</span> line number of the print edition (in grey: interpolated)</p><p><span class="u">underlining</span>: text supplied, added, or expanded
      editorially</p><p><span class="i">italics</span>:
      foreign words; corrections (hover to view); document titles</p><p><span class="lem">bold</span>: lemmata (hover for readings)</p><p><span class="overlap">wavy underlining</span>: scribal additions 
      in another hand; hand shifts flagged with <span class="flag">⚑</span> 
      (hover to view)</p><p style="color:red;">TEI markup for which a representation 
      has not yet been decided is shown in red: 
      comments and suggestions are welcome.</p><h6>Source document</h6><p><a href="G201014.xml"><tt>G201014.xml</tt></a></p></div>
 <div class="hyper-list contact"><h2>Search CELT</h2><form name="sup" id="sup" action="/search"><input type="hidden" name="site" value="names"/><div class="input-group stylish-input-group"><label for="terms" class="sr-only">Search by name</label><input id="terms" name="terms" type="text" class="form-control" placeholder="Not yet implemented"/><span class="input-group-addon"><button type="submit" title="search"><span class="fa fa-search"/><span class="sr-only">Search</span></button></span></div></form></div>
				
			</div>
		</div>
		<!-- // sidebar -->
	</div>
	<!-- // row -->
</div>
<!-- // container -->			</div>
			<!-- footer // layout: footer -->
			<div class="footnotes"><ol><li id="fn:1.footnotes"><p>See, for instance, <span class="title" title="book">The Battle of Magh Rath</span>, ed. O'Donovan (1842), and <span class="title" title="book">The Battle of Magh Lena</span>, ed. O'Curry (1855). <a class="footnotebacklink" href="#fnref:1.footnotes" rev="footnote">🢀</a></p></li><li id="fn:2.footnotes"><p>Even <span class="ps" title="John Colgan: scholar">Colgan</span> is struck by this. <a class="footnotebacklink" href="#fnref:2.footnotes" rev="footnote">🢀</a></p></li><li id="fn:3.footnotes"><p>This is the only chronological datum in the whole Life, § 15. <a class="footnotebacklink" href="#fnref:3.footnotes" rev="footnote">🢀</a></p></li><li id="fn:4.footnotes"><p>See notes to §§ 1, 41. <a class="footnotebacklink" href="#fnref:4.footnotes" rev="footnote">🢀</a></p></li><li id="fn:5.footnotes"><p>See note to § 16. In the notes attention is called to some points of interest to the hagiological folklorist. To these may be added the curious story how <span class="ps">Naile</span>, emerging from the wave of baptism, held “a crimson-spotted salmon”, in each of his two hands and feet, §§ 53, 48. A somewhat similar, but less extraordinary miracle in the <span class="title" title="book">Life of St. Ciaran of Saigir</span>, <span class="title" title="book">Vitae Sanctorum Hiberniae</span> 1, 229; <span class="title" title="book">Bethada Náem nÉrenn</span> 1, 110, 1–22. <a class="footnotebacklink" href="#fnref:5.footnotes" rev="footnote">🢀</a></p></li><li id="fn:6.footnotes"><p>'na' is under-dotted for deletion <a class="footnotebacklink" href="#fnref:6.footnotes" rev="footnote">🢀</a></p></li><li id="fn:7.footnotes"><p>The MS. makes the chapter begin here. <a class="footnotebacklink" href="#fnref:7.footnotes" rev="footnote">🢀</a></p></li><li id="fn:8.footnotes"><p>This verse is written as prose in the MS. <a class="footnotebacklink" href="#fnref:8.footnotes" rev="footnote">🢀</a></p></li><li id="fn:9.footnotes"><p>This verse is written as prose in the MS. <a class="footnotebacklink" href="#fnref:9.footnotes" rev="footnote">🢀</a></p></li><li id="fn:10.footnotes"><p>This poem is written as prose in the MS. <a class="footnotebacklink" href="#fnref:10.footnotes" rev="footnote">🢀</a></p></li><li id="fn:11.footnotes"><p>This line is the eighth in the stanza, but belongs here <a class="footnotebacklink" href="#fnref:11.footnotes" rev="footnote">🢀</a></p></li><li id="fn:12.footnotes"><p>The following two lines have been partly rewritten. <a class="footnotebacklink" href="#fnref:12.footnotes" rev="footnote">🢀</a></p></li><li id="fn:13.footnotes"><p>O'Clery could not read his exemplar at this point; the words from 'uilc' to 'corp' have been added later on a space left vacant on the MS <a class="footnotebacklink" href="#fnref:13.footnotes" rev="footnote">🢀</a></p></li><li id="fn:14.footnotes"><p>Here ends the Life, obviously incomplete, and the colophon expressly describes it as a fragment. Half a page is left blank in the MS., perhaps in the hope that some fuller copy might be found. <a class="footnotebacklink" href="#fnref:14.footnotes" rev="footnote">🢀</a></p></li><li id="fn:15.footnotes"><p>I t-tigh na m-b<span class="ex">r</span>at<span class="sup" title="By Charles Plummer">h</span><span class="ex">ar</span> ag <span class="pn">D<span class="ex">r</span>obaois</span> do sc<span class="ex">r</span>iob<span class="ex">ad</span> an chuid-si<span class="ex">n</span> do beth<span class="ex">aid</span> <span class="ps">Naile</span> <span class="ex">ar</span> sli<span class="ex">cht</span> sein-leabh<span class="ex">air</span> nemh-gloin le <span class="ps">Niall Meirg<span class="ex">ech</span></span>, m<span class="ex">a</span>c mh<span class="ex">i</span>c Suibne <span class="pn">Bhoghain<span class="ex">igh</span></span>, <span class="date" title="1629-01-29">29 Ianuarij 1629</span>. <span class="ps">An br<span class="ex">athair</span> bo<span class="ex">cht</span> Michél</span> ro scriobh. <a class="footnotebacklink" href="#fnref:15.footnotes" rev="footnote">🢀</a></p></li></ol></div><!--Add project contacts from home page in CMS--><footer class="footer">
				<div class="container-fluid">
					<div class="row">
	<div class="contact col-xs-12 col-sm-12 col-md-3">
		<a data-toggle="collapse" href="#footer1"><h2>University College Cork</h2></a>
		
		<div id="footer1" class="collapse"> <p>
	<span><i class="fa fa-phone">‍</i><a href="tel:+353214903000">+353 (0)21 490 3000</a></span>
	<span><i class="fa fa-envelope">‍</i><a href="mailto:celt@ucc.ie">Email Us</a></span>
	<span><i class="fa fa-map-marker">‍</i><a href="http://www.google.ie/maps/place/51°53'30.8&#34;N+8°29'31.1&#34;W/@51.8918761,-8.5007552,15z/data=!3m1!4b1!4m6!3m5!1s0x0:0x0!7e2!8m2!3d51.8918768!4d-8.491979">Location Maps</a></span>
</p></div>
	</div>
	<div class="col-xs-12 col-sm-12 col-md-3">
		<a data-toggle="collapse" href="#footer2"><h2>Bring me to</h2></a>
		<div id="footer2" class="collapse"><ul>
<li><a href="#"/><a title="Home » Home » Study" href="https://www.ucc.ie/en/study/">Study</a></li>
<li><a href="#"/><a title="Home » Home » Research and Innovation" href="https://www.ucc.ie/en/research/">Research</a></li>
<li><a title="Home » Home » Discover UCC" href="https://www.ucc.ie/en/discover/">Discover UCC</a></li>
<li><a title="Home » Home » Schools &amp; Departments" href="https://www.ucc.ie/en/schoolsdepartments/">Schools &amp; Departments</a></li>
<li><a title="Home » Home » Business and Enterprise" href="https://www.ucc.ie/en/bus-ent/">Business &amp; Enterprise</a></li>
<li><a title="Home » Home » Alumni and Development" href="https://www.ucc.ie/en/alumni/">Alumni</a></li>
</ul></div>
	</div>
	<div class="col-xs-12 col-sm-12 col-md-3">
		<a data-toggle="collapse" href="#footer3"><h2>MyUCC</h2></a>
		<div id="footer3" class="collapse"><ul>
<li><a title="Home » Home » Contact" href="https://www.ucc.ie/en/contact/">Contact</a></li>
<li><a href="http://libguides.ucc.ie/library">Library</a></li>
<li><a title="Home » Home » Staff" href="https://www.ucc.ie/en/staff/">Staff</a></li>
<li><a title="Home » Home » Students" href="https://www.ucc.ie/en/students/">Current Students</a></li>
<li><a title="Home » Home » Support » Examinations » Results" href="https://www.ucc.ie/en/exams/results/">Exam Results</a></li>
<li><a href="http://timetable.ucc.ie/">Timetables</a></li>
<li><a href="https://blackboard.ucc.ie/">Blackboard</a></li>
<li><a title="Home » Home » Discover UCC » Visit UCC » Download Maps of the UCC Campus" href="https://www.ucc.ie/en/discover/visit/maps/">Campus Maps</a></li>
</ul></div>
	</div>
	<div class="col-xs-12 col-sm-12 col-md-3">
		<a data-toggle="collapse" href="#footer4"><h2>Show me</h2></a>
		<div id="footer4" class="collapse"><ul>
<li><a href="https://www.ucc.ie/en/sitemap/">Sitemap</a></li>
<li><a href="https://www.ucc.ie/en/legal/">Legal</a></li>
<li><a href="mailto:abuse@ucc.ie?subject=Abuse%20Report%20from%20UCC%20Webpage&amp;body=http://www.ucc.ie/en/">Report Abuse</a></li>
<li><a href="https://www.ucc.ie/privacy">Privacy</a></li>
<li><a href="https://www.ucc.ie/en/it-policies/policies/cookies/">Cookies</a></li>
<li><a href="https://www.ucc.ie/aup">Acceptable Use Policy</a></li>
<li><a href="mailto:webmaster@ucc.ie?Subject=Web%20site%20query">Webmaster</a></li>
</ul></div>
	</div>
</div>
<div class="row">
	<div class="col-md-12 bbdc">
		Copyright © UCC 2017
	</div>
</div>

<div class="row">
<!-- logo carousel // components: module-12 -->
<div class="module-12 logos">
    <div class="slideShowLogos">
<div class="multiple-wrap bg-crest-white">
        <div class="image-wrap">
            <div style="background-image: url(https://www.ucc.ie/en/media/support/financeoffice/fundinglogos/hea.jpg)" class="inner__img">‍</div>
        </div>
</div>
<div class="multiple-wrap bg-crest-white">
        <div class="image-wrap">
            <div style="background-image: url(https://www.ucc.ie/en/media/support/financeoffice/fundinglogos/logo_gov_ireland_rialtas.jpg)" class="inner__img">‍</div>
        </div>
</div>
<div class="multiple-wrap bg-crest-white">
        <div class="image-wrap">
            <div style="background-image: url(https://www.ucc.ie/en/media/support/financeoffice/fundinglogos/logo_nui.jpg)" class="inner__img">‍</div>
        </div>
</div>
<div class="multiple-wrap bg-crest-white">
        <div class="image-wrap">
            <div style="background-image: url(https://www.ucc.ie/en/media/centralmedia/logos/ESF2014-2020.png)" class="inner__img">‍</div>
        </div>
</div>
<div class="multiple-wrap bg-crest-white">
        <div class="image-wrap">
            <div style="background-image: url(https://www.ucc.ie/en/media/centralmedia/logos/ERDF.jpg)" class="inner__img">‍</div>
        </div>
</div>
<div class="multiple-wrap bg-crest-white">
    <a href="https://www.ucc.ie/en/athenaswan/">
        <div class="image-wrap">
            <div style="background-image: url(https://www.ucc.ie/en/media/design2013images/AS_RGB_Bronze-Award.png)" class="inner__img">‍</div>
        </div>
    </a>
</div>
<div class="multiple-wrap bg-crest-white">
        <div class="image-wrap">
            <div style="background-image: url(https://www.ucc.ie/en/media/research/researchatucc/EnterpriseIrelandLogo4web.jpg)" class="inner__img">‍</div>
        </div>
</div>
<div class="multiple-wrap bg-crest-white">
    <a href="https://www.ucc.ie/en/hr/research//uccresearcherstrategy/">
        <div class="image-wrap">
            <div style="background-image: url(https://www.ucc.ie/en/media/support/hr/researchcareersinitiative/logo.jpg)" class="inner__img">‍</div>
        </div>
    </a>
</div>
<div class="multiple-wrap bg-crest-white">
    <a title="visit https://www.wearecork.ie/" target="_self" href="https://www.wearecork.ie/">
        <div class="image-wrap">
            <div style="background-image: url('https://www.ucc.ie/en/media/2017siteassets/images/weareCorkSmall.jpg')" class="inner__img">‍</div>
        </div>
    </a>
</div>
<div class="multiple-wrap bg-crest-white">
        <div class="image-wrap">
            <div style="background-image: url('https://www.ucc.ie/en/media/2017siteassets/images/wellBeingLogo.png')" class="inner__img">‍</div>
        </div>
</div>
<div class="multiple-wrap bg-crest-white">
    <a title="visit https://stars.aashe.org/institutions/university-college-cork-national-university-of-ireland-cork-co-corcaigh/report/2018-07-20/" target="_self" href="https://stars.aashe.org/institutions/university-college-cork-national-university-of-ireland-cork-co-corcaigh/report/2018-07-20/">
        <div class="image-wrap">
            <div style="background-image: url('https://www.ucc.ie/en/media/centralmedia/logos/CopyofStars_Seal_Gold_RGB_300.png')" class="inner__img">‍</div>
        </div>
    </a>
</div>
<div class="multiple-wrap bg-crest-white">
    <a title="visit https://www.magna-charta.org" target="_blank" href="https://www.magna-charta.org">
        <div class="image-wrap">
            <div style="background-image: url('https://www.ucc.ie/en/media/support/financeoffice/fundinglogos/logo_mcu_observatory.jpg')" class="inner__img">‍</div>
        </div>
    </a>
</div>   
    </div><!--/.slideShowLogos-->
</div><!--/.module-12-->
<!-- // logo carousel -->
</div><!--/.row-->
				</div>
			</footer>
			<!-- // footer // layout: footer -->

		</div>
		<!-- // module wrap -->

	</div>
	<!-- // page wrap -->

	
	<!-- // search remodal -->
	<div class="remodal search" data-remodal-id="search-modal">
		<button data-remodal-action="close" class="remodal-close"><span>CLOSE</span></button>
		<div class="modal-wrap">
			<div class="input-group stylish-input-group">
				<input type="text" class="form-control" name="siteSearchText" id="siteSearchText" placeholder="search here..." autocomplete="off"/>
				<span class="input-group-addon">
					<button type="submit">
						<span class="fa fa-search"/>
					</button>
				</span>
			</div>
			<div class="input-group stylish-input-group">
				<legend class="sr-only">Choose areas of the website to search</legend>
				<label class="radio-inline">
					<input type="radio" name="searchType" value="website" checked=""/> Website <span class="websiteSearchResultsCount resultsCount"/>
				</label>
				<label class="radio-inline">
					<input type="radio" name="searchType" value="people"/> People <span class="peopleSearchResultsCount resultsCount"/>
				</label>
				<label class="radio-inline">
					<input type="radio" name="searchType" value="course"/> Courses <span class="courseSearchResultsCount resultsCount"/>
				</label>
			</div>
			<div class="results">
				<div class="websiteResults quicksearchContainers">
					<ul id="websiteSearchResultsList" class="searchResultsList">
					</ul>
				</div>
				<div class="peopleResults quicksearchContainers" style="display:none;">
					<ul id="phoneSearchResultsList" class="searchResultsList">
					</ul>
					<ul id="nameSearchResultsList" class="searchResultsList">
					</ul>
				</div>
				<div class="courseResults quicksearchContainers" style="display:none;">
					<ul id="courseSearchResultsList" class="searchResultsList">
					</ul>
				</div>
			</div>
		</div>
	</div>
	<!-- // search remodal -->
	
	<a id="back-to-top" title="Back to top" class="show" href="#"><i class="fa fa-angle-up">‍</i><span>Top</span></a>

	<!-- jQuery (necessary for Bootstrap's JavaScript plugins) -->
	<script type="text/javascript" src="https://code.jquery.com/jquery-1.12.4.min.js">‍</script>

	<!-- Include all compiled plugins (below), or include individual files as needed -->
	<script integrity="sha384-Tc5IQib027qvyjSMfHjOMaLkfuWVxZxUPnCJA7l2mCWNIpG9mGCD8wGNIcPD7Txa" crossorigin="anonymous" src="https://maxcdn.bootstrapcdn.com/bootstrap/3.3.7/js/bootstrap.min.js">‍</script>
	<script src="https://cdnjs.cloudflare.com/ajax/libs/slick-carousel/1.6.0/slick.min.js">‍</script>
	<script src="https://cdnjs.cloudflare.com/ajax/libs/remodal/1.1.1/remodal.min.js">‍</script>
	<script src="https://cdnjs.cloudflare.com/ajax/libs/bootstrap-select/1.12.2/js/bootstrap-select.min.js">‍</script>
	<script src="https://cdnjs.cloudflare.com/ajax/libs/headroom/0.9.3/headroom.min.js">‍</script>
	<script src="https://cdnjs.cloudflare.com/ajax/libs/magnific-popup.js/1.1.0/jquery.magnific-popup.min.js">‍</script>

	<script type="text/javascript" src="https://cdn.jsdelivr.net/algoliasearch/3/algoliasearch.min.js">‍</script>
	<script type="text/javascript" src="https://js.maxmind.com/js/apis/geoip2/v2.1/geoip2.js">‍</script>
	<script type="text/javascript" src="https://cdn.datatables.net/v/dt/dt-1.10.16/r-2.2.0/datatables.min.js">‍</script>
	<script async="async" src="https://www.youtube.com/iframe_api">‍</script>


  <!-- jquery.mCustomScrollbar.js -->
  <script type="text/javascript" src="https://www.ucc.ie/en/media/2017siteassets/contentfiles/js/jquery.mCustomScrollbar.js">‍</script>

	<!-- jquery.easing.1.3.js -->
	<script type="text/javascript" src="https://www.ucc.ie/en/media/2017siteassets/contentfiles/js/jquery.easing.1.3.js">‍</script>

	<!-- jquery.timeline.js -->
	<script type="text/javascript" src="https://www.ucc.ie/en/media/2017siteassets/contentfiles/js/jquery.timeline.js">‍</script>

	<script type="text/javascript" src="https://www.ucc.ie/en/media/2017siteassets/contentfiles/js/main.min.js">‍</script>

</body>
</html>