Corpus of Electronic Texts Edition

Background details and bibliographic information

Ní dúal cairde ar creich ngeimhil

Author: Domhnall Mac Dáire Mac Bruaideadha

File Description

Electronic edition compiled by Beatrix Färber

Funded by School of History, University College Cork

1. First draft.

Extent of text: 1700 words

Publication

CELT: Corpus of Electronic Texts: a project of University College Cork.
College Road, Cork, Ireland.—http://www.ucc.ie/celt

(2012)

Distributed by CELT online at University College, Cork, Ireland.
Text ID Number: G402210

Availability [RESTRICTED]

Available with prior consent of the CELT programme for purposes of academic research and teaching only.

Sources

    Manuscript source
  1. Dublin, RIA, MS 743 (A iv 3), 17th century.
    The edition used in the digital edition
  1. Osborn Bergin, Ní dúal cairde ar creich ngeimhil in Irish Bardic Poetry, Ed. Osborn Bergin. , Dublin, Dublin Institute for Advanced Studies (1970) page 54–60

Encoding

Project Description

CELT: Corpus of Electronic Texts

Sampling Declaration

All the editorial text with the corrections of the editor has been retained.

Editorial Declaration

Correction

Text has been checked, proof-read and parsed.

Normalization

The electronic text represents the edited text.

Quotation

There are no quotations.

Hyphenation

The editorial practice of the hard-copy editor has been retained.

Segmentation

div0=the whole poem. Metrical lines and quatrains are marked and numbered; page-breaks are marked.

Interpretation

Names of persons (given names), and places are not tagged. Terms for cultural and social roles are not tagged.

Canonical References

The n attribute of each text in this corpus carries a unique identifying number for the whole text.

The title of the text is held as the first head element within each text.

div0 is reserved for the text (whether in one volume or many).

The numbered quatrains provide a canonical reference.

Profile Description

Created: Domhnall Mac Dáire Mac Bruaideadha, an Irish bardic poet Date range: c.1550–1600.

Use of language

Language: [GA] The text is in Classical Modern Irish.

Revision History

Corpus of Electronic Texts Edition: G402210

Ní dúal cairde ar creich ngeimhil: Author: Domhnall Mac Dáire Mac Bruaideadha

p.54

Domhnall Mac Dáire
  1. 1] Ní dúal cairde ar creich ngeimhil:
    2] bíaidh brath úaim gan édeimhin —
    3] dóigh creach gá haird a bfaghar? —
    4] sul deach ós aird mh'fúasgaladh.
  2. 5] Triúr fileadh fada ó ríaghail
    6] dhúinn i láimh lé leithblíadhain:
    7] 'na dhíol soin gá geall ghébhthar?
    8] dá mbem a-moigh moithéght[h]or.
  3. 9] Do-ghénsa, acht go bfaghar faill,
    10] sul deachad raibhthi romhainn,
    11] chreich ngeimhle lém dháimh ndoiligh
    12] ar eighre an chláir Chíarroighigh.
  4. 13] Do m[h]ac inghini an íarla
    14] dlighthear íoc na hainnríaghla:
    15] glais núabhairrthi fáoinn a bFainn,
    16] ai chrúadhfairc[h]e cháoil chumhaing.
  5. 17] Badh íad mh'feadhan ar bfilidh,
    18] lucht bheirthi breath n-aindlighidh:
    19] sreath iolfáobhair raghlain rann
    20] d'am[h]ruibh ionáonaigh agam.

    6. p.55

  6. 21] Ar chreich ríodhamhna an ruisg mhoill
    22] badh é an t-oineach mh'fear tarroing:
    23] dénta ní an uairsi uirrthi —
    24] badh í an úaisle ar n-eólaichne.
  7. 25] Ní bhía ag bruithion ná ag boigsín
    26] mo chor tar creich Phádraigín:
    27] i bfoithribh nó i gcíogh choille
    28] díon ní f[h]oighthir orainne.
  8. 29] Cúairteóchar dhúinn — gá dám ris? —
    30] fá mhíonchlár Mhoighi an Éigis,
    31] 's um Ard n-úr bfíonmhar bFearta,
    32] gach múr síodhghlan súaithionta.
  9. 33] Cuirfiom luighi ar Lios Túathail
    34] an fóid bhráontais bhionnchúachaigh,
    35] 's loighi ar ghoirm — Leic súairc Snámha —
    36] badh cuairt oirdhreic édála.
  10. 37] Béraid orainn ógbhadh Grég,
    38] líon creiche ar chách do choimhéd;
    39] tóir nach édána ar foghlaibh,
    40] dóigh édála dh'ollomhnaibh.
  11. 41] Ealbha láoch nach loc dochar,
    42] tóir nach éidir d'iomachar,
    43] fir iomc[h]ras tóroighiocht throm,
    44] slóghoiriocht fionnchas Fíanonn.
  12. 45] Ní fras cháoilsleagh chailgios neach,
    46] ní fras ghríobhdha ghlac neimhnioch,
    47] fras dhúan lé ndingébhthar Goill
    48] 's a lúagh imért[h]ar edroinn.
  13. 49] Léigfid fáoinne a bfrasa séd,
    50] léigfimíd d'ógbhaidh finn-Ghrég,
    51] frais ndeghmholta 'na ndáil sin,
    52] neamhghonta ór ngáibh na Grégaigh.

    14. p.56

  14. 53] Badh é a chríoch — gá tréine treas? —
    54] go mbrisfimni an t-ord éigius
    55] lér sreith líonmhair mhir mholta
    56] don ríoghraidh ghil ghrúadhchorcra.
  15. 57] Gá hiorghal nach íad do bhris?
    58] ní bhí choidhche ar chloinn M[h]uiris
    59] gúais reann, acht airm a n-ollamh;
    60] maidhm 'na gceann ní chúalamar.
  16. 61] 'San troidsi dá tteagmham ris,
    62] Pádraigín mac Meic Muiris, —
    63] ní hédail é arab áil roinn —
    64] sé i láimh ní hédáigh againn.
  17. 65] Ní díon dó a lámhach ná a lúdh:
    66] ní léigfiom úainn gan fasdúdh,
    67] le a bheirt bfúair nglanmháilligh ngil,
    68] an sdúaigh n-aghnáirigh n-áilghin.
  18. 69] Atád agam oirchill sás
    70] lé bfosdfa mé mac Tomás:
    71] roinn leabhra go lán bfuinnigh;
    72] cládh a feadhma um ámhuillibh.
  19. 73] Oidhre an láoich ó Leic Snámha —
    74] mo chean dan cion édála —
    75] sdúagh cháomhGáille ar ar chinn cruth,
    76] áonbhráighi ghill na nGrégach.
  20. 77] Rédla thúaidh Mhumhan Meic Con,
    78] Pádraigín pór na n-íarladh,
    79] mír glanchrúaidhe, glún ré bfrais,
    80] an t-ath-Ghúaire ó Dhún Durlais.
  21. 81] Lámh chúartaighthi Chlann gCarrt[h]aigh,
    82] uille chrúaidh re Conallchaibh,
    83] slat nach sní tréinfine Tháil —
    84] do ní éinfili a édáil.

    22. p.57

  22. 85] Sgél leam ar a leithéid soin,
    86] fúair ceannus an chláir Ultaigh,
    87] sgoth chráobhslat Leasa Lughaidh,
    88] áonm[h]ac Neasa a-nallamhain.
  23. 89] Tug a mháthair 'na mac ríogh
    90] lá éigin d'fios a chéidghníomh,
    91] dár thúar rí Macha a mholadh,
    92] trí clacha do Chonchobhar.
  24. 93] Tug don naídhin súairc suilbhir
    94] chloich in gach láimh leabhairghil —
    95] sdúagh nár ón tseangBhanna tséimh, —
    96] lán a dhearnanna dhíbhséin.
  25. 97] Do ráidh Neasa an fuilt fionnghloin,
    98] dá ngabhthá, a mheic mhóirionmhoin,
    99] do fionnfuinn thríd do threisi,
    100] an líg n-iomt[h]ruim eilisi.
  26. 101] Ní thig dhíom, is mo dhorn lán,
    102] a mháthair, ol an macámh,
    103] mo lámh do char mon gcloichsi,
    104] go sgar lán rém lámhuibhsi.
  27. 105] Ní hiongnadh sin, ar sisi,
    106] tuig, a chnú mo chridhisi,
    107] nach ttoillfi acht a lán id láimh,
    108] dámadh ál choidhche a c[h]ongmháil.
  28. 109] Léig chugad an gcloich oile,
    110] léig uaid, a uá Rudhroighi,
    111] an gcloich nglais gcoirrimligh gcruinn,
    112] dod bhais doinningnigh dhíoghainn.
  29. 113] Dad mhúnadh, a mheic Fachtna,
    114] fá dháil na séd sáoghalta —
    115] a srían réd chradh ná congaimh —
    116] as ciall damh 'na ndubhramair.

    30. p.58

  30. 117] Ná híadh do lámh, a flaith Breagh,
    118] do síor um séduibh Gáoidheal:
    119] seóid cáigh ní héidir dh'fanadh
    120] gan láimh éigin d'fosgaladh.
  31. 121] Bíoth lámh leat gá légadh úaibh,
    122] a sgaith chruithgheal ón gCraobhruaidh,
    123] 's lámh ag gabháil na séd seang,
    124] a bhranáin déd, fád dhíchioll.
  32. 125] Fúair sáormhac Fhachtna Fháthaigh
    126] ór chan ris a ríoghmháthair —
    127] féile an leinbh gá chora i gcion —
    128] a thogha i seilbh na sinnsior.
  33. 129] Do mhér m[h]eadhóin mhíleadh Grég
    130] ní thuigim nár thrácht Mairghrég —
    131] maith cuimhni an feasa 'gan fior —
    132] fuighle Neasa 's an náoidhion.
  34. 133] Do-ghébhsa i láimh é, 's giod[h] eadh
    134] ní lémhdáois gasradh Gháoidheal
    135] ucht ar slógh Grég dá ghabháil,
    136] an ghég do phór Pharthaláin.
  35. 137] Sul cuirthior linn lámh 'na cheann,
    138] énlán beóil fileadh Éireann,
    139] ann as f[h]earr gach áit d'fégadh,
    140] mo gheall cáit a gcoimhédabh.
  36. 141] Ní dhingne mé ar maicne Luirc
    142] leis choidhche ná ar cloinn nGearuilt:
    143] ní taobhtha rú a ngáol i ngioll,
    144] a chrú ar gach taobh 'na thimchioll.
  37. 145] Fían Shaxan do seachna lais
    146] caithfead fós, is fían Durlais —
    147] ga seadh falta acht a bfráoch ruinn? —
    148] dalta na láoch ó Lonnainn.

    38. p.59

  38. 149] Gúais leam a rún dá rochtain,
    150] ní dú a chor i gConnachtuibh
    151] mná áobhdha finngheala a bfear
    152] ingheana máordha a míleadh.
  39. 153] Mac meic Émainn nár ér sgoil,
    154] gúais dá mbeirinn é i nUlltaibh:
    155] báidh ar féile 'gan aicme
    156] lé céile ar gcláir Chormaicne.
  40. 157] Anta leis i Lios Túathail
    158] an m[h]úir fairsing órchuachaigh,
    159] brugh seang na bfoighég bfíthi —
    160] ga fearr coimhéd coigcríc[h]e?
  41. 161] Sáor an braighdionus do-bhér
    162] d'úa Sémuis na sleagh rinnghér,
    163] san chúirt g[h]roighigh ghealmhóir ghloin,
    164] seanróimh oinigh an íarthair.
  42. 165] Suirghi a bfionnbhan, fuighle a súadh,
    166] cruin[n]ighthi minci a marcslúagh,
    167] a sgaith fíneamhna a hór glan,
    168] sódh mímheanma do mhúchadh.
  43. 169] Gébhthor dhó 'na dheaghaidh soin,
    170] brágha láoch Leasa Túathail,
    171] roinn sáora as ar sochuir geall,
    172] go ngothaibh cáola cáoincheann.
  44. 173] Do-bhér lais a láoibh áille —
    174] sochar nach bfúair énbhráighi —
    175] cúairt learg n-ionfúar na n-oirior;
    176] diombúan fearg a bfíadhoighiodh.
  45. 177] Do-bhér dó ré ndol istteach
    178] seal ar ghníomhradh ghreagh n-úaibhreach,
    179] seal snámha ar slios gach calaidh,
    180] fios gach trágha torcharaigh.

    46. p.60

  46. 181] Do-chífe bárc a mbeól chúain,
    182] do-chífi coimhling mharcslúaigh,
    183] is gúais sadh siobhalghrod seang
    184] ó bhioradhmad dhamh ndíleann.
  47. 185] Sruth Féile na bfinnsreabh gciúin
    186] do-chluinfi, budh ceól taidhiúir,
    187] ag labhradh, lór a binni,
    188] mór an t-adhbhar inntinni.