Corpus of Electronic Texts Edition
The Book of Clanranald (Author: Unknown)
section 14
62[On Allan of Clanranald, who fell at Sheriffmuir,
1715].
- Do ttuirlinn seasuimh sioll Ccuinn
sdi ratha ar degh fhuil Domhnuill
le ccradh ag bfasgnadh63 abfhear,
a brisd baire ar gcaisgadh Gaoidheal
- Disligh solás Cloinn a Colla,
dfairigh foirm a bfeagh monna
ata na chás doiligh don droing
bás hoighir riog Clann Raghnaill
- Sioll Chuinn fa chuam croidhe,
a neasbhuigh haoibh en duinne,
slaoic fa brón ambailtibh Bregh
mag gloir gaisgedh na Gaoidheall,
- Seasbhuidh ar uaislibh a Bheann Breagh
as baire ar gaisgadh na Gaoidheall
bualadh i Chuinn don cosgar
uabhan linn is lomlosgadh.
- Bas Ailin san bhlar do bhrisd,
na har ar fhearuibh Uighisd,
go beacht o cradh a chneaduibh,
gan neart mnna nar miladhuibh.
- Ar Morthír gan lúaigh a leas,
ma ceann sluaigh seile Fearguis,64
gac haon da cradh da cuma,
sglaodh gach mnna ar mearuighadh
- O Mhaoil go Harcuibh ni fhail
fear gan hacuin da hiarguin
sliath gach bhan da niarmuisdar
ma Thriath Uighisd na haonar
- Gaoidheal o ghaisgadh do chuir
ttuitim ar triath san lathuir
fag65 breith sealbh do narm oile
o bheith marbh san machoire
p.250
- O seis ar uaislibh Alba,
bas Mheic Domhnuill deag chálma
go sneidh síth no ccuis ccoguidh,
o si an fhaill do fhuaraduir.
- Da fhuil fein is ttuair ttime,
a bheith ag luagh ghriom ghaisgan66 da
a loic nar choigil baigh re bocht
mur hobuir haigh is innhlacht.
- A neagna do chuaidh thar ccúl,
orrtha do bhsioll a fórtun
laoich ghlann harmhach a Cloinn Cholla
as do menmnach ccaoith accomcuma
- Na sleithra ag silladh fa sech
snechta fuacht agus flicreacht
sgan bláse a fearthuin fesda
o bás Hailin shior chreasda
- An gaoth go garbh gclorach gcas
smuir da freagra go fhiorbhras
ttromgairr na ttuinne ag ttuitum
slomlan ttuill ag tiorm bhailtibh
- O bas oigre an fuinn ghrianuigh
ccuimne ar ccor na dogh bliaghna
snc bfuigh do chuas ar choilligh
acht fiog suas ar sior ghabail.
- Eigne a lintibh na luige,
a lar na leacht noighrighe,
ccur seir gach fearuin gan fás
snc clannuigh ein o nuabas.
- Da fheart o ranuig ar riogh
nert rod saruigh gach soghníomh
sar ttoradh na ttalbhann hairc
steirc ár harbhar o imeirc
- O bás Cormuic chaoim mheic Hairt
do bhi Eirinn gan furtacht
ga shior cuma feagh na fonn
slan hoirchradha a iath Eirronn
- Do chuir Flathri mc Fithill,
a miané67 fa mhaith griome,
an diaigh uath Ccuin ar ccuimne
o fuair roinn da Riogh Innbhe,
p.252
- Orruinn na fhiachibh dlighach,
o bhás na Riogh Raghnallach
ccull re cceoll gan ccodlagh cceart
sleon nar nagnidh gan fhurtacht.
- Sdoilghe na dol na naithrech
ég na noighre deighonnach
a chuir ccruasach mo croidhe ar chall
agcluasacht slighe na senrann
- Mian Chormuic o thigh Temhraich
a chuir uath Eoin go deagh meanmne
na mheabuir go mhed meanmna
ag mallairt séd suathchenna
- Cuid do mhianuibh mheic Moire,
uaislean an ttrath tteanola,
a bheith deigh bhriathrac seim socuir
coimriarech reigh riaghalta
- Mian oile nar chora cheilt,
a baig cceann sluaigh na aecht68 noirder
riarr gach maithe re meanma
slion catha lucht leanma na
- Seirm ciuill is deachtadh dána,
cleachtadh uird gach eallana,
slusghreagh ar emrleabhraibh laoch,
scoin go feidm69 dearbhtha ar fiagh
- A dhuinne ni subhach ar seal,
sdubhach ar suil re siorghal
bás i Chuinn na nearradh nóir
do dhealigh ruinn ar riaghloir
- Inn uile a neithribh ége
o dhul ccinn ar ccoimh éde
ar nionmuin an fath ma bhfuil
sar nar anionmuir Peafruigh
- Iomda ccruadal is ccliocus
feile uasle agus hoirdhearcas
ata sinnte na leic loighe,
ar nairc cinnthe an comhluitghe
- O dhruit brat ar chneas i Chuinn
a thuit ar neart gan doigh dich
echt Ghaoidheal na ngleas ghaiscigh
ndeis haonfhir ni hairisdir.
p.254
- Ar mac Feighlimigh mhoir mheir
a cualas sgela ar na sgriobhadh,
mas fior as ccoisbuil go cceart
re griomh ccosguir ar ccennmuith
- A ccenn deich bliagna deirthar
gluais mac hoirdeirc Fheighleimigh
ga ccoinnibh re Ccaithir Mór
gan bharath feille na fainóid
- Bhrisdear ar Ccaithair le Cconn
a Magh Haga na ccrecht70 ccomtróm
ler thuit Laighnigh na Buighe
o haibhreigh huilc iorrghuile
- Fuair mac Feighlimigh Rechtmhuir
buaigh sgac blar le cruadh cosghar
fa ched ambliagna a beathe
o méd riaghla as rioghratha
- Re linn Chuinn mur do cuala,
tug Éire anfhuinn fhionuaine
lantoradh ccedach da ccrúas
amholadh ebhacht is athtrúas.
- Meic Mhiladha ccenn na cceann
a siol Chuinn re gcosgar gherlann
Clann Colla sa griom re goil
sar rogha diobh ar deiradh
- Oighre seile na sroth glan
do fuair fhine re haimsir
cothrom da rétech le reacht
scoradh ccétach d ceannsacht
- Ar Cconn gan iomrall agha,
sar ccean socuir siochanna
sar núaisleacht chineil ar call
as cruasach sirigh na saorclann.
- Meic Miladh féin sgan iad ann,
sioll Chuinn is Cholla ar chomhchall
Clann Domhnuill na ndíaigh ag dul,
sar ndoghruinn riogh fhuil Ragnuill
- Aicmhe Ghaoigeal na necht naigh
do chuir ar cciall ar ccaochlagh
iad uann aniathuibh hainuil,
gan luaigh iarruigh hairreamuil
p.256
- A chuid nar hág uainn dar rioguibh
scion do chuaidh ar chóigriocuibh
gan suil re sealbh a Nalba,
no nduil re nainm hathardha
- Teirce saoithadh cloinne Chuinn,
do dúisgh easbhuig dar nfoghlumh,
ar feagh comhclair na ccruinne
ttreabh an ghorm fhuinn Gaoighelug
- Gan suaimneas ccúil no ccluice,
gan úaingnes iuil oideacht
o niorguile ar aicmhe bhregh,
gan iomragh mhaicne mhileadh
- Dí haoinfhir os chach oile,
do chaill fios a fiathroighe
go brat gan labhra leabhuir
don fhoglum ghnath Ghaoidhealuig.
- O mbheith ag meas a marbhna,
en léannan lucht ealaghna,
sugh marbhra ag dalladh mo derc
samhla doiligh ar docracht.
- Gach fear sa chradh na chroidhe,
sgan ttreabh don raimh riogh roige
re cheile o chuiradh a corp.
deiradh Feine gan furtacht
- La an tleibhe ag techt ron ttuill
ni fuair haon na targuire
go mí choinnibh maicne a breagh
a dhí gearradh aicme h-Alban
- An bás do mhuch ar meanmuin
on ló a theasd ar ttigherna
od ghlach san choinnibh chrosda,
ar lot doiligh dí choisge.
- Haladh uchta an Ghaoidhil gloin,
da lucht measguis is meanmhuin
ambrosnagh buaigh dar mbiodhbha
a thosuigh ar tnar ttí meanmna
- Fior Gaoidill o thuinn go tuinn
o bhás Chaibtinn Chlann Ragnuill
sa naoghuire gan dion daibh
o thtrill hén nurra neadran
p.258
- Gcasgadh Uaile Chloinn Cholla,
acciste ag bpun Bpefrogha
ar naisgidh sar naisdir háigh
an ttaisgidh ag dtorsibh Dtruman
- Seacht ccéd dég bliagna go beacht
is gcuig mbliagna deug go dirrech
o bhreith Dé go hég Hailin,
giodh bé é do fhiathraighadh
- Ar ttabhann don Thtriath tar nemh
ar achuing a Mhuire aMhíg den
a bhi ar neam na nord naiglidh
ma si toil ar Ttighearna
- Go haros na naigcal nglan
ó se as haister da hánam
ni ccoir duilghe na dheaghuigh
lor accuimne ar air ccét cheanuibh
- Ar han aghuinn da rioghfuil
rí na dúl da ndeaghriaguil
sda niarrigh le ccert go ccuid
sda ndionadh ar nert na bud.
- Raghnall Óg ar ttríath ttiorrtha
a thtecht lé run ro riogha,
go ducus shelbha na sean
a dusgadh menma na miladh
- An Rí dfhuasgil na huile,
do cur Gcnuas nar gráth guidh
sda gluasacht dar ngore ar thtuinn
suaisleacht ar ttoile ag ttuirlinn
Do ttuirlinn seasuimh siol Chuin.