<!DOCTYPE TEI.2 PUBLIC "-//TEI P3//DTD Main Document Type 1994-05//EN"[ 

<!ENTITY % TEI.extensions.dtd PUBLIC "-//CELT//DTD Extensions to the TEI//EN">
<!ENTITY % TEI.corpus             'INCLUDE'>
<!ENTITY % TEI.prose              'INCLUDE'>
<!ENTITY % TEI.transcr            'INCLUDE'>
<!ENTITY % TEI.textcrit           'INCLUDE'>
<!ENTITY % TEI.names.dates        'INCLUDE'>
<!ENTITY % TEI.linking            'INCLUDE'>
<!ENTITY % TEI.figures            'INCLUDE'>

<!ENTITY % ISOlat1 public "ISO 8879:1986//ENTITIES Added Latin 1//EN">
<!ENTITY % ISOlat2 public "ISO 8879:1986//ENTITIES Added Latin 2//EN">
<!ENTITY % ISOnum  public "ISO 8879:1986//ENTITIES Numeric and Special Graphic//EN">
<!ENTITY % ISOpub  public "ISO 8879:1986//ENTITIES Publishing//EN">
<!ENTITY % ISOdia  public "ISO 8879:1986//ENTITIES Diacritical Marks//EN">
%ISOlat1; %ISOlat2; %ISOnum; %ISOpub; %ISOdia;
<!ENTITY % TEI.extensions.ent PUBLIC "-//CELT//ENTITIES Extensions to the
TEI//EN">
]>
<TEI.2 id="G201001">
<teiHeader creator="Donnchadh &Oacute; Corr&aacute;in" status="update" date.created="1995"  date.updated="2010-04-30">
<fileDesc>
<titleStmt>
<title type="uniform">Lives of the Saints from the Book of Lismore</title>
<title type="gmd">An electronic edition</title>
<author>Unknown</author>
<editor id="WS">Whitley Stokes</editor>
<respStmt>
<resp>Electronic edition compiled by</resp>
<name id="EBJ">Elva Johnston</name>
</respStmt>
<funder>University College, Cork</funder>
<funder>Professor Marianne McDonald via the CURIA Project.</funder>
</titleStmt>
<editionStmt>
<edition n="2">Second draft.</edition>
</editionStmt>
<extent><measure type="words">71130</measure></extent>
<publicationStmt>
<publisher>CELT: Corpus of Electronic Texts: a project of University College, Cork</publisher>
<address>
<addrLine>College Road, Cork, Ireland&mdash;http://www.ucc.ie/celt</addrLine>
</address>
<date>1995</date>
<date>2010</date>
<distributor>CELT online at University College, Cork,
Ireland.</distributor>
<idno type="celt">G201001</idno>
<availability status="restricted">
<p>Available with prior consent of the CELT programme for purposes of academic research and teaching only.</p>
</availability>
</publicationStmt>
<sourceDesc>
<listBibl>
<head>Manuscript sources</head>
<bibl n="1">Chatsworth, Book of Lismore (at Chatsworth since 1930), folios 41ra1&ndash;84ra9 (facsimile foliation); published in facsimile: R. A. S. Macalister (ed), The Book of Mac Carthaigh Riabhach otherwise the Book of
Lismore, Facsimiles in Collotype of Irish Manuscripts V (Dublin: Stationery Office for Irish Manuscripts Commission 1950). Stokes's edition was made from the original, lodged for him in the British Museum.</bibl>
<bibl n="2">Dublin, Royal Irish Academy, MS 57, 477 (olim 23 K 5 see Catalogue of Irish Manuscripts in the Royal Irish Academy, fasc. 2, 163), made by Eugene O'Curry, c. 1839.</bibl>
<bibl n="3">Dublin, Royal Irish Academy, MS 478, 474 (olim 23 H 6 see Catalogue of Irish Manuscripts in the Royal Irish Academy, fasc. 10, 1278), made by Joseph O'Longan in 1868.</bibl>
</listBibl>
<listBibl>
<head>Internet resources</head>
<bibl n="1">The book is available online in .PDF format at www.archive.org.</bibl>
<bibl n="2">See http://www.ucc.ie/celt/book_lismore.html for further details and bibliographical information.</bibl>
<bibl n="3">See http://www.ucc.ie/celt/ocurry_lismore.html for Eugene O'Curry's description of the manuscript's rediscovery in 1814, from 'Lectures on the Manuscript Materials of Ancient Irish History' (Dublin 1861).</bibl>
</listBibl>
<listBibl>
<head>The edition used in the digital edition</head>
<biblFull>
<titleStmt>
<title level="m">Lives of the Saints from the Book of Lismore</title>
<editor>Whitley Stokes</editor>
</titleStmt>
<editionStmt>
<edition>First edition</edition>
</editionStmt>
<extent>cxx + 411 pp</extent>
<publicationStmt>
<publisher>Clarendon Press</publisher>
<pubPlace>Oxford</pubPlace>
<date>1890</date>
</publicationStmt>
</biblFull>
</listBibl>
</sourceDesc>
</fileDesc>
<encodingDesc>
<projectDesc>
<p>CELT: Corpus of Electronic Texts</p>
</projectDesc>
<samplingDecl>
<p>All editorial introduction, translation, notes and indexes have been omitted. Editorial corrigenda (pp. 404&ndash;411 and elsewhere in the edition) are integrated into the electronic edition. In general, only the text of the Book of Lismore had been retained, since variants are cited from other MSS in a non-systematic way and most are non-significant. Therefore, only significant variants are retained and these are tagged as variants. Missing text supplied by the editor is tagged.</p>
</samplingDecl>
<editorialDecl>
<correction status="high">
<p>Text has been thoroughly checked and proofread. All corrections and supplied text are tagged.</p>
</correction>
<normalization>
<p>The electronic text represents the edited text. The editor's expansion of the notum for 'vero' as 'immorro' is retained throughout. Words are segmented in accordance with CELT practice.</p>
</normalization>
<quotation>
<p>Quotation marks are rendered <emph>q</emph>; double quotation marks
are nested within single quotation marks.</p>
</quotation>
<hyphenation>
<p>Soft hyphens are silently removed. When a hyphenated word (hard or soft) crosses a page-break or line-break, the page-break and line-break are marked after the completion of the hyphenated word.</p>
</hyphenation>
<segmentation>
<p><emph>div0</emph>=the volume; <emph>div1</emph>=the individual saint's Life or religious text; paragraphs are marked <emph>div2</emph>; poems are marked for stanzas and lines. Page-breaks and line-breaks are marked, and the number of every line-break is give as <emph>lb n="nnn"</emph>. Folio
numbers of the manuscript as rendered in the facsimile are marked <emph>mls unit="folio" n="n"</emph>.</p>
</segmentation>
<stdVals>
<p>Dates are standardized in the ISO form <emph>yyyy-mm-dd</emph></p>
</stdVals>
<interpretation>
<p>Names of persons (given names and surnames), groups (dynasties, tribes, peoples etc.), places are tagged. Offices and titles (king, abbot, lord etc.) are tagged. Numbers and dates are tagged.</p>
</interpretation>
</editorialDecl>
<refsDecl>
<state gi="DIV1" freq="1" label="Life" unit="Life">
<state gi="LB" label="Line" unit="Line">
</refsDecl>
</encodingDesc>
<profileDesc>
<creation>By unknown authors in Irish monastic scriptoria
<dateRange from="1100" to="1200" exact="none">c. 1100&ndash;1200, various and unknown </dateRange></creation>
<langUsage>
<language id="ga">Approx. 99% in Middle Irish and Early Modern Irish.</language>
<language id="la">Approx. 1% in Latin, mostly biblical citations.</language>
</langUsage>
<!--<textClass>
<keywords>
<term>religious</term>
<term>prose</term>
<term>medieval</term>
<term>Saint's Life</term>
</keywords>
</textClass>-->
</profileDesc>
<revisionDesc>
<change>
<date>2011-11-14</date>
<respStmt>
<name>Beatrix F&auml;rber</name>
<resp>ed.</resp>
</respStmt>
<item>Additions to header made.</item>
</change>
<change>
<date>2010-04-30</date>
<respStmt>
<name>Beatrix F&auml;rber</name>
<resp>ed.</resp>
</respStmt>
<item>Conversion script run, header updated; new wordcount made; file parsed; new SGML and HTML versions created.</item>
</change>
<change>
<date>2008-08-29</date>
<respStmt>
<name>Beatrix F&auml;rber</name>
<resp>ed.</resp>
</respStmt>
<item>Keywords added; file validated; header modified.</item>
</change>
<change>
<date>2008-07-27</date>
<respStmt>
<name>Beatrix F&auml;rber</name>
<resp>ed.</resp>
</respStmt>
<item>Value of div0 "type" attribute modified, content of 'langUsage' checked; minor modifications made to header.</item>
</change>
<change>
<date>2005-08-25</date>
<respStmt>
<name>Julianne Nyhan</name>
<resp>ed.</resp>
</respStmt>
<item>Normalised language codes and edited langUsage for XML conversion</item>
</change>
<change>
<date>2005-08-04T15:38:22+0100</date>
<respStmt>
<name>Peter Flynn</name>
<resp>ed.</resp>
</respStmt>
<item>Converted to XML</item>
</change>
<change>
<date id="PF">2003-11-19</date>
<respStmt>
<name>Peter Flynn</name>
<resp>Validation</resp>
</respStmt>
<item>Minor corrections to markup</item>
</change>
<change>
<date>1997-09-15</date>
<respStmt>
<name>Margaret Lantry</name>
<resp>ed.</resp>
</respStmt>
<item>Header modified; file parsed using SGMLS.</item>
</change>
<change>
<date>1997-09-01</date>
<respStmt>
<name>Margaret Lantry</name>
<resp>ed.</resp>
</respStmt>
<item>Header re-structured; text parsed using SGMLS.</item>
</change>
<change>
<date>1996-01-31</date>
<respStmt>
<name>Mavis Cournane</name>
<resp>ed.</resp>
</respStmt>
<item>Revised text parsed and mark-up verfied using SGMLS.</item>
</change>
<change>
<date>1996-01-10</date>
<respStmt>
<name>Elva Johnston</name>
<resp>ed.</resp>
</respStmt>
<item>Re-checking and re-correction of mark-up and text for second digital edition and segmentation of words completed (Oxford 1995-1996); biblical citations identified.</item>
</change>
<change>
<date>1995</date>
<respStmt>
<name>Donnchadh &Oacute; Corr&aacute;in</name>
<resp>ed.</resp>
</respStmt>
<item>Header created.</item>
</change>
<change>
<date>1993-06-04</date>
<respStmt>
<name>Elva Johnston</name>
<resp>ed.</resp>
</respStmt>
<item>Stokes's readings collated with the manuscript. Non-significant marking of expansions such as those for 'dano, didiu, iarum, immorro, acht, amal, amail, amlaid, amhlaid, cech, gach, gacha, cach, eter, etar, etir, eitir, ingen, ingine, mac, maic, meic' were removed. Expansions tags on Latin words were deleted. Adverbial 'co' was separated from the following initial. Stokes's change of 'noem' and its variants to Old-Irish equivalents, being unwarranted, was not retained.</item>
</change>
<change>
<date>1993-05-11</date>
<respStmt>
<name>Elva Johnston</name>
<resp>ed.</resp>
</respStmt>
<item>Stokes's readings and corrections checked. Non-significant additions from other MSS deleted. Significant verse passages from other MSS to be added/retained.</item>
</change>
<change>
<date>1993-04-30</date>
<respStmt>
<name>Elva Johnston</name>
<resp>ed.</resp>
</respStmt>
<item>First proofing completed.</item>
</change>
<change>
<date>1993-02-27</date>
<respStmt>
<name>Elva Johnston</name>
<resp>ed.</resp>
</respStmt>
<item>Data capture completed.</item>
</change>
<change>
<date>1992-12-10</date>
<respStmt>
<name>Elva Johnston</name>
<resp>ed.</resp>
</respStmt>
<item>Input began.</item>
</change>
</revisionDesc>
</teiHeader>
<text n="G201001">
<front>
<div type="Witness List">
<witList>
<witness sigil="BN">MS in Paris, Biblioth&egrave;que national, fonds basques et celtiques 1</witness>
</witList>
</div>
</front>
<body>
<head>Lives of the Saints from the Book of Lismore</head>
<div0 type="saintslives" lang="ga">
<pb n="1">
<mls n="42ra" unit="folio">
<div1 n="1" type="life">
<lb n="1">
<head>BE<uncl resp="WS">THA</uncl>
<ps><fn>Patraic</fn></ps> inso, &ampersir; tabrad g<uncl resp="WS">ach
a</uncl>on legfas b<ex>en</ex>nacht f<ex>or</ex> <lb n="2">a<uncl resp="WS">n</uncl>mannaibh na lanamhna dar' sc<uncl resp="WS">r&iacute;bad in lebhar so</uncl>.</head>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="3"><frn lang="la"><cit>
<qt>POPULUS
qui sedebat in tenibris uidit lucem magnam</qt>
<bibl>Is. 9:2,
Mt. 4:16</bibl>
</cit></frn> .i. in pob<ex>ul</ex> <lb n="4">dessidh i
n-dorchaibh at-connairc soillse <uncl resp="WS">m&oacute;ir</uncl>,
<frn lang="la">et</frn> in foireann ro bui i <lb n="5">bh-foscudh
<uncl resp="WS">b&aacute;i</uncl>s fuarutar soillsi dia tainig a <uncl resp="WS">n-inshor</uncl>cug<ex>ud</ex>. IN Spir<ex>ut</ex> Na<ex>emh</ex> <lb n="6">immorro, an Spir<ex>ut</ex> <uncl resp="WS">as</uncl> uaisli cech
spir<ex>ut</ex>, in Spir<ex>ut</ex> <corr sic="rorinfidh">do-rinfidh</corr> <uncl resp="WS">&ampersir; ro</uncl> th<ex>ec</ex>uisc <lb n="7">in ecl<ex>ais</ex>
ceachtardhai, petar<uncl resp="WS">l</uncl>aice &ampersir;
nu-fhiadhnaisi, o rath h-<ex>ec</ex>nai &ampersir; fhaitsine, IS <lb n="8">h-e in spir<ex>ut</ex> sin ro raidh na briathra-so <addSpan resp="WS" to="LB9">tria
gin in pr&iacute;m-<ps><rn type="prophet">fatha</rn>
<fn>Ysaias</fn></ps> mic <ps><fn>Amois</fn></ps>, <frn lang="la"><lb n="9"> de cuius laude loquitur
				      <ps><fn>Hieronymus</fn></ps><anchor id="LB9">
dicens: <cit>
<qt><corr sic="pocius dicendum">Potius dicendus</corr>
est propheta <lb n="10">quam
euangelista</qt>
<bibl></bibl>
</cit></frn>. IS dia mol<ex>ad</ex> sidhe
at-b<ex>eir</ex> <ps><fn reg="Hieronymus">Cirine</fn> <rn type="prophet">faidh</rn></ps> c<ex>onad</ex>h cora <lb n="11">suiscel<ex>aigthe</ex> do radha friss ina <term type="prophet">faidh</term>, ara foillsi &ampersir; ara imchuibhdhe
frisin nua-f<ex>iadnaise</ex><lb n="12">ro innis scela
<ps><fn>Crist</fn></ps> &ampersir; na h-<ex>ec</ex>ailsi noeimhe, cuna budh
doig la nech <lb n="13">cu m-badh taircetul ro-fhet etar <corr sic="doneoch">do neth</corr>, acht aisneis ret rem-the<ex>cht</ex>ach <lb n="14">cena iar bh-f<ex>or</ex>bhthiug<ex>ud</ex> in gn&iacute;ma.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="15">Oen didiu dia taircetluib foillsigthib inni
it-fiadhar sunn tria aisneis <lb n="16"><corr sic="sechmannda" cert="5">sechmadachte</corr>. <frn lang="la"><cit>
<qt>Populus qui
sedebat in tenebris uidit lucem <corr sic="magnum">magnam</corr></qt>
<bibl>Is. 9:2,
Mt. 4:16</bibl>
</cit></frn>. IN <lb n="17">pob<ex>ul</ex> didiu dessidh i
n-dorchaibh at-connairc soillsi moir. IS e didiu leth <lb n="18">atoibe in n-aisneis-sea lasin bh-<term type="prophet">faidh</term> cu du i n-deb<ex>air</ex>t remhe in
suiscel<ex>aigthe</ex> <lb n="19">cetnai: <frn lang="la"><cit>
<qt>primo
tempore eleuata est terra <on type="tribe">Stabulon</on> et terra <on type="tribe">Neptalim</on></qt>
<bibl>Is. 9:1</bibl>
</cit>.</frn>  <lb n="20">Tainic didiu la h-athnuadhug<ex>ud</ex> na h-aimsire gloiri mhor
&ampersir; indocbail do <on type="tribe">treib <lb n="21">Zabulon</on> &ampersir; do <on type="tribe">treibh
Neptalim</on>. Conudh f<ex>or</ex> slicht na h-aisnesean-sin at-b<ex>eir</ex>: <lb n="22"><frn lang="la"><q>Populus qui</q> et cetera</frn>. IN <uncl resp="WS">popul</uncl> deiss<ex>idh</ex> i n-dorcha<ex>ib</ex>h. Madh iar sdair<mls n="42rb" unit="folio"><lb n="23">
cipinn<ex>us</ex> pop<ex>ul</ex> <pn type="nation">Isr<ex>ae</ex>l</pn> sin ro
boi i n- dorchata na daeiri la h-<pn type="empire">Asardhaibh</pn>.<lb n="24">
At-connairc soillsi na taithchreca don daeiri-sin
.i. <ps><fn>Estras</fn></ps> &ampersir; <ps><fn>Nemias</fn></ps>
&ampersir; <ps><fn>Iosue</fn></ps> &ampersir; <lb n="25"><ps><fn>Zorbobel</fn></ps>. Madh iar sians immorro is e pop<ex>ul</ex>
it- b<ex>er</ex>ur sunn, p<ex>o</ex>p<ex>ul</ex> na <lb n="26">n-gennte ro bui a n-dorchaib
aineol<ex>uis</ex> ic adhr<ex>adh</ex> idhal &ampersir; arracht, cu ro arthraigh<lb n="27">
in fhir-shoillsi dhoibh .i. <ps><fn>&Iacute;ssu
Crist</fn></ps> <ex>con</ex>a <term type="apostle">apsal<ex>aib</ex></term>, air bui
dorchata mhor f<ex>or</ex> <lb n="28">cridhib na n-gennte cein co ro scail
grian na firinne .i. <ps><fn>&Iacute;ssu Crist</fn></ps> a ruithne fo<lb n="29">
<num value="4">ceat<ex>hr</ex>a</num> h-airdib in dom<ex>ain</ex> dia
inshorchug<ex>ud</ex>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="30">Oen iarum dona ruithnibh ro eisreid grian na
firinne isin n- dom<ex>un</ex>-sa, in <lb n="31">ruithen &ampersir; in lasair
&ampersir; in lia loghmhar &ampersir; in loc<ex>hr</ex>and laind<ex>er</ex>dha ro
shoillsigh<pb n="2">
 <lb n="32">iarthar in bhetha, inti uasal dia ta lith
&ampersir; f<ex>or</ex>aithmet a n-ecmhong na ree-sea <lb n="33">&ampersir;
na h-aimsire .i. <ps><rn type="saint">noemh</rn> <fn>Patraic</fn></ps>
mac <ps><fn>Calprainn</fn></ps>, aird-<term type="apostle">esbul</term> iarthair dom<ex>uin</ex>, <lb n="34"><term type="father">ath<ex>air</ex></term> bathais &ampersir; creitmhe bh- <on type="people:Irish">f<ex>er</ex> n-Er<ex>enn</ex></on>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="35">IS ann iarum cheleabrait lucht na h-<ex>ec</ex>ailsi
lith &ampersir; foraithmhet inti <ps><rn type="saint">noem</rn> <lb n="36"><fn>Pat<ex>raic</ex></fn></ps>, &ampersir; innist<ex>er</ex> ni dia fertuibh
&ampersir; mhirbhuil<ex>ib</ex> i ndh-<ex>ec</ex>alsaib na Cr<ex>is</ex>t<ex>aid</ex>i, <lb n="37">isin <date value="03.17"><ex>s&eacute;sse</ex>d la dec
Kl. April</date> arai laithe mis grene isin bliad<ex>ain</ex> i tam
cipinn<ex>us</ex>, in <lb n="38">margreit &ampersir; in leg loghmhar isa
lithlaithe so .i. <frn lang="la"><ps><rn type="saint">sanctus</rn>
<fn>Patricius</fn></ps> <term type="bishop">episcopus</term></frn>.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="39">Ad-fiadhat ind eol<ex>aig</ex> ba do <on type="people:Jews">Iud<ex>aidib</ex></on> dho iar m-bun<ex>a</ex>d<ex>us</ex>, air is
foll<ex>us</ex> <lb n="40">as na mirbhuil<ex>ib</ex> do-rinne Dia air-sium <ex>cona</ex>d
do <on type="people:Israelites">cl<ex>ainn</ex> Isr<ex>ael</ex></on> d&oacute;, air
is <lb n="41">dibh ro bat<ex>ar</ex> <on type="people:Jews">Iud<ex>aid</ex>i</on>
arcena; air in tan tuc<ex>a</ex>d in dig<ex>al</ex> la <ps><fn>Tit</fn></ps>
&ampersir; <ps><fn>Vespesan</fn></ps> <lb n="42">ro h-esreid<ex>et</ex>h <on type="people:Jews">Iud<ex>aid</ex>i</on> fon m-bith &ampersir; tainic a
chin<ex>&eacute;l</ex> bunaidh-sium <ps><fn>Phat<ex>raic</ex></fn></ps> cu <lb n="43"><pn type="country:Britain">Bretnu</pn>, &ampersir; do-gabhadh
foirb leo ann, uair at-fet <ps><fn>Pat<ex>raic</ex></fn></ps> fein sin i
n-aroili leab<ex>ur</ex> <lb n="44">dia ep<ex>istl</ex>ibh: <frn lang="la"><cit>
<qt>Nos dispersi sumus per multas regiones terrarum
propter <lb n="45">peccata nostra eo quod Domini praecepta et mandata
eius non custodiuimus</qt>
<bibl>cf. Conf. 1</bibl>
</cit></frn>.  <lb n="46">Cun<ex>a</ex>d don eisreid<ex>et</ex>h-sin do-ro<ex>cht</ex> a chenel bunaidh-sium
cu <pn type="country:Britain">Br<ex>et</ex>n<ex>u</ex></pn>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="47"><ps><fn>Patr<ex>aic</ex></fn></ps> didiu do <on type="people:Strathclyde Britons">Br<ex>et</ex>n<ex>aib</ex> <corr sic="alcluaige">Al Cluaide</corr></on> a <term type="father">ath<ex>air</ex></term>, <ps><fn>Poduig</fn> <rn type="deacon">deoch<ex>ain</ex></rn></ps> a <term type="grandfather">shenathair</term>, <lb n="48"><ps><fn>Conches</fn></ps> ainm a <term type="mother">mh<ex>atha</ex>r</term>, <term type="daughter">ingen</term>
<ps><fn>Ochmais</fn></ps> do <on type="people:Franks">Frang<ex>aib</ex></on><mls n="42va" unit="folio">

&ampersir; <lb n="49"><term type="sister">siur</term> do
<ps><fn>Mhartan</fn></ps> h- &iacute;, &ampersir; i <pn>Nemhtor</pn>
ro ghenair, &ampersir; in leac f<ex>or</ex>s ro genair in tan <lb n="50">do-b<ex>er</ex>ar lugha n-eith<ex>ig</ex> foithi do-fussim uisq<ex>u</ex>i amal
bhidh oc ca&iacute;neadh in <lb n="51">gu fhoircill. Madh fir immorro
in lugha tairisidh in cloch 'na h- aicn<ex>idh</ex> fein. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="52"><num value="1st">Ceit</num> fhirt
<ps><fn>Pat<ex>raic</ex></fn></ps> inso &ampersir; a m-broinn a <term type="mother">mh<ex>&aacute;tha</ex>r</term> do-roine .i. <term type="king's son">mac righ</term> <lb n="53"><pn type="country:Britain">Breatan</pn> tainic co h-airm i m-bui in ben,
co ro innail si dho &ampersir; ro ghabh greim eisdi: <lb n="54">co
t<ex>u</ex>c a <term type="wife">shetich</term>-siumh dig neme do
<ps><fn>Chochmais</fn></ps> tria &eacute;t, co n<ex>us</ex>-ibh, cu ro ghab<lb n="55">
<ps><fn>Pat<ex>raic</ex></fn></ps> in neim ina ghlaic, &ampersir;
do- righne cl<ex>oich</ex> di ina laimh, <ex>con</ex>idh amhlaid sin <lb n="56">rucadh-sum. Ro mor<ex>a</ex>d ainm De &ampersir;
<ps><fn>P<ex>atraic</ex></fn></ps> de sin. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="57">O ro ghenair didiu <ps><fn>P<ex>atraic</ex></fn></ps>
rucadh dia bhaithi<ex>us</ex> c<ex>u</ex>sin mac n-dall clairein<ex>e</ex>c<ex>h</ex>, <lb n="58"><ps><fn>Gornias</fn></ps> a ainm, <frn lang="la">et</frn> ni
bui us<ex>ce</ex> oca as a n-dingn<ex>ed</ex> in bathi<ex>u</ex>s, cu tard <lb n="59">sigin
na croichi do laim na nuidhin tarsin tal<ex>main</ex> cur' meb<ex>aidh</ex> top<ex>ur</ex>
as; <lb n="60">&ampersir; nighidh <ps><fn>Gornias</fn></ps> a
ein<ex>e</ex>c<ex>h</ex> assin top<ex>ur</ex>, &ampersir; ro errslaic a r<ex>us</ex>cu dho;
&ampersir; ro <lb n="61">erlegh in m-baithi<ex>us</ex>, inti na ro
fhoghl<ex>aim</ex> lit<ex>ir</ex> riam. Do- rine Dia tra firt <lb n="62">treda
annsin .i. top<ex>ar</ex> as in tal<ex>main</ex> &ampersir; a r<ex>u</ex>sca don doll
&ampersir; airleghiunn uird in <lb n="63">bhaithis donti n<ex>a</ex>c<ex>h</ex>
fac<ex>a</ex> lit<ex>ir</ex> riamh. Ro fothaig<ex>ed</ex> immorro ecl<ex>ais</ex> f<ex>or</ex>sin <lb n="64">top<ex>ar</ex> sin in ro baistedh <ps><fn>P<ex>atraic</ex></fn></ps>, ocus is
ann ita an top<ex>ar</ex> oc unn altoir, &ampersir; <lb n="65">te<ex>cht</ex>aidh
fuath na croichi, amal it-fiadhat ind eol<ex>aig</ex>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="66">Ron-gabh dano <term type="sister">siur</term> a
<term type="mother">mh<ex>&aacute;tha</ex>r</term> ind altramh, &aacute;ir ba
h-aimrit h-i fein.<pb n="3">
 <lb n="67">Ro n-alt iarum <ps><fn>Pat<ex>rai</ex>c</fn></ps> i
<pn>Nemptor</pn> cur' bh&oacute; gilla, <frn lang="la">et</frn> is lia
a tuirium &ampersir; a ais- neis a <lb n="68">n-do-rindi Dia do
f<ex>er</ex>tuibh &ampersir; mh&iacute;rbhuil<ex>ib</ex> aire ina naidin &ampersir;
ina gillaighe<ex>cht</ex>; <lb n="69">&aacute;r bui rath D&eacute; 'na
comuid<ex>echt</ex> in cech aeis. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="70">Fect didiu do <ps><fn>Phat<ex>raic</ex></fn></ps> a tigh
a <term type="foster-mother">muime</term> a n-aimsir gheimr<ex>id</ex>
do-thoet tola <lb n="71">mor &ampersir; lin<ex>a</ex>d us<ex>ce</ex> f<ex>or</ex>sin
n-&aacute;r<ex>us</ex> i rabut<ex>ar</ex>, cur' bhaidh in tene, cu m-bat<ex>ar</ex> na <lb n="72">leastra &ampersir; fointreabh an tighi f<ex>or</ex> snamh. Ro
chai-sium dano f<ex>or</ex> a <term type="foster-mother">mhuime</term>, <lb n="73">oc cuinghidh bhidh amal is bes do noidinuibh. <q>Ni h-e sin
snim fil oruinn</q>, ol <lb n="74">in <term type="foster-mother">muime</term>. <q>Do<ex>us</ex>-fuil didiu n&iacute; is
tois<ex>e</ex>c<ex>h</ex>u dhuin inas biadh do denumh <lb n="75">duit-si, &aacute;ir
ni beo cidh in tene</q>. O ra-chuala
<ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> sin, ro cuinn<ex>ig</ex> loc isin tigh <lb n="76">in bhail n<ex>a</ex>c<ex>h</ex> rainic in t-uisq<ex>u</ex>i, &ampersir; ro thum a
laimh isin n-uisq<ex>u</ex>i. Na <num value="5">coic</num> <lb n="77">banna
iarum do-bruinndis as a m<ex>er</ex>uib bat<ex>ar</ex> <num value="5"><ex>c&oacute;ic</ex></num> oeible tein<ex>ed</ex> fo c<ex>&eacute;</ex>toir.<mls n="42vb" unit="folio"><lb n="78">
Ro las didiu in tene, &ampersir; n&iacute; ro arthraigh
<add resp="WS">in t-usce</add> iar sin. Ro m<uncl resp="WS">&oacute;rad</uncl> ainm De &ampersir; <lb n="79"><ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> don moir-mirb<ex>uil</ex>-sin.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="80">Fe<ex>cht</ex> a n-aimsir geimr<ex>id</ex> <ex>con-</ex>aite<ex>ch</ex>t a
<term type="foster- mother">muime</term> brosn<uncl resp="WS">a</uncl>
<corr sic="connaigh">connaidh</corr> cur' <lb n="81">tinoil lan a
urtl<ex>ai</ex>g do phisibh oighridh, &ampersir; t<ex>u</ex>c lais dia thig <uncl resp="WS">c</uncl>o a <term type="foster-mother">muime</term>.  <lb n="82"><q>Ro b<ex>a</ex>d fhearr dh&uacute;n</q>, ol a <term type="foster- mother">muime</term>, <q>brosna conn<ex>aid</ex> chrin do thab<ex>air</ex>t diar <lb n="83">n-gor<ex>ad</ex> inas a t<ex>u</ex>cuis</q>. As-b<ex>er</ex>t-s<ex>o</ex>m fria <term type="foster-mother">muime</term>: <q>Creit-si <ex>cona</ex>d sochma do <lb n="84">Dhia cu ro lasat na pisi amal crin<ex>a</ex>c<ex>h</ex></q>. Amal ro
suidhigh<ex>e</ex>d f<ex>or</ex>sin tein<ex>id</ex> <lb n="85">ro lassat fo c<ex>&eacute;</ex>toir
<gap extent="10 letters"></p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="86">Feacht do <ps><fn>Phat<ex>raic</ex></fn></ps> &ampersir;
da <term type="sister">shiair</term> <ps><fn>Lup<uncl resp="WS">ait</uncl></fn></ps> <uncl resp="WS">oc ingaire</uncl> caer<ex>a</ex>c<ex>h</ex>. Atn-aigs<ex>e</ex>t<lb n="87">
na h-uain cu h-<uncl resp="WS">opunn, amal</uncl> ba bes
doibh, docum a <uncl resp="WS">ma</uncl>ithr<ex>e</ex>c<ex>h</ex> d<uncl resp="WS">o
&oacute;l lomma.</uncl> <lb n="88">O 't-connuic
<ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> &ampersir; a <term type="sister">shi&uacute;r</term> in ni-sin, ro reithset co di<uncl resp="WS">an</uncl> dia t<ex>er</ex>padh. Ad-rochair <lb n="89">an ingen,
&ampersir; ro ben a cenn fria cloich cur' bo comhfhoc<ex>us</ex> bas
di. Luidh <lb n="90"><ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> dia saig<ex>id</ex>
cu tard airrdhi na croichi tarsin crecht, &ampersir; ba slan fo
c<ex>&eacute;t</ex>air.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="91">Feacht aili do <ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps>
oc na caeir<ex>ib</ex> co ruc in cu all<ex>aid</ex> chaeir<ex>ig</ex> uadh, cu ro <lb n="92">chair<ex>ig</ex> a <term type="foster-mother">muime</term> gu
mor. Luid didiu in cu arabh&aacute;ruch c<ex>us</ex>in maigin c<ex>&eacute;t</ex>na,<lb n="93">
&ampersir; in ch&uacute;ra imlan leis; <frn lang="la">et</frn> fa h-ingn<ex>ad</ex> in n&iacute;-sin .i. ais<ex>ec</ex> a
fiacl<ex>aib</ex> in con all<ex>aid</ex> <lb n="94">immon m-biadh
n-gn&aacute;hach. Morthar ainm D&eacute; &ampersir;
<ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> de sin.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="95">Feacht ann luid a <term type="foster-mother">mhuime</term>-sium do bleag<ex>un</ex> a
b&oacute;. Luid-si<ex>u</ex>m do ol dighi <lb n="96">leamhnachta
l&eacute;. Das<ex>acht</ex>aight<ex>er</ex> immorro im boin isin m- buail<ex>i</ex>
.i. Dem<ex>on</ex> <lb n="97">do-chuaidh innti, &ampersir; do-b<ex>eir</ex> a
h-adharc isin m-boin ba nesa dhi &ampersir; nos-marbhann.  <lb n="98">Ro marbh dono <num value="5">.v.</num> b&uacute; ba dech isinn
indis, &ampersir; luidh iar sin isin n-dithreibh.  <lb n="99">Teid
iarum an <term type="saint">noem</term> .i. <ps><fn>Sucait</fn></ps>,
tre comairle in Sp<ex>ir</ex>ta N<ex>oeim</ex> docum na <num value="5">.v.</num> <lb n="100">m-bo, &ampersir; dos-fuisigh iat a b-bas. Bennachais in m-boin
n- dasachtaig ucut, &ampersir; ba <lb n="101">cennuis iar sin amal
chaeir<ex>ig</ex>. </p>
</div2>
<pb n="4">
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="102">Bui <term type="assembly">dal</term>
mhor la <on type="people:Britons">Breatnu</on>. Luidh-sium don <term type="assembly">dail</term>-sin la <term type="foster-father">aidi</term> &ampersir; laa <term type="foster-mother">muime</term>.  <lb n="103">Tecmaing tra <ex>co
n</ex>-erbailt a <term type="foster- father">aite</term> isin <term type="assembly">dail</term>-sin. Ro shochtsat na h-uili dhe sin, <lb n="104">&ampersir; ro chiset a comnesomh, &ampersir; ro ch&iacute; a
com- mam, &ampersir; adub<ex>airt</ex>: <q>A gill<uncl resp="WS">i</uncl>,
cidh <lb n="105">umar' leicis <corr sic="himarchoirthigh">h-imarchoirthidh</corr> do ec</q>? Luid iar sin
<ps><fn>P<ex>atraic</ex></fn></ps> docum a <term type="foster-father">aidi</term> &ampersir; <lb n="106">do-r<ex>a</ex>d a
lama ima brag<uncl resp="WS">ait</uncl><mls n="42vb" unit="folio">

&ampersir; at-b<ex>e</ex>rt fris: <q>Eirigh <ex>co n</ex>-dighsium <lb n="107">asso</q>. At-raigh fo c<ex>&eacute;</ex>toir la breit<ex>hir</ex>
<ps><fn>Pat<ex>raic</ex></fn></ps> &ampersir; ruc f<ex>or</ex> a muin dia thig
inn&iacute; <ps><fn>Pat<ex>raic</ex></fn></ps>.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="108">Feacht n-aill do-b<ex>er</ex>tis meic b<ex>e</ex>ca in phuirt
mil dia <term type="mother">maitribh</term> as na miltenaibh.  <lb n="109">C<ex>o n</ex>-deb<ex>air</ex>t a <term type="foster-mother">muime</term>
fris- sium: <q>Ni thabraisi mil dam-sa, a meic, <lb n="110">amal
do-b<ex>ear</ex>uit meic in baili dia <term type="mother">mait<ex>hr</ex>ibh</term></q>. Teit-sium iarumh docum in <lb n="111">uisq<ex>u</ex>i, &ampersir; leastar lais, &ampersir; senais an
t-uisqui cur' bo mil, &ampersir; <ex>co</ex> n-dernta cretre <lb n="112">don
mhil-sin, &ampersir; no ic<uncl resp="WS">ad c</uncl>ech teidm.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="113">Feacht ann at-bat<uncl resp="WS">h lena</uncl>m
alaile bannscaile no cungnadh la <term type="foster-mother">muime</term> <lb n="114"><ps><fn>P<ex>atraic</ex></fn></ps> ic bleag<ex>un</ex> a bo. As-b<ex>er</ex>t iarum
<term type="foster-mother">muime</term> <ps><fn>P<ex>atraic</ex></fn></ps>:
<q>Tuc lat do mac <lb n="115">inniu isin n-innis feib no b<ex>er</ex>thea
cech dia</q>. Do-ghn&iacute; samlaid. A m-bat<ex>ar</ex> <lb n="116">iarum na
mna oc on bleag<ex>un</ex>, &ampersir; in mac marbh f<ex>or</ex> lar na buail<ex>e</ex>,
do-breath <lb n="117">a <term type="foster-mother">mhuime</term>
leamlacht do <ps><fn>P<ex>atraic</ex></fn></ps> &ampersir; is-b<ex>er</ex>t fris:
<q>Gairm cucatt in mac aile <lb n="118"><ex>co n</ex>-eisbhiudh comaidh
friut</q>. <q>T&aacute;re, a naidhiu</q>, oul se, <q>ille</q>!
A<ex>t-r</ex>a<ex>cht</ex> fo cedair <lb n="119">in mac a bas la togairm
<ps><fn>P<ex>atraic</ex></fn></ps> <ex>co n</ex>- eisbetar comm<ex>aid</ex> iarum. Ro
mor<ex>a</ex>d <lb n="120">ainm De &ampersir;
<ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> de sin.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="121">Feacht aili do-chuaidh <term type="royal steward">re<ex>cht</ex>aire in righ</term> da fhuacra for
<ps><fn>Pat<ex>raic</ex></fn></ps> &ampersir; f<ex>or</ex> a <lb n="122"><term type="foster-mother">muime</term> <ex>co n</ex>-dighsitis do glanad th<uncl resp="WS">e</uncl>all<ex>aig</ex> in righ-thigi i n-<pn type="royal fortress">Al Cluaide</pn>. Teit <lb n="123">iarum
<ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> &ampersir; a <term type="foster-mother">muime</term>, co tainic in t-<term type="angel">aingeal</term> co <ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps>, co
n- deb<ex>air</ex>t fris: <lb n="124"><q><corr sic="guigh">Guidh</corr> in
Coimdhi, &ampersir; ni ba h- eicin duit ind ob<ex>ar</ex>-sin cu
brath</q>. Glanais in <lb n="125">t-<term type="angel">aing<ex>el</ex></term>
in teallach iar sin, &ampersir; at-beir ce no loiscthea a bh-fil do
chonnudh i <lb n="126">m-<pn type="country:Britain">Br<ex>et</ex>n<ex>aib</ex></pn>
isin tealluch ni bheth luaithne arnabharach ann, &ampersir;
comuillt<ex>e</ex>r fos sin. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="127">Feacht aile didiu do-luidh <term type="royal steward">re<ex>ch</ex>tuiri in righ</term> do chuinghidh chisa grotha <lb n="128">&ampersir; imme co <term type="foster-mother">muime</term>
<ps><fn>P<ex>atraic</ex></fn></ps>, &ampersir; n&iacute; raibhi aici
n&iacute; do- ber<ex>a</ex>d ind isin gaimredh.  <lb n="129">IS and sin
do-righne <ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> gruth &ampersir; imm don
t-sne<ex>cht</ex>a co rug<ex>a</ex>d don <term type="king">righ</term>, <lb n="130">&ampersir; o ro taisilbhadh don <term type="king">righ</term>
<uncl resp="WS">r</uncl>o soadh a n-aicned snechta doridisi. Ro <uncl resp="WS">m</uncl>aithedh <lb n="131">iar sin do
<ps><fn>Phat<ex>raic</ex></fn></ps> on <term type="king">righ</term> in
cis-sin. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="132">Becc tra de mhor annso do mac-f<ex>e</ex>rtuibh inni
<ps><rn type="saint">n<ex>oe</ex>m</rn> <fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps>.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="133">IS h-e tra <corr sic="tuirthiugh toighechta">tuirthiudh toid- he<ex>cht</ex>a</corr>
<ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> docum n-<pn type="country:Ireland">Eir<ex>enn</ex></pn>. Bat<ex>ar</ex> <num value="4">.iiii.</num> <lb n="134"><term type="king's son">meic
rig</term> <pn type="country:Britain">Br<ex>e</ex>tan</pn> f<ex>or</ex>
longi<ex>us</ex>. Rancatar<mls n="43rb" unit="folio">

cu n-d<ex>e</ex>rnsat orcuin i nn- <lb n="135"><pn type="province" reg="Armorica">Urmarc Leathu</pn>, &ampersir; do-recmaing lucht do <on type="people:Strathclyde Britons">Br<ex>et</ex>n<ex>aib</ex> Al Cluaidhi</on> for
tur<ex>us</ex><pb n="5">
 <lb n="136">n-<pn type="province">Urmarc Lethu</pn> in
tan-sin, &ampersir; ro h-orta isin orcuin sin. Ro h-ort ann cetam<ex>us</ex><lb n="137">
<ps><fn>Calpurn<ex>us</ex></fn></ps> mac
<ps><fn>Potaidhe</fn></ps> <term type="father">ath<ex>air</ex></term>
<ps><fn>P<ex>atraic</ex></fn></ps> &ampersir; a <term type="mother">m<ex>&aacute;thai</ex>r</term>
.i. <ps><fn>C<ex>on</ex>ces</fn></ps>. Ro ghabhsat <lb n="138"><ps><fn>P<ex>&aacute;tr</ex>a<ex>ic</ex></fn></ps> &ampersir; a <num value="2">dhi</num> <term type="sister">siair</term>
.i. <ps><fn>Lupait</fn></ps> &ampersir; <ps><fn>Tigris</fn></ps>. IS
<ex>ed</ex> didiu leth lot<ex>ar</ex> <term type="king's son">meic rig</term> <lb n="139"><pn type="country:Britain">Br<ex>et</ex>an</pn>, timcill <pn type="country:Ireland">Eirenn</pn> atuaidh, cu ro rensat ini
<ps><fn>Pa<ex>traic</ex></fn></ps> fri <ps><fn>Miliuc</fn> <nk reg="moccu">mac h-ui</nk> <lb n="140"><fn type="ancestral">Bhuain</fn></ps> <ex>con</ex>a <num value="3">triur</num>
<term type="brother">brathar</term>. Ba h-esidhe <term type="king">ri</term> <pn type="kingdom">Dal n-Aruidhi</pn>, <frn lang="la">et</frn> ro rensat a <term type="sister">shiair</term> <lb n="141">l<ex>et</ex>h n-aili &ampersir; ni ma-fit<ex>ir</ex> daibh. Ba de tra ro
lil- sium in t-ainm as <ps><fn><corr sic="cothruidhi">Cothruighi</corr></fn></ps> <lb n="142">ar foghnum do
<num value="4">cethrar</num> muinnt<ex>ir</ex>e. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="143">Bai tra do dhichr<ex>acht</ex> in fhoghnuma i m-bai
<ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> co toimniudh cechae <lb n="144">dona <num value="4">cetheora</num> muint<ex>er</ex>uib dia
bh-foghn<ex>a</ex>d cum<ex>a</ex>d do a oenar foighneth, <frn lang="la">et</frn> <lb n="145">bai gidh in anmcairdine ele fair-sium .i. <num value="100">c<ex>&eacute;t</ex></num> slectain matan &ampersir; <num value="100">c<ex>&eacute;t</ex></num> fescor &ampersir; <lb n="146"><num value="1">oen</num>-proind on trath co araili.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="147">Bat<ex>ar</ex> didiu <num value="4">.iiii.</num>
h-anmanna fair .i. <ps><fn>Sucait</fn></ps> a ainm o <corr sic="thuisthghibh">thuistidhibh</corr>: <lb n="148"><ps><fn><corr sic="cothraidhi">Cothraighi</corr></fn></ps> dia m- bui ic foghnum do
<num value="4">cheathrar</num>: <frn lang="la"><ps><fn>Magonius</fn></ps></frn> oc
<ps><fn>G<ex>er</ex>man</fn></ps>: <lb n="149"><frn lang="la"><ps><fn>Patricius</fn></ps></frn> .i. <term type="father">athair</term> na caith<ex>er</ex>dha, a ainm la <frn lang="la"><ps><fn>Selistinus</fn></ps></frn> .i. <term type="coarb of Peter">comarba P<ex>etuir</ex></term></p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="150">O 't-connuic <ps><fn>M&iacute;liuc</fn></ps>
gur' bo <term type="bondman">mogh</term> irisiuch, ro cennuigh on <num value="3">triur</num> aili cu <lb n="151">fognadh d&oacute; a oenar,
&ampersir; ro fhoghain <corr sic="o bes nebraighi">fo bes na n-<on type="people:Hebrews">Ebraidhi</on></corr> fria re <num value="4">.iiii.</num> <lb n="152">m-bl<ex>iadne</ex>, uair ba deithb<ex>er</ex>
dh&oacute; iar n-aili genea<ex>laig</ex>; <frn lang="la">et</frn> iss <ex>ed</ex> ro
h-erb<ex>ad</ex>h do, <lb n="153">ingaire muc; &ampersir; ro cesair
m&oacute;r n-imn<ex>ed</ex> i n-ditribh <pn type="mountain">Sl<ex>&eacute;bi</ex>
Mis</pn>, amail it-fet fein <lb n="154">i liub<ex>ar</ex> a eip<ex>ist</ex>lech.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="155">IS lia tra t<ex>uir</ex>iumh &ampersir; aisneis a
n-do-roine Dia air-sium isin ditribh.  <lb n="156">IS ann sin
don-athuig<ex>e</ex>d-som <ps><fn>Victor</fn> <rn type="angel">ai<ex>n</ex>g<ex>el</ex></rn></ps> &ampersir; no fhorchan<ex>ad</ex> im ord
n-ern<ex>aig</ex>thi.  <lb n="157">Tict&iacute;s dono chuici-sium meic
&ampersir; <term type="daughter">ingena</term>
<ps><fn>Milcon</fn></ps> <ex>con</ex>a cnamat do, &ampersir; nos-f<ex>or</ex>chanadh<lb n="158">
im chrab<ex>ud</ex> cr<ex>is</ex>t<ex>aid</ex>i do reir f<ex>or</ex>cetuil in <term type="angel">aingil</term>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="159">IS inn inb<ex>aid</ex>h-sin it-connaic
<ps><fn>Miliuc</fn></ps> f&iacute;s .i. <ps><fn><corr sic="cothraidhi">Cothraighi</corr></fn></ps> do thuidhecht cuca, <lb n="160">&ampersir; lasair thein<ex>ed</ex> as a ghion, cu ro l&aacute;i-seom
uadh in tein<ex>id</ex> na ro loiscedh, &ampersir; <lb n="161">ro loiscc a
meic &ampersir; a <term type="daughter">ingina</term> comdar
luaithr<ex>ed</ex>, &ampersir; ro h-esreid<ex>ed</ex> a luaith fo <pn type="country:Ireland">Eiri<ex>nn</ex></pn>.  <lb n="162">Ruc iarum
<ps><fn>Cotraigi</fn></ps> breith<mls n="43va" unit="folio">

f<ex>or</ex>sin n-aisling, &ampersir; at-b<ex>er</ex>t ba h-e tene in <lb n="163">raith diadha asa coimlaifed uad-sum iardain co
<ps><fn>Miliuc</fn></ps>, &ampersir; ni creitfedh do.  <lb n="164">No
loiscfed immorro p<ex>e</ex>ctha a mac &ampersir; a <term type="daughter">ingen</term>, &ampersir; no creitfitis, &ampersir;
bidh irdraicc <lb n="165">a n-ainm fo <pn type="country:Ireland">Eir<ex>inn</ex></pn>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="166">I n-araili <corr sic="aigthi">aidchi</corr>
didiu isin du sin ro- cual<ex>a</ex> guth in <term type="angel">ai<ex>n</ex>g<ex>il</ex></term>, &ampersir; at-b<ex>er</ex>t fris <lb n="167">i fis: <frn lang="la"><cit>
<qt>Bene, serue Dei, ieiunas et
oras, et cito exiturus eris ad patriam
tuam</qt>
<bibl></bibl>
</cit></frn>.  <lb n="168">Ro comhfhaicsigh tra
aimsir fuas<ex>laict</ex>hi <ps><fn>Pa<ex>traic</ex></fn></ps> a daire, air no
cle<ex>cht</ex>atais na <lb n="169">gennte soer<ex>ad</ex> a <term type="bondman">mog<ex>a</ex></term> cecha <num value="7th"><ex>secht</ex>m<ex>a</ex>d</num>
bl<ex>iadne</ex>. Ro imraidh iarum <ps><fn>Mil<ex>iuc</ex></fn></ps> <lb n="170">cinn<ex>us</ex> no fhastfadh a <term type="bondman">mhog<ex>ad</ex></term>
ocai .i. <ps><fn>Pat<ex>raic</ex></fn></ps>. Crenaidh didiu <term type="bondmaid">chumhail</term><pb n="6">
 <lb n="171">.i. <ps><fn>Lupait</fn></ps> <term type="sister">siur</term> <ps><fn>P<ex>atraic</ex></fn></ps>. Dos-b<ex>er</ex>t
<ps><fn>Mil<ex>iuc</ex></fn></ps> dia <term type="bondman">mhog<ex>aid</ex></term>. Ro tinoiltea i teach <lb n="172">fo
l<ex>et</ex>h <corr sic="aighthe">aidhche</corr> a m-baindsi. IS annsen ro
pritchai <ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> don <term type="bondmaid">cum<ex>ail</ex></term> cu <lb n="173">ro thocaitetar in <corr sic="aighthi">aidhchi</corr> oc ern<ex>aig</ex>thi. ISin m<ex>a</ex>duin
iarnamharach at-connuic <lb n="174"><ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps>
in gelchrecht i n-dreich na <term type="bondmaid">cumaile</term>,
<corr sic="fochunn in crechta cu ro- fhiafraigh">cu ro fhiafraigh
fochunn in crechta</corr>.  <lb n="175">As-b<ex>er</ex>t in <term type="bondmaid">cum<ex>al</ex></term>: <q>In tan ro bhasa i <pn>Nemptor</pn>
i m-<pn type="country:Britain">Br<ex>et</ex>n<ex>aib</ex></pn> rot- ecmaing g<ex>ur</ex>'
ben <lb n="176">mu cheann re cl<ex>oich</ex> g<ex>ur</ex>' bho comfhoc<ex>us</ex> bas
damh. O at- connaic mu <term type="brother">brath<ex>air</ex></term> <lb n="177"><ps><fn>Sucait</fn></ps> in crecht do-rat airrdhe na cro<add resp="WS">iche</add> <ex>con</ex>a laimh tar mo cenn, <lb n="178">&ampersir;
ro h-ictha fo c<ex>&eacute;t</ex>oir</q>. Ro raidh
<ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps>: <q>Misi do <term type="brother">brath<ex>air</ex></term>, &ampersir; is me rot-&iacute;c,
&ampersir; <lb n="179">is trocaire De fo-d<ex>er</ex>a ar n-accomal doridhisi
iarnar n- esreideadh</q>. Ro ghniset <lb n="180">iar sin atlaigi
buidhi do Dhia, &ampersir; do-cuat<ex>ar</ex> isin n- dithr<ex>ub</ex> iar sin.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="181">O ro bui <ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> isin
dithr<ex>ub</ex> at- cual<ex>a</ex> guth in <term type="angel">aingil</term> ica
radh: <q>IS f<ex>uir</ex>idhe <lb n="182">didiu in long <ex>co n</ex>-dighi-sa innti
c<ex>us</ex>in n-<pn type="country:Italy">Eatail</pn> do fhogluim na screptra
noime</q>.  <lb n="183">IS <ex>ed</ex> ro raidh
<ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> frisin <term type="angel">aingel</term>: <q>In duine dia bh-foghnaim-si fria re
<num value="7">.uii.</num> <lb n="184">m-bl<ex>iadne</ex> ni fharcabh-sa h-e
cen a airle dam</q>. IS-p<ex>er</ex>t didiu in t-<term type="angel">ai<ex>n</ex>g<ex>e</ex>l</term>: <q>Eirc-si <lb n="185">co
bh-fesair</q>. Do-roine <ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> amlaid
sin. As-b<ex>er</ex>t <ps><fn>Mil<ex>iuc</ex></fn></ps> na comarleicfeadh <lb n="186">muna thard<ex>ad</ex> tall<ex>ann</ex> oir dia chinn. <q>IS tual<ex>ang</ex> Dia
cidh eadh on</q>, ol <lb n="187"><ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps>. Do-riacht
<ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> isin d&iacute;treibh &ampersir;
at-cuaidh don <term type="angel">ai<ex>n</ex>g<ex>el</ex></term> briathra <lb n="188"><ps><fn>Mil<ex>con</ex></fn></ps>. At-bert in t-<term type="angel">ai<ex>n</ex>g<ex>el</ex></term> fris du i tat <pn>Foillichta in
Ai<ex>n</ex>g<ex>il</ex></pn>: <q>Coimhet-sa <lb n="189">amar<ex>a</ex>c<ex>h</ex> araili torc ic
claidhi in talm<ex>an</ex>, &ampersir; do- cuirfea bruth oir dhuit ass,
&ampersir; <lb n="190">tabhuir ar do shaeire</q>. Ro comaill<ex>ed</ex>
amlaid &ampersir; ro leicedh<mls n="43vb" unit="folio">

<ps><fn>Sucait</fn></ps> <lb n="191">do imthe<ex>cht</ex> soer iar
sin. Aithr<ex>e</ex>c<ex>h</ex> immorro la <ps><fn>Mil<ex>coin</ex></fn></ps> deonug<ex>ud</ex> dia<lb n="192">
<term type="bondman">mhog<ex>ad</ex></term> imthe<ex>cht</ex>,
&ampersir; fuid- hius a muinnt<ex>ir</ex> 'na dheg<ex>aid</ex> dia thab<ex>air</ex>t f<ex>or</ex>
culai; <lb n="193">sech ni tharra-sum <ps><fn>Pat<ex>raic</ex></fn></ps>
&ampersir; ni tharr<ex>aid</ex> in t-or ar n-imp<ex>od</ex>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="194">Luid didiu <ps><fn>Patraic</fn></ps> i crich
h-<on type="dynasty">Ua Neill</on> f<ex>or</ex> <corr sic="aidhighecht">aighidhecht</corr> co <ps><fn>Sei<add resp="WS">n</add> Chianan</fn></ps>.  <lb n="195">Is h-e ro fheall
fair. Rod-rir ar chaire n-umai. Suidhighidh a coiri f<ex>or</ex> fraighidh<lb n="196">
a theghduisi co ro lens<ex>a</ex>t a lamha don choire iar
sin. Luidh a <term type="wife">ben</term> dia chab<ex>air</ex>.  <lb n="197">Ro leansat a lamha-sidhe don coire. Luidh in mhuinnt<ex>er</ex> uili
c<ex>us</ex>in coiri, &ampersir; <lb n="198">ro leans<ex>a</ex>t a lamha uili don
coiri, &ampersir; ro lean in coiri don f<ex>ro</ex>ig<ex>id</ex>. IS annsin <lb n="199">ro raidhset: <q>Is <term type="bondman">mogh</term> <term type="king">righ</term> mhor-chumhacht<ex>aig</ex> ro rensam. Gairmt<ex>er</ex> duin<lb n="200">
doridisi</q>. Do-lluidh <ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps>
iar sin cuca, &ampersir; do-lleic a l-lamha dhoibh trena <lb n="201">n-aitrighi, &ampersir; ro laiset in coire f<ex>or</ex> culai.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="202">Luid <ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> iar sin
la <on type="people:Gauls">Gulla</on> f<ex>o</ex>r muir &ampersir;
d<ex>us</ex>-fob<ex>air</ex> ainbhthine moir.  <lb n="203"><corr sic="Roghuigh">Ro
ghuidh</corr> <ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> a Dhia leo &ampersir;
ba raeithin<ex>a</ex>c<ex>h</ex> in muir. IAr n-gab<ex>ail</ex> tiri <lb n="204">d&oacute;ib do bha<ex>tar</ex> treden<ex>us</ex> i nd-oine iar scithlim a l-
loin. <corr sic="Guighset">Guidhs<ex>e</ex>t</corr>
<ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> iarum <lb n="205">im cuinghidh
b&iacute;dh doibh co Dia. IAr sin do-rat Dia dhoibh muic n-uir<pb n="7">
 <lb n="206">fhon<ex>aith</ex>i, <frn lang="la">et</frn> do-breath
mil choill<ex>id</ex>i do <ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> amal
<ps><fn>Ioh<ex>ain</ex> Bab<ex>taist</ex></fn></ps>.  <lb n="207">Scarais
friu-saidhe &ampersir; do-lluidh co <pn>Nemptor</pn>. O rainic iarum a
ath<ex>ar</ex>dha <lb n="208"><corr sic="roghuighset">ro ghuidhset</corr> h-e
im an<ex>a</ex>d acu, ocus ni frith uadh, uair cech tan at-codl<ex>ad</ex> <lb n="209">indar lais ba h-i inis na <corr sic="gaeigel">n-<on type="people:Irish">Gaeid<ex>el</ex></on></corr> at-ceth co cluin<ex>et</ex>h
claiscetul na macraidi <lb n="210">o <pn>Chaill Fochlad</pn>.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="211">Do-luidh didiu tar <pn type="sea">Muir
n-Icht</pn> i n- airrt<ex>er</ex>deiscirt na h-<pn type="country:Italy">Etailli</pn> docum <ps><fn>G<ex>er</ex>main</fn></ps><lb n="212">
.i. <term type="learned bishop">sai-eascop</term> na h-<pn type="continent:Europe">Eorpa</pn> uili in tan-sin, cu ro legh in
canoin n- ecl<ex>us</ex>dai lais. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="213">DO-LUIDH co <ps><fn>Martan</fn></ps> iar sin cu
<pn type="monastery">Torinis</pn>, cu tart berr<ex>ad</ex> <term type="monk">ma<ex>naig</ex></term> fair. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="214"><num value="30">.XXX.</num> bl<ex>iadne</ex> didiu a
aoes in tan ro- siacht gu <ps><fn>G<ex>er</ex>man</fn></ps>, <num value="30">xxx.</num> bl<ex>iadne</ex> oc <lb n="215">foghlaim oca iarum,
&ampersir; <num value="40">xl.</num> bl<ex>iadne</ex> ic proicept a n-<pn type="country:Ireland">Eir<ex>inn</ex></pn>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="216">Ro fhaidh <ps><fn>German</fn></ps> iar sin
inh&iacute; <ps><fn>Pat<ex>raic</ex></fn></ps> do <pn type="city">Roimh</pn>
do airidin graidh <lb n="217"><term type="bishop">esp<ex>oic</ex></term>
fair, &ampersir; senoir <term type="elder">sruith</term> lais .i. <frn lang="la"><ps><fn>Egedius</fn> <rn type="priest">p<ex>re</ex>spit<ex>er</ex></rn></ps></frn>, dia theastug<ex>ud</ex> fiadh<lb n="218">
<on type="people:Romans">Romanch<ex>u</ex></on>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="219">Luidh iarum f<ex>o</ex>r muir, <num value="9">nonb<ex>ur</ex></num> a lin, co rala an innsi cu n-fhaca in tech
nua<mls n="44ra" unit="folio"><lb n="220">
&ampersir; lanamain ann; &ampersir; at-b<ex>er</ex>t f<ex>ri</ex>sin
oclach bui isin tigh, cia fot <corr sic="nobatar">ro bat<ex>ar</ex></corr><lb n="221">
annsin. <q>O aimsir <ps><fn>&Iacute;ssu</fn></ps></q>, ar
se, <q>&ampersir; is e ron-bennach conar tegduis, &ampersir; bemait<lb n="222">
amlaid co brath, <frn lang="la">et</frn> timarnai Dia
d<ex>ui</ex>t- si</q>, ol in t-ocl<ex>ach</ex>, <q>dul do proic<ex>ept</ex> i t&iacute;r<lb n="223">
<corr sic="gaeigel">n-<on type="people:Irish">Gaeid<ex>el</ex></on></corr>, <frn lang="la">et</frn>
for- fhacaibh <ps><fn>&Iacute;ssu</fn></ps> bhacaill lindi dia
tabhairt d<ex>ui</ex>t- si</q>. Do-breat <lb n="224">iarum
<ps><fn>Pat<ex>raic</ex></fn></ps> <term type="crozier">bachaill
<ps><fn>&Iacute;ssu</fn></ps></term> leis, &ampersir; do-luidh co
<ps><fn>G<ex>er</ex>m<ex>&aacute;n</ex></fn></ps> f<ex>or</ex> cula. <uncl resp="WS">As</uncl>- p<ex>er</ex>t <lb n="225"><frn lang="la"><ps><fn>Victor</fn></ps></frn> fris. <q>Timarnai Dia doit-si
du<uncl resp="WS">l do</uncl> proic<ex>ept</ex> i tir <corr sic="ghoigel"><on type="people:Irish">Ghoid<ex>el</ex></on></corr></q>. <q>Dia <lb n="226">cloisinn dam</q>, ol <ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps>, <gap extent="4">ad d&oacute; <corr sic="no freiceruind">no
raguinn</corr>. <q>Tair-si</q>, ol <lb n="227"><frn lang="la"><ps><fn>Victor</fn></ps></frn>, <q>dia acall<ex>aim</ex>- seom i
<pn type="mountain">Sliab Herimon</pn></q>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="228">LUID <ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> iar sin,
&ampersir; ron- ecain fri Dia <corr sic="durcraiditaig nangaoigel">d&uacute;rcraidhitaid na n- <on type="people:Irish">Gaoid<ex>el</ex></on></corr>.  <lb n="229">As-p<uncl resp="WS">er</uncl>t Dia: <q>Biat-sa</q>, ol se, <q>oc furtacht
duid</q>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="230">LUID iarum <ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> do
<pn type="city">Roim</pn> <ex>co</ex> ro-et gradh <term type="bishop">esbuic</term> o <term type="coarb of Peter">comarba
Pet<ex>air</ex></term> .i.  <lb n="231"><frn lang="la">Selestinus</frn> <num value="45">.xl.&uacute;.</num> o <ps><fn>Ph<ex>e</ex>t<ex>ur</ex></fn></ps>. IS e ro
fhaidh <ps><fn>Palladiam</fn> <rn type="bishop">espuc</rn></ps> docum n-<pn type="country:Ireland">Eir<ex>enn</ex></pn>, <lb n="232">acht ni ro gabhsat
<on type="people:Irish"><corr sic="Gaigil">Gaeid<ex>il</ex></corr></on> a
proic<ex>ept</ex>-side, &aacute;r ni d&oacute; ro cinn Dia a
comhsh&oacute;dh, <lb n="233">acht is do
<ps><fn>Pat<ex>raic</ex></fn></ps>. Luidh iarum <frn lang="la"><ps><fn>Palladius</fn></ps></frn> f<ex>or</ex> cula <ex>co</ex> n-erbailt
a m-<pn type="country:Britain">Br<ex>e</ex>tn<ex>aib</ex></pn>.  <lb n="234">Luidhset a caeimthe<ex>cht</ex>aidhi co <pn type="city">Roim</pn>.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="235">IN tan luidh <ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps>
fo gradh n-<term type="bishop">esp<ex>ui</ex>c</term> is ann do-br<ex>eth</ex> in
t-ainm is <frn lang="la"><ps><fn>Patricius</fn></ps></frn> <lb n="236">fair. Do-radad g<ex>rad</ex> f<ex>o</ex>r <ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps>
iar sin o <ps><fn>G<ex>er</ex>man</fn></ps> &ampersir; o
<ps><fn>Shelistin<ex>us</ex></fn></ps> &ampersir; <lb n="237">&oacute;
<ps><fn>Mhatha</fn></ps> o <term type="king of Romans">righ
Romhan</term>. IN tan tra ro bas occ tabuirt g<ex>raid</ex> <term type="bishop">esp<ex>uic</ex></term> fair <lb n="238">ro f<ex>re</ex>acairset na
<num value="3"><ex>teor</ex>a</num> classai .i. cl<ex>ass</ex> muint<ex>er</ex>i nime
&ampersir; cl<ex>ass</ex> na <on type="people:Romans">Roman<ex>a</ex>c<ex>h</ex></on>
&ampersir; <lb n="239">class macraidhi <pn>Cailli
Fochl<ex>aid</ex></pn>. <frn lang="la">Et</frn> is <ex>ed</ex> ro cans<ex>a</ex>d uile:
<frn lang="la"><cit>
<q><on type="people:Irish">Ibernienses</on> omnes<pb n="8">
 <lb n="240">clamant ad te puer</q>
<bibl>cf
Conf. 71</bibl>
</cit></frn>. Ro fhaidh didiu <term type="coarb of Peter">com<ex>ar</ex>ba Pet<ex>air</ex></term> inh&iacute;
<ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> do proic<ex>ept</ex> <lb n="241">do <on type="people:Irish"><corr sic="ghaeigelaib">Ghaeid<ex>eluib</ex></corr></on>.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="242">A m-bai <ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> for
muir ic ascnamh docum n-<pn type="country:Ireland">Eir<ex>enn</ex></pn> <ex>co
n</ex>-acai an clamh <lb n="243">f<ex>or</ex>sin carraic oc cuinchidh inaidh ar
Dia isin cur<ex>a</ex>c<ex>h</ex>. IS ann sin rola <ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> <lb n="244">a leic isin muir resin clam, acht in tan do-ro<ex>cht</ex>at<ex>ar</ex> <pn type="country:Ireland">Eir<ex>inn</ex></pn> fuarat<ex>ar</ex> in lec <lb n="245">ara
cind isin purt. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="246">Luidh iarum <ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps>
<ex>co n</ex>-geibh <pn type="estuary">Innb<ex>er</ex> De</pn> i <pn type="region">Crich Cualunn</pn>, &ampersir; nibdar <lb n="247">failtigh na h-<term type="fisherman">iascaire</term> fris. IS
ann sin do-r<ex>a</ex>d-s<ex>u</ex>m breithir f<ex>or</ex>sin n-innbhir <lb n="248">cu
n<ex>a</ex>c<ex>h</ex> biadh tor<ex>a</ex>d ann cu brath. <frn lang="la">Et</frn> is e
th<ex>a</ex>inic a n-ag<ex>aid</ex> <ps><fn>P<ex>atraic</ex></fn></ps>
.i. <ps><fn>S&iacute;nell</fn></ps> <lb n="249">mac
<ps><fn>Finnchada</fn></ps>. Is h-e cedna f<ex>er</ex> do-chreid<mls n="44rb" unit="folio">

do Dhia &ampersir; do <ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps>.  <lb n="250"><frn lang="la">Et</frn> facbhuidh bennachtuin fair &ampersir;
f<ex>or</ex> a shil. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="251"><num value="40">.XL.</num> bl<ex>iadne</ex> on
l&oacute; tainic <ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> a n-<pn type="country:Ireland">Eir<ex>inn</ex></pn> co la a etseachtai.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="252">Fo-c<ex>er</ex>d a luing iar sin sech <pn type="country:Ireland">Eir<ex>inn</ex></pn> soir co h-<pn type="island">Inis
P<ex>&aacute;traic</ex></pn>. Luid i t&iacute;r.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="253">Aroet araili fer f<ex>or</ex> <corr sic="aidigecht">&aacute;ighide<ex>cht</ex></corr> i suide &ampersir; creitis
d&oacute;. Luidh <ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> cum <lb n="254">a
luingi d' acall<ex>am</ex> <ps><fn>Laeghairi</fn></ps> co <pn type="royal site">Temhr<ex>aig</ex></pn>. Ro imir as-sidhe co h-<pn type="estuary">Innb<ex>er</ex> na <lb n="255">m-Barc</pn>, &ampersir;
do-gn&iacute; <corr sic="aoidhighecht">aoighidhe<ex>cht</ex></corr> a tigh
fhir mhaith annsin. <ps><fn>Sescnech</fn></ps> a ainm.  <lb n="256">Pritch<ex>aid</ex> <ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> breith<ex>ir</ex> n-De
dh&oacute;, &ampersir; creidid do Dia &ampersir; do
<ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps>. Baister <lb n="257">h-e iarum. Bai
mac b<ex>e</ex>c aigi. Ro toltnaigh-sidhe do <ps><fn>Pat<ex>raic</ex></fn></ps>
&ampersir; ro char gu mor <lb n="258">int&iacute;
<ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps>. Gabhuis in mac cos
<ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> 'na ucht, &ampersir; n<ex>&iacute;</ex> r'
aemh codl<ex>ud</ex> le <lb n="259">a <term type="mother">m<ex>&aacute;tha</ex>ir</term> na a <term type="mother">ath<ex>air</ex></term> in <corr sic="aighthi">aidhchi</corr>
sin, acht ba toirrs<ex>e</ex>c<ex>h</ex> &ampersir; no chaifedh muna <lb n="260">leicthi i fochair <ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> h-e. Ar
m<ex>a</ex>dain immorro, in tan do-chuaidh <ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps>
do <lb n="261">imthe<ex>cht</ex> f<ex>or</ex>a set, tuc<ex>a</ex>d a carp<ex>at</ex> cuice. Cuiris
<ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> a chois isin carb<ex>at</ex>.  <lb n="262">Iadhaidh in mac b<ex>e</ex>c a dhi laimh im chois
<ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps>, &ampersir; is <ex>ed</ex> ro raid:
<q>Rom-leicid <lb n="263">aroen fria
<ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps>, &aacute;r is e
<ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> m' <term type="father">athair</term> dileas</q>. Do-raidh
<ps><fn>P<ex>atraic</ex></fn></ps>: <q>Baistt<ex>er</ex> <lb n="264">in mac
&ampersir; do-b<ex>er</ex>ur isin carbut</q>. C<ex>o n</ex>-eb<ex>er</ex>t
<ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> iardain: <q>Bidh <term type="coarb">comarba</term> <lb n="265">dam-sa in mac-sin</q>. <frn lang="la">Et</frn> do-br<ex>eth</ex> <ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> ainm
fair, <frn lang="la"><ps><fn>Benignus</fn></ps></frn>
.i. <ps><fn>Ben&eacute;n</fn></ps>.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="266">Teit iar sin a coeimthe<ex>cht</ex>
<ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> co <pn>F<ex>er</ex>ta bh-Fer bh-Feic</pn>
i <pn type="plain">Muig Breg</pn> <lb n="267"><corr sic="agaid">ad<ex>aig</ex></corr> chasc. IS annsin ro celeab<ex>air</ex>
<ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> ord na casc, &ampersir; adait<ex>er</ex>
tene <lb n="268">cos<ex>ec</ex>artha acu do oifreann. Ba h-i sin <corr sic="aighthi">aidhchi</corr> fhele <ps><fn>Laeghuiri</fn></ps> meic
<ps><fn>Neill</fn></ps>, <lb n="269">&aacute;r ro gnithea la
<ps><fn>Laeg<ex>uir</ex>i</fn></ps> feil a gene do gres gacha blia<ex>dne</ex> i <pn type="royal site">Temr<ex>aig</ex> Br<ex>eg</ex></pn>, &ampersir; <lb n="270">ni
lamhtha la <ps><fn>Laeg<ex>uir</ex>i</fn></ps> tene d' fatudh in <pn type="country:Ireland">Er<ex>inn</ex></pn> resiu no h-aduighthea tene <lb n="271">lais-sium i <pn type="royal site">Temr<ex>aig</ex></pn>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="272">IS annsin ro mhall<ex>ach</ex>
<ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> <pn type="estuary">Innb<ex>er</ex>
n-Domnann</pn> &ampersir; <pn type="estuary">Innb<ex>er</ex> n-De</pn>,
&ampersir; <lb n="273">ro bennach <pn type="estuary">Innb<ex>er</ex>
m-Boi<add resp="WS">n</add>ne</pn> ar fuair iasc ann. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="274">LUIDH iar sin co h-<pn type="estuary">Innb<ex>er</ex>
Slainghe</pn> cu ro fholuigh a lunga isin du-sin.<pb n="9">
 <lb n="275"><ex>Con</ex>idh ann do fhuair muc<ex>aid</ex>
<ps><fn>Dichon</fn></ps> meic <ps><fn><corr sic="Trethimh">Trechimh</corr></fn></ps>, bhail ita <corr sic="Sadull"><pn type="monastery">Sabull</pn></corr> <lb n="276"><ps><fn>Pat<ex>raic</ex></fn></ps> inniu, <ex>co n</ex>-ecidh dia <term type="lord">thig<ex>er</ex>na</term>. Luidh <ps><fn>Dichu</fn></ps> <ex>co
n</ex>-greis a choin fona <lb n="277"><term type="cleric">clerch<ex>iu</ex></term>. IS ann sin do ghab
<ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> in f<ex>er</ex>sa: <frn lang="la"><cit>
<qt>Ne tradas bestis animam <lb n="278">confitenti<add resp="WS">u</add>m tibi</qt>
<bibl>cf. 1 Kings 13:4</bibl>
</cit> et
cetera</frn>. IAr sin so<ex>cht</ex>ais in cu &ampersir; ni ro urchoid<ex>ig</ex>
doibh.  <lb n="279">O 't-connaic <ps><fn>Dich&uacute;</fn></ps> inhi
<ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> ro fhuasluicc a <corr sic="claidhium">claidhiub</corr> dia orcain. Seacais <lb n="280">a
laim os a cinn<mls n="44va" unit="folio">

acedoir, cu n-d<ex>er</ex>na atach <ps><fn>Pat<ex>raic</ex></fn></ps> &ampersir;
ron-gabh <ex>con</ex>gain <lb n="281">cridi, &ampersir; ro creit, &ampersir;
ron-baist <ps><fn>P<ex>atraic</ex></fn></ps> iar sin, <ex>con</ex>id h-e <term type="lord">t&oacute;is<ex>ech</ex></term> ro ghab baisd<ex>e</ex> &ampersir; <lb n="282">creidium la h-<on type="people/dynasty">Ull<ex>tu</ex></on> o
<ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps>. IS annsin ro idbair
<ps><fn>Dichu</fn></ps> do <ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> in <lb n="283"><pn type="monastery">Sabull</pn>. Senoir immorro
<ps><fn>Dichu</fn></ps> in tan-sin. Do-rat
<ps><fn>P&aacute;<ex>traic</ex></fn></ps> a rogha d&oacute;, a <lb n="284"><corr sic="athnuaigeded">athnuaid<ex>e</ex>g<ex>e</ex>d</corr> i n-aeis <num value="30"><ex>trichtaig</ex>i</num> <ex>n&oacute;</ex> a dhul i fl<ex>aith</ex> nime fo
c<ex>&eacute;t</ex>oir. <q>IS ferr leam</q> <lb n="285">ol se, <q>mo
athn<ex>uaige</ex>d<ex>ed</ex> ind aes <num value="30"><ex>trichtaig</ex></num></q>. Bendachais
<ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> <ps><fn>D&iacute;choin</fn></ps> <lb n="286">gu n-deach<ex>aid</ex> i n-oitiud as a h-aithli.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="287">Feacht do <ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps>
isin t-<pn type="monastery">Sabull</pn> oc oif<ex>re</ex>ann. Luidh araili
<term type="druid">drai</term> sech in <lb n="288">eacl<ex>ais</ex>. Fo-cerd
a eachlaisc dar senist<ex>ir</ex> na h-<ex>ec</ex>ailsi isin coileach. Sluicid <lb n="289">in tal<ex>am</ex> in <term type="druid">drai</term> fo
c<ex>&eacute;t</ex>oir.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="290">LUID <ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> do
proic<ex>ept</ex> do <ps><fn>Miliuc</fn> <nk reg="moccu">mac h-ui</nk>
<fn type="ancestral">Bhu&aacute;in</fn></ps>, &ampersir; &oacute;r
lais ar gabail <lb n="291">in chreidme uadh, &aacute;ir ro-fhid<ex>ir</ex>
cur' bh&oacute; sannt<ex>a</ex>c<ex>h</ex> um <corr sic="crugh">crudh</corr>
&ampersir; um &oacute;r h-e <lb n="292">do sunnr<ex>aid</ex>. O 't-cual<ex>a</ex>
<ps><fn>Mil<ex>iuc</ex></fn></ps> <ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> do
te<ex>cht</ex> cuigi nir' bo fail<ex>id</ex> dhe, ar ba <lb n="293">meabhul lais
creidium dia <term type="bondman">mogh</term> &ampersir; dia <corr sic="fogantaigh">fhogantaidh</corr>. IS i didiu comairli <lb n="294">ro aslag Dem<ex>on</ex> fair .i. tene do tab<ex>air</ex>t fair ina thigh
bodein, cu ro loisc<ex>e</ex>d ann <lb n="295">&ampersir; <ex>co n</ex>-d<ex>e</ex>ch<ex>aid</ex>
dochum n-ithfirn. Ro foillsig<ex>ed</ex> do
<ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> inn&iacute;-sin, &ampersir; is <ex>ed</ex><lb n="296">
ro raidh: <q>N&iacute; bia <term type="king">r&iacute;</term> na <term type="materies regis">righdamhna</term> uadh, &ampersir; is ac foghnum dhaine ele
bias <lb n="297">a shil &ampersir; a seim<ex>et</ex>h do gres, &ampersir; ni
tharga a ainim a h-ifir<ex>n</ex> cu br&aacute;th na iar m-brath</q>.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="298">IS i sin aims<ex>er</ex> do-rala <term type="king">ri</term> feochair f<ex>or</ex> <pn type="country:Ireland">Eir<ex>inn</ex></pn> .i. <ps><fn>Laeghaire</fn></ps>
mac <ps><fn>Neill</fn></ps>.  <lb n="299">IS ann didiu bai a shosad
&ampersir; a greim rigda i <pn type="royal site">Temr<ex>aig</ex></pn>. <num value="3">Teora</num> blia<ex>dni</ex> re <lb n="300"><corr sic="tuighecht">tuidhe<ex>cht</ex></corr> do
<ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> i nn-<pn type="country:Ireland">Eir<ex>inn</ex></pn> ro t<ex>er</ex>chans<ex>a</ex>t na <term type="druid">druidhi</term> a <corr sic="taigecht">taidhe<ex>cht</ex></corr><lb n="301">
.i. <ps><fn>Luccatmhael</fn></ps> &ampersir;
<ps><fn>Luccra</fn></ps>. <frn lang="la">Et</frn> is <ex>ed</ex> ro raidhset:
<text type="poem">
<body>
<lg n="1" type="verse">
<lb n="302">
<l>Ticcfat tailcinn tar muir meirceann,</l>
<lb n="303">
<l>a m-bruit <gloss>.i. a cocaill oifrind</gloss> toillceann,</l>
<lb n="304">
<l>a crainn <gloss>.i. a m-bachla</gloss> croimcenn,</l>
<lb n="305">
<l>a miasa <gloss>.i. a n-altoire</gloss> a n-airrt<ex>her</ex> a tigi,</l>
<lb n="306">
<l>friscerat uile amen.</l>
</lg>
</body>
</text></p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="307">IAr sin is-p<ex>er</ex>t
<ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> ria <ps><fn>Dichoin</fn></ps>:
<q>Eirg uaim</q>, ar se, <q>co <ps><fn>Laeg<ex>air</ex>i</fn></ps> mac <lb n="308"><ps><fn>Neill</fn></ps> co n-ebre mo aithi<ex>us</ex>c fris, cu rabh
flaith &ampersir; ecl<ex>ai</ex>s isin tir</q>. <q>Dia n-deoch<ex>us</ex>-sa<pb n="10">
 <lb n="309">cu <ps><fn>Laeg<ex>ui</ex>ri</fn></ps></q>, ol
<ps><fn>Dichu</fn></ps>, <q>itat <num value="9">.ix.</num> n-geill
dam-sa occa i <pn type="royal site">Temr<ex>aig</ex></pn>. Muirbhfit<ex>er</ex> <lb n="310">mo geill &ampersir; nom-muirbfit<ex>er</ex> fein in l&iacute;n
raghat.</q> <q>Ternaife-sa fein &ampersir; ternaifeat <lb n="311">do geill<mls n="44vb" unit="folio">

<gap extent="8 letters">sum<gap extent="6 letters">mdid<gap extent="2 let- ters">ge <gap extent="2 letters">gingu t<ex>er</ex>no</q>, ol
<ps><fn>Dichu</fn></ps>, <lb n="312"><q>rag<ex>a</ex>t ar do
bennachtain</q>. Luidh iarum <ps><fn>Dichu</fn></ps> co <pn type="royal site">Temhr<ex>aig</ex></pn>. <q>IS e t<ex>ra</ex> in <lb n="313">fer</q>, ol <ps><fn>Laeg<ex>uir</ex>i</fn></ps>, <q><num value="1st">ceta</num> ro creit don
<ps><fn>Tailcenn</fn></ps> ria <on type="people:Irish">f<ex>er</ex>u
Eir<ex>enn</ex></on>. B<ex>er</ex>idh</q>, ol se, <lb n="314"><q>in f<ex>er</ex>-so a
n-aen-tech re gia<uncl resp="WS">llu</uncl>, &ampersir; tarduidh biadh
saillti doibh &ampersir; na tard<ex>aid</ex> <lb n="315">di<uncl resp="WS">gh</uncl></q>. Do-ron<ex>a</ex>d samlaid. Dosn-ainic <gap extent="5 letters"> macdhacht &ampersir; do-breath <lb n="316">drolmhuigh fhina
dh&oacute;ib <gap extent="6 letters">ae
<ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> &ampersir; <gap extent="3 letters">
d&aacute;il doib &ampersir; do-breth soillsi <lb n="317"><gap extent="4 letters"> doibh <gap extent="3 letters">. Dosn- ainic <term type="cleric">cleir<ex>e</ex>c<ex>h</ex></term> cu casal lin uime &ampersir; tall
<uncl resp="WS">na</uncl> glasa &ampersir; na slabhr<ex>ada</ex> <lb n="318">dib, &ampersir; t<ex>u</ex>c a n-eochu do ba f<ex>or</ex> l&aacute;r in lis
ina srianuibh, &ampersir; ro osl<ex>aic</ex> doirrs<uncl resp="WS">ea <lb n="319">na</uncl> <pn type="royal site">Temr<ex>ach</ex></pn>
reompa. Leangait iar sin f<ex>or</ex> a n-eochu &ampersir; ti <gap extent="4 letters"> co <ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> i tir <lb n="320">n-<on type="people/dynasty">Ul<ex>ad</ex></on>. At-fet iarum
<ps><fn>Dichu</fn></ps> a scel do
<ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps>. <q>IS doigh</q>, ol
<ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps>, <q>n&iacute; icfut <lb n="321"><corr sic="faithe naith fesa">f&aacute;ithe nait fir
fessa</corr> in f<ex>er</ex>-sin co rissa fein</q>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="322">O ro comf<ex>o</ex>csig so<uncl resp="WS">llumun</uncl>
na casc ro midir <ps><fn>P<ex>&aacute;tr</ex>a<ex>ic</ex></fn></ps> n<ex>a</ex>c<ex>h</ex> raibhi
baili in bu<uncl resp="WS">d</uncl> <lb n="323">cora dhoib
ard-shollum<ex>un</ex> na blia<ex>dne</ex> do cheileabr<ex>ad</ex> ina i <pn type="plain">Muig Bregh</pn> baile i m-bui <lb n="324">cenn
druide<ex>ch</ex>ta &ampersir; idlachta na h-<pn type="country:Ireland">Eir<ex>enn</ex></pn> , &ampersir; i n-ard-di<ex>n</ex>gna na
h-<pn type="country:Ireland">Eir<ex>enn</ex></pn> .i. i <pn type="royal site">T<ex>e</ex>m<uncl resp="WS">raig</uncl></pn>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="325">Ro cheleab<ex>air</ex> do <ps><fn>Dhichoin</fn></ps>,
&ampersir; do-r<ex>a</ex>d a luing f<ex>or</ex> muir, &ampersir; luidh co h-<pn type="estuary">Indb<ex>er</ex> <lb n="326">Colptha</pn> &ampersir; co
<pn>F<ex>er</ex>ta b-F<ex>er</ex> b-Feic</pn> f<ex>or</ex> tir, &ampersir; saidhidh a
phubull ann, &ampersir; ro bean<uncl resp="WS">ad</uncl> <lb n="327">in tene chascda cois<ex>ec</ex>arta lais. Ba h-i <uncl resp="WS">sin</uncl> aims<ex>er</ex> no ceileabraitis na gennte <lb n="328">in t-sol<uncl resp="WS">lomun</uncl>-sin, &ampersir; ba geis
do <term type="king of Tara">righ Temhra</term> tene d' fatud re
tein<ex>id</ex> na <pn type="royal site">T<ex>e</ex>mr<ex>a</ex>c<ex>h</ex></pn> <lb n="329">in
<corr sic="agaid">ad<ex>aig</ex></corr>-sin. Ni fhid<ex>ir</ex> didiu
<ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> <uncl resp="WS">in</uncl> geis-sin,
&ampersir; cia ro-fesadh ni tairmiscfed.  <lb n="330">A<uncl resp="WS"> m-b</uncl>atar ann lucht na <pn type="royal site">Temhra</pn> co bh-facat<ex>ar</ex> in ten<uncl resp="WS">id</uncl> ro
atta <ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps>, air <lb n="331">ro soillsigh
<pn type="plain">Mag m-Br<ex>eg</ex></pn> uile. Ro raidh in <term type="king">ri</term> didiu: <q>Is coll cana &ampersir; gesi dham sud,<lb n="332">
&ampersir; finnta dhun cia do-rine in tene u<uncl resp="WS">t</uncl></q>. <q>At-ciam in tene</q>, bhar na <term type="druid">druidhe</term> <q>&ampersir; <lb n="333">ra-fhetam<uncl resp="WS">ar</uncl> in <corr sic="aighthi">aidhche</corr> a
n-d<ex>er</ex>n<ex>ad</ex> h-i acht mina didbhuig<uncl resp="WS">ther re</uncl>
m<ex>a</ex>duin ni <lb n="334">baithfit<ex>er</ex> co brath</q>. Ro gab f<uncl resp="WS">erg</uncl> in <term type="king">ri</term> iar sin,
&ampersir; ro h-innl<ex>ed</ex> a carp<ex>a</ex>t do, &ampersir; do-dech<uncl resp="WS">aid</uncl> <lb n="335">co <pn>Ferta b-Fer bh-Feic</pn>. Do
raids<ex>e</ex>t na <term type="druid">d<uncl resp="WS">ruid</uncl></term>
fria <ps><fn>Laeghaire</fn></ps>: <q>Na h-eirc-si <lb n="336">c<ex>us</ex>na
fira ucu<uncl resp="WS">t</uncl> air do-ragat-som
cucat</q>. Do-deochaid didiu <ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> cu
h-airm i m- bui <ps><fn>L<ex>aeghaire</ex></fn></ps>. At-b<ex>er</ex>t
<ps><fn>L<ex>aeghaire</ex></fn></ps>. <gap reason="chasm in MS" extent="2 folia"></p>
</div2>
<mls n="47ra" unit="folio">
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="337">Luidh iarum <ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps>
co <pn type="otherworld dwelling">Sith n-Aeda</pn> <uncl resp="WS"><frn lang="la">et</frn> ro </uncl>benn<ex>a</ex>c<ex>h</ex>
<ps><fn>Conall</fn></ps> <lb n="338">&ampersir;
<ps><fn>F<ex>er</ex>gus</fn></ps> a mac. IS annsin do <gap extent="6 letters"> ar a lamha f<ex>o</ex>r cenn an meic. Ingn<ex>a</ex>d <lb n="339">la
<ps><fn>Conoll</fn></ps> inni-sin. As-b<ex>er</ex>t
<ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps>: <text type="poem">
<body>
<lg n="1" type="verse">
<lb n="340">
<l>Gignidh macan dia <on type="kindred">fine</on>,</l>
<lb n="341">
<l>bidh sai, bidh <term type="prophet">faidh</term>, bidh
<term type="poet">file</term>,</l>
<lb n="342">
<l>inmhain lespaire glan gl&eacute;,</l>
<lb n="343">
<l>nat ebera imarbhe.</l>
</lg>
</body>
</text></p>
</div2>
<pb n="11">
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="344"><ps><fn>Col<ex>omb</ex> Cille</fn></ps> mac
<ps><fn>Feil<ex>imthe</ex></fn></ps> insin. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="345">Ro bennuch <ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps>
didiu <ps><fn>C<ex>on</ex>ull</fn></ps> mac <ps><fn>Neill</fn></ps>
&ampersir; a cenel, &ampersir; for-f&aacute;cuibh <lb n="346">bennacht
f<ex>or</ex> a n-d&aacute;inibh &ampersir; f<ex>or</ex> a n- innb<ex>er</ex>uibh &ampersir;
f<ex>o</ex>r a ceall<ex>aib</ex>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="347">LUIDH <ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> i <pn type="kingdom">Tir n-Eog<ex>ain</ex></pn> &ampersir; as-bert fria m<ex>un</ex>t<ex>ir</ex>
<q><corr sic="fomnig">Fomnid</corr> nach <lb n="348">f<ex>or</ex>-tair in leo
uathmhar .i. <ps><fn>Eog<ex>an</ex></fn></ps> mac
<ps><fn>Neill</fn></ps></q>. IM-atarraidh doib frisin set .i.  <lb n="349"><ps><fn>Muir<ex>e</ex>dach</fn></ps> mac <ps><fn>Eog<ex>ain</ex></fn></ps>
ro bui i tos<ex>ac</ex>h luirc na n-occ, <ps><fn>Sechnall</fn></ps> immorro
do-bhui <lb n="350">i n-d<ex>e</ex>r<ex>et</ex>h luirc na <term type="cleric">cl<ex>&eacute;re</ex>c<ex>h</ex></term>. IS ann as-b<ex>er</ex>t
<ps><fn>Sechnall</fn></ps> fria
<ps><fn>Muir<ex>ed</ex>ach</fn></ps>. <q>Rat-fia <lb n="351">a logh leam da
creidi h-<term type="father">ath<ex>air</ex></term> do Dhia</q>. <q>Cia
logh</q>? ol se. <q><term type="kingship">Righi</term> uait</q>, ol<lb n="352">
<ps><fn>Secnall</fn></ps>. <q>Do-ghena amh</q>, ol
<ps><fn>Muir<ex>ed</ex>ach</fn></ps>. <corr sic="abhfigh">A
bh-<pn>Fidh Mhor</pn></corr> is ann c<ex>on</ex>-rainicc <lb n="353"><ps><fn>Muir<ex>ed</ex>ach</fn></ps> &ampersir;
<ps><fn>Eog<ex>an</ex></fn></ps> fria <ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps>. Ro
creit didiu <ps><fn>Eoghan</fn></ps> do Dia &ampersir; do <lb n="354"><ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps>. <q>Damadh a tigh no creit-
tea</q>, ol <ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps>, <q>do-ticfatis geill
<pn type="country:Ireland">Eir<ex>enn</ex></pn> <lb n="355">dod tigh. Uair
nach edh, ni ticfat co tisat tria n<ex>er</ex>t airm</q>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="356">LUID <ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> cu h-<pn type="royal fortress">Oiliuch na Righ</pn> cu ro bennuch <uncl resp="WS">in d&uacute;n,</uncl> &ampersir; f<ex>o</ex>r-facuibh <lb n="357">a
licc ann, &ampersir; ro tarrngair <term type="kingship">righi</term>
&ampersir; ordan re h-edh f<ex>or</ex> <pn type="country:Ireland">Eir<ex>inn</ex></pn> a h-<pn type="royal fortress">Ail<ex>ec</ex>h</pn>, &ampersir; do-rat <lb n="358">beannachtain
gaiscidh f<ex>or</ex> <ps><fn>Eog<ex>an</ex></fn></ps>, &ampersir; at-bert
<ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps>: <text type="poem">
<body>
<lg n="1" type="verse">
<lb n="359">
<l>Mu bheannacht f<ex>or</ex> na tuatha</l>
<lb n="360">
<l>do-biur o <pn>Beal<ex>ac</ex>h Ratha</pn>,</l>
<lb n="361">
<l>ocus f<ex>or</ex> <on type="dynasty">Cinel Eog<ex>ain</ex></on></l>
<lb n="362">
<l>deoraidh co laithi m-bratha.</l>
</lg>
<lg n="2" type="verse">
<lb n="363">
<l>Cein bes macha fo toruibh</l>
<lb n="364">
<l>beit a catha f<ex>or</ex> f<ex>er</ex>uibh,</l>
<lb n="365">
<l>cenn sl<ex>ua</ex>g bh-<on type="people:Irish">f<ex>er</ex> bh-Fail</on> dia maigin,</l>
<lb n="366">
<l>saigidh daibh for cech tealaigh.</l>
</lg>
</body>
</text></p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="367">LUIDH <ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> iar sin
a n-<pn type="kingdom">Dail Araidhi</pn> cu <num value="12">da macuibh
d&eacute;c</num> <corr sic="Caelbaigh"><ps><fn>Caelbaidh</fn></ps></corr>, <lb n="368">&ampersir; do-rat beannachtain f<ex>or</ex>aib acht
<ps><fn>Sar&aacute;n</fn></ps> a oenar, &ampersir; do-r<ex>a</ex>t
mallachtain fair sein <lb n="369">cu nach gabhtha <term type="king">righi</term> uadh cu brath. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="370">Luidh <ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> i n-<pn type="kingdom">Dail Araidhi</pn> cu ro baist <ps><rn type="bishop">espac</rn> <fn><corr sic="Olchon">Olc&aacute;n</corr></fn></ps> fil in airrt<ex>er</ex> <lb n="371"><pn type="plain">Maigi Cobhai</pn>, &ampersir; cu ro legh
<ps><fn>Mac Nisse</fn></ps> <pn type="monastery">C<ex>on</ex>aire</pn> a
shalma lais.  <lb n="372">Luidh <ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> co
h- <ps><fn>Eoch<ex>aig</ex></fn></ps> mac <ps><fn>Muir<ex>ed</ex>aigh</fn></ps>, co
<term type="king">righ</term> <pn type="kingdom">Ul<ex>ad</ex></pn>, dia m-bui
oc <lb n="373">damn<ex>a</ex>d<mls n="47rb" unit="folio">

&ampersir; oc pian<ex>ad</ex> <num value="2">da</num> <term type="holy virgin">naemh- ogh</term> ro edbradair a n-oighi do Dhia, <lb n="374">ica <uncl resp="WS">timt</uncl>urg<ex>u</ex>d i l-lanamhn<ex>us</ex> <add resp="WS">&ampersir;</add> i n-adhrad idhal. <corr sic="Roghuigh">Ro
ghuidh</corr> <ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> itghi leo arna <lb n="375">ro phiandai<ex>s</ex>, occus ni etas. Do-r<ex>a</ex>t didiu
<ps><fn>Cairill</fn></ps> mac <ps><fn>Muir<ex>ed</ex>aigh</fn></ps> .i. <term type="brother">brath<ex>air</ex></term> <lb n="376">in <term type="king">rig</term>, imp<ex>idi</ex> la
<ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps>, &ampersir; ni ro aemh in <term type="king">ri</term> fair. At-b<ex>er</ex>t
<ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> fria h-<ps><fn>Eoch<ex>aig</ex></fn></ps>:<lb n="377">
<q>Ni bhiat <term type="king">righ</term> nait <term type="materies regis">rigdamna</term> uait co brath ocus a <corr sic="anoighidh">n-oidhidh</corr> f<ex>or</ex>t bhudhein.  <lb n="378">Do
<term type="brother">brathair</term> immorro
.i. <ps><fn>Cairill</fn></ps> bhidh <term type="king">ri</term>
&eacute; budhein &ampersir; beit <term type="king">righa</term> uaidh
&ampersir;<pb n="12">
 <lb n="379"><term type="lord">flaithi</term> os do
clai<ex>n</ex>d-si &ampersir; os <on type="people/dynasty">Ull<ex>taib</ex></on>
uili co brath</q>, <ex>con</ex>ud iat sin sil na <term type="king">righi</term> .i. sil <lb n="380"><ps><fn>Demmain</fn></ps>
meic <ps><fn>Cairill</fn></ps> tre breit<ex>ir</ex>
<ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps>.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="381">Luidh didiu <term type="wife">seitig</term> in
<term type="king">righ</term> &ampersir; slechtais fo chos<ex>aib</ex>
<ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps>. Do-r<ex>a</ex>t
<ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> <lb n="382">b<ex>ennacht</ex> d&iacute;,
&ampersir; ro b<ex>en</ex>naig in gein bui ina broinn, <ex>con</ex>ud h-e
<ps><fn>Domhanghart</fn></ps> mac <lb n="383"><ps><fn>Eoch<ex>ach</ex></fn></ps> insin. IS e f<ex>o</ex>r-facaibh
<ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> ina churp fesin i <pn type="mountain">Sleibh Slanga</pn> &ampersir; <lb n="384">b&iacute;aid
ann co brath. Uair is h-e sin in <num value="7th"><ex>secht</ex>m<ex>a</ex>d</num>
fer f<ex>o</ex>r-facuibh <ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> <lb n="385">ana
bheth<ex>aid</ex> oc coimet h-<pn type="country:Ireland">Eir<ex>enn</ex></pn>.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="386">Luidh <ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> iar sin
a <pn type="kingdom">Dail Araidhi</pn> tar <pn>Fertais Tuama</pn> co
h-<pn type="kingdom">Uaibh Tuirtre</pn>.  <lb n="387">Do-dech<ex>aid</ex> iar
sin a n-<pn type="kingdom">Uaibh Meith Tire</pn>. IS ann tallsatar
<num value="3">triar</num> do <on type="people">Uaibh <lb n="388">Meith</on> in <num value="2nd">dara</num> boc no bidh oc
tabhairt us<ex>ci</ex> do <ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps>, &ampersir;
do-dechat<ex>ar</ex> do luighi <lb n="389">eithich do
<ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> cu ro mheichleastar in bocc fesin a
bragait in <num value="3rd">tres</num> fear dos-tall.  <lb n="390"><q>Mo de broth</q>, ol <ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps>,
<q>aisneidhidh in boc fes<uncl resp="WS">in</uncl> a bhaile ar'
h-ith<ex>ed</ex>.  <lb n="391"><frn lang="la">Et</frn> o aniu cu brath</q>,
ol <ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps>, <q>leanat buic fort claind
&ampersir; chenel</q>, &ampersir; is <ex>ed</ex> on <lb n="392">comalltur
fos. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="393">LUID <ps><fn>P<ex>atraic</ex></fn></ps> co <pn type="kingdom">Firu Rois</pn> iar sin. IS ann sin ro soe i clochu na
faiscre <lb n="394">grotha cosin nemh. <frn lang="la">Et</frn> ro
baithtea isin ath uile laich ro mhidhatar orcain <lb n="395"><ps><fn>Pat<ex>raic</ex></fn></ps>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="396">LUIDH <ps><fn>P<ex>atraic</ex></fn></ps> iarum tar <pn type="plain">Magh m-Br<ex>eg</ex></pn> i crich <on type="people">Laigh<uncl resp="WS">en</uncl></on> co <pn type="royal fortress">Dun Nais</pn>.<lb n="397">
Ata lathr<ex>ach</ex> pupla <ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> i
fhaighthi fria slig<ex>id</ex> anair, <frn lang="la">et</frn> ita tipra fria
dun <lb n="398">
atuaidh du in ro baisd <ps><fn>P<ex>atraic</ex></fn></ps>
<num value="2">da</num> mac <ps><fn>Dunlaing</fn></ps>
.i. <ps><fn>Ailill</fn></ps> &ampersir; <ps><fn>Illann</fn></ps>
&ampersir; <num value="2">di</num> <term type="daughter">ingin</term><lb n="399">
<note resp="WS">A recent hand has made Aill into
Ailbi</note>Ai<ex>li</ex>ll .i. <ps><fn>Mugain</fn></ps> &ampersir;
<ps><fn>Fedhelm</fn></ps> ro i<uncl resp="WS">d</uncl>b<ex>er</ex><uncl resp="WS">tatar</uncl><mls n="47va" unit="folio">
a n-oighi do Dhia, &ampersir; <lb n="400">
senais
<ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> caille f<ex>or</ex> a cenn. IS annsin
do-cuas o <ps><fn>Phat<ex>raic</ex></fn></ps> f<ex>or</ex> cenn <term type="steward">re<ex>ch</ex>tuire</term> <lb n="401"><pn type="royal fortress">N&aacute;is</pn>, <ps><fn>Faill&eacute;n</fn></ps> a
ainm. Ro doilbh-sein cotl<ex>ud</ex> fair, &ampersir; adubhradh bai in
<term type="steward">re<ex>cht</ex>aire</term> <lb n="402">'na
chodl<ex>ud</ex>. <q>Mo Dhe brath</q>, ol <ps><fn>P<ex>atraic</ex></fn></ps>, <q>ni
h-ingn<ex>ad</ex> cidh tiu<add resp="WS">g</add> chotl<ex>ud</ex></q>.  <lb n="403">Do-chuat<ex>ar</ex> a muinnt<ex>er</ex> iar sin do dusc<ex>u</ex>d in <term type="steward">re<ex>cht</ex>air<ex>i</ex></term>. <frn lang="la">Et</frn> frith
marb h-e ar <lb n="404">an anum<ex>ald</ex>oit do-rine do
<ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps>, <ex>con</ex>id de sin is athi<ex>us</ex>c
m-breithri la <on type="people:Irish">Gaedelu</on>: <lb n="405">c<ex>o</ex>dl<ex>ud</ex> <ps><fn>Faillein</fn></ps> i n-<pn type="royal fortress">Dun Nais</pn>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="406"><ps><fn>Dricriu</fn></ps> didiu is e ba <term type="king">ri</term> <pn type="kingdom">O n-Garrcon</pn> f<ex>or</ex> cinn
<ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> in tan sin, <frn lang="la">et</frn>
<term type="daughter">inghen</term> <lb n="407"><ps><fn>Laegaire</fn></ps> meic <ps><fn>Neill</fn></ps> do
<term type="wife">mnai</term> oca. <frn lang="la">Et</frn> do-diultsat
fre <ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> immon <lb n="408"><corr sic="bhfleigh">bh-fleidh</corr> oc <pn type="royal fortress">Raith
Innbhir</pn>. <frn lang="la">Et</frn> do-rat <ps><fn>Cilline</fn></ps>
foilti dh&oacute;, &ampersir; ro marbh a <lb n="409">aen-boin do,
&ampersir; do-rat d&oacute; i n-<corr sic="airmitin">airmed
mine</corr> fo-gheb<ex>ad</ex>h dia fhulung i tigh in <term type="king">righ</term>. IS <lb n="410">ann sin at-b<ex>er</ex>t
<ps><fn>P<ex>atraic</ex></fn></ps> fria <term type="cooking woman">mnai
fhuine</term>, &ampersir; si oc derchainedh a meic:

<text type="poem">
<body>
<lg n="1" type="verse">
<lb n="411">
<l>A b<ex>en</ex>,
taisigh do macan!</l>
<lb n="412">
<l>to-taet torc mor do orcan:</l>
<pb n="13">
<lb n="413">
<l>is do aibhell do-taet breo,</l>
<lb n="414">
<l>bid beo, bidh slan do macan.</l>
</lg>
<lg n="2" type="verse">
<lb n="415">
<l>IN t-arb<ex>ur</ex></l>
<lb n="416">
<l><corr sic="is is">is</corr> dech do losail talm<ex>an</ex>:</l>
<lb n="417">
<l>is se
<ps><fn>M<ex>a</ex>rcan</fn></ps> mac <ps><fn>Cillin</fn></ps></l>
<lb n="418">
<l>duini b<ex>us</ex> de<ex>c</ex>h d' <on type="people">Ibh Garrcon</on>.</l>
</lg>
</body>
</text></p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="419">Fothaighis <ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps>
iarum cealla &ampersir; congbala imdha i <pn type="province">Laign<ex>ib</ex></pn>, ocus f<ex>or</ex>-facuib <lb n="420">bennachtain f<ex>or</ex>ru &ampersir; f<ex>or</ex> h-<on type="dynasty">Uibh
Cennsel<ex>ai</ex>g</on> sainriudh, &ampersir; f<ex>or</ex>-facuibh <lb n="421">h-<ps><fn>Uasailli</fn></ps> i <pn type="church">Cill h-
Uasailli</pn> &ampersir; <ps><fn>Mac Tail</fn></ps> i <pn type="church">Cill Cuilinn</pn>, <frn lang="la">et</frn> ro oirdnestar
<ps><fn>Fiachu <lb n="422">Finn</fn></ps> i <pn type="monastery">Sleibtib</pn> in <term type="bishopric">esp<ex>oc</ex>oidi</term> in cuicid. Ro mhaidh dano
<ps><fn>Failge Berraidhi</fn></ps> <lb n="423">co muirbhfedh
<ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> du i comhraicfed fris a n-dighuil
an idhail <ps><fn>Cinn <lb n="424">Croich</fn></ps>, ar is eisidhe ro
ba dia do <ps><fn>Fhailgi</fn></ps>. Ro ceilset tra a muinnt<ex>er</ex> ar<lb n="425">
<ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> inni ro raidh
<ps><fn>Failghe</fn></ps>. Laa n-ann as-b<ex>er</ex>t
<ps><fn>Odhran</fn></ps> a <term type="charioteer">aru</term> fre
<ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps>: <lb n="426"><q>Ol atusa fri re
cian og aruid<ex>echt</ex> duit-si, a popa, a
<ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps>, nom-leic-sea <lb n="427">isin
prim-shuidi inniu, &ampersir; ba tusu b<ex>us</ex> <term type="charioteer">ara</term></q>. Do-rine
<ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> samlaid.  <lb n="428">Luid
<ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> i crich <on type="people/dynasty">Ua Failghi</on> iar sin. Teit
<ps><fn>Failghi</fn></ps> cu tard fuasmadh <lb n="429">tria<ps><fn>Odran</fn></ps> i rict <ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps>. Nir' cian
iarum <ex>co</ex> n-erbail <ps><fn>Failghi</fn></ps> <ex>co n</ex>-dech<ex>aid</ex> <lb n="430">a ainim a n-ithfern. Teit iar sin Dem<ex>un</ex> i curp
<ps><fn>Failghe</fn></ps> co m-bui eter <lb n="431">dainibh<mls n="47vb" unit="folio">

amal b<gap extent="7"> Teit <ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> iar
c&eacute;in mair iar sin co <lb n="432"><ps><fn>Failghe</fn></ps>,
&ampersir; ro thoiris an dor<ex>us</ex> in dunaidh i muigh, cu ro fhiafraig
do aen do <lb n="433"><term type="bondman">mhoghuibh</term>
<ps><fn>Failghi</fn></ps> cait i m-bui
<ps><fn>Failghi</fn></ps>. <q>Ro fhacbas-sa ina thigh</q>, ol in <lb n="434"><term type="bondman">mogh</term>. <q>Raidh fris</q>, ol
<ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps>, <q>tuide<ex>cht</ex> dom
acall<ex>aim</ex></q>. Teit in <term type="bondman">mogh</term> <lb n="435">ar cenn <ps><fn>Failghi</fn></ps>, &ampersir; ni fuair dhe
isin tigh acht a cnamha lomai cen fhuil, cen <lb n="436">f<ex>eoil</ex>. Tic
in <term type="bondman">mogh</term> co <ps><fn>P<ex>atraic</ex></fn></ps> cu
m-bron &ampersir; toirrsi &ampersir; at-fet d&oacute; amal do-connuic<lb n="437">
<ps><fn>Failghi</fn></ps>. As-b<ex>er</ex>t
<ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps>: <q>On lo ro ghon
<ps><fn>F<ex>ailge</ex></fn></ps> mo <term type="charioteer">araid</term> am
fhiadhnuisi <lb n="438">do-chuaidh a ainim a n-ithf<ex>er</ex>n isin gnim
do-rinne, &ampersir; do-choid<ex>h</ex> dem<ex>un</ex> ina <lb n="439">c<ex>or</ex>p</q>. C<ex>on</ex>id h-i <corr sic="oiged">oid<ex>ed</ex></corr>
<ps><fn>Fhailghi</fn></ps> insin. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="440"><ps><fn>Failghe Rois</fn></ps> immorro issi a
clann fil isin tir inniu, &ampersir; ro bennuch <lb n="441"><ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps>, &ampersir; is uadh
flaithi<ex>us</ex> in tire co brath. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="442">LUIDH <ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> iar sin
f<ex>or</ex> <pn>Bealuch n-Gabrain</pn> i tir n-<pn type="kingdom">Osr<ex>aig</ex>i</pn>, &ampersir; f<ex>or</ex>- foth<ex>aig</ex> <lb n="443">cella &ampersir; <ex>con</ex>gbhala ann, &ampersir; adub<ex>air</ex>t no
bh<ex>et</ex>is oirdn<ex>id</ex>i laech &ampersir; <term type="cleric">cl<ex>&eacute;</ex>r<ex>e</ex>c<ex>h</ex></term> dibh <lb n="444">co brath,
&ampersir; ni biadh furail na<ex>ch</ex> coic<ex>i</ex>d f<ex>or</ex>ru cein no beitis do
reir <ps><fn>Patraic</fn></ps>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="445">Ceileabhr<ex>ais</ex>
<ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> dhoibh iar sin, &ampersir;
f<ex>or</ex>-facoibh martra sruithe ocu &ampersir; <lb n="446">f<ex>oir</ex>enn dia
m<ex>un</ex>t<ex>ir</ex> du ita <pn><corr sic="Martrach">Martarthech</corr></pn>
inniu i <pn type="plain">Muigh Raighne</pn>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="447">LUIDH <ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> iar sin
i crich <pn type="province">Mhum<ex>an</ex></pn> do <pn type="royal fortress">Chaisiuil na Righ</pn>. Co tarla do<pb n="14">
 <lb n="448"><ps><fn>Aenghus</fn></ps> mac <ps><fn>Nat
F<ex>ra</ex>ich</fn></ps> <term type="king">ri</term> <pn type="province">Muma<ex>n</ex></pn>, &ampersir; f<ex>er</ex>uis failti fris,
&ampersir; nos-beir lais dia <lb n="449">thigh don dun cusin maigin i
ta <pn>Leac P<ex>&aacute;traic</ex></pn> inniu, &ampersir; creitis
<ps><fn>Aeng<ex>us</ex></fn></ps> do Dia <lb n="450">&ampersir; do
<ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> annsin, &ampersir; ro baisd<ex>et</ex>h
h-e &ampersir; moran <on type="people">d' f<ex>er</ex>aibh Mum<ex>an</ex></on>
maille fris.  <lb n="451">IS ann sin tra tinnscnamh baithis bh-<on type="people">f<ex>er</ex> Mum<ex>an</ex></on>, <ex>con</ex>adh ann as-bert <lb n="452"><ps><fn>Pat<ex>raic</ex></fn></ps>:

<text type="poem">
<body>
<lg n="1" type="verse">
<lb n="453">
<l><on type="people">Muimhnigh</on> dia nom-s&aacute;ruighet</l>
<lb n="454">
<l>um <pn type="royal fortress">Chaisil</pn> cenn a m-baithis</l>
<lb n="455">
<l>imghuin leo ar lar a tire</l>
<lb n="456">
<l>beit a <term type="kingship">righi</term> fo aithis.</l>
</lg>
<lg n="2" type="verse">
<lb n="457">
<l>A <pn type="royal fortress">Caisil</pn> ro
bennachus</l>
<lb n="458">
<l><pn type="country:Ireland">Eir<ex>inn</ex></pn> co
n-ic a h-ura:</l>
<lb n="459">
<l><corr sic="comadha">co mo
dh&aacute;</corr> laimh ro ben- nach<ex>us</ex></l>
<lb n="460">
<l>c<ex>on</ex>na bia
cen maith <pn type="province">Mumha</pn>.</l>
</lg>
</body>
</text><lb n="461">
IN tan tra ro bai <ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> oc
ben- nach<ex>ad</ex> cinn <ps><fn>Aengh<ex>us</ex>a</fn></ps> luidh foghrain <lb n="462">na bacla trena traighidh. Iar bh-foirchinn immorro in
bennach<ex>aid</ex> <ex>co n</ex>-accai <lb n="463">in crecht i cois
<ps><fn>Aengh<ex>us</ex>a</fn></ps>. As-b<ex>er</ex>t
<ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps>: <q>Cidh ro m-bai nad ebris <lb n="464">frium</q>? <q>Atar lem</q>, ol <ps><fn>Aen<ex>gus</ex></fn></ps>,
<q>rop h-e corus in creitmhe</q>. <q>Rat-fia a logh</q> <lb n="465">ol
<ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps>. <q>Ni ragha do <term type="heir">chomharba</term><mls n="48ra" unit="folio">

aidheadh n-gona onniu <lb n="466">cu brath acht oen-f<ex>er</ex>
nama</q>. As-b<ex>eir</ex> <ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> co m-biad a
rath i <pn type="royal fortress">Caisil</pn>, <frn lang="la">ut
dixit</frn>: <text type="poem">
<body>
<lg n="1" type="verse">
<lb n="467">
<l>Eisseirgi <ps><fn>P<ex>atraic</ex></fn></ps> a n-<pn type="monastery">Dun</pn>,</l>
<lb n="468">
<l>a ordan a n-<pn type="monastery">Ard Macha</pn>,</l>
<lb n="469">
<l>i telchan <pn type="royal fortress">Chaisil</pn> cheolaig</l>
<lb n="470">
<l>ro
dheon<ex>aig</ex> <num value="3rd">trian</num> a ratha.</l>
</lg>
</body>
</text></p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="471">Luidh <ps><fn>P<ex>atraic</ex></fn></ps> a <pn type="kingdom"><corr sic="muscraidhi">Muscraighi</corr>
Breoghain</pn>. Laa n-ann didiu boi oc innlat <lb n="472">a lamh i
n-&aacute;th ann cu torchair fiacail as a chinn isin n-
&aacute;th. Luidh iar sin isin <lb n="473">telcha frisin ath anair,
&ampersir; do-tiaghar uadh do cuinghidh na fiaclu, <frn lang="la">et</frn> do-raitne <lb n="474">fo c<ex>&eacute;t</ex>oir in
fhiacail isin ath amal grein. <frn lang="la">Et</frn> <pn type="ford">Ath Fiacla</pn> ainm inn atha <frn lang="la">et</frn> <pn type="church">Ceall <lb n="475">Fiacla</pn> ainm na cille i farcaibh
in fhiacuil. <frn lang="la">Et</frn> ro fhacuibh <num value="4">cethrar</num> dia m<ex>un</ex>t<ex>ir</ex> <lb n="476">ann
.i. <ps><fn>Cuirche</fn></ps> &ampersir; <ps><fn>Loscan</fn></ps>,
<ps><fn>Caileach</fn></ps> &ampersir; <ps><fn>Beoan</fn></ps>.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="477">Luidh iarum i tir <on type="dynasty/people">Ua
Figinti</on> <ex>co n</ex>-d<ex>er</ex>na <ps><fn>Lonan</fn></ps> mac
<ps><fn>Erca</fn></ps> <term type="king">ri</term> <pn type="kingdom">O Figeinti</pn> <lb n="478"><corr sic="flegh">fledh</corr> do <ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps>,
&ampersir; <ps><rn type="deacon">deoch<ex>ain</ex></rn> <fn>Mantain</fn></ps>
do m<ex>un</ex>t<ex>ir</ex> <ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> leis ica fur.  <lb n="479">Do-lluidh cliar <term type="&aacute;es d&aacute;no">aesa
dana</term> co <ps><fn>Pat<ex>raic</ex></fn></ps> do cuinghidh
b&iacute;dh. Fuid- hi<ex>us</ex> <ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> <lb n="480">te<ex>cht</ex>a uadh co <ps><fn>Lonan</fn></ps> &ampersir; co <ps><rn type="deacon">Deoch<ex>ain</ex></rn> <fn>Mantain</fn></ps> do chuinghidh
<corr sic="neith">neich</corr> don <lb n="481"><term type="&aacute;es d&aacute;no">oes dana</term>. As-b<ex>er</ex>tatar side napdis <term type="jester">druith</term> no b<ex>er</ex>nf<ex>a</ex>d a <corr sic="bhfleigh">bh-fleidh</corr> ar tus<pb n="15">
 <lb n="482">As-b<ex>er</ex>t <ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps>
na biadh <term type="king">r&iacute;</term> na <term type="bishop">esp<ex>oc</ex></term> o <ps><fn>Lonan</fn></ps> &ampersir; na
biad ard <corr sic="congmhail">congbhail</corr> <lb n="483"><ps><rn type="deacon">deoch<ex>ain</ex></rn> <fn>Mantain</fn></ps> i tal<ex>main</ex>. IS
ann sin do dech<ex>aid</ex> araili moethocl<ex>ach</ex>, <lb n="484"><ps><fn>Nesan</fn></ps> a ainm, &ampersir; molt &ampersir;
<corr sic="tanad">tanag</corr> &ampersir; <num value="3">tri</num>
faiscre grotha for a mhuin do <ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps>.  <lb n="485">As-b<ex>er</ex>t <ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps>:

<text type="poem">
<body>
<lg n="1" type="verse">
<lb n="486">
<l>IN macan
do-toet atuaidh</l>
<lb n="487">
<l>is do do-berbadh in bhuaidh,</l>
<lb n="488">
<l>cona moltan f<ex>or</ex> a muin</l>
<lb n="489">
<l>docum
<ps><fn>Cotraighi</fn></ps> do-fuil.</l>
</lg>
</body>
</text><lb n="490">
Co n<ex>us</ex>-tuc <ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> dona <term type="satirist">caintibh</term>. Amal batar iarum na <term type="satirist">cainti</term> oc ithe in <lb n="491">muilt
notas-sloicc in tal<ex>am</ex> fo cedair cu lotar i fudom<ex>an</ex> ith- frinn,
&ampersir; marait fos <lb n="492">na faiscre iarna sodh i
clo<ex>c</ex>h<ex>a</ex>. Do-b<ex>er</ex>t iarum <ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps>
bennachtuin do <ps><fn>Nesan</fn></ps>, <lb n="493">&ampersir;
do-b<ex>er</ex>t gradh <term type="deacon">deoch<ex>ain</ex></term> fair, &ampersir;
is e fil i <pn type="monastery">Mungharait</pn>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="494">Luidh <ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> iar sin
i <pn>Findine</pn> fri <pn type="church">Domn<ex>a</ex>c<ex>h</ex> Mor</pn>
aniart<ex>uaith</ex>, telach <lb n="495">asa n-aict<ex>er</ex> in tuath fri <pn type="city">Luimn<ex>e</ex>c<ex>h</ex></pn> atuaidh, co tart bennachtain f<ex>or</ex> <pn type="region">Thuadm<ex>u</ex>main</pn> <lb n="496">ar a dhuthrachtaighi
do-d<ex>e</ex>chat<ex>ar</ex> <ex>co n</ex>-imat innmhuis leo ar cinn
<ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps>.  <lb n="497"><ps><fn>Cairthenn</fn></ps> macc <ps><fn>Blait</fn></ps>,<mls n="48rb" unit="folio">

<term type="elder">sen</term> <on type="lineage">Clainne
Tairrdealbhuigh</on>, ro creit <lb n="498">don Choimdh<ex>id</ex>, &ampersir;
ro baist <ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> i <pn>Saingil</pn>
.i. sain <term type="angel">aingil</term> do-dech<ex>aid</ex> dia <lb n="499">acall<ex>aim</ex> annsin, &ampersir; ni h-e <frn lang="la"><ps><fn>Victor</fn></ps></frn>. N&iacute; b<ex>er</ex>the dano
clann do <ps><fn>Cairthenn</fn></ps> co sin.  <lb n="500">IS ann sin
rucadh <ps><fn>Eoch<ex>u</ex> Bailld<ex>er</ex>g</fn></ps> do
<ps><fn>Chairthenn</fn></ps>. <ps><fn>Pat<ex>raic</ex></fn></ps>
do-chruth<ex>aig</ex> <lb n="501">don phairt croa, <frn lang="la">et</frn> co
rabha in ball sin in a churp do comhartha ind fherta.  <lb n="502">Ni
dhech<ex>aid</ex> <ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> fesin isin tir acht
at-ceth o <pn type="city">Luimn<ex>e</ex>c<ex>h</ex></pn> siar &ampersir; budh <lb n="503">thuaid, &ampersir; bennachais ind airet ad-<ex>con</ex>naic. <frn lang="la">Et prophetauit de <term type="saint">sanctis</term> qui in<lb n="504">
eis <corr sic="fierant">fierent</corr>, nominibus et
tempore quo peruenissent</frn>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="505"><q>IN t-ailen glas tiar</q>, ol
<ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps>, <q>i m-belaibh in mhara ticfa
caindeal do <lb n="506">m<ex>un</ex>t<ex>ir</ex> Dhe ind b<ex>us</ex> cenn athchomhairc
dona tuath<ex>aib</ex>-sea, .i. <ps><fn>Senan</fn></ps> <pn type="island/monastery">Innsi <lb n="507">Cath<ex>aig</ex></pn></q>. Diagh
<num value="60">.lx.</num> <frn lang="la">vel</frn> <num value="120">.vi.xx</num> bl<ex>iadne</ex> iarum <ps><fn>Sen<ex>an</ex></fn></ps> mac
<ps><fn>Gerrginn</fn></ps> meic <lb n="508"><ps><fn>Dhubhth<ex>aig</ex></fn></ps>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="509">Ni dhecha<ex>id</ex> dano
<ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> dar <pn>Luachair</pn> ind <pn type="region">Iarmhumhain</pn>. <frn lang="la">Prophetauit <lb n="510">de</frn> <ps><fn>Brenainn</fn> <nk reg="moccu">mac
h-ua</nk> <fn type="ancestral">Alte</fn></ps>, <frn lang="la">qui
nascetur <num value="120">.cxx.</num> anno. Quo<add resp="WS">d</add>
impletum est</frn>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="511">LUID <ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> i <pn type="kingdom"><corr sic="muscraidhi">Muscraighi</corr> Thiri</pn>
<frn lang="la">baptisare et fundare fidem. Ibi inuenit <lb n="512"><num value="3">tres</num> <term type="brother">fratres</term></frn> .i. <ps><fn>Fuirc</fn></ps>
&ampersir; <ps><fn>Muinech</fn></ps> &ampersir;
<ps><fn>Mechar</fn></ps>, <num value="3">tri</num> meic
<ps><fn>F<ex>or</ex>ait</fn></ps> meic <ps><fn>Connla</fn></ps>.  <lb n="513">Creitidh <ps><fn>Muinech</fn></ps> <frn lang="la">protinus,
et</frn> ro m-beir as <ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> &ampersir;
ron- bennach &ampersir; f<ex>or</ex>-fhacuibh <lb n="514">oirdn<ex>id</ex>i laech
&ampersir; <term type="cleric">cl<ex>ere</ex>c<ex>h</ex></term> uadh cu brath
&ampersir; <term type="high-kingship">airdrighi</term> a thiri uadh<lb n="515">
do g<ex>re</ex>s. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="516">Ro bhui tra <num value="7">.uii.</num>
m-bl<ex>iadni</ex>i i <pn type="province">M<ex>um</ex>ain</pn>, &ampersir; iss <ex>ed</ex>
do-rimet ind eol<ex>aig</ex> <ex>co n</ex>-d<ex>er</ex>na <lb n="517">aifrenn ca<ex>c</ex>ha <num value="7th"><ex>secht</ex>m<ex>a</ex>d</num> imaire do neoch <corr sic="imrulaigh">im-rulaidh</corr> i <pn type="province">Mum<ex>ain</ex></pn>. IArsanni tra<pb n="16">
 <lb n="518">ro fhoth<ex>aig</ex>estar
<ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> cealla &ampersir; congbhala la <pn type="province">M<ex>um</ex>ain</pn>, &ampersir; ro oir<ex>d</ex>nesdar <lb n="519"><term type="ordained clergy"><reg>"&aacute;es gr&aacute;id"</reg>aes
cecha graidh</term>, &ampersir; ro &iacute;cc aes cecha tedhma,
&ampersir; ro thodhuisigh marbhu.  <lb n="520">Ceileabhr<ex>ais</ex> doibh
iardain, &ampersir; facbh<ex>us</ex> b<ex>en</ex>nachtain f<ex>or</ex>ru. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="521">LUIDH iar sin co h-<pn type="kingdom">Ele</pn>. Lot<ex>ar</ex> <on type="people">fir Mum<ex>an</ex></on>
<corr sic="inadhiaigh">ina dhiaidh</corr> feib don-ucsat cach <lb n="522">dibh di alaile i n-deg<ex>aid</ex> <ps><fn>Pat<ex>raic</ex></fn></ps>. IS
ann sin do airtetar fir <pn>Mumhan</pn>, f<ex>er</ex>uibh, <lb n="523">macuibh, mnaib, inhi <ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> .i. oc
<pn>Brosnachaibh</pn>, cu ro lasat mor-ghair &ampersir; <lb n="524">mor-broscar ar fhailti fheghtha f<ex>or</ex>
<ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps>. <frn lang="la">Et</frn> is de sin
ro h- ainmn<ex>ige</ex>d <lb n="525"><pn>Brosnachu Ele</pn>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="526">IS ann sin ro ceileabuir d' <on type="people">f<ex>er</ex>uibh Mum<ex>an</ex></on>, &ampersir; do-b<ex>er</ex>t b<ex>e</ex>nnacht
f<ex>or</ex>ru: <frn lang="la">ut <lb n="527">dixit</frn>:

<text type="poem">
<body>
<lg n="1" type="verse">
<mls n="48va" unit="folio">
<lb n="528">
<l>Beannacht De f<ex>or</ex> <pn type="province">Mum<ex>ain</ex></pn>,</l>
<lb n="529">
<l>f<ex>er</ex>uibh, macuibh, mnaibh,</l>
<lb n="530">
<l>b<ex>en</ex>nacht
f<ex>or</ex>sin talumh</l>
<lb n="531">
<l>do-beir taradh dhaibh.</l>
</lg>
<lg n="2" type="verse">
<lb n="532">
<l>Bennacht f<ex>or</ex> cech n-innmhas</l>
<lb n="533">
<l>gignes f<ex>or</ex> a m-brughaibh,</l>
<lb n="534">
<l>cen nach foiri
cob<ex>air</ex></l>
<lb n="535">
<l>bennacht De f<ex>or</ex> <pn type="province">Mhum<ex>ain</ex></pn>.</l>
</lg>
<lg n="3" type="verse">
<lb n="536">
<l>Bennacht f<ex>or</ex> a m-bennu,</l>
<lb n="537">
<l>f<ex>or</ex> a leacu loma,</l>
<lb n="538">
<l>bennacht f<ex>or</ex> a
n-glenna,</l>
<lb n="539">
<l>benn<ex>ach</ex>t f<ex>or</ex> a n-droma.</l>
</lg>
<lg n="4" type="verse">
<lb n="540">
<l>Gainiumh lir foa longnibh</l>
<lb n="541">
<l>roppat lir a tealluig,</l>
<lb n="542">
<l>i fanuibh, i
reidhibh,</l>
<lb n="543">
<l>i sleibhibh, i m-bennib.</l>
<trailer>B<ex>en</ex>.</trailer>
</lg>
</body>
</text></p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="544">Luidh <ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> f<ex>or</ex>
cul co <pn type="kingdom">Firu Rois</pn> cu ro thriall congbail in
<pn>Druim Mor</pn>.  <lb n="545">IS ann sin tainic in t-<term type="angel">aingel</term> &ampersir; at-b<ex>er</ex>t f<ex>ri</ex>s: <q>Ni sunn
do-raid Dia friut airisiumh</q>.  <lb n="546"><q>C<ex>ei</ex>s<ex>t</ex>, cia
h-airm</q>? ol <ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps>. <q>IS i<ex>n</ex>
<pn>Mhacha</pn> thuaidh</q>, ol in t-<term type="angel">ai<ex>n</ex>g<ex>el</ex></term>.  <lb n="547">Do-lluid
<ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> iar sin do <pn type="monastery">Ard
P<ex>&aacute;traic</ex></pn> fria <pn type="monastery"><corr sic="lughmhagh">Lughbhadh</corr></pn> anair, &ampersir; ro triall <lb n="548">congbail ann. Ticedh <ps><fn>P<ex>atraic</ex></fn></ps> cech dia o
<pn type="monastery">Ard P<ex>&aacute;traic</ex></pn>, &ampersir; ticedh
<ps><fn>Mochta</fn></ps> <lb n="549">o <pn type="monastery">Lughbadh</pn> aniar cu comraicdis imacall<ex>aim</ex> cech
dia oc <pn>Lic Mho<ex>cht</ex>a</pn>. Laa <lb n="550">n-oen ann t<ex>u</ex>c in
t-<term type="angel">ai<ex>n</ex>g<ex>el</ex></term> eip<ex>ist</ex>il
eat<ex>ar</ex>ra. Airleghuidh <ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> h-i,
&ampersir; iss <ex>ed</ex> <lb n="551">bui innti:

<text type="poem">
<body>
<lg n="1" type="verse">
<lb n="552">
<l><ps><fn>Mochta</fn></ps> craibhdech credhal</l>
<lb n="553">
<l>bidh airm in ro gab<ex>ad</ex>,</l>
<lb n="554">
<l><ps><fn>Patraicc</fn></ps> la breithir in <term type="king">righ</term></l>
<lb n="555">
<l>h-i <pn>Macha</pn> non-anadh.</l>
</lg>
</body>
</text></p>
</div2>
<pb n="17">
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="556">TEIT
<ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> iar sin don <pn>Macha</pn> la
breith<ex>ir</ex> in <term type="angel">aingil</term> co du ita <pn type="fortress">R&aacute;ith Daire</pn> <lb n="557">inniu. Bui araili
f<ex>er</ex> soimm airmhitn<ex>e</ex>c<ex>h</ex> ind inb<ex>aid</ex>h-sin a n-<pn type="kingdom">Airt<ex>er</ex>aibh</pn>, <ps><fn>Daire</fn></ps> <lb n="558">a ainm. Ro ghuidh <ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps>
int&iacute; <ps><fn>Daire</fn></ps> ar co tartadh inadh a reclesa do i<lb n="559">
n-<pn>Druim Saile<ex>c</ex>h</pn>, du ita <pn type="monastery">Ard Macha</pn> i<add resp="WS">n</add>niu. As-b<ex>er</ex>t
na tibhr<ex>et</ex>h in teal<ex>aig</ex> dho.  <lb n="560">Do-br<ex>eth</ex> immorro in<ex>ad</ex>
do isin glinn, du ita ind <pn type="cemetery">Fherta</pn>
inniu. Foth<ex>aig</ex>i<ex>us</ex> <lb n="561">didiu
<ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> fria re cian ann. Laa n- ann tuctha
da ech <ps><fn>Daire</fn></ps> do ithe <lb n="562">feoir in du sin. Ro
f<ex>er</ex>gaig<ex>e</ex>d <ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> de sin <corr sic="cur' bo">curro</corr> marb na h-eo<ex>ch</ex>u fo c<ex>&eacute;t</ex>oir.  <lb n="563"><corr sic="fergaidther">F<ex>er</ex>g<ex>ai</ex>gth<ex>er</ex></corr>
<ps><fn>Daire</fn></ps> umma h-eo<ex>ch</ex>u do mharb<ex>ad</ex>, &ampersir;
at-b<ex>er</ex>t in <term type="cleric">cl<ex>&eacute;rec</ex>h</term> do mharb<ex>ad</ex>.<lb n="564">
Dos-fanic tamh &ampersir; <corr sic="treaghdad">tregat</corr> opunn cu <ps><fn>Daire</fn></ps>, cur'
bo focraibh bas dou. <q>Tocradh <lb n="565">in <term type="cleric">cleir<ex>ig</ex></term> fo-d<ex>er</ex>a sin</q>, ol in <term type="wife">ben</term> bui oca, <q>&ampersir; r&iacute;aruidh
fris</q>, or si. Do-cuas <lb n="566">iar sin do chuingidh uisq<ex>u</ex>i
ern<ex>aig</ex>thi f<ex>or</ex> <ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> do
<ps><fn>Daire</fn></ps>. <q>Ni sechm<ex>ai</ex>d</q>, ol <lb n="567"><ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps><mls n="48vb" unit="folio">
<gap extent="16"> <q>minbadh in ben didiu ni biad eseirgi do
<ps><fn>D<ex>air</ex>e</fn></ps> co brath</q>.  <lb n="568">Bennuighis
<ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> in t-uisq<ex>u</ex>i, &ampersir; raidhis a
t<ex>a</ex>bairt do <ps><fn>Dhairi</fn></ps> &ampersir; tar na h-eochu.  <lb n="569">Do-gnit<ex>er</ex> amlaid, &ampersir; at-ra<ex>cht</ex>
<ps><fn>Daire</fn></ps> <ex>co</ex>na eochu fo cedair. Ruc<ex>a</ex>d didiu coiri
umha <lb n="570">a n-edb<ex>air</ex>t do <ps><fn>Pat<ex>raic</ex></fn></ps> o
<ps><fn>Dhaire</fn></ps>. <q><frn lang="la">Deo gracia</frn></q>, ol
<ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps>. Ro fhiarfacht <lb n="571"><ps><fn>Daire</fn></ps> dia m<ex>uin</ex>t<ex>ir</ex> cid as-b<ex>er</ex>t an <term type="cleric">cleir<ex>e</ex>c<ex>h</ex></term>. <q><frn lang="la">Gratiam</frn></q>, or in m<ex>uin</ex>t<ex>er</ex>. <q>Ni <lb n="572">maith in luach deghcoiri</q>, ol
<ps><fn>Daire</fn></ps>. <q>Tabhur uadh doridhisi</q>, ol
<ps><fn>D<ex>&aacute;ire</ex></fn></ps>.  <lb n="573">Tucsat in coiri uadh
doridhisi. <q><frn lang="la">Deo gracias</frn></q>, ol
<ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps>. Indisit a m<ex>un</ex>t<ex>er</ex> <lb n="574">do <ps><fn>Daire</fn></ps> a n-as-b<ex>er</ex>t
<ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps>. <q>IS e <num value="1st">c<ex>&eacute;t</ex></num> briathar aici-siumh in <frn lang="la">graciam</frn></q>, or <lb n="575"><ps><fn>Daire</fn></ps>,
<q>.i. <frn lang="la">gratiam</frn> ica tab<ex>air</ex>t do &ampersir; <frn lang="la">gratiam</frn> ica breith uadha</q>. Luidh
<ps><fn>D<ex>&aacute;ire</ex></fn></ps> <lb n="576"><ex>co</ex>na <term type="wife">sheitig</term> iardain do oighr<ex>&eacute;ir</ex>
<ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps>, &ampersir; ro edb<ex>air</ex>set in coiri
do &ampersir; in teala<ex>c</ex>h <lb n="577"><ex>co</ex>n-aiteach fair ria sunn dan
ainm <pn type="monastery">Ard M<ex>acha</ex></pn> inniu, <frn lang="la">et</frn> <pn>Ard Soil<ex>ech</ex></pn> a ainm <lb n="578">cosin.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="579">IS amlaid immorro ro thoraind
<ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> in raith, &ampersir; in t-<term type="angel">ai<ex>n</ex>g<ex>el</ex></term> reme &ampersir; <lb n="580">esiumh
<corr sic="nadhiaigh">'na dhiaidh</corr> <ex>con</ex>a muntir &ampersir;
<ex>co</ex>na shruithibh, &ampersir; in <term type="crozier">Bhachall
<ps><fn>I<ex>ss</ex>u</fn></ps></term> i l-laimh <lb n="581"><ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps>.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="582">At &eacute; annso na <term type="elder">sruithe</term> at-cuaidh ferta
<ps><fn>Pat<ex>raic</ex></fn></ps> .i. <ps><fn>Colum Cille</fn></ps>
&ampersir; <ps><fn>Ultan</fn></ps> &ampersir; <lb n="583"><ps><fn>Adhomhnan</fn></ps> mac <ps><fn>Tinde</fn></ps>,
&ampersir; <ps><fn>Airenan</fn> <an type="epithet">ind
ecna</an></ps>, <frn lang="la">et</frn> <ps><fn>Ciaran</fn></ps>
<pn>Beal<ex>aig</ex> Duin</pn>, <frn lang="la">et</frn> <lb n="584"><ps><rn type="bishop">esp<ex>oc</ex></rn> <fn>Airmedach</fn></ps> o <pn type="monastery">Clo<ex>c</ex>har</pn>, <frn lang="la">et</frn>
<ps><fn>Colman Uamach</fn></ps>, &ampersir; <ps><rn type="presbyter"><corr sic="Crimthan">Cruimther</corr></rn>
<fn>Collait</fn></ps> <lb n="585">o <pn>Druim Relgech</pn>.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="586">Fear f&iacute;r tra in f<ex>er</ex> sin o glaine
aicn<ex>id</ex> amal uasal- <term type="father">ath<ex>air</ex></term>. Fir <term type="pilgrim">ailith<ex>er</ex></term> <lb n="587">amal
<ps><fn>Abraham</fn></ps>. Cennais dilg<ex>ed</ex>ach o cridhi amal
<ps><fn>Moysi</fn></ps>. <term type="psalmist">Sailmcetl<ex>aid</ex></term><lb n="588">
molbt<ex>ach</ex> amal <ps><fn>D<ex>abi</ex>d</fn></ps>. Estudh h-<ex>ec</ex>na
&ampersir; eoluis amal <ps><fn>Shol<ex>moin</ex></fn></ps>. Lestar <lb n="589">toghai fri fogra firinni amal <ps><fn>Phol</fn> n-<rn type="apostle">aps<ex>tal</ex></rn></ps>. Fer lan do rath &ampersir; <corr sic="deolaighecht">deolaidhe<ex>cht</ex></corr> <lb n="590">in Spir<ex>at</ex>a
N<ex>aim</ex>, amal <ps><fn>Eoin</fn></ps>. Lubhghort cain co cl<ex>annai</ex>b
sualach. Gesca<pb n="18">
 <lb n="591">finemna co tairthigi. Tene thaeidhl<ex>ec</ex>h co
n-gris n-gairthe &ampersir; tesaige<ex>cht</ex>a na <lb n="592">mac
m-beth<ex>ad</ex> um fhatudh &ampersir; t-soillsiughadh dhesherce. Leo ar
mharnirt &ampersir; <lb n="593">chumachta. Colum ar chennsa &ampersir;
diuite. Naithir ar thuaichli &ampersir; treabaire.  <lb n="594">Fer
maeth, cennais, um<ex>al</ex>, ailg<ex>en</ex> ria macuibh beth<ex>ad</ex>: ainmin,
ecennuis fria <lb n="595">macaib bais. <term type="bondman">Mogh</term> saethair &ampersir; foghnama do
<ps><fn>Christ</fn></ps>. <term type="king">ri</term> ar ordan
&ampersir; cumachta <lb n="596">fri cuibriuch<mls n="49ra" unit="folio">

&ampersir; tuasluc<ex>u</ex>d, fria soer<ex>ad</ex> &ampersir; dhoer<ex>ad</ex>, fria
beth<ex>ugu</ex>d <lb n="597">&ampersir; marb<ex>a</ex>d. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="598">IArna moir-mhirb<ex>uil</ex>ib-si, tra, &ampersir; iar
todhusc<ex>u</ex>d marbh, ar n-&iacute;c dhall &ampersir; clamh <lb n="599">&ampersir; bacach &ampersir; aosa cacha tedhma olcena, iar bh-
f<ex>or</ex>cetul bh-<on type="people:Irish">f<ex>er</ex> n-Eirenn</on> &ampersir;
iar <lb n="600">m-baithi<ex>us</ex>, iar fothug<ex>ud</ex> cheall &ampersir;
mainisdr<ex>e</ex>c<ex>h</ex>, iar coscrad idhal &ampersir; arracht &ampersir; <lb n="601">ealadhan n-druidhe<ex>cht</ex>a, ro comfhoicsigh laithi a eitsichta
inhi <ps><rn type="saint">noebh</rn> <fn>Pat<ex>raic</ex></fn></ps> <lb n="602">&ampersir; a dhula dochum nime. <frn lang="la">Et</frn> iss
<ex>ed</ex> ro triall, dul do <pn type="monastery">Ard Macha</pn> ar <lb n="603">cum<ex>a</ex>d ann no beth a eiseirghe. Do-riacht <ps><fn>Victor</fn> <rn type="angel">ai<ex>n</ex>g<ex>el</ex></rn></ps> chuige, &ampersir; is <ex>ed</ex> ro raidh<lb n="604">
fris: <q>Eirc f<ex>or</ex>tculai don bhaili as a tudhc<ex>a</ex>duis
.i. don t- <pn type="monastery">Sabhall</pn>, &aacute;r is ann <lb n="605">at-bela &ampersir; n&iacute; a n-<pn type="monastery">Ard
Macha</pn> do-r<ex>a</ex>t Dia d<ex>ui</ex>t h-eiseirghi. Th' ordan &ampersir; th'
oirech<ex>us</ex>, <lb n="606">do chrab<ex>ud</ex>h &ampersir; t' f<ex>or</ex>cetul amal
do-bhethea beo a n-<pn type="monastery">Ard Macha</pn>. Do-gealluis do<lb n="607">
<ps><fn>Dichoin</fn></ps> com<ex>a</ex>d aigi no beth
h-eiseirghi</q>, ol in t-<term type="angel">ai<ex>n</ex>g<ex>el</ex></term>. Do-raidh <ps><fn>Pat<ex>raic</ex></fn></ps>:
<q>as <lb n="608">i n-daeiri co cr&iacute;ch dam-sa in tan nach
cu<ex>m</ex>ngaim mo adhnacul isinn in<ex>ad</ex> <lb n="609">is tol dam</q>. Ro
raidh in t-<term type="angel">ai<ex>n</ex>g<ex>e</ex>l</term>: <q>N&aacute; bidh
bron f<ex>or</ex>t, a <ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps>, &aacute;r biaidh<lb n="610">
h-ordan &ampersir; h-oir<ex>echus</ex> a n-<pn type="monastery">Ard M<ex>acha</ex></pn>, gid a n-<pn type="monastery">Dun</pn> bias h-eserghe; &ampersir; do-rat Dia <lb n="611">maithi<ex>us</ex>a imdha d<ex>ui</ex>t. Or do-rat d<ex>ui</ex>t nemh do
<ps><fn>Dhichoin</fn></ps> <ex>con</ex>a cl<ex>ainn</ex>. Do-r<ex>a</ex>t <lb n="612">d<ex>ui</ex>t <num value="7">moir<ex>seser</ex></num> g<ex>ac</ex>ha sathairrn d'
<on type="people:Irish">feraibh Eir<ex>enn</ex></on> do br<ex>eith</ex> o phein
docum <lb n="613">nimhe. Do-r<ex>a</ex>t d<ex>ui</ex>t gach aen ghebhus do ymonn i
l-laithi a eit- seachta con<ex>a</ex>c<ex>h</ex> <lb n="614">b&eacute; ind
Ithfern. Do-r<ex>a</ex>t d<ex>ui</ex>t cu m-ba tu b<ex>us</ex> <term type="brehon">breithium</term> bra<ex>tha</ex> ar <on type="people:Irish">f<ex>er</ex>uibh Eir<ex>enn</ex></on></q>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="615">Do-roine <ps><fn>P<ex>atraic</ex></fn></ps> comairle in
<term type="angel">ai<ex>n</ex>g<ex>il</ex></term>, &ampersir; ro thoiris i crich
n-<on type="people/dynasty">Ul<ex>ad</ex></on>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="616">IN tan tra tainic uair a eits<ex>echt</ex>a
<ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> do-rat <ps><rn type="bishop">esp<ex>oc</ex></rn> <fn>Tassach</fn></ps> c<ex>or</ex>p
<ps><fn>Crist</fn></ps> <lb n="617">do, &ampersir; ro fhaidh a
spir<ex>ut</ex> docum nimhe isin <num value="132">dara blia<ex>dain</ex> .xxx. ar
c<ex>&eacute;t</ex></num> a aoisi.  <lb n="618">Tancat<ex>ar</ex> immorro <term type="angel">ai<ex>n</ex>g<ex>il</ex></term> nime ar ceand anma
<ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> &ampersir; rucsat leo h-e docum <lb n="619">nime gu n-anoir &ampersir; airmitin moir. <frn lang="la">Et</frn> gidh mor a anoir coleic bidh mo a <lb n="620">n-<term type="assembly">dail</term> bratha in tan ad-reset fir
dhom<ex>ain</ex> la f<ex>or</ex>congrai <ps><fn>Mich<ex>il</ex></fn> <rn type="archangel">archaing<ex>il</ex></rn></ps>. <frn lang="la">Et</frn> <lb n="621">raghait <on type="people:Irish">fir Eir<ex>enn</ex></on> a comhdail
<ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> co <pn type="monastery">Dun
L<ex>et</ex>hglaisi</pn> <ex>co n</ex>-d<ex>i</ex>c<ex>h</ex>s<ex>e</ex>t maroen <lb n="622">friss co <pn type="mountain">Sl<ex>iab</ex> Sion</pn>, baili i n-dingne<mls n="49rb" unit="folio">

<ps><fn>Crist</fn></ps> mes f<ex>or</ex> <on type="people">cl<ex>ain</ex>n
n-Adhaimh</on> <lb n="623">isin laiti-sein: in tan, didiu, suidfes
<ps><fn>Crist</fn></ps> f<ex>or</ex> righshuidhi a mhiadamla ac meas <lb n="624">na <num value="3">tri</num> muinnt<ex>er</ex> .i. m<ex>uin</ex>t<ex>er</ex> nimi
&ampersir; talm<ex>an</ex> &ampersir; ithf<ex>irn</ex>. <frn lang="la">Et</frn>
suidhfit in <num value="12">da <term type="apostle">esb<ex>al</ex></term> <lb n="625">d&eacute;c</num> imaille fris f<ex>or</ex> <num value="12">dibh righ-
shuidhibh dec</num> oc mes f<ex>or</ex> <num value="12">dibh <term type="tribe">tr<ex>eb</ex>aibh</term> dec</num> <lb n="626"><on type="people:Israelites">cl<ex>ainn</ex>i Isr<ex>ahe</ex>l</on>. Suidhfidh didiu
<ps><fn>Pat<ex>raic</ex></fn></ps> in tan sin f<ex>or</ex> righshuidhi a
br<ex>eth</ex>em<ex>h</ex>nachta<pb n="19">
 <lb n="627">&ampersir; midhfidh f<ex>or</ex> <on type="people:Irish">f<ex>er</ex>uibh Eir<ex>enn</ex></on>, &aacute;r is e
<ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> is <term type="apostle">esbal</term> for <pn type="country:Ireland">Eir<ex>inn</ex></pn>, <lb n="628">&ampersir; is <term type="father">athuir</term> f<ex>or</ex>cetuil &ampersir; irsi doibh,
&ampersir; is e b<ex>us</ex> <term type="brehon">br<ex>eth</ex>eamh</term> f<ex>or</ex>ru i
l-lo bra<ex>tha</ex>. <frn lang="la">Et</frn> <lb n="629">is maille fris
ragait iar bh-fuighiull bratha in fhaireann ro com- haillset a timna<lb n="630">
&ampersir; a fhoircetal a n-aeintibh, a n-errn<ex>aig</ex>thi, a
n- almsanuibh, a t<ex>ro</ex>cuire, a cennsa, <lb n="631"><corr sic="andilghitaigh">a n-dilghitaidh</corr> &ampersir; isna timnaibh
diadhaibh olcena isin bh-flaith nemhdhai. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="632">Ro fhacuibh in t-<term type="angel">ai<ex>n</ex>g<ex>el</ex></term> comhairle la
<ps><fn>Pat<ex>raic</ex></fn></ps> amal no h-adhnachta, &ampersir; is e<ex>d</ex><lb n="633">
as-b<ex>er</ex>t fris: <q>Tucthar</q>, ar se, <q><num value="2">da</num> &oacute;c-dam dhisc<ex>ir</ex>i do cethrib
<ps><fn>C<ex>on</ex>aill</fn></ps> a <pn>Finnab<ex>air</ex></pn> <lb n="634">.i. o
<pn>Clo<ex>c</ex>har</pn>, &ampersir; suid<ex>ig</ex>t<ex>er</ex> do c<ex>or</ex>p a
ceth<ex>ur</ex>rae<ex>n</ex>, &ampersir; cibe l<ex>et</ex>h dhighs<ex>e</ex>t &ampersir; <lb n="635">i tairis<ex>e</ex>t a n-aen<ex>ur</ex> bidh insin nod-<corr sic="adhnachtsa">adnasta</corr></q>. <frn lang="la">Et</frn>
do-ron<ex>a</ex>d amlaid iarna <lb n="636">eits<ex>echt</ex>. <frn lang="la">Et</frn> fri re <num value="12">da <corr sic="oighthi">oidhchi</corr> dh&eacute;c</num>.i. airet ro bat<ex>ur</ex>
<term type="elder">sruiti</term> i <pn type="country:Ireland">Eir<ex>enn</ex></pn> ica aire, <lb n="637">ni raibhi
<add resp="WS">a</add>daig i <pn type="plain">Maig Inis</pn> acht
soillsi ai<ex>n</ex>g<ex>elacda</ex> ann. At-b<ex>er</ex>at araili is co <lb n="638">cenn
m-bl<ex>iadne</ex> ro bui in t-soillsi ann. C<ex>oni</ex>d de ita <pn>Tricha
C<ex>&eacute;t</ex> na Soillsi</pn>.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="639">Bui tra triall cuiblingi moiri &ampersir; cata
itir <on type="people/dynasty">Ull<ex>tu</ex></on> &ampersir; h-<on type="people/dynasty">Ua Neill</on> ica cosn<ex>a</ex>m <lb n="640">do <pn type="monastery">Ard M<ex>acha</ex></pn> &ampersir; <on type="people/dynasty">Ul<ex>aid</ex></on> ica fhast<ex>u</ex>d acu fein. IS <ex>ed</ex> didiu
tarfas doibh uili <lb n="641">breith in cuirp do c&aacute;<ex>c</ex>h dibh
docum a thiri, cu ro et<ex>ar</ex>scar Dia fonn inn<ex>us</ex> sin <lb n="642">tria
rath <ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps>.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="643">Arro&eacute;t didiu com<ex>unn</ex> &ampersir;
sacarb<ex>ai</ex>c o <ps><rn type="bishop">espac</rn>
<fn>Tass<ex>a</ex>c<ex>h</ex></fn></ps>, &ampersir; ro fhaidh a sp<ex>i</ex>r<ex>u</ex>t <lb n="644">docum nime isin t-<pn type="monastery">Sabhall</pn>.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="645">Ro h-adhnacht immorro
<ps><fn>P<ex>atraic</ex></fn></ps> a n-<pn type="monastery">Dun da
Lethgl<ex>as</ex></pn> co n-anoir &ampersir; co <lb n="646">n-airmhitin, co
bh-f<ex>er</ex>taibh &ampersir; mirbhuil<ex>ib</ex> cech- laithidhi. Cidh mor,
didiu, a <lb n="647">anoir colleic, bidh mo a n-<term type="assembly">dail</term> bratha ind <term type="union"><corr sic="oentuigh">oentuidh</corr></term> <term type="apostle">aps<ex>tal</ex></term> &ampersir; <term type="disciple">descipul</term> <ps><fn>&Iacute;ssu</fn></ps>, ind <lb n="648"><term type="union">oentuidh</term> <num value="9">.ix.</num>
n- gradh nimhe, i <corr sic="oentuigh">n-<term type="union">oentuidh</term></corr> dheachta &ampersir; daenachta Meic
De, <lb n="649">a n-<term type="union">aen<ex>taid</ex></term> na
naem-trinoidi .i. Ath<ex>air</ex> &ampersir; Mac &ampersir; Spir<ex>ut</ex> N<ex>aem</ex>.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p><lb n="650">Ailim troc<ex>uir</ex>e De uli<ex>cu</ex>mh<ex>ach</ex>taigh co risium
ind <term type="union">aen<ex>taid</ex></term> sin <frn lang="la">IN saecula<lb n="651">
saeculorum, amen</frn>. </p>
</div2>
</div1>
<pb n="20">
<mls n="49va" unit="folio">
<div1 n="2" type="life">
<lb n="652">
<head>Beth<add resp="WS">a</add>
<ps><fn>Col<ex>uim</ex> C<ex>ille</ex></fn></ps> annso <lb n="653">&ampersir;
tabr<ex>ad</ex> gach legfas a bheanna<ex>cht</ex> f<ex>or</ex> anmannaib na lanumhan <lb n="654">do cuir da scrib<ex>enn</ex> h-&iacute;.</head>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="655"><frn lang="la"><cit>
<qt>EXI de terra tua et de
domo patris tua, et uade in terram quam tibi <lb n="656">monstrauero</qt>
<bibl>Gen. 12:1</bibl>
</cit></frn> .i. Facoibh
do thir &ampersir; do thalamh &ampersir; do coibnesom <lb n="657">collaidi &ampersir; t' athardha n-dilis eram-sa, &ampersir;
eirc isin tir faillsigfet-sa duit. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="658">IN Coimdhi fein do-rat an comairle cairdem<ex>ail</ex>
sea do chenn na h- irsi <lb n="659">foirphthe &ampersir; na creitme
comlaine .i. do <ps><fn>Abraham</fn></ps> mac <ps><fn>Thara</fn></ps>,
cu ro fhacb<ex>a</ex>d a <lb n="660">thir fesin .i. tir <pn type="country:Chaldea">Caldea</pn> &ampersir; cu tis<ex>ed</ex> dia <term type="pilgrimage"><corr sic="ailithir">ailithri</corr></term> isin tir
no fhaillsighfed Dia dho <lb n="661">i. <pn type="country:Promised Land">Tir Tarrngaire</pn>. <ps><fn>Moysi</fn></ps>, immorro, mac
<ps><fn>Amhrai</fn></ps> <term type="lord">tais<ex>e</ex>c<ex>h</ex></term> <on type="people:Israelites">tuaithi De</on>, in fear <lb n="662">ro
lin<ex>a</ex>d o rath &ampersir; o deolaidh<ex>echt</ex> in Spir<ex>t</ex>a N<ex>&oacute;imh</ex>,
is e ro scribh in coibdhe <lb n="663">coisecartha tall i n-Genisis in
Re<ex>cht</ex>a cu ro maradh do g<ex>re</ex>s o<ex>c on</ex> ecl<ex>ais</ex> in <lb n="664">chain
chomhairle cairdem<ex>ail</ex>-sea in Coimd<ex>ed</ex> fadesin, do
<ps><fn>Abraham</fn></ps>, do erail <lb n="665"><term type="pilgrimage">ailitre</term> fair, c<ex>o n</ex>-<ex>e</ex>p<ex>er</ex>t fris: <frn lang="la"><cit>
<qt>Exi de terra
tua</qt>
<bibl>Gen. 12:1</bibl>
</cit></frn>. Facoib do thir &ampersir;
do tal<ex>main</ex> <lb n="666">erum-sa. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="667">IS ed scel erdraicight<ex>er</ex> on Coimd<ex>id</ex> fein da
irail f<ex>or</ex> <ps><fn>Abraham</fn></ps> facb<ex>&aacute;il</ex> tire <lb n="668"><pn type="country:Chaldea">Caldea</pn> rop athardha dhiles do
&ampersir; toidhe<ex>cht</ex> da <term type="pilgrimage">ailithre</term> i
<pn type="country:Promised Land">Tir Tharrngaire</pn> <lb n="669">ar
daigh in mhaithi<ex>us</ex>a no bhiath do fein de &ampersir; dia cl<ex>ainn</ex>
&ampersir; dia cineadh da eisi. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="670">IN fer immorro dia tard Dia in comhairle-sea
.i. <ps><fn>Abraham</fn></ps>, IS esidhe <lb n="671"><corr sic="airmhighter">airmither</corr> isin scriptur mar <term type="father">ath<ex>air</ex></term> don a h-uil<ex>ib</ex> iriseachaib, amal
deimnighes <lb n="672">in t-<term type="apostle">aps<ex>tal</ex></term> <ex>co
n</ex>-apair: <q>AS iat meic <ps><fn>Abraham</fn></ps> iar bh-fir</q>, ar
in t-<term type="apostle">aps<ex>tal</ex></term>, <q>na <lb n="673">h-uili
nos-inntsamhlaighet o iris f<ex>or</ex>bhthi</q>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="674">IN mhaith didiu ro erail Dia sunn for <term type="father">ath<ex>air</ex></term> na n-iris<ex>e</ex>c<ex>h</ex> .i. for <lb n="675"><ps><fn>Abraham</fn></ps>, dleghar da macuibh na <corr sic="dhiaigh">dhi<ex>aid</ex></corr> .i. dona h-irisechaibh uile a <lb n="676">comhall .i. a tir &ampersir; a tal<ex>am</ex>, a n-innmh<ex>us</ex>
&ampersir; a n-airfit<ex>e</ex>d saeghulla d' facb<ex>ail</ex> ar <lb n="677">in
Coimd<ex>id</ex> na n-dula, &ampersir; dul<mls n="49vb" unit="folio">

i n-<term type="pilgrimage">ailithre</term> fhoirbhthi iarna inn <lb n="678">t-sam<ex>ai</ex>l-som. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="679">&Oacute; <num value="3">thr&iacute;</num>
moduibh immorro to- chuirt<ex>er</ex> na daine co h-aithnius &ampersir; co
muinnter<ex>us</ex> <lb n="680">in Coimd<ex>ed</ex>. IS e in <num value="1st">c<ex>&eacute;t</ex>na</num> modh, gresacht &ampersir; adhannadh
na n-daine on <lb n="681">rath diadha co tecait do fhoghnam don
Coimd<ex>id</ex> iar n- deismire<ex>cht</ex> <ps><fn>Phoil</fn></ps> &ampersir;<pb n="21">
 <lb n="682"><ps><fn>Antoin</fn></ps> <term type="monk">man<ex>aig</ex></term> &ampersir; na n-uili <term type="monk">man<ex>a</ex>c<ex>h</ex></term> n-iris<ex>e</ex>c<ex>h</ex> olc<ex>e</ex>na no fhogn<ex>a</ex>d do
Dia thall <lb n="683">is in <pn type="country:Egypt">Eghipt</pn>. To-chuirt<ex>er</ex> na daine on mudh <num value="2nd">than<ex>us</ex>ti</num> tria proiceptoiribh <lb n="684">noemaibh
pritchait in scriptur n-diadhai dona dainib iar n- deismir<ex>echt</ex>
<ps><fn>Poil</fn> <lb n="685"><rn type="apostle">apst<ex>ail</ex></rn></ps>
ro pritchai do genntibh <ex>co nus</ex>-t<ex>u</ex>c tre lin in t-sosc<ex>&eacute;l</ex>a
docum puirt <lb n="686">beth<ex>ad</ex>. To-chuirt<ex>er</ex> dano na daine on <num value="3rd">treas</num> <add resp="WS">mudh</add> tre <corr sic="ecentaigh">ecentaidh</corr> .i. in tan coimeicn<ex>igther</ex> <lb n="687">fria foghnum De tria treabhlaiteibh &ampersir; tre
guass<ex>ach</ex>taibh b<ex>&aacute;is</ex>, no tre <lb n="688">deiliug<ex>ud</ex> frisna
maithibh aims<ex>er</ex>daibh i m-bit, iar n- deismire<ex>cht</ex> sin <on type="people:Israelites">pop<ex>uil</ex> <lb n="689">Isr<ex>ae</ex>l</on> ro comshoi
c<ex>us</ex>in Coimdhe o adhr<ex>ad</ex> idhal &ampersir; arra<ex>cht</ex> iarna
coimeicni<ex>gu</ex>d <lb n="690">ona treablaitibh &ampersir; o na
documhl<ex>aib</ex> fuair cach a cin<ex>&eacute;lai</ex>b e<ex>cht</ex>rann<ex>aib</ex>, amal <lb n="691">innist<ex>er</ex> isin script<ex>uir</ex>. C<ex>on</ex>id da f<ex>or</ex>cell sin
at-b<ex>eir</ex> in <ps><rn type="prophet">faid</rn> <fn>D<ex>au</ex>id</fn></ps>:
<cit>
<qt>O fo-ghebut <lb n="692"><on type="people:Israelites">p<ex>o</ex>p<ex>ul</ex> Isr<ex>ael</ex></on> treablaide &ampersir;
guas<ex>ach</ex>ta mora not-gessiut &ampersir; not-aitcet in Coimdhe <lb n="693">cu soer<ex>ad</ex> in Coimde iar sin iat o na documl<ex>aib</ex>
sin</qt>
<bibl></bibl>
</cit>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="694"><ps><fn>Abraham</fn></ps>, didiu, cenn na h-irsi
foirbhthi &ampersir; na creidmhe comlaine, o <lb n="695">ra
greis<ex>ed</ex>h on rath diadha ro comaill an timna ro for-congradh fair on<lb n="696">
Coimd<ex>id</ex> .i. do-chuaid i tir <pn type="country:Chaldea">Caldea</pn> co rainic airm a n-derbailt a <term type="father">athair</term>, &ampersir; <lb n="697">tainic as-side i
<pn type="Promised Land">Tir Tarnngaire</pn>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="698">Atait immorro <num value="3">tri</num> h-ernaili
o bh-facuibh duine a ath<ex>ar</ex>dha in tan teit ind <lb n="699"><term type="pilgrimage">ailith<ex>ri</ex></term>, <frn lang="la">et</frn> ita <num value="1">aen</num> dibh-side arna fag<ex>ur</ex> focraicc o Dhia, &ampersir; ata a <num value="2nd">dho</num> ara fag<ex>ur</ex>.  <lb n="700">Uair
tan ann facaibh nech a athardha o curp nam&aacute;, &ampersir; ni
etarscarann a <lb n="701">m<ex>en</ex>ma ria p<ex>e</ex>cthaibh &ampersir;
duailchib, &ampersir; ni sanntaigh sual<ex>ach</ex> na so-ghnimh do <lb n="702">denamh. IN <term type="pilgrimage">ailithri</term>, iarum do-
gnit<ex>er</ex> amlaid sin ni fhasann tor<ex>a</ex>d na tarba <lb n="703">don
anmuin, acht saethar &ampersir; imluadh cuirp co dimhain, &aacute;r is
suaill a tharba <lb n="704">do neoch deirghi a atharda mina d<ex>er</ex>na
maith 'na h-ecmais. Uair cid <lb n="705"><ps><fn>Abraham</fn></ps>
fein<mls n="50ra" unit="folio">

is iar bh-facbhail d&oacute; a thire dilsi &ampersir; iar
n-et<ex>ar</ex>s<uncl resp="WS">c</uncl>ar<ex>a</ex>d <lb n="706">fris iar curp
do-r<ex>a</ex>t in Coimdi in comairli so <ex>co n</ex>-deb<ex>air</ex>t: <frn lang="la"><cit>
<qt>Exi de <lb n="707">terra
tua</qt>
<bibl>Gen. 12:1</bibl>
</cit></frn>: Ben do cheill budhesta dot
t&iacute;r &ampersir; dot tal<ex>main</ex>, &ampersir; na bidh do <lb n="708">m<ex>en</ex>ma re h-imp&oacute;dh fris doridhisi. Amal bidh edh at-
b<ex>er</ex>eadh Dia fein cu <lb n="709">foll<ex>us</ex> re
h-<ps><fn>Abraham</fn></ps>: Imgaibh o churp &ampersir; o anmain o
sunn immach it <term type="pilgrimage">ailithri</term>.  <lb n="710">p<ex>e</ex>ctha &ampersir; duailche in tire in ro aitreabuis anallana
iar curp, uair is inann <lb n="711">do neoch &ampersir; no
aitreab<ex>adh</ex> ana atharda dia n- indtsamhl<ex>aig</ex>i bes a ath<ex>ar</ex>dha ina<lb n="712">
<term type="pilgrimage">ailithre</term>, uair nochon
&oacute; shet <add resp="WS">choss</add> nach o coimimluadh cuirp
comfhoicsighes nech <lb n="713">do Dia, acht is tria denum sual<ex>ac</ex>h
&ampersir; so-ghnimh. Fea<ex>ch</ex>t aili immorro <lb n="714">facb<ex>aid</ex>h
nech a atharda o duthr<ex>ach</ex>t cridhi &ampersir; o mhenm<ex>ain</ex> cen cu <lb n="715">facaibh o c<ex>ur</ex>p, amal do-cuirethar dona h-oirdn<ex>id</ex>ibh
t&oacute;chaithiumh a m-beth<ex>ad</ex> <lb n="716">ina tiribh fein cu bas ar
ros-fastat tuatha &ampersir; h-<ex>ec</ex>alsa isna ferann<ex>aib</ex><pb n="22">
 <lb n="717">i m-bit, ar mh&eacute;t a tarbha dhoibh, uair
nach ar choll<ex>aid</ex>echt tairismhighit <lb n="718">'na n-ath<ex>ar</ex>dha,
gebidh a caein n-duthracht greim n-<term type="pilgrimage">ailit<ex>re</ex></term> dhoibh ic on <lb n="719">Coimdhi.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="720">Fea<ex>ch</ex>t aili facoibh nea<ex>c</ex>h a ath<ex>ar</ex>dhai cu
coml<ex>&aacute;n</ex> o c<ex>ur</ex>p &ampersir; o anm<ex>ain</ex>, <lb n="721">feibh ro
fhacs<ex>a</ex>t in <num value="12">da <term type="apostle">aps<ex>tal</ex></term>
dec</num> &ampersir; lucht na h-<term type="pilgrimage">ailithre</term> foirbhthi dar' tarrngair in <lb n="722">Coimmde mor-maith dia n-eb<ex>air</ex>t isin t-sosc<ex>&eacute;l</ex>:
<cit>
<qt>D&eacute;nuid &aacute;iri<ex>the</ex> dhe so, &aacute;r &oacute; <lb n="723">uath<ex>ad</ex> co soch<ex>aid</ex>i ro treicseabhuir orum-sa bar tir
&ampersir; bar coibhnesa coll<ex>aid</ex>i, <lb n="724">b<ex>ur</ex> sealbh
&ampersir; bar n-aibhnis saeg<ex>ul</ex>la co bh-fuighbhidh a c<ex>&eacute;t</ex>
coibheis do <lb n="725">mhaith uaim-si i bhus isin t-soeg<ex>ul</ex>
&ampersir; in b<ex>et</ex>ha shuth<ex>ain</ex> tall iar b-fuighiull <lb n="726">bra<ex>th</ex>a</qt>
<bibl>cf. Mt. 19:29</bibl>
</cit>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="727">IS iat so lucht na h-<term type="pilgrimage">ailithre</term> com- laine iar bh-f&iacute;r isa
p<ex>er</ex>sainn at-b<ex>ei</ex>r in <term type="prophert">faidh</term>: <lb n="728"><cit>
<qt>B<ex>er</ex>im a buidi r<ex>iu</ex>t, a Dhe, is <term type="pilgrimage">ailithre</term> &ampersir; is deor<ex>aid</ex>e<ex>cht</ex> dam in
soeg<ex>ul</ex> iar <lb n="729">n-intsamail na sruithe
remthe<ex>cht</ex>ach</qt>
<bibl>cf. Ps. 39:12</bibl>
</cit>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="730">Soch<ex>aid</ex>e, tra, do <term type="bondman">mhoghaibh</term> dilsi in Coimdh<ex>ed</ex>, itir
p<ex>et</ex>arl<ex>aic</ex> &ampersir; nu-fhiad<ex>niss</ex>i, <lb n="731">ro comulls<ex>a</ex>t
co f<ex>or</ex>bhthi in comairli caen-dutra<ex>chta</ex>c<ex>h</ex>-sa &ampersir;
f<ex>or</ex>-fhacuibhs<ex>e</ex>t <lb n="732">a tir &ampersir; a tal<ex>main</ex>
&ampersir; a n-ath<ex>ar</ex>dha &ampersir; a coib<ex>nes</ex> coll<ex>aid</ex>i ar in
Coimd<ex>id</ex> na n-dula, <lb n="733">&ampersir; do-chuat<ex>ar</ex> ind <term type="pilgrimage">ailithre</term> i tiribh ciana comuighthi. Feibh ro
comuill &ampersir; <lb n="734">ro fhacoibh a duthch<ex>us</ex> talm<ex>an</ex>na ar
gradh &ampersir; uam<ex>un</ex> in <corr sic="an choimdhedh an choimdhedh">Choimdhedh</corr><mls n="50rb" unit="folio"><lb n="735">
an t-ard-<term type="saint">noebh</term> &ampersir; in
t-aird- <term type="sage">ecnuidh</term> &ampersir; in mac tog<ex>ai</ex>di
do Dia <lb n="736">dia ta lith &ampersir; f<ex>or</ex>aithmet i n-ecmong na
ree-sea &ampersir; na h-aimsire .i. uasal-<term type="priest">shacart</term> <lb n="737">innsi <on type="people:Irish">G&oacute;id<ex>el</ex></on>, in choer com- r<ex>ai</ex>c ro
h-<ex>ec</ex>radh o thaillnibh &ampersir; o danuibh ecsamla <lb n="738">in
Spir<ex>t</ex>a N<ex>&oacute;im</ex> .i. inti <ps><rn type="saint">noem</rn>
<fn>Col<ex>um</ex> Cille</fn></ps> mac <ps><fn>Feidhl<ex>imid</ex></fn></ps>.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="739">IS ann ceileabrait na Cr<ex>istaid</ex>i lith
&ampersir; soll<ex>omun</ex> eit- sechta <ps><fn>Col<ex>uim</ex> Chilli</fn></ps>,<lb n="740">
h-i <date value="06-09">cingtidh Iuin</date> arai laithi
mis grene ca<ex>ch</ex>a bl<ex>iadne</ex> isin laithi-sea inniu <lb n="741">&ampersir; rl. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="742">INdisit h-<term type="sage"><ex>ec</ex>naidi</term> na
<corr sic="goigel">n-G&oacute;idel</corr> ind inbaidh-sin cacha
bl<ex>iadne</ex> b<ex>e</ex>can cumair <lb n="743">d' foillsiug<ex>ud</ex> shochair
&ampersir; shoerclanndachta <ps><fn>Col<ex>uim</ex> C<ex>ille</ex></fn></ps>,
&ampersir; dona f<ex>er</ex>tuibh &ampersir; <lb n="744">dona mirbhuilibh
diairmh<ex>id</ex>i do-roine in Coimdhi aire i bhus isin t-soeg<ex>ul</ex>, <lb n="745">&ampersir; don fhorb<ex>ad</ex>h &ampersir; don fhoircenn
shainem<ex>ail</ex> do-r<ex>a</ex>t <corr sic="fadeoigh">fadeoidh</corr> for a rith<lb n="746">
m-buadhai .i. ro<ex>c</ex>htain co a fh&iacute;r athardhai
&ampersir; co a dhuthch<ex>us</ex> fein .i. cu h-aitreibh <lb n="747">parr<ex>duis</ex> i frecnarc<ex>us</ex> De tre bithu sir. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="748">Uasal immorro a ceneol <ps><fn>Chol<ex>uim</ex>
C<ex>ille</ex></fn></ps> i l- leth risin soeg<ex>ul</ex> uair do cenel <lb n="749"><ps><fn>C<ex>on</ex>aill</fn></ps> maic <ps><fn>Neill</fn></ps> ata-
comnaic. Toich d&oacute; <term type="kingship">righi</term> n-<pn type="country:Ireland">Eir<ex>enn</ex></pn> iar n-genel<ex>ac</ex>h, &ampersir; <lb n="750">tarcas d&oacute; mina leig<ex>e</ex>d uad ar Dhia. Follus cu m-ba mac
togha do Dia h-&eacute;, &aacute;r <lb n="751">ro bhat<ex>ar</ex> <term type="sage">suithi</term> <pn type="country:Ireland">Eir<ex>enn</ex></pn> ica
thairchetal r&iacute;ana gheinemhuin.</p>
</div2>
<pb n="23">
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="752">Do-rairn<ex>gert</ex> cet<ex>us</ex> sinns<ex>er</ex>
<term type="priest">shacart</term> <pn type="country:Ireland">Eir<ex>enn</ex></pn> <ps>Sen <fn>Mo<ex>ch</ex>ta</fn></ps>
<pn type="monastery">Lugba<add resp="WS">id</add></pn> inti <lb n="753"><ps><fn>Col<ex>um</ex> C<ex>ille</ex></fn></ps> bl<ex>iadain</ex> riana
gheineam<ex>ain</ex>. Uair fe<ex>chtus</ex> do-lluid a <term type="cook">choic</term>, <lb n="754"><ps><fn>M<ex>a</ex>c Rith</fn></ps> a
ainm, &ampersir; coadh cno ina laimh, <ex>co n</ex>-eb<ex>air</ex>t
<ps><fn>Mo<ex>ch</ex>ta</fn></ps> fris: <q>Ni leam-sa</q>, <lb n="755">ar
s&eacute;, <q>an ferann asa tuc<ex>ad</ex> na cno so: taisigh iat co ti
int&iacute; asa f<ex>er</ex>ann</q>. <q>Cuin <lb n="756">do-rega se</q>? or
in <term type="cook">coicc</term>. <q>I cinn <num value="100">c<ex>&eacute;t</ex></num> b<ex>liadne</ex></q>, or
<ps><fn>Mo<ex>cht</ex>a</fn></ps>. No gnath<ex>aiged</ex> <lb n="757">dano
<ps><fn>Mo<ex>chta</ex></fn></ps> a aigheadh budht<ex>uaid</ex> oc ern<ex>aig</ex>thi. Ro
fhiafraighs<ex>e</ex>t a <lb n="758">m<ex>uin</ex>t<ex>er</ex> dhe cidh ara n-den<ex>ad</ex>
sin. Ro raidh <ps><fn>Mo<ex>ch</ex>ta</fn></ps>: <text type="poem">
<body>
<lg n="1" type="verse">
<lb n="759">
<l>Macan <corr sic="gignighther">gignither</corr> atuaidh</l>
<lb n="760">
<l>ic
t<ex>ur</ex>c<add resp="WS">a</add>b<ex>ail</ex> na m-bith&oacute;</l>
<lb n="761">
<l><corr sic="toirichnigh">toirithnighed</corr> <pn type="country:Ireland">Ere</pn> in breo</l>
<lb n="762">
<l>ocus <pn type="country:Scotland">Alba</pn> dhainech dh&oacute;.</l>
</lg>
</body>
</text></p>
<p></p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="763">Do-rairng<ex>er</ex>t immorro <term type="father">ath<ex>air</ex></term> baitsi &ampersir; f<ex>or</ex>cetuil na <corr sic="ngoeigel">n-<on type="people:Irish">Goeid<ex>el</ex></on></corr>
.i. <ps><rn type="saint">noem</rn> <lb n="764"><fn>Phat<ex>raic</ex></fn></ps>, dia m-bui occ bennach<ex>ad</ex>
<ps><fn>C<ex>on</ex>uill</fn></ps> a <pn type="otherworld dwelling">Sidh
Aedha</pn> in tan ro fhuirim a <lb n="765"><num value="2">dhi</num>
laim f<ex>or</ex> <ps><fn>Conull</fn></ps> &ampersir; f<ex>or</ex> a mac, f<ex>or</ex>
<ps><fn>F<ex>er</ex>gh<ex>u</ex>s</fn></ps> .i. a lamh dhes f<ex>or</ex> cenn
<ps><fn>Fergh<ex>us</ex>a</fn></ps> <lb n="766">&ampersir; a lam chl&eacute;
f<ex>or</ex> cenn <ps><fn>C<ex>on</ex>aill</fn></ps>. Ro mhachtad
<ps><fn>C<ex>on</ex>all</fn></ps> sin, &ampersir; ro fhiafraig de <lb n="767">cidh ar ro shamhuigh a lamha amhlaid sut. Ro gabh<mls n="50va" unit="folio">

<ps><fn>Pat<ex>raic</ex></fn></ps> in rann-sa: <text type="poem">
<body>
<lg n="1" type="verse">
<lb n="768">
<l>Geinfidh macan dia <on type="kindred">fhine</on></l>
<lb n="769">
<l>bidh <term type="sage">sai</term>, bhidh <term type="prophet">faidh</term>, bidh
<term type="poet">file</term>,</l>
<lb n="770">
<l>inmhain lespaire glan
gle,</l>
<lb n="771">
<l>na h-eb<ex>er</ex>a imarbhe.</l>
</lg>
<lg n="2" type="verse">
<lb n="772">
<l>Bidh <term type="sage">sui</term> ocus bhidh
craibd<ex>e</ex>c<ex>h</ex>,</l>
<lb n="773">
<l>bidh dalbh la <term type="king">righ</term> na righ-rath,</l>
<lb n="774">
<l>bidh buan ocus
bidh bith-mhaith,</l>
<lb n="775">
<l>ron-fia in bith-fhlaith dia <corr sic="dighnad">dhidhn<ex>ad</ex></corr>.</l>
</lg>
</body>
</text></p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="776">Ra thirchan dano <ps><fn>B<ex>e</ex>c</fn></ps> mac
<ps><fn>De</fn></ps> dia n-de<ex>bair</ex>t: <text type="poem">
<body>
<lg n="1" type="verse">
<lb n="777">
<l>Macan <ps><fn>Eithne</fn> <an type="epithet">Toebhfhota</an></ps></l>
<lb n="778">
<l>sech is bail is
bl&aacute;thug<ex>ud</ex>,</l>
<lb n="779">
<l><ps><fn>Col<ex>um</ex>
C<ex>ille</ex></fn></ps>can cen on</l>
<lb n="780">
<l>nir' bo romh in
r&aacute;thughadh.</l>
</lg>
</body>
</text></p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="781">Do-rairn<ex>gert</ex> dano <ps><rn type="bishop">esb<ex>o</ex>c</rn> <fn>Eog<ex>an</ex></fn></ps> <pn type="monastery">Arda Sreath</pn> <ex>co n</ex>-eb<ex>air</ex>t: <text type="poem">
<body>
<lg n="1" type="verse">
<lb n="782">
<l>Mac b<ex>er</ex>uir <corr sic="di">do</corr> <ps><fn>Fhelim<ex>i</ex>d</fn></ps></l>
<lb n="783">
<l>bidh
mi<add resp="WS">n</add>n f<ex>or</ex> cech cleir,</l>
<lb n="784">
<l><ps><fn>Felim<ex>id</ex></fn></ps> mac <ps><fn>Fergusa</fn></ps>,</l>
<lb n="785">
<l>maic <ps><fn>Conuill</fn></ps>, maic
<ps><fn>Neill</fn></ps>.</l>
</lg>
</body>
</text></p>
</div2>
<pb n="24">
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="786">Do-rairng<ex>er</ex>t
<ps><fn>Baide</fn></ps> mac <ps><fn>Bronaigh</fn></ps> a n-uair a
eitsichta inti <ps><fn>C<ex>olum</ex> C<ex>ille</ex></fn></ps>, <lb n="787"><ex>co</ex>
n-eibirt ria m<ex>uin</ex>t<ex>ir</ex>: <q>Ro genair isinn <corr sic="aighthi">aidhchi</corr>-sea innocht mac n-uasal <lb n="788">n-airmheitn<ex>e</ex>c<ex>h</ex> fiadh Dia &ampersir; daine, &ampersir;
do-ragha sunn i cinn <num value="30">.xxx.</num> bl<ex>iadne</ex> <lb n="789"><add resp="WS">&oacute;nnocht</add>. <num value="12">D&aacute;
fher dhec</num> a l&iacute;n, &ampersir; is e fhoillsighfes mu
lighi-sea &ampersir; toirrnebh<ex>us</ex> <lb n="790">mu relec, &ampersir;
biaidh ar n-<term type="union">aenta</term> in nimh &ampersir; i
talm<ex>ain</ex></q>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="791">Amail ro tirchan<ex>a</ex>d o <term type="elder">sruith<ex>ib</ex></term> <pn type="country:Ireland">Eir<ex>enn</ex></pn> gein <ps><fn>Col<ex>uim</ex>
C<ex>ille</ex></fn></ps>, is amlaid ro fiugradh <lb n="792">i bh-fisibh
&ampersir; i n-aislingibh feibh ro fiugrad isin taidhbh-sin tarfas dia<lb n="793">
<term type="mother">m<ex>&aacute;thai</ex>r</term> .i. dar le
brat mor do tab<ex>air</ex>t di cu rocht o <pn type="island">Indsi <corr sic="mogh">Modh</corr></pn> co <pn>Caeir n-A<ex>br</ex>occ</pn>, <lb n="794">&ampersir; ni bhui dath nat bui ann: <ex>co n</ex>-acca
&oacute;gl<ex>ach</ex> ind &eacute;t<ex>a</ex>c<ex>h</ex> thaitn<ex>em</ex>ach cu r<ex>u</ex>c <lb n="795">uaithi in brat isin n-aer, &ampersir; ba toirs<ex>e</ex>c<ex>h</ex>
<ps><fn>Eithne</fn></ps> dhe sin. <frn lang="la">Et</frn> atar le
tainic in <lb n="796">t-ocl<ex>ach</ex> c<ex>&eacute;t</ex>na a dochum dor<ex>i</ex>disi,
<ex>co n</ex>-eb<ex>air</ex>t ria: <q>A ben mhaith, ni rice a leas <lb n="797">bron
na toirr<ex>se</ex> do den<ex>a</ex>m, acht is cora d<ex>ui</ex>t subhai &ampersir;
f<ex>or</ex>bhfailti: uair in <lb n="798">brat-sa iss <ex>ed</ex> do-f<ex>or</ex>ne <ex>co
m</ex>-bera-sa mac, &ampersir; bid lan <pn type="country:Ireland">Ere</pn> &ampersir; <pn type="country:Scotland">Alba</pn> dia f<ex>or</ex>c<ex>e</ex>tul</q>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="799">At-connuic dano a ben imthasi aisl<ex>ing</ex>i
eathaite in aeir &ampersir; na talm<ex>an</ex> atar le <lb n="800">do
breith in <term type="father">athair</term> <ps><fn>Eithne</fn></ps>
fo crich<ex>aib</ex> <pn type="country:Ireland">Eir<ex>enn</ex></pn> &ampersir; <pn type="country:Scotland">Alb<ex>an</ex></pn>. Ruc <ps><fn>Ethne</fn></ps>
br<ex>eith</ex> <lb n="801">na h-aisl<ex>ing</ex>i sin: <q>Berat-sa mac</q>, ol si,
<q>&ampersir; ro- sia a f<ex>or</ex>cetal fo crich <pn type="country:Ireland">Eir<ex>enn</ex></pn> &ampersir; <lb n="802"><pn type="country:Scotland">Alb<ex>an</ex></pn></q>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="803">Amal ro tirchan<ex>a</ex>d iarum o <term type="elder">sruith<ex>ib</ex></term> <pn type="country:Ireland">Eir<ex>enn</ex></pn> &ampersir; amail it-ces i
bh-fisibh, <lb n="804">ro genair <ps><fn>Col<ex>um</ex> C<ex>ille</ex></fn></ps>
amlaid sin. <ps><fn>Gortan</fn></ps> dano ainm an inaidh in ro genair.<lb n="805">
h-I <date value="12.07">septit <ex>Dec</ex>imb<ex>ir</ex></date> dano
arai laithi mis gre<ex>ne</ex>, &ampersir; dardain ara<add resp="WS">i</add>
laithi <lb n="806"><ex>secht</ex>mhuine. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="807">Amra tra in mac ro genair ann sin, mac do <term type="king">righ</term> nimhe &ampersir; talm<ex>an</ex>. .i.  <lb n="808"><ps><fn>Col<ex>um</ex> C<ex>ille</ex></fn></ps> mac
<ps><fn>Feil<ex>imid</ex></fn></ps> meic <ps><fn>F<ex>er</ex>g<ex>us</ex>a</fn></ps> meic
<ps><fn>Conuill<mls n="50vb" unit="folio">

Gulban</fn></ps> <lb n="809">meic <ps><fn>Neill
Naighiall<ex>aig</ex></fn></ps>. Do <on type="people"><corr sic="corpraidhi">Corpraighi</corr> Laig<ex>en</ex></on> a <term type="mother">m<ex>&aacute;tha</ex>ir</term> .i. <ps><fn>Ethne</fn> <lb n="810"><an type="epithet">Ollmhar</an></ps> <term type="daughter">ingen</term> <ps><fn>Dimai</fn></ps> meic
<ps><fn>Naei</fn></ps>. Baisdt<ex>er</ex> iarum in mac la
<ps><fn>Cruithnechan</fn></ps> <lb n="811">mac
<ps><fn>Ceall<ex>aig</ex></fn></ps> in t-uasal-<term type="priest">sha<ex>cart</ex></term>, &ampersir; ro<add resp="WS">s-</add>ail iar- dain arna radh d' <term type="angel">aingl<ex>ib</ex></term> De fris. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="812">O tainic tra aims<ex>er</ex> leiginn d&oacute;, luid in
<term type="cleric">cl<ex>&eacute;re</ex>c<ex>h</ex></term> co araili <term type="prophet">faid</term> bui isin tir <lb n="813">da fiar<ex>faigi</ex> dhe
cuin bud choir tinnscetal don mhac. O ro fhegh in <term type="prophet">faidh</term> <lb n="814">in nemh is <ex>ed</ex> ro raidh:
<q>Scribh innosa dho aibghitir</q>. Ro scrib<ex>ad</ex> in aibghit<ex>er</ex> <lb n="815">i m-bairgin &ampersir; <add resp="WS">is amlaid do-romailt
<ps><fn>Colum Cille</fn></ps> in bairgen .i. a leth fri h-uisce <lb n="816">anair &ampersir;</add> a leth fria h-uisci aniar. As-b<ex>er</ex>t in
<term type="prophet">faidh</term> tria rath faitsine: <q>IS <lb n="817">amlaid bias f<ex>er</ex>ann in meic-si, a l<ex>et</ex>h fri muir anair
&ampersir; a l<ex>et</ex>h fri muir aniar</q> .i.  <lb n="818">ind <pn type="country:Ireland">Eir<ex>inn</ex></pn>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="819">Nir' chian iarum, luid &ampersir; a <term type="foster- father">aidi</term> ar notluic gu
<ps><fn>Brogach</fn></ps> mac <ps><fn>Deg<ex>a</ex></fn></ps> c<ex>us</ex>an <lb n="820"><term type="bishop">esb<ex>o</ex>c</term> do <pn>Rathaibh Enuigh</pn>
a <pn type="territory">T&iacute;r Enna</pn>. Ro h-erb<ex>ad</ex>h ria <term type="foster-father">aidi</term>-sium risin <term type="cleric">cl<ex>&eacute;re</ex>c<ex>h</ex></term><pb n="25">
 <lb n="821">ord <term type="priest">sacairt</term> do
dhenamh isin inad-sin ar in sollam<ex>un</ex>. Ro g<ex>a</ex>bh imnaire eside <lb n="822">cor' <corr sic="&eacute;imigh">&eacute;imidh</corr> in salm do
ro<ex>cht</ex> do do g<ex>a</ex>bail <frn lang="la">Misericordias</frn>. Gabhuis
immorro <lb n="823">f<ex>er</ex> in raith .i. <ps><fn>Col<ex>um</ex>
C<ex>ille</ex></fn></ps> in salm dia raith acht cena ni ro legh-som acht <lb n="824">aibghit<ex>er</ex> nama cosin. Ro mor<ex>ad</ex> ainm De &ampersir;
<ps><fn>Col<ex>uim</ex> C<ex>ille</ex></fn></ps> tresan m&iacute;rbhuil sin.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="825">FEACHT aili luid-sium &ampersir; a <term type="foster- father">aidi</term> do thoruma dhuine galair. Ic dul
doib <lb n="826">tria chaill<ex>id</ex> tuislidh cos in <term type="cleric">cleir<ex>ig</ex></term> don carraic, gu torchair <ex>co n</ex>-erbailt
cu h- obunn.  <lb n="827">Do-r<ex>a</ex>t-somh a cochull fo cinn in <term type="cleric">cl&eacute;ir<ex>ig</ex></term> &aacute;r ni fhit<ex>ir</ex> n<ex>a</ex>c<ex>h</ex>
ina chod<ex>lud</ex> ro bui.  <lb n="828"><frn lang="la">Et</frn> ro ghabh
f<ex>o</ex>r mebhraghadh a aicepta cu cual<ex>atu</ex>r araile <term type="nun">caill<ex>ec</ex>ha</term> a urleghiunn <lb n="829">co rice a
recl<ex>&eacute;s</ex>. IS <ex>ed</ex> do-rimhet ind eo<ex>laig</ex>, mile co leith do
b<ex>et</ex>h etarra, <frn lang="la">et</frn> <lb n="830">cluinti co m<ex>en</ex>ic
fog<ex>ur</ex> a ghotha in airet-sin. Tancat<ex>ar</ex> na <term type="nun">caill<ex>ec</ex>ha</term> iar sin, &ampersir; <lb n="831">fuaratar
in <term type="cleric">cl<ex>&eacute;re</ex>c<ex>h</ex></term> marbh ara cinn,
&ampersir; ro raids<ex>e</ex>t ris-seomh d<ex>&uacute;s</ex>c<ex>a</ex>d in <term type="cleric">cleir<ex>ig</ex></term> <lb n="832">doibh. Do-cuaidh-sium
ac<ex>&eacute;</ex>tor docum in <term type="cleric">cl<ex>&eacute;r</ex>igh</term>
da dh<ex>us</ex>c<ex>u</ex>d. At-racht dano <lb n="833">in <term type="cleric">cl<ex>&eacute;re</ex>c<ex>h</ex></term> a bas la breit<ex>ir</ex>
<ps><fn>Col<ex>uim</ex> C<ex>ille</ex></fn></ps> amail bidh 'na chodl<ex>ud</ex> no b<ex>et</ex>h.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="834">IS AND sin ro n-edbair <ps><fn>Col<ex>um</ex>
Cille</fn></ps> don Coimd<ex>id</ex> na n-dula &ampersir; <ex>co</ex>natuigh <num value="3">teora</num> <lb n="835">itghi uadh .i. oighi &ampersir;
h-<ex>ec</ex>na &ampersir; <term type="pilgrimage"><corr sic="ailithir">ailithri</corr></term>. Do-ratait do na <num value="3">triur</num> cu comlan. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="836">CEILIBRAIS iar sin dia <term type="foster-father">aidi</term>, &ampersir; do-r<ex>a</ex>t in t-<term type="foster-father">aidi</term> deonuch<ex>ud</ex> &ampersir; bennachtain do<lb n="837">
co dicra. Luidh iar sin d' foghlaim <ex>ec</ex>na c<ex>us</ex>an
uasal-<term type="priest">shacart</term> .i. c<ex>us</ex>an <term type="bishop">esb<ex>o</ex>c</term>, <lb n="838">co <ps><fn>Finnen</fn></ps>
<pn type="monastery">Mhaighi Bile</pn>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="839">FEACTUS ann teasta f&iacute;n &ampersir;
bairg<ex>en</ex> ar <ps><fn>Fhinnen</fn></ps> oc onn oifriunn. Bennachais <lb n="840"><ps><fn>C<ex>olum</ex> C<ex>ille</ex></fn></ps><mls n="51ra" unit="folio">

in t-uisqui cu ro-soidheth i bh-fin cu tart isin cail<ex>ec</ex>h <lb n="841">n-oiffrinn. Ra mor<ex>ad</ex> ainm De &ampersir; <ps><fn>C<ex>o</ex>l<ex>uim</ex>
C<ex>ille</ex></fn></ps> tresin bh-firt-sin. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="842">CEILIUBRAIS iar sin do <ps><fn>Fhinnen</fn></ps>
i <pn type="monastery">Maigh Bile</pn> ocus luidh cu <ps><fn><corr sic="German">Gemm&aacute;n</corr></fn> <lb n="843"><rn type="master">Maighist<ex>er</ex></rn></ps>. FECTUS oc denamh aicepta ac
<ps><fn>G<ex>er</ex>man</fn></ps> <ex>co n</ex>-accatur ingin 'na n-dochum <lb n="844">oc teich<ex>ed</ex> re araili dun-oirgnid, cu torchuir 'na
bh-fiadhn<ex>us</ex>e gur' bh&oacute; <lb n="845">marbh. Ro fhuirim
<ps><fn>Col<ex>um</ex></fn></ps> breit<ex>ir</ex> n-escaine fair co n-erbhailt fo
cedoir. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="846">CEILIBRAIDH iar sin do
<ps><fn>G<ex>er</ex>man</fn></ps> &ampersir; luid co <ps><fn>Finnen</fn></ps>
<pn type="monastery">Cl<ex>&uacute;an</ex>a <corr resp="EBJ" sic="hedhairt">h-Eraird</corr></pn>.  <lb n="847">Ro fiaf<ex>raig</ex>-sium d'
<ps><fn>Finn<ex>en</ex></fn></ps> cia airm i n- dingn<ex>e</ex>d a
bhoith. <q>Den<ex>ai</ex>d a n-dor<ex>us</ex> na <lb n="848">cille</q>, ar
<ps><fn>Finn<ex>en</ex></fn></ps>. Do-ghn&iacute;-sium a bhoith, &ampersir;
nir' b&oacute; dor<ex>us</ex> na cilli in uair sin.  <lb n="849">At-b<ex>er</ex>t-sum cena ro bud h-e dor<ex>us</ex> na cathr<ex>a</ex>c<ex>h</ex>
iardain. <frn lang="la">Et</frn> iss <ex>ed</ex> &oacute;n ro comhaill<ex>ed</ex>.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="850">FEACHTUS do-mheil<ex>ed</ex> broin gach f<ex>er</ex> dona
h-<term type="bishop">esp<ex>oc</ex>aib</term> arnuair. <term type="angel">Aingeal</term> <lb n="851">do nim immorro no mheile<ex>d</ex>
do-raith <ps><fn>Col<ex>uim</ex> <ex>Cille</ex></fn></ps>. Ba h-i sin anoir
do-b<ex>er</ex>eadh <lb n="852">in Coimdi do-s<ex>u</ex>m ara shochenel<ex>aig</ex>i
seo<ex>ch</ex> cach. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="853">TAIDBSI tarfas fe<ex>cht</ex>us do
<ps><fn>Finden</fn></ps> .i. <num value="2">da</num> esca do turcbhail
o <pn type="monastery">Cl<ex>uain</ex> <lb n="854">Iraird</pn> .i. esca <corr sic="ordhuighi">&oacute;rdhuidhi</corr> &ampersir; e<ex>sca</ex>
aircd<ex>id</ex>i. Luid in t-es<ex>ca</ex> ord<ex>uid</ex>i i tuaiscert <lb n="855">na
h-indsi .i. cu ro las <pn type="country:Ireland">Ere</pn> &ampersir;
<pn type="country:Scotland">Alba</pn> de. Luidh an t-esca aircd<ex>id</ex>i
gu ro ghabh<pb n="26">
 <lb n="856">o <pn type="river">Shinainn</pn>, g<ex>ur</ex>' ro
las <pn type="country:Ireland">Ere</pn> ar medhon. <ps><fn>Col<ex>um</ex>
C<ex>ill</ex>e</fn></ps> sin <ex>con</ex>a rath soceineoil &ampersir; <lb n="857"><ex>ec</ex>na <frn lang="la">et</frn>
<ps><fn>Ciar<ex>&aacute;n</ex></fn></ps> co taitnemh a shualach &ampersir; a
sho-gnim. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="858">CEILEABRAIS iar sin <ps><fn>Col<ex>um</ex>
C<ex>ill</ex>e</fn></ps> do <ps><fn>Finden</fn></ps> &ampersir; luidh co <pn type="monastery">Glais Naiden</pn>, &aacute;r <lb n="859">ro bui
<num value="50">coeca</num> oc foghlaim isinn inadh-sin ac <ps><fn type="hypcorism">Mo Bhi</fn></ps> im <ps><fn>Chainn<ex>e</ex>c<ex>h</ex></fn></ps>
&ampersir; im <lb n="860"><ps><fn>Comgall</fn></ps>, &ampersir; im
<ps><fn>Ciaran</fn></ps>. A m-botha fria h-uisq<ex>u</ex>i aniar. <corr sic="aghaidh">Adhaig</corr> ann ro bean<ex>a</ex>d <lb n="861">in cloc im
iarm<ex>&eacute;r</ex>ghi. Luid <ps><fn>C<ex>olum</ex> C<ex>ille</ex></fn></ps> don
ecl<ex>ais</ex>. Lia mor isinn abuinn.  <lb n="862">Luidh araidhi
<ps><fn>C<ex>olum</ex> C<ex>ille</ex></fn></ps> <ex>con</ex>a &eacute;tach trethe. <q>IS
calma t<ex>ec</ex>ar annsin inocht, <lb n="863">a h-<term type="grandson">uai</term> <ps><fn>Neill</fn></ps></q>! ar
<ps><fn type="hypocorism">Mo Bhi</fn></ps>. <q>IS tual<ex>ang</ex> Dia</q>, ol
<ps><fn>C<ex>olum</ex> C<ex>ille</ex></fn></ps>, <q>in soetar do <lb n="864">dingb<ex>&aacute;il</ex> dinne</q>. Icc tiachtuin doib didiu isin
ecl<ex>ais</ex> <ex>co n</ex>-acat<ex>ar</ex> na botha fria <lb n="865">h-uisq<ex>u</ex>i anair re
comhfhocraibh na h-eccl<ex>ais</ex>i. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="866">FECHTUS ann do-ron<ex>a</ex>d ecl<ex>as</ex> mhor ac
<ps><fn type="hypocorism">Mo B&iacute;</fn></ps>. Bat<ex>ar</ex> na <term type="cleric">cleir<ex>ig</ex></term> ica imradh <lb n="867">cia lan bud
m<ex>ai</ex>th la cach dibh do b<ex>et</ex>h acu isinn ecl<ex>ais</ex>. <q>Robo m<ex>ai</ex>th
leam-sa</q>, <lb n="868">ol <ps><fn>Ciaran</fn></ps>, <q>a lan do
macuib ec<ex>a</ex>lsa<mls n="51rb" unit="folio">

do tathaighid na trath</q>.  <lb n="869"><q>Robo maith leam-sa</q>, ar
<ps><fn>Cainnech</fn></ps>, <q>a lan do leabhruibh ocum do foghn<ex>a</ex>m<lb n="870">
do macuibh beth<ex>ad</ex></q>. <q>Robo maith leam-sa</q>, ar
<ps><fn>Comg<ex>all</ex></fn></ps>, <q>a lan do shoeth &ampersir; <lb n="871">do ghal<ex>ar</ex> do b<ex>et</ex>h am c<ex>ur</ex>p fadesin dom traethad
&ampersir; dom timargain</q>.  <lb n="872">Do-ra<add resp="WS">e</add>ga dano <ps><fn>C<ex>olum</ex> C<ex>ille</ex></fn></ps> a lan do
&oacute;r &ampersir; arg<ex>u</ex>t do chumhd<ex>a</ex>c<ex>h</ex> minn &ampersir; <lb n="873">mainisdr<ex>e</ex>c<ex>h</ex>. Ad-rubhairt <ps><fn type="hypocorism">Mo
Bhi</fn></ps> na bhudh sham<ex>lai</ex>d, acht ro bhudh saidbre <lb n="874"><term type="congregation">s&aacute;mhud</term>
<ps><fn>Col<ex>uim</ex> C<ex>ille</ex></fn></ps> inas cech <term type="congregation">s&aacute;m<ex>u</ex>d</term> etir <pn type="country:Ireland">Eir<ex>inn</ex></pn> &ampersir; <pn type="country:Ireland">Alb<ex>ai</ex>n</pn>.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="875">ADUBHUIRT <ps><fn type="hypocorism">Mo Bhi</fn></ps>
re <term type="pupil">dhaltuibh</term> derge ann in<ex>aid</ex> i
r-rabhut<ex>ar</ex>, &aacute;r don- icf<ex>a</ex>d <lb n="876">teidm anaithn<ex>id</ex> ann
.i. in Buidhe <ex>Con</ex>aill. Adub<ex>air</ex>t dano ra <ps><fn>C<ex>olum</ex>
C<ex>ille</ex></fn></ps> <lb n="877">na ro ghab<ex>ad</ex>h f<ex>er</ex>ann cu ro
deonuig<ex>e</ex>-som. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="878">LUIDH <ps><fn>C<ex>olum</ex> C<ex>ille</ex></fn></ps> a <pn type="kingdom">Cenel <ex>Con</ex>aill</pn>. Do-chuaid tar an abhuinn dianad
ainm <lb n="879"><pn type="river">Biur</pn>. Annsin adub<ex>air</ex>t-sium:
<q><pn type="river">Bir</pn> fri fochaide</q>; &ampersir; ni luid in
teidhm s<ex>e</ex>cha <lb n="880">sin, <frn lang="la">et</frn> is firt
bithbeo beo<ex>us</ex> sin, ar cech teidhm acht co tiag<ex>ur</ex> tairis n&iacute;
lean <lb n="881">s<ex>e</ex>c<ex>h</ex>a sin tre breith<ex>ir</ex> <ps><fn>Co<ex>luim</ex>
C<ex>ille</ex></fn></ps>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="882">LUID iar sin do <pn type="monastery">Daire</pn>
re dun <ps><fn>Aeda</fn></ps> meic <ps><fn>Ainm<ex>ire</ex>c<ex>h</ex></fn></ps>: as
eside ba <term type="king">r&iacute;</term> f<ex>or</ex> <lb n="883"><pn type="country:Ireland">Eir<ex>inn</ex></pn> in tan sin. Ro idhb<ex>air</ex> in <term type="king">ri</term> in dun-sin do <ps><fn>Col<ex>um</ex>
C<ex>i</ex>l<ex>le</ex></fn></ps>. Roob-side fo bith <lb n="884">timna
<ps><fn type="hypocorism">Mo Bhi</fn></ps>. Ac toid<ex>echt</ex> immorro d&oacute;
as in dun ama<ex>c</ex>h <ex>con</ex>-ric fria <num value="2">d&iacute;s</num> <lb n="885">do m<ex>un</ex>t<ex>ir</ex> <ps><fn type="hypocorism">Mo Bhi</fn></ps>,
&ampersir; criss <ps><fn type="hypocorism">Mo Bhi</fn></ps> acu
dho-som, &ampersir; deonug<ex>ud</ex> f<ex>er</ex>ainn do ghab<ex>&aacute;il</ex> <lb n="886">iar n-ec <ps><fn type="hypocorism">Mo Bhi</fn></ps>. IS ann
adub- huirt <ps><fn>Col<ex>um</ex></fn></ps>:

<text type="poem">
<body>
<lg n="1" type="verse">
<lb n="887">
<l>Cris <ps><fn type="hypocorism">Mo Bhi</fn></ps></l>
<lb n="888">
<l>nipdar simne imm lo:</l>
<lb n="889">
<l>n&iacute;r' h-osgl<ex>ad</ex> um shaith,</l>
<lb n="890">
<l>n&iacute;r' h-iadhadh im gh&oacute;.</l>
</lg>
</body>
</text></p>
</div2>
<pb n="27">
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="891">Gabais <ps><fn>C<ex>olum</ex>
C<ex>ille</ex></fn></ps> iar sin d&uacute;n <ps><fn>Aeda</fn></ps> &ampersir;
fothaighis ecl<ex>ais</ex> ann co bh-f<ex>er</ex>tuibh <lb n="892">imdha do den<ex>u</ex>m
innti. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="893">FEACHTUS ann ro fhaidh-sium a <term type="monk">manchu</term> isin chaill<ex>id</ex> do bein cael<ex>aig</ex> do <lb n="894">cumhd<ex>a</ex>c<ex>h</ex> ecl<ex>a</ex>si acu i n-<pn type="monastery">Daire</pn>. IS ann ro boingedh, a bh-ferunn araili
ogl<ex>aich</ex> <lb n="895">ba comhfhocraibh don ecl<ex>ais</ex>. Ba tocradh
do-sidhe in <corr sic="fighach">fidhach</corr> do bein ina <lb n="896">fherann cin deonug<ex>ud</ex> d&oacute; fein. O ra-chuala
<ps><fn>Col<ex>um</ex> C<ex>ille</ex></fn></ps> inn&iacute;-sin do-raidh re <lb n="897">mhuinnt<ex>ir</ex>: <q>B<ex>er</ex>idh l&oacute;gh a <corr sic="fhighaich">fhidhaich</corr> d&oacute; do gran eorna, &ampersir;
cuir<ex>id</ex> isin tal<ex>main</ex></q>.  <lb n="898">Do-chuaidh immorro tar
medhon samhr<ex>aid</ex> in tan sin. Ruc<ex>a</ex>d iar sin in gran <lb n="899">don
ocl<ex>ach</ex>. Ro lai-side isin tal<ex>main</ex>. Ro fhas cur' b&oacute; abuidh am
lugnasadh. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="900">FEACHT do-sum a n-<pn type="monastery">Daire</pn> do-br<ex>eth</ex> leanamh bec cuigi da bhaisd<ex>ed</ex><mls n="51va" unit="folio">
.<lb n="901">
Ni raibhi uisce i comhfhoc<ex>us</ex> do, co tard-som sigin na
croiche tarsin carraic <lb n="902">bai na fhiadhnaisi, cu <corr sic="romhuigh">ro mhuidh</corr> tob<ex>ar</ex> uisce eisdi &ampersir; gur'
baisd<ex>ed</ex> in leanamh as. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="903">FECHTUS do-sum n-<pn type="monastery">Daire</pn>, no imraid<ex>et</ex>h dula do <pn type="city">Roimh</pn> &ampersir; do <pn type="city">Iar<ex>us</ex>al<ex>em</ex></pn>.  <lb n="904">Luidh-sium fe<ex>cht</ex>us iar
sin a <pn type="monastery">Daire</pn> cu <pn type="monastery">Toirinis
Martain</pn>, co t<ex>u</ex>c in soisc<ex>&eacute;l</ex> bai f<ex>or</ex> <lb n="905"><ps><fn>Martain</fn></ps> <num value="100">c<ex>&eacute;t</ex></num>
bl<ex>iadne</ex> i tal<ex>main</ex>, c<ex>o nus</ex>-facaib i n-<pn type="monastery">Dairi</pn>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="906">MOR, tra, do f<ex>er</ex>tuibh &ampersir; do
mhirbhuil<ex>ib</ex> do-roine Dia ar <ps><fn>Chol<ex>um</ex></fn></ps> i n-<pn type="monastery">Dairi</pn>.  <lb n="907">Ro char-som cu mor in
cathr<ex>aig</ex> sin, <ex>co n</ex>-eb<ex>air</ex>t:

<text type="poem">
<body>
<lg n="1" type="verse">
<lb n="908">
<l>IS aire caraim
<pn type="monastery">Dairi</pn>,</l>
<lb n="909">
<l>ara reidhi, ara
ghlaini,</l>
<lb n="910">
<l>&aacute;r is lomlan <term type="angel">aingeal</term> bh-finn</l>
<lb n="911">
<l>on chinn co ric
araile.</l>
</lg>
</body>
</text></p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="912">Fothaigidh iar sin <pn type="monastery">Raith
m-Botha</pn>. Annsin ro thodhuisc-seomh in <term type="millwright">soer</term> <lb n="913">iarna bhadhadh a linn in
muil<ex>inn</ex>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="914">FEACHT ann i <pn type="monastery">Raith
Bhoth</pn>, teasta socc ona mhuinnt<ex>ir</ex>, cu ro bennach-som <lb n="915">lama in meic bhic boi 'na fharr<ex>ad</ex>, <ps><fn>Ferghna</fn></ps>
a ainm, <ex>co n</ex>-d<ex>er</ex>na sidhe in soc; &ampersir; <lb n="916">ba
h-eoluch n-gaibne<ex>cht</ex>a h-e o sin amach trena benn<ex>acha</ex>d-som.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="917">LUID iar sin f<ex>or</ex> cuairt co <term type="king">righ</term> <pn type="kingdom">Tefa</pn>, co tard sein do
an t-in<ex>a</ex>d dan<ex>a</ex>d ainm <lb n="918"><pn type="monastery">Dermach</pn>
iniu, <frn lang="la">et</frn> do- roine recles ann. A n-<pn type="monastery">Dermhuigh</pn> dano tuctha ubla s<ex>er</ex>bha <lb n="919">dho-som, cu ro bhenn<ex>a</ex>c<ex>h</ex> iat comdar soimhillsi.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="920">IS o <pn type="monastery">D<ex>er</ex>mhaig</pn> ructha
uadha-som <corr sic="claidium">claidhiub</corr> senta do
<ps><fn>Cholman Mor</fn></ps> <lb n="921">mac
<ps><fn>Diarm<ex>a</ex>da</fn></ps>. IS e rath ro bui fair na h- apladh nech
ina freacnarc<ex>us</ex>, <ex>co</ex>n-atuich <lb n="922">iarum araili duine bui a
n-galar in claid<ex>eb</ex>. Tuc<ex>a</ex>d do cu m-boi oca.  <lb n="923"><corr sic="Bliagain">Bliad<ex>ain</ex></corr> tra don cl<ex>aideb</ex> oca sech
n&iacute;r' b&oacute; beo, n&iacute;r' bo b&oacute; marbh in
airet-sin.  <lb n="924">Co r<ex>u</ex>cadh in cl<ex>aideb</ex> uadh iar sin <ex>co
n</ex>-erbailt fo c<ex>&eacute;t</ex>oir. IArsinn&iacute; tra ro bheannach-som<pb n="28">
 <lb n="925"><pn type="monastery">D<ex>er</ex>mach</pn>, <frn lang="la">et</frn> f<ex>or</ex>-facuib <corr sic="coimeduighi">coimeduidhi</corr> da m<ex>uin</ex>t<ex>ir</ex> ann
<ps><fn>Corm<ex>a</ex>c</fn></ps> <lb n="926">u <ps><fn>Liathain</fn></ps>.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="927">LUID-SIUMH iar sin co h-<ps><fn>Aed
Slaine</fn></ps> mac n- <ps><fn>Diarmada</fn></ps>. Taraill c<ex>us</ex>in
maighin <lb n="928">risa raitter <pn type="monastery">Cenann<ex>us</ex></pn>
inniu. D&uacute;n <term type="king of Ireland">rig Eir<ex>enn</ex></term>
eisein in tan sin .i. dun <ps><fn>Diarm<ex>a</ex>da</fn></ps> <lb n="929">meic <ps><fn>Cerbhuill</fn></ps>. O ra fhuirig didiu
<ps><fn>Col<ex>um</ex> Cille</fn></ps> in dor<ex>us</ex> in duine do-ghabh <lb n="930">f<ex>or</ex> tairch<ex>et</ex>ul in <corr sic="neth">n<ex>eic</ex>h</corr> do-biad
don baili iardain,<mls n="51vb" unit="folio">

co n-eb<ex>air</ex>t iar sin <lb n="931">fria <ps><fn>Bec</fn></ps> mac
n-<ps><fn>De</fn></ps> .i. <term type="prophet">faidh</term>
<ps><fn>Diarmada</fn></ps> meic <ps><fn>Cerb<ex>aill</ex></fn></ps>:<lb n="932">
<text type="poem">
<body>
<lg type="verse">
<l>A <ps><fn>Bhicc</fn></ps> an,
innisi dhamh, &ampersir; rl.</l>
</lg>
</body>
</text></p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="933">Ro raidh <ps><fn>Bec</fn></ps>: <lb n="934"><text type="poem">
<body>
<lg type="verse">
<l><term type="cleric">Cleirigh</term>
fileat for ar lar, &ampersir; rl.</l>
</lg>
</body>
</text></p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="935"><corr sic="Toirnigh">Toirnidh</corr> iarum in
cathr<ex>aig</ex>, &ampersir; bennachais h-i do leir, <frn lang="la">et</frn> adubairt ro bad h-i <lb n="936"><ex>co</ex>ngbhail budh
airdi no bhiadh aca isna talm<ex>an</ex>daibh gen gub innte no beth <lb n="937">a eiseirghi. Oc denam na faitsine sin do-som do-rat a ag<ex>aid</ex>
siardhes, &ampersir; <lb n="938">ro fhaitbeasdar cu mor. Ro
fhiaf<ex>raig</ex> <ps><fn>Baithin</fn></ps> fath na foilti. <q><num value="50">L.</num> mac beth<ex>ad</ex></q>, <lb n="939">ar <ps><fn>Col<ex>um</ex>
C<ex>ill</ex>e</fn></ps>, <q>gheinfes i n-aen-<corr sic="oighthi">oidhchi</corr> don Coimdhi isinn imarach so thiar</q>.<lb n="940">
<ps><fn>Grafann</fn></ps> <pn type="church">Cille
Scire</pn> ro thircan annsin feib ro comuill<ex>ed</ex> iardain. Dair mhor<lb n="941">
immorro foa raibhi <ps><fn>C<ex>olum</ex> C<ex>ille</ex></fn></ps> cein
ro bai isin maigin sin ro mhair c<ex>u</ex>sna <lb n="942">h-aimsera <corr sic="deighincha">d&eacute;idhincha</corr> cu tor- chair tria dheilm
n-gaeithe moire, co ruc araile <lb n="943">duine n&iacute; dia
r&uacute;sc do coirtedh chuaran. O ra ghabh immorro na cuaranu uime<lb n="944">
ro benadh o claime o bhonn co a bhaithis. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="945">LUID-SIUMH iarum co h-<ps><fn>Oedh
Slaine</fn></ps> <ex>co n</ex>-d<ex>er</ex>na faitsine do, <ex>co n</ex>-eb<ex>air</ex>t fris <lb n="946">ro bad slan saeghlach acht munbhat finghal<ex>ac</ex>h. Da n-d<ex>er</ex>na
finghal n&iacute; bhia <lb n="947">acht <num value="4">ceathra</num>
bl<ex>iadni</ex> i m-beth<ex>aid</ex>. Ro shenastar dano cochall do, &ampersir;
do-raidh <lb n="948">nat gonfaithi cein no beth in cochall
uime. Do-roine immorro <ps><fn>Aed Sl<ex>an</ex>i</fn></ps> <lb n="949">finghal tar breitir <ps><fn>C<ex>oluim</ex> C<ex>ille</ex></fn></ps> for
<ps><fn>Suibne</fn></ps> mac <ps><fn>Colmain</fn></ps> i cinn <num value="4">cethra</num> <corr sic="mbliagan">m-bliad<ex>an</ex></corr>.  <lb n="950">Luid-sium f<ex>or</ex> fecht: d<ex>er</ex>m<ex>a</ex>t<ex>us</ex> a chochull: marbhtar
isin lo-sin. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="951">FOTHUIGIUS <ps><fn>C<ex>olum</ex> C<ex>ille</ex></fn></ps>
cealla imda i m-<pn type="kingdom">Breaghaibh</pn>, &ampersir;
facbh<ex>us</ex> <term type="elder">sruithi</term> &ampersir; <lb n="952">minna imda inntibh. Facb<ex>us</ex> <ps><fn>Ossene</fn></ps> mac
<ps><fn>Ceall<ex>aig</ex></fn></ps> i <pn type="monastery">Cluain Mor</pn>
<pn type="kingdom">bh-F<ex>er</ex> <lb n="953">n-Ardai</pn>. Luidh iar sin do
<pn type="monastery">Mainistir</pn>. IS ann sin ro ben a
b<ex>a</ex>c<ex>h</ex>all-s<ex>o</ex>m risinn <lb n="954">arradh n-glainidhi fris ro
freasghabh <ps><fn>B&oacute;iti</fn></ps> docum nime, cu clos a foghar<lb n="955">
fon cill uili, <frn lang="la">et</frn> ro fhoillsigh lighi
m- <ps><fn>Boiti</fn></ps> &ampersir; do-rinne amail do-rarng<ex>er</ex>t
<ps><fn>B&aacute;ide</fn></ps> <lb n="956">fadhesin i l-lo a
eitseachta. Ba mor, tra, do cheall<ex>aib</ex> do- thorainn-sium &ampersir;
do <lb n="957">leabraibh ro scribh .i. <num value="300">ccc.</num>
ceall &ampersir; <num value="300">.ccc.</num> leb<ex>ur</ex>. IN leab<ex>ur</ex>
ro scribhadh a <lb n="958">lamh, cidh foda no beth fo uisce ni
b&aacute;itte cid <num value="1">aen</num>-lit<ex>er</ex> ann.</p>
</div2>
<pb n="29">
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="959">Fothaighis ecl<ex>ais</ex> i <pn type="monastery">Recrainn</pn> airthir <pn type="kingdom">Breagh</pn>,
&ampersir; facbais <ps><fn>Colman</fn> <rn type="deacon">deoch<ex>an</ex></rn></ps> <lb n="960">innti. Fechtus<mls n="52ra" unit="folio">

bat<ex>ar</ex> isin ecl<ex>ais</ex> sin <ps><fn>Co<ex>lum</ex> C<ex>ille</ex></fn></ps> &ampersir; <ps><fn>Comghall</fn></ps> &ampersir; <lb n="961"><ps><fn>Cainnech</fn></ps>. As-b<ex>er</ex>t
<ps><fn>Comg<ex>all</ex></fn></ps> <ex>co n</ex>-d<ex>er</ex>n<ex>a</ex>d <ps><fn>Col<ex>um</ex> C<ex>ille</ex></fn></ps> idhpairt cuirp <ps><fn>Cr<ex>is</ex>t</fn></ps> &ampersir;
a <lb n="962">fola 'na fhiadn<ex>us</ex>i. Do-roine <ps><fn>Col<ex>um</ex></fn></ps>
umuloid doibh ime sin. IS ann at-connaic <lb n="963"><ps><fn>Caind<ex>e</ex>c<ex>h</ex></fn></ps> col<ex>om</ex>na <corr sic="teinntighi">teinntidhi</corr> os cinn <ps><fn>Col<ex>uim</ex>
C<ex>ille</ex></fn></ps> cein ro bai oc onn <lb n="964">edhpairt. Ro indis
<ps><fn>Cain<ex>nech</ex></fn></ps> do <ps><fn>Comg<ex>all</ex></fn></ps> sin,
&ampersir; at-conncat<ex>ar</ex> diblinaibh in <lb n="965">col<ex>omna</ex>. Fothaighis ecl<ex>ais</ex> isin in<ex>ad</ex> ita <pn type="monastery">Sord</pn> inniu, &ampersir; facb<ex>us</ex> fear sruith <lb n="966">dia m<ex>uin</ex>t<ex>ir</ex> ann .i. <ps><fn>Finan Lob<ex>ur</ex></fn></ps>,
&ampersir; facb<ex>us</ex> an soisc<ex>&eacute;l</ex> ro scribh a lamh fadesin.<lb n="967">
Toirneas dano an tiprait dan<ex>a</ex>d ainm <pn>Sord</pn>
.i. glan, &ampersir; senais crois. Uair ba <lb n="968">bes do-som
crosa &ampersir; polaire &ampersir; tiagha leab<ex>ur</ex> &ampersir; aidhme
ecl<ex>us</ex>dai arcena <add resp="WS">do <lb n="969">denum.</add> Senais
immorro <num value="300">ccc.</num> <num value="300">cros</num>
&ampersir; <num value="300">.ccc.</num> tiprat &ampersir; <num value="100">.c.</num> polaire &ampersir; <num value="100">.c.</num>
bachall &ampersir; <lb n="970"><num value="100">.c.</num> tiagh.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="971">LAA n-oen bui <ps><fn>C<ex>olum</ex> C<ex>ille</ex></fn></ps>
&ampersir; <ps><fn>Cainnech</fn></ps> f<ex>or</ex> bru mara. Bui anfadh mor<lb n="972">
f<ex>or</ex>sin fairrce. As-b<ex>er</ex>t <ps><fn>Cainnech</fn></ps> fri
<ps><fn>Col<ex>um</ex></fn></ps>: <q>cid chan<ex>us</ex> in tonn</q>? As-b<ex>er</ex>t <lb n="973"><ps><fn>Col<ex>um</ex></fn></ps>: <q>Do m<ex>un</ex>t<ex>er</ex>-sa bai i n-gabhudh
anallana f<ex>or</ex>sin bh-fairge <ex>co n</ex>-erbhailt <lb n="974"><num value="1">aen</num> dibh, &ampersir; dos-bera in Coimdi cucainne isin
maduin imar<ex>a</ex>c<ex>h</ex> isin p<ex>ur</ex>t-sa <lb n="975">i tam</q>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="976">FEACHT do <ps><fn>Bhrighid</fn></ps> oc
imthe<ex>cht</ex> <pn type="plain">Churr<ex>ig</ex> Life</pn>. O 't-connaic in <term type="holy virgin">noemh-ogh</term> <lb n="977">in magh aluinn
scoit-shemr<ex>a</ex>c<ex>h</ex> 'na fiadhn<ex>us</ex>e, is <ex>ed</ex> ro raid aice 'na
menm<ex>ain</ex>, <lb n="978">da m<ex>a</ex>d le com<ex>us</ex> in muighi <ex>co n</ex>-idhber<ex>a</ex>d
don Coim<ex>did</ex> na n-dula. Ra foillsig<ex>ed</ex> <lb n="979">do
<ps><fn>Chol<ex>om</ex> C<ex>ille</ex></fn></ps> &ampersir; se 'na recl<ex>e</ex>s i <pn type="monastery">Surd</pn>, <ex>co</ex> n-eb<ex>air</ex>t o ghuth mhor: <lb n="980"><q>As inann di oc on Coim<ex>did</ex> &ampersir; com<ex>a</ex>d le fein do
dili<ex>us</ex> an ferann do <lb n="981">idbair dh&oacute;</q>.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="982">LUID <ps><fn>Col<ex>um</ex></fn></ps> iar sin cu <pn type="province">Laighnib</pn> co farcaibh cealla imda iarna
bh-fothug<ex>ud</ex> <lb n="983">leo im <pn type="church">Druim Monach</pn>
&ampersir; im <pn type="church">Maen</pn> &ampersir; cealla imda aile.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="984">LUID iar sin cu <pn type="monastery">Cluain Mac
Nois</pn> cusinn imainn do <ps><fn>Chiaran</fn></ps> lais, uair <lb n="985">do-r&iacute;ni molta imda do m<ex>un</ex>t<ex>ir</ex> Dh&eacute;, amail ro
raid an <term type="poet">file</term>:

<text type="poem">
<body>
<lg n="1" type="verse">
<lb n="986">
<l>Soer <num value="150">tri coecca</num> uaisli ina gach <term type="apostle">aps<ex>tal</ex></term>,</l>
<lb n="987">
<l>at lin ferta
f&eacute;r,</l>
<lb n="988">
<l>aill tri Laidin <corr sic="dosoeb ailill">do<add resp="WS">ba</add>soebail, <lb n="989">aill</corr> tri Gaeideilg, <corr sic="bacain">cain</corr> in scel.</l>
</lg>
</body>
</text></p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="990">IS a <pn type="monastery">Cluain</pn> immorro
do-luidh mac b<ex>e</ex>c 'na dhocum-somh cur' thall <lb n="991">brotairne
beg da et<ex>a</ex>c<ex>h</ex> ce<ex>n</ex> airiug<ex>ud</ex> d&oacute;. Ra foillsig<ex>ed</ex><mls n="52rb" unit="folio">

o Dhia <lb n="992">do <ps><fn>Chol<ex>um</ex></fn></ps> inni-sin, &ampersir;
do-rarrngair don mac cu m-ba <term type="sage">sui</term> &ampersir;
com<ex>a</ex>d craibhd<ex>e</ex>c<ex>h</ex>.  <lb n="993"><frn lang="la">Et</frn> iss e
<ps><fn>Eirnin</fn></ps> <pn type="monastery">Cluana Deocra</pn>
insin. </p>
</div2>
<pb n="30">
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="994">LUID <ps><fn>Col<ex>um</ex></fn></ps> iar
sin i crich <pn type="province">C<ex>on</ex>nacht</pn> for cuairt p<ex>ro</ex>cepta
g<ex>ur</ex>' fhoth<ex>aig</ex> <lb n="995">cealla ile &ampersir; congbala isin
coiced sin im <pn type="church">Es Meic Eirc</pn> &ampersir; im <pn type="church">Druim Cliabh</pn>, <lb n="996">&ampersir; facbhais acu
in bachaill do-rine fesin. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="997">LUID <ps><fn>Col<ex>um</ex></fn></ps> dar <pn>Es
R<ex>uaid</ex></pn>, &ampersir; foth<ex>aigis</ex> cealla ilarda la <pn type="kingdom">Conall</pn> &ampersir; la <lb n="998">h-<pn type="kingdom">Eog<ex>an</ex></pn>, &ampersir; foth<ex>aigis</ex> <add resp="WS">eclais</add> a <pn type="island"><corr sic="toraidh">Toraigh</corr></pn>, &ampersir; facb<ex>ais</ex> f<ex>er</ex> sruth
dia m<ex>uin</ex>t<ex>ir</ex> innti <lb n="999">.i. <ps><fn>Ernine</fn></ps>.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1000">O ROLA <ps><fn>Col<ex>um</ex></fn></ps> cuairt <pn type="country:Ireland">Eir<ex>enn</ex></pn> uili, &ampersir; ro shilasdar
iris creidmhe, &ampersir; ro baisd <lb n="1001">sloigh imda,
&ampersir; ro fhoth<ex>aig</ex> cealla &ampersir; con- gb<ex>al</ex>a, &ampersir; ro
fhacaibh <term type="elder">sruithi</term> &ampersir; minda &ampersir;<lb n="1002">
mairtire inntibh, tainic iar sin f<ex>or</ex> a m<ex>en</ex>m<ex>ain</ex> an
cinnedh ro cinn o tho<ex>sa</ex>c<ex>h</ex> a <lb n="1003">beth<ex>ad</ex>, techd a n-<term type="pilgrimage">ailith<ex>ri</ex></term>. Ro imraith iarum dul tar muir do
p<ex>ro</ex>cept b<ex>r&eacute;thr</ex>e <lb n="1004">De do <on type="people:Scots">Albanch<ex>aib</ex></on>. Luidh iarum f<ex>or</ex> fect <num value="45">.xlu.</num> bl<ex>iadne</ex> do inn <pn type="country:Scotland">Alp<ex>ain</ex></pn> <num value="77">.lxxuii.</num><lb n="1005">
m-bl<ex>iadne</ex> a aeis comhlan. IS e immorro lin do-chuaidh
.i. <num value="20">xx.</num> <term type="bishop">esp<ex>oc</ex></term>, <num value="40">.xl.</num> <term type="priest">sacart</term>, <lb n="1006"><num value="30">.xxx.</num> <term type="deacon">deoch<ex>an</ex></term>, <num value="50">.l.</num> <term type="student">mac leighind</term>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1007">LUIDH iarum fo sheol shoinm<ex>e</ex>c<ex>h</ex> cu ro<ex>cht</ex>
an t-inad dan<ex>a</ex>d ainm h-<pn type="island/monastery">&Iacute; <lb n="1008">Chol<ex>uim</ex> C<ex>ille</ex></pn> an&iacute;u. <corr sic="Agaid">Ad<ex>aig</ex></corr> cingcd<ex>ise</ex> is i immorro
ro-siacht. Tangadar <num value="2">da</num> <lb n="1009"><term type="bishop">esp<ex>oc</ex></term> bat<ex>ar</ex> isin tir do ghabhail a lamha
ass. Acht ro fhaillsigh Dia do <lb n="1010"><ps><fn>C<ex>olum</ex>
C<ex>ille</ex></fn></ps> napdar <term type="bishop">esbaic</term> iar bh-fir,
<ex>con</ex>ad aire sin f<ex>or</ex>-fhacoibhset an indsi <lb n="1011">o ro indis a
tinnrum n-dili<ex>us</ex> &ampersir; a tuirthe<ex>cht</ex>. Adubh<ex>air</ex>t
<ps><fn>Col<ex>um</ex> Cille</fn></ps> rea <lb n="1012">m<ex>uin</ex>t<ex>ir</ex>: <q>IS
maith dhun ar fremha do dul fon talmain sunn</q>, &ampersir; do-raidh:<lb n="1013">
<q>As cead duib nech eicin uaibh do dul fon tal<ex>main</ex>
sunn, no fo h-uir na <lb n="1014">h-innsi-sea, dia
cois<ex>ec</ex>r<ex>ad</ex></q>. Ad-ra<ex>cht</ex> suas <ps><fn>Odran</fn></ps> erlathad,
&ampersir; is <ex>ed</ex> adub<ex>air</ex>t: <lb n="1015"><q>Diam-gabthasa</q>, ol
se. <q>As errlam leam sin, a <ps><fn>Odhrain</fn></ps></q>, ar
<ps><fn>Colum C<ex>ille</ex></fn></ps>.  <lb n="1016"><q>Rat-fia a logh. Ni
tibirt<ex>er</ex> idge do neoch icom lighi-se minab f<ex>or</ex>t-sa iarf<ex>aig</ex>t<ex>er</ex><lb n="1017">
ar tos</q>. Luid iarum <ps><fn>Odran</fn></ps> docum
nime. Foth<ex>aigis</ex> <ps><fn>Col<ex>um</ex></fn></ps> ecl<ex>ais</ex> aice iar sin.<lb n="1018">
<num value="150">Tri .l.</num> ri teoir a <term type="monk">m&aacute;inchine</term> aici-sium in h-<pn type="island/monastery">I</pn>, &ampersir; <num value="60">.lx.</num>
ri achtail, amail adub<ex>air</ex>t <lb n="1019">in <term type="poet">file</term>:

<text type="poem">
<body>
<lg n="1" type="verse">
<lb n="1020">
<l>Amhra ocbhudh
bai in h-<pn type="island/monastery">I</pn>,</l>
<lb n="1021">
<l><num value="150">tri <ex>c&oacute;icait</ex></num> a <term type="monk">mainchini</term>,</l>
<lb n="1022">
<l>ima curchaibh iar sin
ler,</l>
<lb n="1023">
<l>oc imram <num value="60">tri fich<ex>i</ex>t</num>
f<ex>er</ex>.</l>
</lg>
</body>
</text></p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1024">O ro foth<ex>aig</ex> <ps><fn>Colum C<ex>ille</ex></fn></ps><mls n="52va" unit="folio">

h-<pn type="island/monastery">&Iacute;&iacute;</pn>, luidh f<ex>or</ex>
cuairt proicipta fo <lb n="1025"><pn type="country:Scotland">Alb<ex>ai</ex>n</pn> &ampersir; <pn type="country:Britain">Bretnu</pn> &ampersir; <pn type="country:England">Saxanu</pn>, &ampersir; dos-fuc docum n-irsi
&ampersir; creidme iar bh-fertuibh <lb n="1026">ile &ampersir; iar
tod<ex>us</ex>c<ex>u</ex>d marb a b&aacute;s. Bai immorro araili duine isin tir dia<lb n="1027">
ro pritcha <ps><fn>Col<ex>um</ex> Cille</fn></ps> co ra creit
c<ex>on</ex>a m<ex>uin</ex>t<ex>ir</ex> uili don Coimd<ex>id</ex>. Ba f<ex>or</ex>mut <lb n="1028">la
Dem<ex>on</ex> inni-sin, cu ro b<ex>en</ex>-se mac in duine &uacute;t o galar
thromm, <ex>co n</ex>-erbhailt de.<pb n="31">
 <lb n="1029">Ro badar na gennti og ecn<ex>a</ex>c<ex>h</ex>
<ps><fn>Crist</fn></ps> &ampersir; <ps><fn>Chol<ex>uim</ex>
C<ex>ille</ex></fn></ps>. Luid <ps><fn>Col<ex>um</ex></fn></ps> iar sin <lb n="1030">a n-ernaighthi dicra co Dia, co ro dhuisich in mac a bas.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1031">DIA m-BAI <ps><fn>Col<ex>um</ex></fn></ps> i n-araili
laithi ic p<ex>ro</ex>c<ex>ept</ex> dona sloghuibh, luid arali <lb n="1032">duine
tar an abhuinn bui i comfhoc<ex>us</ex> doibh, ria m-beith oc eisd<ex>echt</ex> re<lb n="1033">
m-breit<ex>ir</ex> n-De. Nos-b<ex>en</ex>ann in naith<ex>ir</ex> h-e isinn
<ex>us</ex>q<ex>u</ex>i &ampersir; no<ex>s</ex>-marbhunn fo c<ex>&eacute;t</ex>oir.  <lb n="1034">Do-b<ex>er</ex>uir in mac i bh-fiadn<ex>us</ex>i
<ps><fn>Chol<ex>uim</ex></fn></ps>. Do<ex>s</ex>-b<ex>ei</ex>r-sein crois dia bhachaill
dara <lb n="1035">bruinne <ex>co</ex> n-erracht fo chedair. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1036">GALAR trom tainic dia thimtir<ex>id</ex>-seom
.i. <ps><fn>Diarm<ex>ai</ex>t</fn></ps> a ainm, <ex>co</ex> n-erbailt, <lb n="1037">co n-d<ex>er</ex>na-som ern<ex>aig</ex>hthi leis cu ro thodhuisc a
bas. <frn lang="la">Et</frn> ni nama acht ro chuinigh <lb n="1038">soeg<ex>ul</ex> <num value="7">.uii.</num> m-bl<ex>iadne</ex> do dara eis
bud- hesin. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1039">FEACHT ann tainic
<ps><fn>Cainn<ex>e</ex>c<ex>h</ex></fn></ps> uadha-somh a h- <pn type="island/monastery">I</pn>. D<ex>er</ex>matais a bhachaill tair.  <lb n="1040">In tan tainic ille fuair a bachaill ara chinn abhus,
&ampersir; l&eacute;ne <ps><fn>Col<ex>uim</ex> C<ex>ille</ex></fn></ps> maille <lb n="1041">ria .i. cuid <ps><fn>Cainnigh</fn></ps> sin dia rachall-som
i, <frn lang="la">et</frn> is airi do-righne-sium sin &aacute;r <lb n="1042">ro-fhit<ex>ir</ex> cur' bho comfhocraibh dia eitse<ex>cht</ex>.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1043">LOISE mor tainic do-sum fe<ex>cht</ex> an h-<pn type="island/monastery">I</pn>. Ro fiarfocht de-sium fath na loisi.<lb n="1044">
<q>Tene Dhe do nim</q>, ar eisium, <q>tainic f<ex>or</ex> <num value="3">teora</num> catr<ex>a</ex>c<ex>h</ex><add resp="WS">a</add> isin <pn type="country:Italy">Etail</pn>, cu <lb n="1045">ro marbh <num value="3000">teora mili</num> d' f<ex>er</ex>uibh cenmotat mna &ampersir;
macu &ampersir; inghena</q>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1046">GAIRM ro-chuala sum fe<ex>chtus</ex> a p<ex>ur</ex>t h-<pn type="island/monastery">I</pn>. Ann sin at-b<ex>er</ex>t-s<ex>u</ex>m:

<text type="poem">
<body>
<lg n="1" type="verse">
<lb n="1047">
<l><corr sic="Bathluch">Bachlach</corr> 'san p<ex>ur</ex>t</l>
<lb n="1048">
<l><ex>con</ex>a
bachaill 'na chrob,</l>
<lb n="1049">
<l>do-aidhlebha mh' adhairc&iacute;n,</l>
<lb n="1050">
<l>do dhoirtfe mo dhubh.</l>
</lg>
<lg n="2" type="verse">
<lb n="1051">
<l>Tairnfidh-som sis</l>
<lb n="1052">
<l>d'
innsaig<ex>ed</ex> mu ph&aacute;x,</l>
<lb n="1053">
<l>is benuidh fria mh'
adhaircin,</l>
<lb n="1054">
<l>nos-faicebha fass.</l>
</lg>
</body>
</text></p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1055">FEACHT n-aill do <ps><fn>Col<ex>um</ex></fn></ps>
f<ex>or</ex>-facbhudh h-e ag bruith mairt do mheithil.  <lb n="1056">Bui
<term type="ex-layman">athlaech</term> d' <on type="people:Irish">f<ex>er</ex>uibh Eir<ex>enn</ex></on> .i. <ps><fn>Mael
Umha</fn></ps> mac <ps><fn>Baedain</fn></ps>. Ro fiaf<ex>raig</ex> <lb n="1057"><ps><fn>C<ex>olu</ex>m C<ex>ille</ex></fn></ps> cia meit a loingthi <add resp="WS">in tan ba oclaech</add>? <q>In tan baam oglach</q>, ol <lb n="1058"><ps><fn>Mael Umha</fn></ps>, <q>no chaithinn mart meth am
shaith</q>. Ro f<ex>or</ex>-congair <ps><fn>C<ex>olum</ex> <ex>Cille</ex></fn></ps> <lb n="1059">fair cu ro thoiml<ex>ed</ex> a shaith<mls n="52vb" unit="folio">
.

Do-roine <ps><fn>Mael Umha</fn></ps> airesium sin.  <lb n="1060">Ro
chaith in mart uile. Tainic <ps><fn>B&aacute;ithin</fn></ps> iardain
&ampersir; ro fiaf<ex>raig</ex> in ba h-errlamh <lb n="1061">in esair. Ro
fhor-congair <ps><fn>Colu<ex>m</ex></fn></ps> for <ps><fn>Mael Umha</fn></ps>
cnamha in mairt uile do <lb n="1062">timarcan ind
oen-bhaile. Do-ron<ex>a</ex>d amlaid. B<ex>en</ex>n<ex>a</ex>c<ex>h</ex>ais
<ps><fn>Colum</fn></ps> na cnamha, <lb n="1063">&ampersir; ro bai a
n-uili fheoil impuibh co ruc<ex>a</ex>d don mheithil. </p>
</div2>
<pb n="32">
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1064">FEACHT do <ps><fn>Chol<ex>um</ex>
C<ex>ille</ex></fn></ps> i m&iacute;s M&aacute;i luidh d' fios scel na
n-airemhon <lb n="1065">i tuaisciurt na h-indsi. Ro bhui ica
comdhidn<ex>a</ex>d &ampersir; ica f<ex>or</ex>cetul. <q>Maith</q>, ol se, <lb n="1066"><q>fon caisc do-chuaidh i m&iacute;s Aipril, is ann sin
do-bail dam-sa the<ex>cht</ex> docum nime.  <lb n="1067">Acht nir' ail dam
bron na toirrse duibh-si iar bhur soethar, <ex>con</ex>adh aire sin <lb n="1068">ro anass acuibh o caisc gu q<ex>u</ex>ingc<ex>igis</ex></q>. O ro
chualat<ex>ar</ex> na <term type="monk">manuigh</term> na briathra-sin, <lb n="1069">roptar toirrsigh co mor. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1070">RO-SSOI tra iar sin a ag<ex>aid</ex> siar, &ampersir;
at-b<ex>er</ex>t, <q>Ro bhennacha in Coimdhe <lb n="1071">an innsi <ex>con</ex>a
h-aitreabhth<ex>aib</ex></q>, &ampersir; ro innarbu loiscinn &ampersir;
natracha aisdi. O ra b<ex>en</ex>n<ex>a</ex>c<ex>h</ex> <lb n="1072">immorro an innsi,
tainic da recles. Nir' b&oacute; cian iarum tancat<ex>ar</ex> <lb n="1073">cricha na saboidi &ampersir; tos<ex>a</ex>c<ex>h</ex> in domn<ex>aig</ex>, <frn lang="la">et</frn> o ro thocuibh a rosc a n-airdi t&aacute;inic <lb n="1074">loisi mor dia ghn&uacute;is &ampersir; ag<ex>aid</ex>, &ampersir;
at- conncat<ex>ar</ex> na <term type="monk">braithre</term> sin. <term type="angel">Ai<ex>n</ex>g<ex>el</ex></term> De <lb n="1075">immorro tarasair ann
sin os a cinn. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1076">LUID-SIUMH iar sin do bennach<ex>ad</ex> in t-sabhaill
<frn lang="la">et</frn> at-b<ex>er</ex>t fria <ps><fn>Diarmuid</fn></ps> co<lb n="1077">
<corr sic="escomluighfedh">n-escomluifedh</corr> <corr sic="atraided">adhaig</corr> domnuigh docum nime. Ro shuidh iar sin an
senoir <lb n="1078">airmitn<ex>e</ex>c<ex>h</ex> .i. <ps><fn>Colum C<ex>ill</ex>e</fn></ps>
f<ex>or</ex> or na <ex>con</ex>aire; air tainic scis do, g<ex>er</ex>' bh&oacute; gairit<lb n="1079">
a uidhe, &aacute;ir <num value="77">.lxxuii.</num>
m-b<ex>liadne</ex> a aes in inbh<ex>aid</ex> sin. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1080">LUID a dhochum in gerran do-bui occ na <term type="monk">manchuibh</term> annsa n-inis, &ampersir; c&iacute;idh <lb n="1081">a n-ucht in <term type="cleric">cleir<ex>ig</ex></term> cor' bo
fliuch a etach. Ro triall in fos .i. <ps><fn>Diarmuid</fn></ps> <lb n="1082">innarb<ex>a</ex> in gerr<ex>ain</ex> uadh. <q>Leicc dh&oacute;, a
<ps><fn>Diarmait</fn></ps></q>, ol <ps><fn>Col<ex>um</ex> C<ex>ille</ex></fn></ps>,
<q>gu <lb n="1083">n-d<ex>er</ex>na a dhaethain der &ampersir; toirrse acom
ch&aacute;inedh-sa</q>.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1084">IS LIA tra tuirium &ampersir; aisneis a
n-do-roine Dia do fhertuibh &ampersir; do mir<ex>builibh</ex> <lb n="1085">isna talmannaibh ar <ps><fn>C<ex>olum</ex> C<ex>ille</ex></fn></ps>, uair
ni fil nech <ex>co n</ex>-icfedh a thuirium co leir <lb n="1086">acht mina
thisadh a ainim fein, no <term type="angel">ai<ex>n</ex>g<ex>el</ex></term> do nimh
dia n-aisneis. C<ex>on</ex>adh lor, <lb n="1087">didiu, duin so do thabairt
ar dheism<ex>er</ex>e<ex>cht</ex>. </p>
</div2>
<mls n="53ra" unit="folio">
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1088">N&iacute; ro geinir tra do <on type="people:Irish">Goidel<ex>aib</ex></on> gein bud uaislea, na bud
eaccn<ex>aid</ex>e, <lb n="1089">na bud soiceineilce in&aacute;s. Ni tainicc
dib araile b<ex>u</ex>d bec- cda, na bu umla, na b<ex>u</ex> <lb n="1090">inisle. Mor eim an inisle do <ps><fn>Colom Cill<ex>e</ex></fn></ps>
<ex>con</ex>ad &eacute; fein do-benad a n-iallacranna <lb n="1091">da <term type="monk">manchuib</term>, &ampersir; <ex>con</ex>ad e do- indm<ex>ad</ex>
doib. Do-beiread a cuid arba go m<ex>en</ex>ic ara <lb n="1092">muin don
muilend &ampersir; no meil<ex>ed</ex>, &ampersir; do-beired lais dia toig
&eacute;. Ni geibed lin na <lb n="1093">olonn ria cnes. No comruicced
a taeb ria h-&uacute;ir nocht. Coirthe cloiche <lb n="1094">no bid fo
a cind do fhrithadart, &ampersir; ni denad cid do codl<ex>ad</ex> eitir acht
airet no bidh <lb n="1095"><ps><fn>Diarm<ex>ait</ex></fn></ps> a <term type="pupil">dalta</term> ag r&aacute;dh <num value="3">tri</num>
caibdel don Biaid. <corr sic="Atraided">Atraiged</corr> fo cedoir iar
sin, <lb n="1096">&ampersir; do-gnith gol &ampersir; basgaire amail
<term type="mother">m<ex>&aacute;thair</ex></term> buid ag cained a
h-aein-mic. No geib<ex>ed</ex> <lb n="1097">na <num value="150">tri
<ex>co&eacute;ct</ex>a</num> a n-gainem na traga ria-siu no t<ex>ur</ex>ccb<ex>ad</ex>
grian. ISin lo immorro <lb n="1098">no athaig<ex>e</ex>d na tratha. No
idhbrudh c<ex>or</ex>p <ps><fn>Crist</fn></ps> &ampersir; a fhuil. No
pritchadh<pb n="33">
 <lb n="1099">soiscelu. No bhaist<ex>ed</ex>, no choisecr<ex>a</ex>d. No
icc<ex>a</ex>d clamhu &ampersir; dullu &ampersir; bachacha <lb n="1100">&ampersir; oes cacha tedma arcena, &ampersir; no dhuisc<ex>e</ex>d
marbhu. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1101">O THAINICC g<ex>us</ex>na <corr sic="deighenchuibh">d&eacute;idhenchuibh</corr> do <ps><fn>C<ex>olum</ex>
C<ex>ille</ex></fn></ps>, <frn lang="la">et</frn> o ro b<ex>en</ex>adh clocc <lb n="1102">iarm<ex>er</ex>ghi <corr sic="aghuidh">adhaigh</corr> domnaigh
cingcdhighisi, luid-siumh ria cach docum <lb n="1103">na h-ecailsi,
&ampersir; do-roine sle<ex>cht</ex>ain &ampersir; ern<ex>aigh</ex>thi dhicra iconn
alt&oacute;ir. Ro l&iacute;n <lb n="1104">in tan sin soillsi
aingl<ex>ec</ex>dha in eacl<ex>ais</ex> uime da gach leith, &ampersir; ro fhaidh ann
sin <lb n="1105">in <term type="elder">sruith</term> airmhitn<ex>e</ex>c<ex>h</ex> a
spir<ex>ut</ex> dochum nime i subhai &ampersir; i bh-failte mhuint<ex>er</ex>i <lb n="1106">nimhe. Ata immorro a chorp i tal<ex>main</ex> abhus cu n-anoir
&ampersir; cu n-airmhitin <lb n="1107">o Dia &ampersir; o dhainibh,
co bh-fertuibh &ampersir; co mirbhuil<ex>ibh</ex> cech laithi. <frn lang="la">Et</frn> gidh mor <lb n="1108">a anoir coleic bidh mo a
n-<term type="assembly">dail</term> bratha in tan <corr sic="taitnemhus">taitnebhus</corr> amail ghrein <lb n="1109">nemh-thruailn<ex>id</ex>i a chorp &ampersir; a anum. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1110">IS ann, immorro, bias in mor-ghloir sin
&ampersir; in mor- innocbhail do-somh, <lb n="1111">a <corr sic="aontuigh">n-<term type="union">aontuidh</term></corr> <num value="9">naoi</num> n-gradh nimhe na tairmdhechatar, i n-<term type="union">aontuidh</term> <term type="apostle">aps<ex>t</ex>a<ex>l</ex></term>
&ampersir; <lb n="1112"><term type="disciple">deiscib<ex>ul</ex></term>
<ps><fn>&Iacute;ssu Crisd</fn></ps>, <corr sic="inaontuigh">i n-<term type="union">aontuidh</term></corr> deeachta &ampersir; daen<ex>achta</ex>
Mheic D&eacute;<mls n="53rb" unit="folio"><lb n="1113">
<corr sic="ISinnaentuigh">isin n-<term type="union">aentuidh</term></corr> is uaisli cech <term type="union">aent<ex>aid</ex>h</term>, i n-<term type="union">aen<ex>taid</ex></term> na naemh-trinoidi uaisli <lb n="1114">airmhitnighi .i. A<ex>thair</ex> &ampersir; Mac &ampersir; Spir<ex>ut</ex>
N<ex>oemh</ex>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1115">Ailim trocuire Dhe uilechumachtuigh tre impidhe
<ps><rn type="saint">noemh</rn> <fn>Choluim</fn></ps>, co rosium <lb n="1116">uile in <term type="union">aen<ex>taid</ex></term> sin. Roissem, ro
aitreabhum, <frn lang="la">in saecula saeculorum! Amen</frn>.</p>
</div2>
</div1>
<pb n="34">
<mls n="53rb" unit="folio">
<div1 n="3" type="life">
<lb n="1117">
<head>Betha <ps><fn>Bhrighdi</fn></ps>. <add place="bottom">Tabr<ex>a</ex>d g<ex>a</ex>ch n<ex>e</ex>ch legf<ex>us</ex> in
b<ex>et</ex>ha-sa <ps><fn>Brig<ex>di</ex></fn></ps> bennacht f<ex>or</ex> anm<ex>ann</ex>aibh na
lanom<ex>a</ex> da<uncl resp="WS">r' scribad in lebar-so</uncl></add></head>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1118"><frn lang="la"><cit>
<qt>HII SUNT QUI SECUNTUR
AGNUM QUOCUMQUE IERIT</qt>
<bibl>Rev. 14:4</bibl>
</cit></frn>. IT iat
so lucht <lb n="1119">leanuit in t-Uan neimeln<ex>id</ex>i cipe <ex>con</ex>air
dech.  <lb n="1120"><ps><fn>Eoin</fn></ps> mac
<ps><fn>Zebedei</fn></ps>, bruinne- dhalta
<ps><fn>&Iacute;ssu</fn></ps>, <term type="coarb">comarba</term> na h-
Oighi, is &eacute; ro scribh <lb n="1121">na briathra-sa &ampersir; ro
fhacuibh a cuimne lasin n-Ecl<ex>ais</ex> don fhochraic &ampersir; don <lb n="1122">logh ro thidnaic Dia don <num value="3rd">tres</num> grad na
h- Ecalsa <add resp="WS">.i.</add> do lucht na h-oighe .i.  <lb n="1123">tochoisceim inn uain neimhelnidhe. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1124">IS e immorro leth ataoibhi in n-aisneis-sea la
h- <ps><fn>Eoin</fn></ps> cu d&uacute; a n-debairt: <lb n="1125"><add resp="WS"><frn lang="la"><cit>
<qt>Nemo potest dicere cauticum nisi
illa <num value="144,000">.c.xl. iiii milia</num> qui redempti sunt de<lb n="1126">
terra</qt>
<bibl>Rev. 14:3</bibl>
</cit></frn></add>. Ni
thic do neoch mol<ex>ad</ex> na claiscetul <add resp="WS">do denum</add> don
Coimdh<ex>id</ex> <lb n="1127">acht <add resp="WS">nech &eacute;cin</add> do
comhlan<ex>us</ex> na h- <ex>Ec</ex>alsa <corr sic="rocongmhad">ro congbhad</corr> a
n-gen<ex>us</ex> &ampersir; a <lb n="1128">n-oighe &ampersir; do-cenng<ex>a</ex>d do
logh fola <ps><fn>Crist</fn></ps>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1129">&Aacute;ir is iat sin na h-ogha co
deimhin. Conad f<ex>or</ex> slicht na m-briathar-sin <lb n="1130">ro raidh
<ps><fn>Eoin</fn></ps>: <frn lang="la"><cit>
<qt>H&iacute;&iacute; sunt
qui secuntur agnum</qt>
<bibl>Rev. 14:4</bibl>
</cit></frn> .i. is iat
lucht leanait in t-Uan <lb n="1131"><add resp="WS">cipe</add> <ex>con</ex>air
theit. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1132">IS e leanmhain in Uain, <ps><fn>Crist</fn></ps>
do in t-samail &ampersir; do thocoisceim tria <lb n="1133">comall<ex>ad</ex>
rechta &ampersir; t-sosc<ex>&eacute;l</ex>a gan sainnt na talm<ex>an</ex>dai, gan
grad na n-erchraidhe, <lb n="1134">imghabhail na h-anoire, dinsium in
domhain, tarmnug<ex>u</ex>d dona h- uilibh, <lb n="1135">neimhdhenum
indlighidh na aincridhi do neoch, fulang <corr sic="cufoighidech">cu
foidhid<ex>e</ex>e<ex>h</ex></corr> na <lb n="1136">n-amm<ex>us</ex> dianechtair, dilghudh
do tabairt do lucht na h- ingreama. Gach <lb n="1137">maith done nech
g<ex>ur</ex>ub ar metughud De do-ghne &ampersir; narup ara anorug<ex>ud</ex> <lb n="1138">budein.<mls n="53va" unit="folio">

<q>INtshamlaid, didiu</q>, ar an t-<term type="sage">ecn<ex>aid</ex></term>,
<q>amail bis an t-uan <lb n="1139">neimheilnidhe ind oigi colla, as
inann on &ampersir; corp neimh- thruailn<ex>id</ex>i Meic <lb n="1140">in
Ath<ex>ar</ex> N<ex>emda</ex>.</q> IN t-samlaid, dano, in t-uan rundai
.i. <ps><fn>Crist</fn></ps>, a n-oighi &ampersir; a <lb n="1141">naeimhe m<ex>en</ex>m<ex>an</ex> amail ro raidestar fein: <cit>
<qt>Bidh cu
noem &ampersir; cu genmn<ex>aid</ex>h</qt>
<bibl>Levit. 11:44</bibl>
</cit>, ar <lb n="1142">in Coimdi,
<cit>
<qt>&aacute;r am noebh-sa fein &ampersir; am
ennac</qt>
<bibl>Levit. 11:44</bibl>
</cit>. &Aacute;r ni f<ex>er</ex>di
gen<ex>us</ex> an cuirp <lb n="1143">madh anfhoirbhthe &ampersir; m<ex>a</ex>d
eiln<ex>id</ex>i ind ainim. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1144">Sochaidhe tra do <term type="saint">noemhuibh</term> &ampersir; do fhirenuibh ro comuillset
in timna-sa na <lb n="1145">h-oighi a nu-fhiadhnuisi feibh ro comuill
in <term type="holy virgin">noemh-&oacute;gh</term> dia t&aacute; lith
&ampersir; f<ex>or</ex>aithmet <lb n="1146">i n-ecmhong na ree-seo &ampersir;
na h-aims<ex>ir</ex>e .i. <frn lang="la"><ps><rn type="saint">Sancta</rn>
<fn>Brigida</fn></ps> uirgo Dei</frn> .i.  <lb n="1147"><ps><rn type="saint">noemh</rn> <fn>Brighit</fn></ps> ogh in Coimdheadh na
n-dula. </p>
</div2>
<pb n="35">
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1148">IS and iarum ceileabhrait na <corr sic="cristaighi">cr<ex>is</ex>taidhi</corr> feil &ampersir; lithlaithi na h-
&iacute;&iacute; <ps><rn type="saint">noemh</rn> <lb n="1149"><fn>Brighdi</fn></ps>, i <date value="02.01">k<ex>a</ex>l<ex>ainn</ex>
Febrai</date> arai laithe mis grene iss ini&uacute; arai laithi
sechtmhuini <lb n="1150">isin <corr sic="bliagain">bliad<ex>ain</ex></corr> i
tam. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1151">INnist<ex>er</ex> sunn iarum n&iacute; do fhertaibh
&ampersir; do mhirbhuil<ex>ibh</ex> na h-ii <ps><rn type="saint">noeb</rn><lb n="1152">
<fn>Brighdi</fn></ps>, &ampersir; dia geinealach
coll<ex>aid</ex>i .i. <ps><fn>Brig<ex>it</ex></fn></ps> <term type="daughter">ingen</term> <ps><fn>Dubth<ex>aig</ex></fn></ps>, meic
<ps><fn>Dhemre</fn></ps>, <lb n="1153">meic <ps><fn>Bresail</fn></ps>,
do <on type="lineage">slicht Echach Finn Fuath n-Airt</on>.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1154">IN <ps><fn>Dubhthach</fn></ps>-sin immorro o ro
genair <ps><rn type="saint">naemh</rn> <fn>Br<ex>igit</ex></fn></ps> ro
cennaig-sein <lb n="1155"><term type="bondmaid">chumail</term>,
<ps><fn>Broicsech</fn></ps> a h-ainm, <term type="daughter">inghen</term> sein <ps><fn>Dallbronaig</fn></ps> do
<on type="lineage">Dail C<ex>on</ex>cub<ex>air</ex></on> <lb n="1156">in deisc<ex>er</ex>t
<pn type="kingdom">Breag</pn>. Ros-aentaigh
<ps><fn>Dubht<ex>a</ex>c<ex>h</ex></fn></ps> d&oacute; i l-l&aacute;namhn<ex>us</ex> in <lb n="1157"><term type="bondmaid">cum<ex>ail</ex></term>-sin cur' bo alachta
uadh. Ro gab &eacute;t <term type="wife">seitich</term>
<ps><fn>Dubhth<ex>aig</ex></fn></ps> imon <term type="bondmaid">cumhuil</term> <lb n="1158"><ex>co n</ex>-ebuirt fria
<ps><fn>Dub<ex>thach</ex></fn></ps>: <q>Mine renusa in <term type="bondmaid">cumhail</term> &uacute;t i tiribh ciana <lb n="1159">toicebhut-sa mu thinnscrai dhit, &ampersir; rag<ex>a</ex>t
uait</q>. Arai sin nir' bo ail do <lb n="1160"><ps><fn>Dub<ex>thac</ex>h</fn></ps> reic na <term type="bondmaid">cumhaili</term>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1161">FEACHT ann do-luid <ps><fn>Dub<ex>thach</ex></fn></ps>
&ampersir; in <term type="bondmaid">cum<ex>al</ex></term> immaille fris i
carp<ex>u</ex>t seoch <lb n="1162">thegduis araili <term type="druid">druadh</term>. O ro-chual<ex>a</ex> in <term type="druid">drai</term> foghar in carp<ex>ait</ex> is <ex>ed</ex> ro raidh: <lb n="1163"><q>A ghilla</q>, ar se, <q>fegh cia fil isin carp<ex>ut</ex>, ar is
fog<ex>ur</ex> carp<ex>ait</ex> fo <term type="king">rig</term> inso</q>.  <lb n="1164">Ro raidh in gilla: <q><ps><fn>Dubth<ex>ach</ex></fn></ps></q>, ar
se, <q>fil ann</q>. Luidh in <term type="druid">drai</term> ara cinn
&ampersir; <lb n="1165">ro fhiafr<ex>aig</ex><mls n="53vb" unit="folio">

cuich in ben bui isin carp<ex>ut</ex>. <q>Leam-sa</q>, ar <lb n="1166"><ps><fn>Dub<ex>thach</ex></fn></ps>. <ps><fn>Maithgen</fn></ps>,
dano, ainm in <term type="druid">druadh</term>, is uad <pn>Ros
Maithgin</pn>. Imcomaircidh <lb n="1167">in <term type="druid">drai</term> in rob alachta o neoch? <q>Is alachta
uaim-si</q>, ol <ps><fn>Dub<ex>thach</ex></fn></ps>.  <lb n="1168">As-bert in
<term type="druid">drai</term>: <q>Bidh amhra in gein fil ina broinn,
ni bhia a cosmuil isna <lb n="1169">talm<ex>an</ex>daib</q>. <q>Ni leig
dhamh-sa mu <term type="wife">shetig</term></q>, ar
<ps><fn>Dub<ex>thach</ex></fn></ps>, <q>gan a reic na <lb n="1170"><term type="bondmaid">cumaili</term>-si</q>. Adub<ex>air</ex>t an <term type="druid">drai</term> tria rath faitsine: <q>Foighen<ex>a</ex> sil do
<term type="wife">mhna</term>-sa <lb n="1171">do sil na <term type="bondmaid">cumuili</term>, &aacute;ir ber<ex>aid</ex> in <term type="bondmaid">cum<ex>al</ex></term> <term type="daughter">ingin</term> reil
taitnem<ex>ai</ex>c<ex>h</ex> thaitnighfes <lb n="1172">amail grein itir renna
nimhe</q>. Ba buid<ex>e</ex>c<ex>h</ex> <ps><fn>Dub<ex>thach</ex></fn></ps> don
aithi<ex>us</ex>c-sein, &aacute;r ni <lb n="1173">rug<ex>a</ex>d <term type="daughter">ingen</term> d&oacute; cosin.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1174">Tiag<ex>ai</ex>t iar sin chum a tighi, &ampersir;
do-gniset altug<ex>ud</ex> buidi dibl&iacute;naibh.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1175">Ba <corr sic="suaichnigh">suaichnidh</corr> tra
gradh na h-ingine ag Dia, &aacute;r do-dhechat<ex>ar</ex> <num value="2">da</num> <term type="bishop">esp<ex>oc</ex></term> <lb n="1176">do
<on type="People:Britons">Bretn<ex>aib</ex></on> otha <pn type="country:Scotland">Elpu</pn> dia taircetul &ampersir; dia
bennachadh, <ps><fn>Mel</fn></ps> &ampersir; <ps><fn>Melchu</fn></ps>
a n-anmanna.  <lb n="1177">Do-rat <ps><fn>Dub<ex>thach</ex></fn></ps> failti
dhoibh, &ampersir; do- roine in <term type="bondmaid">chum<ex>al</ex></term>
umhuloit &ampersir; <lb n="1178">timt<ex>er</ex>e<ex>cht</ex> doib. Ba bronuch
&ampersir; ba toirrs<ex>e</ex>ch <term type="wife">seitig</term>
<ps><fn>Dub<ex>thaig</ex></fn></ps>. IMcomaircid <lb n="1179"><ps><rn type="bishop">esp<ex>oc</ex></rn> <fn>Mel</fn></ps> di fath a
toirrsi. Do-raidh in ben: <q>&aacute;r do-roisc
<ps><fn>Dub<ex>thach</ex></fn></ps> a <lb n="1180"><term type="bondmaid">chum<ex>ail</ex></term> d&iacute;m</q>. Ro raidh <ps><rn type="bishop">esp<ex>oc</ex></rn> <fn>Mel</fn></ps>: <q><corr sic=".xber.">Dethber</corr> ge no dherrscaighed, &aacute;r
foigenaidh <lb n="1181">do sil-sa do sil na <term type="bondmaid">cumhaile</term>, acht tarnnaighfidh a sil-si dot
shil-sa</q>. Ba<pb n="36">
 <lb n="1182">f<ex>er</ex>gach si de sin. IS and sin do-rala <term type="poet">file</term> de h-<on type="people/dynasty">Uaib Meic
Cuais</on> o thochur <lb n="1183">maine do thig
<ps><fn>Dhub<ex>thaig</ex></fn></ps>. O ro-fhit<ex>ir</ex> in <term type="poet">fili</term> fochunn feirgi na mna <lb n="1184">adub<ex>air</ex>t:
<q>In recai in <term type="bondmaid">cum<ex>ail</ex></term></q>?
<q>Reacfat</q>, ol Dubt<ex>hach</ex>, <q>&aacute;r is eicen damh</q>.  <lb n="1185">Ro raidhset na h-<term type="bishop">esp<ex>uic</ex></term>: <q>Ren
in <term type="bondmaid">cum<ex>ail</ex></term> &ampersir; na ren in
coimp<ex>er</ex>t</q>. Do- roine <lb n="1186">samhlaid. Teit as an <term type="poet">file</term> <ex>con</ex>a <term type="bondmaid">chum<ex>ail</ex></term>. I n-<corr sic="agaid">adaig</corr>
iarum rainic in <term type="poet">fili</term> a <lb n="1187">thech, is
ann do-rala fer noemh isin tigh og at<ex>a</ex>c<ex>h</ex> in Coimdh<ex>ed</ex> &ampersir;
oc errn<ex>aig</ex>ti.  <lb n="1188">Ro foillsig<ex>ed</ex> do-somh lasair
&ampersir; col<ex>om</ex>a <corr sic="tenntighi">tenntidhi</corr> don in<ex>ad</ex>
a m-bai in <term type="bondmaid">cum<ex>al</ex></term>.  <lb n="1189">Do-dhech<ex>aid</ex> araile <term type="druid">drai</term> a <pn type="kingdom">Crich C<ex>on</ex>aill</pn> do thigh an <term type="poet">fhil<ex>ed</ex></term> remhraitte.  <lb n="1190"><corr sic="Roluaidh moghud" cert="4">Ro luaigh modhud</corr> na <term type="bondmaid">cum<ex>ail</ex>e</term>. Ro rec in <term type="poet">file</term> ris in <term type="bondmaid">chum<ex>ail</ex></term>
&ampersir; ni ro reac in <lb n="1191">coimp<ex>er</ex>t bai ina
broinn. Teit in <term type="druid">drai</term> <ex>con</ex>a <term type="bondmaid">chum<ex>ail</ex></term> leis dia thig. </p>
</div2>
<mls n="54ra" unit="folio">
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1192">IS ann do-rala don <term type="druid">drai</term> <corr sic="fleagh">fleadh</corr> mhor do
dhenum a <pn type="kingdom">Conaille</pn>, cu <lb n="1193">ro gart an
<term type="king">ri</term> cuice docum na <corr sic="fleighi">fleidi</corr>. IS ann rop aimser tuism<ex>e</ex>da do <term type="wife">mnai</term> in <lb n="1194"><term type="king">righ</term>. Boi faidh i comaide<ex>cht</ex> in <term type="king">righ</term>, cu ro fhiafr<ex>aig</ex> cara don <term type="king">righ</term> dhe, <q>cuin bud <lb n="1195">maith sen don
<term type="queen">righain</term> t<ex>us</ex>mhedh</q>? At-rubhuirt in <term type="druid">dr&aacute;i</term>: <q>Gein no tuisimhthea <lb n="1196">imaruch la turcbail grene na bud imuich na itigh no berta no
fhoruaislighfead <lb n="1197">cech n-gein ind <pn type="country:Ireland">Eir<ex>inn</ex></pn></q>. Reimhdheach<ex>aid</ex> tra
t<ex>us</ex>mhed na <term type="queen">rigna</term> in uair sin, co <lb n="1198">ruc mac marbh. IN tan immorro do-choidh in <term type="bondmaid">cum<ex>al</ex></term> aramharuch la <lb n="1199">t<ex>ur</ex>cb<ex>ail</ex>
ghrene, &ampersir; leastar lan do leamhlacht 'na laimh, in tan tuc in
dara <lb n="1200">coisceim tara tairrsiuch an tighi &ampersir; a cos
aili imuich, is ann ruc inn <term type="daughter">ingin</term> <corr sic=".i. .i. noem- brigit">.i.  <lb n="1201"><ps><rn type="saint">noem</rn> <fn>Brig<ex>it</ex></fn></ps></corr>. Ro nigset na
bantairsi inh&iacute;&iacute; <ps><rn type="saint">noeb</rn>
<fn>Brig<ex>it</ex></fn></ps> don lemlacht bui i l-laimh <lb n="1202">a <term type="mother">math<ex>ar</ex></term>. Ba cub<ex>aid</ex> immorro sin re h-airilliudh
m-<ps><fn>Bri<ex>gte</ex></fn></ps> .i. re <lb n="1203">deallr<ex>ad</ex> &ampersir;
re taitnium a h-oighi. Rucadh an ingen ac<ex>&eacute;t</ex>air iarna breith
cu mac <lb n="1204">marbh na <term type="queen">rigna</term>,
&ampersir; o ra-siact anal na h-ingine in mac ad-racht a bas.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1205">LUIDH iar sin in <term type="druid">drai</term>
cona <term type="bondmaid">chum<ex>ail</ex></term> &ampersir; <ex>con</ex>a <term type="daughter">ingin</term> i crich <pn type="province">C<ex>on</ex>nacht</pn>, &aacute;r do <lb n="1206"><on type="people">C<ex>on</ex>n<ex>ach</ex>tuibh</on> a <term type="mother">mh<ex>&aacute;thai</ex>r</term>, a <term type="father">ath<ex>air</ex></term> immorro don <pn type="province">Mum<ex>ain</ex></pn>.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1207">I n-araili laithi do-luid in <term type="bondmaid">cum<ex>al</ex></term> do bleagun a bo, &ampersir; for-facuib
an ingin <lb n="1208">'na h-oenar 'na cotl<ex>ud</ex> ina
tigh. At-conncat<ex>ar</ex> araili com- fhoicsig in tegduis i <lb n="1209">raibhe an ingen f<ex>or</ex> las<ex>a</ex>d, <ex>co n</ex>-d<ex>er</ex>na aen-breo dhi o
thal<ex>main</ex> co nem. IN tan <lb n="1210">tancat<ex>ar</ex> do cab<ex>air</ex> an tighi
ni ro artraig in tene, acht ro raids<ex>e</ex>t ba lan do <lb n="1211">rath
in Spir<ex>t</ex>a N<ex>oeimh</ex> an inghean. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1212">Laithi n-ann deisidh in <term type="druid">dr&aacute;i</term> <ex>con</ex>a <term type="bondmaid">chum<ex>ail</ex></term> i n-araile inadh, <ex>co n</ex>- aca<ex>tar</ex> in<lb n="1213">
cannadas bui f<ex>or</ex> cenn na h-ingine f<ex>or</ex> lasadh. O ro
sh&iacute;netar a lama cuige, <lb n="1214">n&iacute; ro artraigh an
tene. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1215">FEACHT ann ro cotail in <term type="druid">drai</term> <ex>co n</ex>-aca <num value="3">triar</num> <term type="cleric">cleir<ex>e</ex>c<ex>h</ex></term> ind etuighibh taitnem<ex>a</ex>c<ex>h</ex>aib,<pb n="37">
 <lb n="1216">cu ro imretar ola for cenn na h-ingine, cu ro
fhoirbhthighset ord in <lb n="1217">baitsi on beus gnathach. <num value="3">Tri</num> h-<term type="angel">ai<ex>n</ex>g<ex>il</ex></term>
insin. Adub<ex>air</ex>t an <num value="3rd">tres</num> <term type="angel">ai<ex>n</ex>g<ex>el</ex></term> risin <lb n="1218"><term type="druid">drai</term> ba h-e ainm na h-ingine<mls n="54rb" unit="folio">

<frn lang="la"><ps><rn type="saint">Sancta</rn>
<fn>Brigida</fn></ps></frn> .i. <ps><rn type="saint">noem</rn>
<fn>Brig<ex>i</ex>t</fn></ps>.  <lb n="1219">Ad-ra<ex>cht</ex> an <term type="druid">drai</term> &ampersir; ro innis inn&iacute; at-connaic.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1220">I n-araili lo ro-clos guth na naidhen oc
diucaire, &ampersir; iss <ex>ed</ex> ro raidh: <q><frn lang="la">Meum <lb n="1221">erit hoc</frn></q> .i. bidh leam so. O ro-chuala an <term type="druid">drai</term> sin iss <ex>ed</ex> ro raidh: <q>Comaillfid<ex>er</ex> <lb n="1222">inn&iacute; at-b<ex>eir</ex> an ingen .i. bidh leam an f<ex>er</ex>ann iar-
dain</q>, <frn lang="la">et</frn> iss <ex>ed</ex> on ro comhaill<ex>ed</ex>.  <lb n="1223">O ra-chualut<ex>ar</ex> aitreabhthaigh an f<ex>er</ex>uinn sin ro
fhuacratar in <term type="druid">drai</term> <lb n="1224">as in tir,
gu n-dech<ex>aid</ex>-siumh dochum a ath<ex>ar</ex>dha fein. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1225">Ro alt tra in <term type="holy virgin">noeim-ingen</term>-so .i. <ps><fn>Brig<ex>it</ex></fn></ps>, o
chomairbhirt bid ecsamail fria <lb n="1226">a comaosu, &aacute;ir
bithe ina cech n&aacute;idhi. Ni thoimhl<ex>et</ex>h biadh n-eisidan.  <lb n="1227">No frithbhruidheadh biadh in <term type="druid">druadh</term>
&ampersir; no sceidh<ex>ed</ex>. Ro imraith in <term type="druid">drai</term>
cidh <lb n="1228">ro m-bui an ingen. Doigh lais ba h-inglaine
&ampersir; corp<ex>a</ex>d a bhidh. Ro erbh iar sin <lb n="1229">bhoin n-o
dheirg do bleag<ex>un</ex> foleith do <ps><fn>Brig<ex>it</ex></fn></ps>, &ampersir;
ro leic bhannscail n-irisigh <lb n="1230">dia bleag<ex>un</ex>. Toiml<ex>et</ex>h an
ingen noebh sin, &ampersir; n&iacute; sceidh<ex>ed</ex>.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1231">Ro alt iarum an ingen noeb-sa gur' b&oacute;
timthiridh, <frn lang="la">et</frn> cech n&iacute; risi comhruicedh<lb n="1232">
a l-lamh no fhoirbreadh. No lesaigheadh na caercha: no
shasadh na h-elta: <lb n="1233">no bhiath<ex>ad</ex> na bochta. O
th&aacute;inic calmat<ex>us</ex> &ampersir; nert &ampersir; meit do
<ps><fn>Brig<ex>it</ex></fn></ps> accobhrastar <lb n="1234">te<ex>cht</ex> do
torruma a h-ath<ex>ar</ex>dha. Ro fhaidh in <term type="druid">drai</term>
te<ex>cht</ex>a co <ps><fn>Dub<ex>thach</ex></fn></ps> ar co <lb n="1235">tiss<ex>ed</ex>
ar cenn a <term type="daughter">inghine</term>. Tiaghait na te<ex>cht</ex>a
co <ps><fn>Dub<ex>thach</ex></fn></ps>, &ampersir; innisit fearta &ampersir; <lb n="1236">mirb<ex>uil</ex>i na ingine. Teit
<ps><fn>Dub<ex>thach</ex></fn></ps> &ampersir; ba fail<ex>id</ex> leis. Do-roine
in <term type="druid">drai</term> failti <lb n="1237">fris, &ampersir;
do-ratt a <term type="daughter">ingin</term> soer dh&oacute;. Tiagait
iar sin <ps><fn>Dub<ex>thach</ex></fn></ps> &ampersir;
<ps><fn>Bri<ex>git</ex></fn></ps> dia tir i crich <lb n="1238"><on type="people/dynasty">Ua bh-Failghi</on>, &ampersir; a <term type="foster-mother">muime</term> malle fria
<ps><fn>Brig<ex>it</ex></fn></ps>, cu ro ghab galar a <term type="foster-mother">muime</term> ar toidhe<ex>cht</ex>, <lb n="1239">cor'
faidh<ex>ed</ex> <ps><fn>Bri<ex>git</ex></fn></ps> &ampersir; ingen aile do
chuinghidh dighi do coirmm dh&iacute; co <lb n="1240">araile fer oca
n-d<ex>er</ex>nadh fl<ex>ed</ex> mhor. <ps><fn>Baethchu</fn></ps> a
ainm-sidhe. Do-rat era f<ex>or</ex> <ps><fn>Bri<ex>git</ex></fn></ps>.  <lb n="1241">Taraill <ps><fn>Bri<ex>git</ex></fn></ps> iar sin co araili top<ex>u</ex>r
gur' lin leastar as, &ampersir; ro beannach cu ro soudh <lb n="1242">i
m-blas corma, &ampersir; do-b<ex>er</ex>t dia <term type="foster- mother">muime</term>, &ampersir; ba oghshlan fo cedair. IN <corr sic="fleagh">fhleadh</corr> <lb n="1243">immorro ic&aacute;r'
h-eimdhed isi, tiag<ex>ur</ex> dia h-&oacute;l &ampersir; ni frith banna dhi.</p>
</div2>
<mls n="54va" unit="folio">
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1244">FEACHT da n-dechaid
<ps><fn>Dub<ex>thach</ex></fn></ps> ar tur<ex>us</ex> cu farcuibh <lb n="1245">a
<term type="daughter">ingin</term> ica mhucaib, co tanc<ex>a</ex>tar <num value="2">da</num> <term type="robber">meirl<ex>ech</ex></term> cuice, co
rucsat da thorcc don <lb n="1246">tred. O dho-chuat<ex>ar</ex> treall iar sin
<ex>con</ex>d-ric <ps><fn>Dub<ex>thach</ex></fn></ps> friu. Benais na muca <lb n="1247">dhibh. Do-thaet iarum co <ps><fn>Brig<ex>it</ex></fn></ps>, <q>In
marut na muca, a <term type="daughter">ingen</term></q>? ar
<ps><fn>Dub<ex>thach</ex></fn></ps>.  <lb n="1248"><q>Airim lat</q>, ar
<ps><fn>Bri<ex>git</ex></fn></ps>. Ro airimh <ps><fn>Dub<ex>thach</ex></fn></ps> na
muca, &ampersir; ni teasta na<ex>ch</ex> muc <lb n="1249">dibh. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1250">Nir' bho cian iar sin tainic <corr sic="aidhe">&aacute;ighe</corr> uasal do tigh
<ps><fn>Dub<ex>thaig</ex></fn></ps>, co n-d<ex>er</ex>nad<pb n="38">
 <lb n="1251">f&oacute;idhi d&oacute;, co tart<ex>a</ex>d coic
thocta saill<ex>e</ex> do <ps><fn>Bri<ex>git</ex></fn></ps> da m-berb<ex>ad</ex>. Do-choidh<lb n="1252">
<ps><fn>Dub<ex>thach</ex></fn></ps> am<ex>a</ex>ch. Do-thoet cu goirt
ellscothach isin tech co <ps><fn>Brig<ex>i</ex>t</fn></ps>. Do-rat <lb n="1253"><ps><fn>Bri<ex>git</ex></fn></ps> d&oacute; in coic<ex>e</ex>d to<ex>ch</ex>t
saille ar trocaire. Nir' bo saithech in cu dhe. Do-rat <lb n="1254"><ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps> tocht aili dhi. Doigh le-si ba
codl<ex>ud</ex> don aighidh &ampersir; n&iacute;r' eadh on.  <lb n="1255">Tainic <ps><fn>Dub<ex>thach</ex></fn></ps> &ampersir; ro raidh re
<ps><fn>Bri<ex>git</ex></fn></ps>: <q>In ro bhearbhais in t-saill &ampersir;
in marat <lb n="1256">na h-uronna</q>? <q>Airimh-si iat</q>, or si. Ro
&aacute;irimh <ps><fn>Dub<ex>thach</ex></fn></ps>. N&iacute; testa ni dhibh.<lb n="1257">
At-cuaid in <corr sic="&aacute;ighidh">t-&aacute;ighi</corr> do
<ps><fn>Dhub<ex>thach</ex></fn></ps> a n-do-roine
<ps><fn>Bri<ex>git</ex></fn></ps>. Ni ro chaithset na <lb n="1258">h-aighidh
in biadh-sin, &aacute;r ro bat<ex>ar</ex> eisinnraic, acht <corr sic="rofoghladh">ro fodhladh</corr> do bho<ex>c</ex>htaib <lb n="1259">&ampersir; aidhilcnech<ex>aib</ex>.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1260">FEACHT ann do-rothluigh araili bannscal irisech
co tis<ex>e</ex>d <ps><fn>Bri<ex>git</ex></fn></ps> le i <pn type="plain">Magh <lb n="1261">Life</pn>, &aacute;r ro bui coimhthinol <term type="synod">senaid</term> <pn type="province">Laig<ex>en</ex></pn> ann. Ro
foillsighedh d' <ps><rn type="bishop">esp<ex>oc</ex></rn> <lb n="1262"><fn>Ibhair</fn></ps> bai isin <term type="assembly">dail</term> <ps><fn>Muire Ingen</fn></ps> do the<ex>cht</ex>
isin <term type="assembly">dail</term>. Teit in bannscal <lb n="1263">arnamharech, &ampersir; <ps><fn>Bri<ex>git</ex></fn></ps> m<ex>ai</ex>ll<ex>e</ex>
fria, docum na dala. IS ann ro raidh <ps><rn type="bishop">esp<ex>oc</ex></rn> <lb n="1264"><fn>Ibhair</fn></ps>: <q>As i
so in <ps><fn>Mhuire</fn></ps> ad- <ex>con</ex>nac-sa</q>. Ro benn<ex>a</ex>c<ex>h</ex>sat
in uile shl&oacute;gh inhi <lb n="1265"><ps><rn type="saint">noemh</rn> <fn>Bri<ex>git</ex></fn></ps>, conad h-i
<ps><fn>Bri<ex>git</ex></fn></ps> <ps><fn>Muire</fn> <an>na <corr sic="gaeigel">n- Gaeid<ex>el</ex></corr></an></ps> o sin ille. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1266">IAr sin do-ch&uacute;aid
<ps><fn>Bri<ex>git</ex></fn></ps> do torruma a <term type="mother">m<ex>&aacute;tha</ex>r</term> bui i n-doeire. IS amlaid <lb n="1267">ro bhui in <term type="mother">m<ex>&aacute;thai</ex>r</term> a n-
indlobrai ara cind-si, &ampersir; bui f<ex>or</ex> airghi, &ampersir; <num value="12">da bai dhec</num> <lb n="1268">aice, &ampersir; si oc tinol
ime. Ro fhoghuin immorro an <term type="daughter">ingen</term> co
h-um<ex>ail</ex> tar eis a <lb n="1269"><term type="mother">m<ex>&aacute;tha</ex>r</term>, &ampersir; ro gabh f<ex>or</ex>
leasug<ex>ud</ex> na h-airghi. In maisdr<ex>ed</ex> do-ghnith no rannadh a <lb n="1270">n-<num value="12">dibh cuibhrennaibh dec</num> i n-anoir in
<num value="12">da <term type="apostle">esb<ex>al</ex></term> dec</num> in
Coimdh<ex>ed</ex>, &ampersir; ro shuidhig<ex>e</ex>d <lb n="1271">in <num value="13th">treas cuibrinn dec</num><mls n="54vb" unit="folio">

cu m-ba mo in&aacute;s cech cuibhrenn i n-anoir <lb n="1272"><ps><fn>Crist</fn></ps>, &ampersir; do b<ex>er</ex>eadh do bochtuibh
&ampersir; do <corr sic="aidheadhuib">aigheadhuib</corr>. Ar
at-b<ex>er</ex>eadh-si <lb n="1273">bidh <ps><fn>C<ex>rist</ex></fn></ps> i
p<ex>er</ex>soin cech <corr sic="aidhedh">aighedh</corr> irisigh. Ba
h-ingn<ex>a</ex>d lesin m-<term type="herdsman">b&uacute;achail</term> sin<lb n="1274">
c<ex>o n</ex>-d<ex>e</ex>c<ex>haid</ex> la do acall<ex>aim</ex> in <term type="druid">druadh</term>. Ro fhiafr<ex>aig</ex> in <term type="druid">drai</term> &ampersir; a <term type="wife">ben</term>:
<q>In maith <lb n="1275">leasaighi<ex>us</ex> an ingen</q>? Tainic ann na
bu. <q>IS maith</q>, ar an <term type="herdsman">buach<ex>ail</ex></term>. <q>Am <lb n="1276">buidhech-sa
cipinn<ex>us</ex> &ampersir; at reamra na laeigh</q>, ar ni ro-lamhair
cassait <ps><fn>Bri<ex>gte</ex></fn></ps> <lb n="1277">'na
h-ecmais. Do-chuaidh in <term type="druid">drai</term> &ampersir; a
<term type="wife">sheitig</term> don airghi, &ampersir; r<ex>us</ex>c mor leo
a <lb n="1278">rabhutar <num value="18">ocht n-duirnn dec</num> dia
lin<ex>a</ex>d do im. Do-rine <ps><fn>Bri<ex>git</ex></fn></ps> foilti friu,
&ampersir; <lb n="1279">ro innail a cosa, &ampersir; do-rat biadh
dhoibh. IS ann adub<ex>air</ex>t <term type="wife">s&eacute;itigh</term> in<lb n="1280">
<term type="druid">druadh</term> re
<ps><fn>Bri<ex>git</ex></fn></ps>: <q>IS do thancam<ex>ur</ex> dia fhis in ro gab
greim inni <lb n="1281">ro h-erb<ex>ad</ex> friut. Cid fil ocut do im</q>? Ni
raibhi immorro aici-si ind erluime <lb n="1282">acht tor<ex>a</ex>d cu leith
maist<ex>e</ex>rtha. Do-chuaidh iar sin <ps><fn>Brig<ex>it</ex></fn></ps> isin
cuil<ex>i</ex>, &ampersir; <lb n="1283">iss <ex>ed</ex> ro raidh:

<text type="poem">
<body>
<lg n="1" type="verse">
<lb n="1284">
<l>A MO <term type="overking">ruire</term>-sea</l>
<lb n="1285">
<l>conic inna h-uili-sea</l>
<pb n="39">
<lb n="1286">
<l>bennuch, a Dhe, nuall gan gheis,</l>
<lb n="1287">
<l>cot laim dheis mo cuili-se!</l>
</lg>
<lg n="2" type="verse">
<lb n="1288">
<l>Mo chuili-sea!</l>
<lb n="1289">
<l>cuile Fiadhat finn,</l>
<lb n="1290">
<l>cuili ro benn<ex>a</ex>c<ex>h</ex> mo <term type="king">R&iacute;</term>,</l>
<lb n="1291">
<l>cuile ica m-b&iacute; imm.</l>
</lg>
<lg n="3" type="verse">
<lb n="1292">
<l>Tic <ps><fn>Mac Muire</fn></ps> mo chara</l>
<lb n="1293">
<l>du bennach<ex>ad</ex> mo chuile,</l>
<lb n="1294">
<l><corr sic="flaithe">flaith</corr> in dom<ex>ain</ex> co h-imeal</l>
<lb n="1295">
<l>ron-be immet la suidhe.</l>
</lg>
</body>
</text><lb n="1296">
<frn lang="la">Et</frn> t<ex>u</ex>c leath tor<ex>a</ex>d maistirtha
aniar. Ro fhaitbheastar <term type="wife">ben</term> in <term type="druid">druadh</term>, &ampersir; iss <ex>ed</ex> <lb n="1297">ro raidh:
<q>IS maith do linadh ruisc mhoir in cobhes ime- sea</q>. <q>Linaidh<lb n="1298">
bhur r&uacute;sc</q>, ar <ps><fn>Bri<ex>git</ex></fn></ps>,
<q>&ampersir; do-bera Dia n&iacute; inn</q>. No theigheadh si beo<ex>us</ex>
ina <lb n="1299">cuil<ex>i</ex> &ampersir; do-b<ex>er</ex>ead leath tor<ex>ad</ex> gacha
fechtais le aisdi, &ampersir; do-gheibedh rann dona <lb n="1300">rannuibh &uacute;t ag dul siar. Dia tucdais dano a raibhi do
rus- cuibh oc <on type="people">f<ex>er</ex>uibh <lb n="1301">Mum<ex>an</ex></on> di
no linf<ex>a</ex>d iat uile. Ro adhamhr<ex>ai</ex>g an <term type="druid">drai</term> &ampersir; a <term type="wife">ben</term> an
fhirt ad-conncat<ex>ar</ex>.  <lb n="1302">IS ann at-b<ex>er</ex>t in <term type="druid">drai</term> re <ps><fn>Bri<ex>git</ex></fn></ps>: <q>In
t-imm-sea &ampersir; na bu ro blighis <lb n="1303">eadpruim-si duit,
<frn lang="la">et</frn> ni bhia og foghnam dam- sa, acht foghuin don
Choimdh<ex>idh</ex></q>.  <lb n="1304">Ro raidh <ps><fn>Bri<ex>git</ex></fn></ps>:
<q>B<ex>er</ex>-si na bu, &ampersir; tuc dam-sa soer<uncl resp="WS">i</uncl> mu <term type="mother">mh<ex>&aacute;tha</ex>r</term></q>. Do-raidh <lb n="1305">in
<term type="druid">drai</term>: <q>Ac sud do <term type="mother">m<ex>&aacute;thai</ex>r</term> soer dhuit &ampersir; na ba,
&ampersir; cibedh at-b<ex>er</ex>a do-g<uncl resp="WS">&eacute;nsa</uncl></q>.</p>
</div2>
<mls n="55ra" unit="folio">
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1306"><corr sic="rofhoghuil">Ro fhodhuil</corr>
<ps><fn>Brighit</fn></ps> iar sin na bu do bhochtaibh &ampersir; aid-
hilcnech<ex>aib</ex>, <lb n="1307">&ampersir; do-baistedh in <term type="druid">drai</term>, &ampersir; ba h-irisech &ampersir; ba i
comhuite<ex>cht</ex> <ps><fn>Brighdi</fn></ps> co a bhas. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1308">Tainic <ps><fn>Bri<ex>git</ex></fn></ps> iar sin
&ampersir; a <term type="mother">m<ex>&aacute;thai</ex>r</term> le co tegh a
h-<term type="father">athar</term>. Cacha bh-faghbhaitis <lb n="1309">immorro a lamha-si do <corr sic="chrugh">chrudh</corr>
&ampersir; bhiadh &ampersir; airilliudh a h-<term type="father">ath<ex>ar</ex></term> do- b<ex>er</ex>eadh do <lb n="1310">bhochtaibh
&ampersir; aidilcnech<ex>aib</ex> in Coimdh<ex>ed</ex>, cur' bh&oacute; dimdhuch a
h-<term type="father">ath<ex>air</ex></term> dhi <lb n="1311">aire sin, cu ro
acobhrastar a reic na h-i <ps><rn type="saint">noemh</rn>
<fn>Brighdi</fn></ps>. Luidh i carbat &ampersir; a <lb n="1312"><term type="daughter">ingen</term> malle fris, &ampersir; adub<ex>air</ex>t:
<q>N&iacute; ar anoir n&aacute; ar <corr sic="chataigh">chataidh</corr> duit dot-b<ex>er</ex>ur isin <lb n="1313">carp<ex>ut</ex>, acht is dod breith dot reic &ampersir; do bleth
bron do <ps><fn>Dhunl<ex>aing</ex></fn></ps> mac <ps><fn>Enna</fn></ps>, <lb n="1314">do <term type="king">righ</term> <pn type="province">Laig<ex>en</ex></pn></q>. O rancat<ex>ar</ex> co dun in <term type="king">righ</term>, luid <ps><fn>Dubht<ex>a</ex>c<ex>h</ex></fn></ps> isin
n-dun c<ex>us</ex>in <lb n="1315"><term type="king">righ</term> &ampersir;
f&aacute;cbhais a <corr sic="cladium">claidhiub</corr> i bh-fail
<ps><fn>Bri<ex>gte</ex></fn></ps> isin carp<ex>ut</ex>. Do-thoet clamh co <lb n="1316"><ps><fn>Brighit</fn></ps>, &ampersir; aitchidh ainm n-De re
<ps><fn>Bri<ex>git</ex></fn></ps> um n&iacute; do tab<ex>air</ex>t do. Tairb<ex>er</ex>idh<lb n="1317">
<ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps> <corr sic="cladium">claidiub</corr> a h-<term type="father">ath<ex>ar</ex></term>
dh&oacute;. Raidhidh <ps><fn>Dub<ex>thach</ex></fn></ps> risin <term type="king">righ</term> iar toid- he<ex>cht</ex> <lb n="1318">anunn: <q>In
cennechtha mh' <term type="daughter">ingen</term> d&iacute;m</q>?
<q>Cidh ara reccai h-<term type="daughter">ingin</term> fein</q>? ar<lb n="1319">
<ps><fn>Dunl<ex>aing</ex></fn></ps>. <q>Ni <ex>anse</ex></q>, ar
<ps><fn>D<ex>ubthach</ex></fn></ps>, <q>ar bheith ac reic mh' indmhais
&ampersir; ica <lb n="1320">thabairt do droch-dhainibh
truagha</q>. <q>Tucthar cucainn con n- fhacamar</q>, ar<pb n="40">
 <lb n="1321"><ps><fn>Dunlang</fn></ps>. Teit
<ps><fn>Dub<ex>thach</ex></fn></ps> ara ceann. O rainic do bhai oc feg<ex>a</ex>d in
charbait ocus <lb n="1322">ni <corr sic="fhacaidh">fhacai</corr> a
<corr sic="claidium">cl<ex>aid</ex>iub</corr>. Ro fhiafr<ex>aig</ex> do
<ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps> cid do-roine don cl<ex>aidib</ex>.  <lb n="1323"><q>Do-r<ex>a</ex>t<ex>us</ex></q>, ar <ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps>, <q>do
bhocht tainic dom <corr sic="ghuighi">ghuidhi</corr></q>. Ro fhergaigh
<ps><fn>Dub<ex>thach</ex></fn></ps> <lb n="1324">gu mor friasi ar an
cl<ex>aideb</ex> do tab<ex>air</ex>t i l-leth n-aili. O thainic
<ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps> <lb n="1325">i fiadhn<ex>us</ex>i in <term type="king">rig</term> raidhis in <term type="king">ri</term>: <q>Cidh
ara n-gatai <corr sic="crogh">crodh</corr> &ampersir; airilliud
h-<term type="father">ath<ex>ar</ex></term>, <lb n="1326">&ampersir; anas
mesa ann, cidh ara t<ex>u</ex>cuis in cl<ex>aideb</ex> i l- l<ex>et</ex>h n-aile</q>? IS
ann ro raidh <lb n="1327"><ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps>: <q>Ro-fhit<ex>ir</ex>
<ps><fn>Mac na h- Ingine</fn></ps>, diamadh leam-sa do comm<ex>us</ex>-sa cot
uile <lb n="1328">innmh<ex>us</ex> &ampersir; cot <pn type="province">Laighnibh</pn> uile do-bherainn don Coimd<ex>id</ex> na
n-dulai</q>. Do-raidh <lb n="1329">an <term type="king">ri</term> re
<ps><fn>Dub<ex>thach</ex></fn></ps>: <q>Ni comadhais d&uacute;n cunnradh na
h-inghine-sea, &aacute;r is uaisli <lb n="1330">a h-airilliudh fiadh
Dia inn&aacute;mne</q>. C<ex>on</ex>ud amluidh sin ro soerudh
<ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps> dia <lb n="1331">d&aacute;ire.</p>
</div2>
<mls n="55rb" unit="folio">
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1332">Nir' bo c&iacute;an iar sin cu t&aacute;inic
araile fer sochenelach go <ps><fn>Dub<ex>thach</ex></fn></ps> <lb n="1333">do
chuingidh a <term type="daughter">ingine</term>. Ba tol do
<ps><fn>Dub<ex>thach</ex></fn></ps> &ampersir; dia macuibh in n&iacute;
sin. Ro opastar <lb n="1334"><ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps>
immorro. Do-raidh <term type="brother">brathuir</term> dia <term type="brother">braithribh</term> ria- si: <q>IS esbach in <lb n="1335">t-suil gl<ex>an</ex> fil at cind-sa gana beith f<ex>or</ex> adhart i
bh-fail fhir eicin</q>. <q>Ro-fhit<ex>ir</ex> <lb n="1336"><ps><fn>Mac na
h-Inghine</fn></ps></q>, ar <ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps>, <q>ni beodha
dhun massi do-b<ex>eir</ex> pudhur f<ex>o</ex>ruinn</q>!  <lb n="1337">Do-rat iarum
a mer f'on suil <ex>co n</ex>as-tall as a cinn, cu m-bui f<ex>or</ex> a <corr sic="gruaigh">gruaidh</corr>.  <lb n="1338">O 't-connaic
<ps><fn>Dub<ex>thach</ex></fn></ps> &ampersir; a <term type="brother">braithre</term> sin ro gheallsat nach ebertha ria-si
dul co f<ex>er</ex>, <lb n="1339">acht an f<ex>er</ex> budh mhaith le fein. Tuc
<ps><fn>Brig<ex>it</ex></fn></ps> annsin a d<ex>er</ex>nainn fria a rosc &ampersir;<lb n="1340">
slanaighter fo ch&eacute;tair.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1341">LUID <ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps> &ampersir;
araili ogha maille fria do ghab<ex>ail</ex> chaille o <ps><rn type="bishop">esp<ex>oc</ex></rn> <fn>Mel</fn></ps> i <lb n="1342"><pn>Telcha
Mhidhe</pn>. Ba faeil<ex>id</ex> sein friu. Anais <ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps>
f<ex>or</ex> umhaloit co m-bad h-i <lb n="1343"><corr sic="deiginach">d&eacute;idhin<ex>a</ex>c<ex>h</ex></corr> for a tartta
caille. At-racht col<ex>uma</ex> <corr sic="teinntighi">teintidhi</corr> dia
cinn cu <lb n="1344">clethe na h-ecalsa. IS ann ro raidh <ps><rn type="bishop">esp<ex>oc</ex></rn> <fn>Mel</fn></ps>: <q>Tair, a <ps><rn type="saint">noem</rn> <fn>Bri<ex>git</ex></fn></ps>, co <lb n="1345">ro
sentar caille f<ex>or</ex> do chenn riasna h-oghuibh aili</q>. IS edh do-rala
ann tria <lb n="1346">grasa in Sp<ex>irto</ex> N&oacute;<ex>imh</ex> gradh n-<term type="bishop">esbuic</term> do eirleghiunn f<ex>or</ex>
<ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps>. As-b<ex>er</ex>t <lb n="1347"><ps><fn>Mac
Caille</fn></ps> nar' bho ord gradh n-<term type="bishop">esp<ex>uic</ex></term> f<ex>or</ex> bannscail. Adubhairt <ps><rn type="bishop">esp<ex>oc</ex></rn> <fn>Mel</fn></ps>: <lb n="1348"><q>Ni leam
a comm<ex>us</ex>. O Dhia do-rat<ex>a</ex>d in anoir-sin do
<ps><fn>Bri<ex>git</ex></fn></ps> seo<ex>c</ex>h cach <lb n="1349">m-bannscail</q>,
<ex>con</ex>idh anoir <term type="bishop">esp<ex>uic</ex></term> do-b<ex>er</ex>at <on type="people:Irish">fir Eir<ex>enn</ex></on> do <term type="coarb">comarba</term> <ps><fn>B<ex>rigte</ex></fn></ps> o sin <lb n="1350">ille. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1351">I n-<num value="8th">ochtmadh</num> uath<ex>aid</ex>
ro genair <ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps>, i cedain sainriudh: i n-<num value="18th">ochtm<ex>a</ex>d <lb n="1352">dec</num> ro gabh caille: i n-<num value="88th">ochtm<ex>a</ex>d .lxxx.</num> do-choidh docum nime: i n-<num value="8th">ochtm<ex>a</ex>d</num> <lb n="1353">ro coisecradh
<ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps> fo lin <num value="8">ocht</num> m-biaidi
in t-soiscela ro comallastar, &ampersir; biaid <lb n="1354">in
trocaire do-roega <ps><fn>Br<ex>igit</ex></fn></ps> dib-saidhe. </p>
</div2>
<pb n="41">
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1355">FEACHT o ro chomfhoicsigh
sollam<ex>an</ex> na casc duthracair tria dhesheirc <lb n="1356">coirm do
denamh dona h-<ex>ec</ex>alsaibh imdhaibh ro bat<ex>ar</ex> impe, <frn lang="la">et</frn> ro bhui t<ex>er</ex>ca <lb n="1357">arbha in inbhuidh-sin
h-i <pn type="kingdom">Midhe</pn>, &ampersir; ni ro thecht
<ps><fn>Br<ex>igit</ex></fn></ps> acht <num value="1">oen</num>-criathar
bracha.  <lb n="1358">Ni rabhutar dano<mls n="55va" unit="folio">

leastair ac muinnt<ex>ir</ex> <ps><fn>Br<ex>igte</ex></fn></ps>, acht <num value="2">da</num> lothar.  <lb n="1359">Do-ratsat a m-braich isin
<num value="2nd">dara</num> lothar. Ro linsat araile don chuirm. <corr sic="rofoghlad">Ro fodhlad</corr> <lb n="1360">iar sin o
<ps><fn>Br<ex>igi</ex>t</fn></ps> in chuirm do <num value="17">.uii. n-ecalsaibh dec</num> bh-<pn type="kingdom">Fer
Tulach</pn>, cu <lb n="1361">ro fherastar toradh in <num value="1">oen</num>-mheich bracha iat tre <corr sic="shoshorrtan">shobharthan</corr> <ps><fn>Bri<ex>gte</ex></fn></ps> o <lb n="1362">chaplait co minchaisc. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1363">FECHT ann do-luidh araile clamh co
<ps><fn>Br<ex>igit</ex></fn></ps> do chuinghidh bh&oacute;. Do-raidh <lb n="1364"><ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps> ris: <q>Cia dhibh is ferr lat,
b&oacute; do breith leat, no h-&iacute;c don claimhe</q>?  <lb n="1365">Do-raidh in clamh ba ferr leis a &iacute;cc on cl<ex>aim</ex>i ina
do- b<ex>er</ex>tha <term type="kingship">righi</term> in dom<ex>uin</ex> <lb n="1366">d&oacute;. Do-roine <ps><fn>Br<ex>igit</ex></fn></ps> ern<ex>aig</ex>hthi
co Dia, cu ros-&iacute;c in clamh, &ampersir; ro fhoghuin <lb n="1367">do <ps><fn>Br<ex>igit</ex></fn></ps> iar sin.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1368">ARAILE <term type="nun">caill<ex>ech</ex></term> do
muinnt<ex>ir</ex> <ps><fn>Br<ex>igte</ex></fn></ps> do-rala a n-galar trom cu ro
mhianaigh <lb n="1369">leamhlacht. Ni tharla bo isin recleis ind
inbhaidh-sin, cu ro linadh leastar lan <lb n="1370">d' uisce do
<ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps>, cu ros-bennach, cu ro soudh i
l-leamhnacht. do-rat don <lb n="1371"><term type="nun">caill<ex>ig</ex></term>
&ampersir; ba h-oghshlan h-i fo cedair. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1372">O dho-cuaid immorro clu &ampersir;
oirrdherc<ex>us</ex> <ps><fn>B<ex>rigte</ex></fn></ps> fo <pn type="country:Ireland">Eir<ex>inn</ex></pn>, tanc<ex>a</ex>dar <num value="2">da</num> <lb n="1373">dhall do <on type="people:Britons">Br<ex>et</ex>naibh</on> &ampersir; clam ica remthus dia
n-&iacute;c co <ps><fn>Br<ex>igit</ex></fn></ps>. Do-raidh
<ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps>: <lb n="1374"><q>B&iacute;dh imuigh colleic
cu ro a in ceileabhr<ex>ad</ex></q>, &aacute;r deinmnedhaigh iat-sein.  <lb n="1375"><q>Ro &iacute;cais daine dot cheniul fein an&eacute;,
&ampersir; n&iacute; ro fuirighis cen co n-icai sinne <lb n="1376">inniu</q>. Do-righne <ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps> ern<ex>aig</ex>thi,
&ampersir; ro h-&iacute;ctha a <num value="3">triur</num> fo
c<ex>&eacute;t</ex>air.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1377">O ro f<ex>or</ex>bhudh soll<ex>aman</ex> na casc
do-fhiafr<ex>aig</ex> <ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps> dona h-inginaib in <lb n="1378">roibhi <corr sic="fuigheall">fuidheall</corr> acu o linn na
cascc. Do-raidhset na h-ingena: <q>Do-b<ex>er</ex>a Dia</q>, <lb n="1379">ol
siat. IS annsin tainic <num value="2">dias</num> ingen istech,
&ampersir; drongl<ex>ac</ex>h lan d' uisci leo.  <lb n="1380"><q>Ro-fhitir
<ps><fn>Mac na h-Ingine</fn></ps> ata maith ann</q>, ol
<ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps>. Doigh le-si com<ex>a</ex>d <lb n="1381">coirm. Amal adub<ex>air</ex>t si sin ro soud a coirm toghuidi fo
cedair. Do-ratad <lb n="1382">iar sin d' <ps><rn type="bishop">esp<ex>oc</ex></rn> <fn>Mel</fn></ps> &ampersir; dona h-oghuibh
arcena. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1383">ISANn aimsir c<ex>&eacute;t</ex>na tainic galar sula
do <ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps>, &ampersir; ba tiachair le a cenn <lb n="1384">cu mor. O ro-chuala <ps><rn type="bishop">esp<ex>oc</ex></rn>
<fn>Mel</fn></ps> sin, iss <ex>ed</ex> ro raidh: <q>Tiagham aroen do <lb n="1385">cuingidh <term type="physician">legha</term><mls n="55vb" unit="folio">

cu rot-l&eacute;ict<ex>er</ex> f<ex>or</ex>t cenn</q>. Do-raidh
<ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps>: <lb n="1386"><q>Min b<ex>a</ex>dh anumhaloit
d<ex>ui</ex>t-si, ni bhudh ail dam-sa <term type="physician">liaigh</term>
c<ex>or</ex>pdai etir, acht <lb n="1387">araidhe do-ghenam ann&iacute;
at-b<ex>er</ex>a-sa</q>. O ro bat<ex>ar</ex> oc imthe<ex>cht</ex> do-rochair
<ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps> <lb n="1388">as a carp<ex>ut</ex> co tarla a cenn
fria cloich cu ro crechtnaig<ex>e</ex>d cu mor &ampersir; cu ro theip<ex>er</ex> <lb n="1389">in fhuil. Ro h-icta dano don fuil-sin di bannsc<ex>ail</ex>
amhlabrai ro bat<ex>ar</ex> f<ex>or</ex> in<pb n="42">
 <lb n="1390">conair. Do-rala dhoibh iar sin f<ex>or</ex> a set in
<term type="physician">liaigh</term> ica rabhatar iarraidh.  <lb n="1391">O ro fhegh-sidhe in crecht at-bert: <q>Ni ro chuingea-sa
<term type="physician">liaigh</term> aili o so amach <lb n="1392">acht
in <term type="physician">liaigh</term> rot-&iacute;c don cur-sa;
&aacute;r cia no bheitis <term type="physician">leagha</term> <pn type="country:Ireland">Eir<ex>enn</ex></pn> icot leighi<ex>us</ex> <lb n="1393">n&iacute; dingnidis ni bhudh fherr</q>, <ex>cona</ex>d amhlaid sin
ro slanaighedh <ps><fn>Bri<ex>git</ex></fn></ps>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1394">FECHT ann do-rala <term type="king">ri</term>
<pn type="kingdom">Teafa</pn> i comfhocraibh doibh ar <corr sic="fleigh">fleidh</corr>. Bai leastar <lb n="1395">cumdachtta i
l-laim in <term type="king">righ</term>. Gabhais araile fer anfhaitech
as a laimh cu <lb n="1396">torchair <ex>co n</ex>-d<ex>er</ex>na blogha
dhe. Do-gabhadh an fer la <term type="king">righ</term> <pn type="kingdom">Tefa</pn>. Do-choidh <lb n="1397"><ps><rn type="bishop">esp<ex>oc</ex></rn> <fn>Mel</fn></ps> dia cuing- hidh
&ampersir; ni h-etas on <term type="king">righ</term> acht a bhas,
<ex>co</ex> n-atuigh <lb n="1398"><ps><rn type="bishop">esp<ex>oc</ex></rn>
<fn>Mel</fn></ps> in leastar m-brisde &ampersir; t<ex>u</ex>c leis co
<ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps>. Do-rat <ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps> a h-anal<lb n="1399">
uime &ampersir; <corr sic="rohathnuaidhed">ro h-
athnuaighed</corr> a cruth ba ferr. Rucadh iar sin don <term type="king">righ</term>, &ampersir; <lb n="1400">ro fuaslaic<ex>e</ex>d in
cim<ex>bid</ex>. <frn lang="la">Et</frn> adub<ex>air</ex>t <ps><rn type="bishop">esp<ex>oc</ex></rn> <fn>Mel</fn></ps>: <q>Ni h-oram-sa do-roine
Dia <lb n="1401">an firt-sa, acht ar <ps><fn>Bri<ex>git</ex></fn></ps></q>.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1402">FEACHT ann do-dhech<ex>aid</ex>
<ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps> do thigh araile oighi
.i. <ps><fn>Brighit</fn></ps> <term type="daughter">ingen</term> <lb n="1403"><ps><fn>C<ex>on</ex>aille</fn></ps> insin. In t-uisq<ex>u</ex>i do-r<ex>a</ex>tadh
dara cosaibh do <ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps> iar taidhe<ex>cht</ex> <lb n="1404">ro &iacute;c araili &oacute;gh ro bai istigh a n-gal<ex>ar</ex>. O
dho- chuad<ex>ur</ex> immorro <ps><fn>Brighit</fn></ps> <ex>con</ex>a <lb n="1405">h-oghuibh do chaithium a proinne ro ghab
<ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps> f<ex>or</ex> fegadh na m&eacute;isi co fada.  <lb n="1406">Ro fhiafr<ex>aig</ex> an <ps><fn>Brig<ex>i</ex>t</fn></ps> aile: <q>Cid
rathaigi-sea</q>? Do-raidh <ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps>: <q>At-ciu <lb n="1407">Dem<ex>an</ex> f<ex>or</ex> in meis</q>. <q>Ro badh maith leam-sa a fhaic-
sin</q>, ar an ogh aile.  <lb n="1408"><q>Tab<ex>air</ex> crois
<ps><fn>Crist</fn></ps> ar h-ag<ex>aid</ex> &ampersir; ar do shuil<ex>ib</ex></q>,
ol <ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps>. Do-rat in ogh, &ampersir; <lb n="1409">do-connaic-si in Satan re toeb na meisi, a chenn sis
&ampersir; a cosa s<ex>uas</ex>, a dhe &ampersir; a <lb n="1410">lasair as a
craes &ampersir; as a shroin. Ro raidh <ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps>:
<q>Tab<ex>air</ex> freacra duin, a <lb n="1411">Diab<ex>uil</ex></q>! </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1412"><q>Ni chumngaim, a <term type="nun">chaill<ex>ech</ex></term></q>! ar an Dem<ex>an</ex>,<mls n="56ra" unit="folio">

<q>gan fregra <lb n="1413">duit, a coimeduidhe timnai De, &ampersir; a
trocaireach fri bochto &ampersir; fri muindtir <lb n="1414">an
Choimdhedh</q>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1415"><q>INdis duinn iarum</q>, ar
<ps><fn>Br<ex>igit</ex></fn></ps>, <q>cid dia tangais cugaind 'nar <lb n="1416"><term type="nun">caillech<ex>aib</ex></term></q>? </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1417"><q>Araile og craibdech fil sund</q>, ar
Deam<ex>an</ex>, <q>is 'na coimiteacht atussa <lb n="1418">ag f<ex>ur</ex>ail leisce
&ampersir; mai<ex>n</ex>deachtn<ex>aig</ex>e uirre</q>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1419">Adub<ex>air</ex>t <ps><fn>Br<ex>igit</ex></fn></ps> frisin
oig h-isin: <q>Tabair cros <ps><fn>Crist</fn></ps> tar th' ag<ex>aid</ex>
&ampersir; <lb n="1420">tar do t-shuilib</q>. Do-ratt fo
cetoir. At-condairc an og an torathar n-granna.  <lb n="1421">Ros-gab
ecla mor an og o at-condairc an Demon. Adub<ex>air</ex>t
<ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps>: <q>Cidh <lb n="1422">ara n-imghaibhe in
<term type="fosterling">dalta</term> ic&aacute; tai leasug<ex>ud</ex> fria re
cian</q>? Do-righne inn <lb n="1423">ogh aithrighi iar sin, &ampersir;
ro h-icadh on Dem<ex>on</ex>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1424">Araile bannscal t<ex>u</ex>c r&uacute;sc lan d'
ubhluibh co <ps><fn>Br<ex>igit</ex></fn></ps>. IS annsin do-ralad<ex>ur</ex><pb n="43">
 <lb n="1425">claimh ic faighdhe ubhall co
<ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps>. Do-raidh <ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps>:
<q>Tab<ex>air</ex> dhoibh na <lb n="1426">h-ubla</q>. O 't-cual<ex>a</ex> in
bannscal sin ruc a rusc uball chuice, &ampersir; is <ex>ed</ex> ro raidh: <lb n="1427"><q>Duit-si fein t<ex>u</ex>cas-sa na h-ubla &ampersir; ni do chlam-
haibh</q>. Ba tocradh do <ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps> <lb n="1428">tairmeasc na h-almsaine uimpe, &ampersir; ro mall<ex>ach</ex> na
cronna dia tuc<ex>a</ex>d. O rainic <lb n="1429">in bannsc<ex>al</ex> da tigh ni
fhuair <num value="1">oen</num>-ubhull ina h-ithlainn giar' bh&oacute;
lan in tan <lb n="1430">ro fhacuibh &ampersir; bat<ex>ar</ex> etairthigh o
sin immach. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1431">FEACHT ann do-luidh <ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps>
co <pn type="kingdom">Tefa</pn>, &ampersir; sloigh mora 'na
comhaideacht, <lb n="1432">&ampersir; <num value="2">d&aacute;</num>
clamh 'na <corr sic="diaigh">diaidh</corr> cu tarla deabh<ex>aid</ex>
etarra. In tan rob ail do clamh <lb n="1433">dibh araile do bhual<ex>ad</ex>
ro shec a lamh uasa &ampersir; ro crap lamh indalanai.  <lb n="1434">Do-rons<ex>a</ex>t aithrighi iarum &ampersir; ros-&iacute;c
<ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps> dia claimhe. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1435">Do-chuaidh <ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps> co araili
ecl<ex>ais</ex> a t&iacute;r <pn type="kingdom">Thefa</pn> do
cheileabhr<ex>ad</ex> na casc.  <lb n="1436">Do-raid <term type="abbess erenagh">ban-airchinnech</term> na h- ecalsa fria h-inghenaibh neach
dhibh do umhaloit <lb n="1437">dia dhard&aacute;in cennla dona
senoiribh &ampersir; dona dainib fannaibh inlobhraibh <lb n="1438">bat<ex>ar</ex> isin recl<ex>es</ex>. Ni frith nech dhibh don
umhaloit. Do-raidh <ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps>: <lb n="1439"><q>Do-gensa an&iacute;u in um<ex>al</ex>oit</q>. <num value="4">Cethrar</num> do dhainibh galair bat<ex>ar</ex> isin recl<ex>es</ex> <lb n="1440">.i. anbhfabrachta &ampersir; dasachtach &ampersir; dall
&ampersir; clamh, &ampersir; do-righne <ps><fn>Br<ex>igit</ex></fn></ps> a
fos a <lb n="1441"><num value="4">cethrar</num>, &ampersir; ro h-ictha
o gach teidm bui f<ex>orr</ex>u. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p></p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1442">FEACHT ann do-chuaidh
<ps><fn>Br<ex>igit</ex></fn></ps> i n-araile tech<mls n="56rb" unit="folio">

for <corr sic="aidhighecht">&aacute;ighidhe<ex>cht</ex></corr>.  <lb n="1443">Do-rala <ex>co n</ex>-dech<ex>aid</ex> in muinnt<ex>er</ex> uili immach acht <num value="1">aen</num>-ghilla b<ex>e</ex>c <lb n="1444">anbhfhab<ex>ra</ex>cta,
&ampersir; se balbh, &ampersir; n&iacute; fhit<ex>ir</ex>
<ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps> a bheith amlaid. IS ann <lb n="1445">tancat<ex>ar</ex> <corr sic="&aacute;idhig">&aacute;ighid</corr> co
<ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps> isin tech do chuingidh
bh&iacute;dh. Do-fhiafr<ex>aig</ex> <lb n="1446"><ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps>
don gilla bhalbh &uacute;t, c&aacute;it i raibhi eochair na
cuil<ex>e</ex>. Do-raidh in gilla: <lb n="1447"><q>ro-fhetar-sa baile i
ta</q>. Do-raidh <ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps>: <q>Eirg &ampersir;
tab<ex>air</ex> damh</q>. Ro eirigh <lb n="1448">fo chedair &ampersir; ro
timthirigh do na <corr sic="haideghaibh">h-&aacute;igedhaibh</corr>.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1449">IS AND do-rala coimthinol bh-<on type="people:Irish">fer n- Eir<ex>enn</ex></on> i <pn type="royal site">Tailltin</pn>, airm i raibhe <ps><fn>Patraic</fn></ps> <lb n="1450">&ampersir; <term type="synod">senadh</term> <pn type="country:Ireland">Eir<ex>enn</ex></pn> uime. Do-cuat<ex>ar</ex> docum na <term type="assembly">dala</term> <ps><fn>Bri<ex>git</ex></fn></ps> &ampersir;
<ps><rn type="bishop">esp<ex>oc</ex></rn> <fn>Mel</fn></ps>, <lb n="1451">&ampersir; fuarat<ex>ar</ex> caingin doil<ex>ig</ex> ara cinn 'san <term type="assembly">oir<ex>echtus</ex></term> .i. araile ben ruc leanbh ann, <lb n="1452">&ampersir; is <ex>ed</ex> ro raidh, cor' bh&oacute; la h-<ps><rn type="bishop">esp<ex>oc</ex></rn> m-<fn>Bron</fn></ps> do m<ex>uin</ex>t<ex>ir</ex>
<ps><fn>Pat<ex>raic</ex></fn></ps>, an leanp.  <lb n="1453">Ro diult <ps><rn type="bishop">esp<ex>oc</ex></rn> m-<fn>Bron</fn></ps> nar' bo lais. Tucadh
in ceist-sin co <ps><fn>Br<ex>igit</ex></fn></ps> dia <lb n="1454">tuasluc<ex>u</ex>d. Ro fhiafr<ex>aig</ex> <ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps> don
mhnai, cia o ra coimprestar a gein, <lb n="1455">&ampersir; do-raidh
ria n&aacute; h-abradh breic. Do-raidh in ben: <q>is &oacute; <ps><rn type="bishop">esp<ex>oc</ex></rn> <fn>Bron</fn></ps></q>. Ro l&iacute;n <lb n="1456">att &ampersir; borrf<ex>a</ex>d a tenga ina cinn cu na caemnacair
labhra. Do-rat <ps><fn>Bri<ex>git</ex></fn></ps> airdhi <lb n="1457">na
croichi dar ghin na n&aacute;idhiun &ampersir; ro fiafr<ex>aig</ex>: <q>Cia
h-<term type="father">athair</term></q>? Do-fregair in <lb n="1458">naeidhi: <q>Duine duthair deroil fil a n-imeal ind
air<ex>echt</ex>ais, is e sin m' <term type="father">ath<ex>air</ex></term>-si</q>.<lb n="1459">
Cu ro saer<ex>a</ex>d <ps><rn type="bishop">esp<ex>oc</ex></rn>
<fn>Bron</fn></ps> amlaid sin tre rath <ps><fn>Brig<ex>te</ex></fn></ps>.</p>
</div2>
<pb n="44">
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1460">IS AND sin do-chuaidh fer ar cenn
<ps><fn>B<ex>rigte</ex></fn></ps> <ex>co n</ex>-dighsedh do coisecr<ex>ad</ex> tighi <lb n="1461">nua do-righn<ex>e</ex>d aige. O ro erlamhaigh biadh do
<ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps> is <ex>ed</ex> ro raidh <ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps><lb n="1462">
re a h-ingena: <q>Ni h-adha dh&uacute;in biadh ind fhir
genntli<ex>d</ex>i sea do tomailt, &aacute;r <lb n="1463">ro fhaillsigh Dia
dam-sa na ro baist<ex>e</ex>d etir h-e</q>. O ro- chuala in f<ex>er</ex> maith sin<lb n="1464">
ron-gaibh congain cridhi, &ampersir; ro baist <ps><rn type="bishop">esp<ex>oc</ex></rn> <fn>Bron</fn></ps>. Iar sin ro
f<ex>or</ex>-congair <ps><fn>Pat<ex>raic</ex></fn></ps> <lb n="1465">f<ex>or</ex>
<ps><fn>Bri<ex>git</ex></fn></ps> &ampersir; f<ex>or</ex> a <term type="coarb">comharba</term> co nach beth do g<ex>re</ex>s gan f<ex>er</ex> graidh
'na <lb n="1466">comhuide<ex>cht</ex>. IS aire ro ghabh <ps><fn>Nat
Fraich</fn></ps> gradha <term type="priest">sacairt</term>.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1467">ISinn aimsir c&eacute;<ex>t</ex>na tuc fer do
dheiscert <pn type="kingdom">Breagh</pn> a <term type="mother">mh<ex>&aacute;thai</ex>r</term> f<ex>or</ex> a mhuin <lb n="1468">co
<ps><fn>Bri<ex>git</ex></fn></ps> dia h-&iacute;c, &aacute;r ba h-
anfhabrachta, co ros-lai dia mhuin f<ex>or</ex> fosc<ex>ad</ex> <lb n="1469">m-<ps><fn>Brigdi</fn></ps>, &ampersir; o tharaill in foscudh
rob &oacute;ghshl<ex>&aacute;n</ex> ac<ex>&eacute;t</ex>air.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1470">I n-ARAILE aims<ex>ir</ex> ann ad-conncat<ex>ur</ex>
<ps><fn>Pa<ex>traic</ex></fn></ps> chuca.<mls n="56va" unit="folio">

<term type="synod">Senadh</term> <lb n="1471">mor maille
fris. Do-raidh <ps><fn>Lassair</fn></ps> re
<ps><fn>Bri<ex>git</ex></fn></ps>: <q>Cidh do-ghenam frisin soch<ex>aid</ex>e <lb n="1472">tang<ex>a</ex>tar chucaind</q>? <q>Cidh do biudh fil ocuibh</q>? ol
<ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps>. <q>Ni fhil</q>, ar <lb n="1473"><ps><fn>Lasair</fn></ps>, <q>acht <num value="1">aen</num>-
ch&uacute;ra &ampersir; <num value="12">da bhairghin d&eacute;c</num>
&ampersir; becan loma</q>. Do-raidh <ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps>: <lb n="1474"><q>Ata maith ann. Do-gentar proicept bhreithre De dhun,
&ampersir; non-sasfait<ex>er</ex> <lb n="1475">uadh</q>. O thairnic do
<ps><fn>Phat<ex>raic</ex></fn></ps> in proicept tucad an biadh co
<ps><fn>Br<ex>igi</ex>t</fn></ps> dia <lb n="1476">roinn, &ampersir; ro
benn<ex>a</ex>c<ex>h</ex>, &ampersir; ro sasta in <num value="2">da</num> phop<ex>ul</ex>
De .i. <term type="congregation">sam<ex>a</ex>d</term>
<ps><fn>Bri<ex>gte</ex></fn></ps> &ampersir; <term type="congregation">sam<ex>a</ex>d</term> <lb n="1477"><ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps>, &ampersir; ro ba
mh&oacute; cu mor a <corr sic="bhfuigheall">bhfuidheall</corr> ina in
t-adb<ex>ar</ex> ro bhai ann ar t<ex>&uacute;s</ex>.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1478">ARAILI f<ex>er</ex> ro bhai i cill
<ps><fn>Lassaire</fn></ps>, &ampersir; ro bui a <term type="wife">b<ex>en</ex></term> occ&aacute; fhacbhail, &ampersir; <lb n="1479">n&iacute;s-geibheadh cuit na codl<ex>ad</ex> imailli fris, cu tainic
co <ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps> do chuinghidh <lb n="1480">eptha cu ro
charadh a <term type="wife">bhen</term> h-e. Ro benn<ex>a</ex>c<ex>h</ex>
<ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps> usq<ex>u</ex>i dh&oacute; &ampersir; is <ex>ed</ex>
at-b<ex>er</ex>t: <lb n="1481"><q>Tab<ex>air</ex> in t-uisci-sin tar in tech <corr sic="&ampersir; tar bhiaidh &ampersir; tar bhiaidh">&ampersir; tar
bhiadh</corr> &ampersir; tar digh dhuibh fein &ampersir; tar <lb n="1482">an leapuid a n-&eacute;cmais na <term type="wife">mna</term></q>. O do-r&iacute;ne amhlaid do-rat in ben
sheirc <lb n="1483">n-d&iacute;mhoir do-som <ex>con</ex>n&aacute; faghbhadh
bheith 'na ecmais cidh i l-leth in tigi fris, <lb n="1484">acht f<ex>or</ex>
a leath-laim eiccin. Laa n-ann do-chuaidh-sium f<ex>or</ex> tur<ex>us</ex>
&ampersir; ro fhacuibh <lb n="1485">in <term type="wife">mnai</term>
'na codladh. O ra dhuisigh in <term type="wife">ben</term> at-racht co
h-anbhfhail &ampersir; do-chuaidh <lb n="1486">a n-deg<ex>aid</ex> an fhir cu
bh-f<ex>a</ex>cuidh uaithe h-&eacute; &ampersir; gabhal mhara etarra. Ro
ghairm <lb n="1487">s&iacute; a <term type="husband">fer</term>,
&ampersir; iss <ex>ed</ex> ro raidh, no rag<ex>a</ex>d isin fairrce mina this<ex>e</ex>d
som cuice. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1488">ARAILE bannsc<ex>al</ex> d' <on type="people/dynasty">Uib Maic Uais</on> tainic do fhaighdhe co
<ps><fn>Bri<ex>git</ex></fn></ps>, &ampersir; bui <lb n="1489">i t<ex>er</ex>cu do
g<ex>re</ex>s roime sin. Co tard <ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps> a criss di,
&ampersir; adub<ex>air</ex>t <ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps>, gibe <lb n="1490">teidm n&oacute; galar c<ex>us</ex>a m-b<ex>er</ex>tha no &iacute;cfad;
&ampersir; do-ronta samlaid, <ex>con</ex>adh amlaid sin <lb n="1491">do
neth a bethamhn<ex>us</ex> o sin imach. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1492">FEACHT ann tancat<ex>ur</ex> caraid co
<ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps> araile sollum<ex>un</ex> &ampersir; edhpairt leo,
co<pb n="45">
 <lb n="1493">farcabhs<ex>a</ex>t a teach dia n-eis ce<ex>n</ex> <corr sic="choimhetuighi">choimhetuidhi</corr>. Tancat<ex>ar</ex> <term type="robber">m<ex>er</ex>ligh</term> iar sin, &ampersir; <lb n="1494">tallsat<ex>ar</ex> na damhu ro bhat<ex>ar</ex> isin tigh. Ad-ra<ex>cht</ex> <pn type="river">abhunn Life</pn> friu, cu tardsat <lb n="1495">a
n-eduighi for adharcuibh na n-dam, cu ra impaset na daim otha sin
c<ex>us</ex>an <lb n="1496">in<ex>a</ex>d a m-bui <ps><fn>Bri<ex>git</ex></fn></ps> c<ex>u</ex>sna
h- &eacute;taighibh leo.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1497">FEACHT aili luidh <ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps>: i
<pn type="plain">Magh Lemna</pn> do acall<ex>aim</ex>
<ps><fn>Pat<ex>raic</ex></fn></ps>. Bui ic <lb n="1498">p<ex>ro</ex>cept shoscela
and<mls n="56vb" unit="folio">
.

IS ann sin ro chotuil <ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps> risin <lb n="1499">proicept. At-b<ex>er</ex>t <ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps>:
<q>Cidh ar ro c<ex>o</ex>dlais</q>? Ro slecht <ps><fn>Bri<ex>git</ex></fn></ps> fo
<num value="3">tri</num> &ampersir; <lb n="1500">ro raidh:
<q>F&iacute;s at-connac</q>, ol s&iacute;.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1501"><q>Innis in fh&iacute;s</q>, ol
<ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps>.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1502"><q>At-connac</q>, ol
<ps><fn>Bri<ex>git</ex></fn></ps>, <q><num value="4">cethra</num> h-arathra
<corr sic="anairneas">anairdeas</corr> ro airsetar an indsi <lb n="1503">uile; &ampersir; resiu thairsedh a sil<ex>ad</ex>, ro aipthighedh in
bhuain, &ampersir; tancat<ex>ar</ex> topuir <lb n="1504">gheala &ampersir;
srotha taitneamacha as na h-etrighibh. Eduighi geala um na <lb n="1505">s&iacute;ltoiribh &ampersir; um na h-aireamn<ex>aibh</ex>. At-connac
<num value="4">cethra</num> h-arathru aili atuaidh, <lb n="1506">ro
airset an indsi tarrsna, &ampersir; ro soeiset an bhuain doridhisi,
&ampersir; ro fhas in corcai <lb n="1507">ro shils<ex>a</ex>t fo chedair gur'
bo h-ab<ex>aid</ex>h, &ampersir; tancat<ex>ar</ex> srotha duba as na h-eitrighibh,<lb n="1508">
&ampersir; eduighi dubha um na silt&oacute;ir<ex>ibh</ex>
&ampersir; um na h-airemhn<ex>aibh</ex></q>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1509"><q>Ni doiligh sin</q>, ol
<ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps>. <q>Na <num value="4">.iiii.</num>
h-arathru toisecha ad-connacuis, <lb n="1510">misi &ampersir; t<ex>us</ex>a
sin, silmaid <num value="4">cethir</num> leab<ex>ur</ex> in
t-soisc<ex>&eacute;l</ex>a co sil<ex>ad</ex> irsi &ampersir; creidmhe &ampersir; <lb n="1511">crabhuidh. An bhuain at-connacais, na h-&iacute;&iacute;
thecat docum n-irsi &ampersir; creidmhe <lb n="1512">sin trianar
fhoircetal-ne. Na <num value="4">ceathra</num> h- arathra ad-connacais
atuaidh, na <lb n="1513">saebh-fhoircetl<ex>aid</ex>i &ampersir; na bregaire
sin, laifid dar cenn in f<ex>or</ex>cetul sh&iacute;lm<ex>i</ex>d-ne</q>.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1514">FEACHT do <ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps> a n-<pn type="monastery">Ard Macha</pn> do-lluidh <num value="2">dias</num>
secce &ampersir; dromlach <lb n="1515">uisce f<ex>or</ex>ro. Tancat<ex>ar</ex> do
bennachadh do <ps><fn>Bri<ex>git</ex></fn></ps>. Do-rochair in dronglach <lb n="1516">dia n-eis, &ampersir; do-chuaidh druim tar ais otha dor<ex>us</ex>
ratha co <pn type="lake">Loch Laph&aacute;in</pn>.  <lb n="1517">Acht
ni ro brisedh &ampersir; ni thorchair banna aisdi. Ba foll<ex>us</ex> do
chach bennach<ex>ad</ex> <lb n="1518"><ps><fn>Br<ex>igte</ex></fn></ps> f<ex>or</ex>ro. Iar
sin adub<ex>air</ex>t <ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps>: <q><corr sic="foghail">Fodhail</corr> ind uisq<ex>u</ex>i for <pn type="monastery">Ard
Macha</pn> <lb n="1519">&ampersir; f<ex>or</ex> <pn type="kingdom">Airthera</pn></q>, &ampersir; ro-icadh gach n-galar
&ampersir; gach n-ainces bui isin tir. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1520">LUID <ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps> i crich bh-<on type="people/dynasty">Fer Rois</on> d' fuascal<ex>ad</ex> chimedh<add resp="WS">a</add> bui isin crich.  <lb n="1521">Do-raidh
<ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps>: <q>In lece orum-sa in cimid &uacute;t
amach</q>? As-b<ex>er</ex>t in <term type="king">ri</term>: <lb n="1522"><q>Gia no b<ex>er</ex>thea dam-sa <term type="kingship">righi</term>
bh- <pn type="kingdom">Fer m-Breagh</pn> uili, ni thibhrinn d<ex>ui</ex>t in
cim<ex>id</ex> <lb n="1523">acht na dighis-sea f&oacute; era do-b<ex>er</ex>thur
anmchoimhet <corr sic="oenoighthe"><num value="1">oen</num>-oidhche</corr> erut-sa dh&oacute;</q>.  <lb n="1524">Ro artraigh <ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps> <corr sic="deogh">deodh</corr> lai don cimidh &ampersir; do-raidh fris:
<q>In tan tuaslaicfit<ex>er</ex> <lb n="1525">in slabradh dhit geibh in
n-ymmonn so, &ampersir; ela f<ex>or</ex> dha laimh dheis</q>. Do-gnit<ex>er</ex> <lb n="1526">amlaid. El<ex>aid</ex> in cimidh la breithir
m-<ps><fn>Brigdi</fn></ps>. </p>
</div2>
<pb n="46">
<mls n="57ra" unit="folio">
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1527"> FEACHT do-luidh <ps><fn>Bri<ex>git</ex></fn></ps> tar
<pn type="mountain">Sliabh Fuait</pn>. Bui dasachttach <lb n="1528">issin t-sleib no oircedh na cuitechtna. O 't-conncat<ex>ar</ex> na
<term type="nun">caill<ex>ech</ex>a</term> h-e ros-gabh <lb n="1529">ecla
&ampersir; uam<ex>un</ex> mor iat. Adub<ex>air</ex>t <ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps>
risin n-dasachtach: <q>O dhat-rala <lb n="1530">ann pritchai breit<ex>ir</ex>
n-D&eacute; dhun</q>.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1531"><q>Ni cumngain</q>, <add resp="WS">or se</add>,
<q>gan umhaloit duit, &aacute;r it trocar fria muinnt<ex>ir</ex> in <lb n="1532">Coimd<ex>ed</ex> etir truagha &ampersir; bhochta</q>.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1533">IS ann sin do-raidh in dasachtach: <q>Car in
Coimdi, a <term type="nun">chaille<ex>ch</ex></term>, &ampersir; <lb n="1534">not-carfa cach. Airmhitnigh in Coimdhe &ampersir; not-
airmhitnighfea cach.  <lb n="1535">Ataigh in Coim<ex>did</ex> &ampersir;
not-atuighfea cach</q>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1536">FEACHT <corr sic="doghuigh">do-ghuidh</corr> a
h-<term type="father">ath<ex>air</ex></term> <ps><rn type="saint">naemh</rn>
<fn>Bri<ex>gte</ex></fn></ps> <ex>co</ex> n-dighs<ex>ed</ex> co <term type="king">righ</term> <pn type="province">Laig<ex>en</ex></pn> <lb n="1537">.i. co h-<ps><fn>Ailill</fn></ps> mac n-
<ps><fn>Dunlaing</fn></ps> do chuinghidh dilsighthe in <corr sic="chlaidhim">chlaidhib</corr> do-rat <lb n="1538">d&oacute; fe<ex>cht</ex>
aile. Do-thoet <ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps> ar f<ex>or</ex>congra a h-<term type="father">athair</term>. Tainic <term type="bondman">mogh</term>
don <lb n="1539"><term type="king">righ</term> do acall<ex>aim</ex>
<ps><fn>B<ex>rigte</ex></fn></ps> &ampersir; adubairt: <q>Dia nom-soertha don
fhog- namh ica tu <lb n="1540">don <term type="king">righ</term> ro
budh am cr<ex>ist</ex>aidhi, &ampersir; no fhoighenaind duit-si &ampersir;
don Coimdh<ex>idh</ex></q>.  <lb n="1541">Luidh <ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps>
isin dun &ampersir; <ex>co</ex>natuigh di ascaidh cusin <term type="king">righ</term> .i. dilsiug<ex>ud</ex> in <lb n="1542"><corr sic="claidim">cl<ex>aid</ex>ib</corr> do <ps><fn>Dubht<ex>a</ex>c<ex>h</ex></fn></ps>
&ampersir; s&oacute;ire don <term type="bondman">mhog<ex>aid</ex></term>.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1543"><q>Cidh ara tib<ex>er</ex>-sa sin d<ex>ui</ex>t-si</q>? ar an
<term type="king">r&iacute;gh</term>.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1544"><q>Do-b<ex>&eacute;r</ex>thar clann t-soineamhail
duit</q>, ar <ps><fn>Bri<ex>git</ex></fn></ps>, <q>&ampersir; <term type="kingship">righi</term> dot macaib <lb n="1545">&ampersir; nemh
duit fein</q>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1546">Adubairt in <term type="king">ri</term>:
<q>Flaith nimhe, &aacute;r n&iacute;is-faicim,
n&iacute;s-chuingim. <term type="kingship">Righi</term> <lb n="1547">dano dom macaib ni chuinghim ar am beo fein ar aird ann,
&aacute;r gniat cach a <lb n="1548">aims<ex>ir</ex>. Tab<ex>air</ex> dhamh cena fot
soeghuil a <term type="kingship">righi</term>, &ampersir;
cath-bhuadhaighi f<ex>or</ex> <lb n="1549"><pn type="region">Leth Cuinn</pn>,
&aacute;r is m<ex>en</ex>ic cocadh eadrainn</q>.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1550"><q>Do-berthar</q>, ar
<ps><fn>Bri<ex>git</ex></fn></ps>, &ampersir; isedh &oacute;n ro comaill<ex>ed</ex>,
&aacute;r <num value="30">.xxx.</num> cath ro mheb<ex>ad</ex>h <lb n="1551">roime ind <pn type="country:Ireland">Eir<ex>inn</ex></pn> &ampersir;
a <num value="9">nai</num> a n-<pn type="country:Scotland">Alb<ex>a</ex>i<ex>n</ex></pn> tria bennachtain
<ps><fn>B<ex>rigte</ex></fn></ps>. Tancatur <lb n="1552">h-<on type="people/dynasty">Ui Neill</on> i <pn type="province">Laighnibh</pn> iarna ecaibh-sium. T<ex>u</ex>csat <on type="people">Laighin</on> a corp docum <lb n="1553">in chatha, cu ro
mheb<ex>ad</ex>h rompa fo cedair. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1554">FEACT do <ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps> ica
caerchuibh isin <pn type="plain">Currach</pn> <corr sic="con-acaidh"><ex>co</ex> n-acai</corr> <term type="student">mac
leighinn</term> <lb n="1555">ana rith sece .i. <ps><fn>Nindedh</fn>
<rn type="student">scolaighi</rn></ps> esein. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1556"><q>Cidh dot-gn&iacute; anbhfhor<ex>us</ex>ta, a <term type="student">meic leiginn</term></q>! or <ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps>,
<q>&ampersir; cidh innsaighi <lb n="1557">amlaid sin</q>? </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1558"><q>A <term type="nun">chaill<ex>ech</ex></term></q>,
ol in <term type="student">scol<ex>aig</ex>hi</term>, <q><corr sic="teidhim">teighim</corr> docum nime</q>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1559"><q>Ro-fhit<ex>ir</ex> <ps><fn>Mac na
h-Inghine</fn></ps></q>, ar <ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps>, <q>is
mo-ghenar theit in tur<ex>us</ex>, &ampersir; <lb n="1560">ar Dhia dena
ernuighthi leam-sa cu rab reidh dham dhul</q>. </p>
</div2>
<pb n="47">
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1561"><q>A <term type="nun">Chaill<ex>ech</ex></term></q>, or an <term type="student">scol<ex>aig</ex>i</term>, <q>nochan-uain dam, &aacute;r atat<mls n="57rb" unit="folio"><lb n="1562">
doirrsi nimhe osluicthe innosa &ampersir; ad-&aacute;gur
a n- dunadh frium. No mas acom <lb n="1563">thairmesc dhuit, <corr sic="guigh">guidh</corr> in Coimdhe leam g<ex>ur</ex>ub soraidh dhamh dul
docum <lb n="1564">nime, &ampersir; <corr sic="guighfetsa">guidhfet-sa</corr> Dia f<ex>or</ex>t-su cu rob reidh dhuit,
&ampersir; <corr sic="forruca" cert="7">co r- ruca</corr> il-<num value="1000">mhile</num> lat <lb n="1565">docum nime</q>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1566">Ro ghabh <ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps> p<ex>ate</ex>r
leis, &ampersir; ba craibhdhech o sin imach, &ampersir; is h-e do-rad<lb n="1567">
comman &ampersir; sacarbhaic dhi iardain. Con<ex>i</ex>d as sein
do-rala cumthan<ex>us</ex> <term type="student">mac <lb n="1568">leighinn</term> in dom<ex>uin</ex> re <ps><fn>Bri<ex>git</ex></fn></ps>, co
tab<ex>air</ex> in Coimdhi doibh tria atach <ps><fn>Bri<ex>gte</ex></fn></ps> <lb n="1569">gach maith fhoirbhthi chuinghid. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1570">LUIDH <ps><fn>Bri<ex>git</ex></fn></ps> co h-<ps><rn type="bishop">esp<ex>oc</ex></rn> <fn>Mel</fn></ps> co tis<ex>e</ex>d do thorainn a
cathr<ex>a</ex>c<ex>h</ex> dhi. O <lb n="1571">do-chuat<ex>ar</ex> iar sin co d&uacute; i
ta <pn type="monastery">Ceall Dara</pn> inniu, ba h-&iacute; sin
inbhuidh do-rala <ps><fn>Ailill</fn></ps> <lb n="1572">mac
<ps><fn>Dunl<ex>aing</ex></fn></ps> &ampersir; <num value="100">c<ex>&eacute;t</ex></num> marclach do fhinnchaeluch leis dar lar
<pn type="monastery">Cille Dara</pn>, <lb n="1573">Tancatar dano
inghena o <ps><fn>Br<ex>igit</ex></fn></ps> do chuinghidh <corr sic="neith">neich</corr> don caelach, <frn lang="la">et</frn>
do-rat<ex>a</ex>d <lb n="1574">era f<ex>or</ex>ro. Ro beanaid na h-eich fo a
marclaighibh fria lar. Ro gabhtha <lb n="1575">iarum suinn &ampersir;
slipredha dhoibh, &ampersir; ni errachtat<ex>ur</ex> no gur' eadbair
<ps><fn>Ailill</fn></ps> in <num value="100">c<ex>&eacute;t</ex></num> <lb n="1576">marclach do <ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps>. Con<ex>i</ex>d de do-ron<ex>a</ex>d
tech mor <ps><rn type="saint"><frn lang="la">sancta</frn></rn>
<fn>Br<ex>igte</ex></fn></ps> i <pn type="monastery">Cill Dara</pn>, <lb n="1577">&ampersir; is e <ps><fn>Ailill</fn></ps> ros-biath na soeir
&ampersir; ros-&iacute;c a <corr sic="ndulghena" cert="5">dulchinne</corr>. Facbhais <ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps> cu <lb n="1578">m-badh o <ps><fn>Ailill</fn></ps> mac
<ps><fn>Dunl<ex>aing</ex></fn></ps> no bh<ex>et</ex>h <term type="kingship">righi</term> <pn type="province">Laigen</pn> co brath.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1579">FEACHT ann tancat<ex>ar</ex> <num value="2">da</num>
clamh co <ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps> do chuinghidh almsaine. N&iacute;<lb n="1580">
rabha araill isin coitcenn acht <num value="1">aen</num>-
bh&oacute;. Do-rat <ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps> dona clamhaib in <lb n="1581">m-boin sin. Do-rinne in <num value="2nd">dara</num> cl<ex>am</ex>
atlug<ex>ud</ex>buide don Coimdh<ex>idh</ex>. Dimd<ex>a</ex>c<ex>h</ex> <lb n="1582">immorro in
clam aile, &aacute;r ba diums<ex>a</ex>c<ex>h</ex>. <q>Do- choidh</q>, ar s&eacute;,
<q>cid mh' airi-si <lb n="1583">m' oenar ria boin. Cu n-ice
an&iacute;u, dano, ni rom- comhairmeadh-sa riam etir <lb n="1584">celiuda D&eacute; &ampersir; bho<ex>c</ex>hta &ampersir; lobhrai. Ni
bhiu dano i commaidh imon m-boin-sea</q>.  <lb n="1585">Do-raidh
<ps><fn>Bri<ex>git</ex></fn></ps> risin clamh n-umhal: <q>Ansa i bhus co
bh-faghthar n&iacute; dhuit, <lb n="1586">&ampersir; teit as in clamh
dims<ex>a</ex>c<ex>h</ex> &uacute;t guna bhoin</q>. IS ann sin tainic fer co
<ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps> <lb n="1587">gu m-boin leis di, co tard don
cl<ex>am</ex> um<ex>al</ex>. O dho-chuaidh immorro f<ex>or</ex> set in <lb n="1588">cl<ex>am</ex>
diums<ex>a</ex>c<ex>h</ex> <corr sic="forfheimigh">f<ex>or</ex>fheimidh</corr> im&aacute;in
a bh&oacute; a oenar, co tainic f<ex>or</ex> cula co <lb n="1589"><ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps> &ampersir; co a fher cumtha, co
raibhi ic glamhudh &ampersir; ic imd<ex>er</ex>gad
<ps><fn>B<ex>rigte</ex></fn></ps>.  <lb n="1590"><q>Ni ar Dhia</q>, ar se,
<q>do-ratuis t' eadhpairt,<mls n="57va" unit="folio">

acht is ar lisdacht &ampersir; <lb n="1591">tromdhacht rot-gaibh
frium-sa</q>. Tiaghuit iar sin in <num value="2">da</num> clamh cum na<lb n="1592">
<pn type="river">B<ex>er</ex>bha</pn>. Ad-ra<ex>cht</ex> inn abunn
friu. Elaidh in clamh um<ex>al</ex> <ex>co</ex>na bhoin tria <lb n="1593">bennachtain <ps><fn>B<ex>rigte</ex></fn></ps>. Tuitid in cl<ex>am</ex>
diums<ex>a</ex>c<ex>h</ex> cona bhoin f<ex>or</ex> a tharr risin <lb n="1594">n-abhuinn
cor' baithedh.</p></div2>

<div2 type="paragraph">
<pb n="48">
<p><lb n="1595">FEACHT ann tainic <term type="queen">righan</term> <ps><fn>Crimhthain</fn></ps> mheic
<ps><fn>Enna Cennseal<ex>aig</ex></fn></ps> <term type="king">r&iacute;</term> <lb n="1596"><pn type="province">Laig<ex>en</ex></pn>, &ampersir; slabr<ex>a</ex>d aircit le i
n-edhpairt do <ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps>. Fuath deilbhe duine isin <lb n="1597">dara cenn de &ampersir; ubhall aircit isin cinn
n-aile. Do-rat <ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps> dona h-oghuibh.  <lb n="1598">Ro thaiscs<ex>e</ex>t na h-ogha gan fhis do
<ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps>, &aacute;r ba mor no ghatadh a <corr sic="crogh">crodh</corr> &ampersir; <lb n="1599">do-beiredh do
bochtuibh. Do-ria<ex>cht</ex> clamh co <ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps>, cu tard
<ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps> in <lb n="1600">slabhr<ex>a</ex>d dh&oacute; ce<ex>n</ex>
fhis dona <term type="nun">cailleach<ex>aib</ex></term>. O ro-fhedat<ex>ar</ex> na
h-oghu is <ex>ed</ex> <lb n="1601">ro raidhset co bh-fheirg &ampersir;
lonn<ex>us</ex>: <q>Bec a mhaith duinne</q>, ar siat, <q>do <lb n="1602">trocaire-si do chach, &ampersir; sind fein i riachtan<ex>us</ex> a
leas bhidh &ampersir; eduigh</q>! </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1603"><q>Ataidh f<ex>or</ex> <sic corr="andachad andagud">antacadh</sic></q>, ol <ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps>. <q>Eirgidh
isin ecl<ex>ais</ex> i<add resp="WS">n</add> baile a <lb n="1604">n-denaim-si
ern<ex>aig</ex>thi, &ampersir; fo-ghebhthai ann bhur
slabhr<ex>ad</ex></q>. Do-chuat<ex>ar</ex> la <lb n="1605"><ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps>. Gia do-rat<ex>a</ex>d do bo<ex>c</ex>ht
fuarut<ex>ur</ex> na <term type="nun">caill<ex>ech</ex>a</term> in slabhr<ex>ad</ex>.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1606">FEACHT ann tainic <term type="king">ri</term>
<pn type="province">Laig<ex>en</ex></pn> d' &eacute;iste<ex>cht</ex> re proicept
<corr sic="&ampersir; &ampersir;">&ampersir;</corr> ceileabhradh dia<lb n="1607">
casc cu <ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps>. Iar bh-fhorbhudh an
cheileabhraidh do-chuaidh in <term type="king">ri</term> f<ex>or</ex> sed.<lb n="1608">
In tan do-chuaidh <ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps> do chaithimh
a proinne adub<ex>air</ex>t <ps><fn>Loman</fn></ps> clamh <lb n="1609"><ps><fn>Bri<ex>g</ex>te</fn></ps> nach caithfedh n&iacute; no gu
t<ex>u</ex>ctha dh&oacute; armghaiscedh <term type="king">righ</term> <pn type="province">Laig<ex>en</ex></pn>, etir <lb n="1610">ghai &ampersir;
sciath &ampersir; claid<ex>eb</ex>, <ex>con</ex>a bheirt foithibh. Do-chuaidh
te<ex>cht</ex>aire o <ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps> <lb n="1611"><corr sic="andiaigh">a n-diaidh</corr> in <term type="king">righ</term>. O
mhedhon immorro cu <corr sic="nonaidh">nonai</corr> don <term type="king">righ</term> f<ex>or</ex> merug<ex>ud</ex>, &ampersir; <lb n="1612">n&iacute; rancatar <num value="1000">oen-mhile</num> ceimenn
co tuc in t-armghaisc<ex>ed</ex> uadha &ampersir; co t<ex>u</ex>cadh don <lb n="1613">clamh. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1614">FEACHT ann at-connaic
<ps><fn>Bri<ex>git</ex></fn></ps> araili duine secce &ampersir; salann f<ex>or</ex>
a mhuin.  <lb n="1615"><q>Cidh fil f<ex>or</ex>t mhuin</q>? ol
<ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps>. <q>Clocha</q>, ol an duine. <q>Bidhat
cl<ex>och</ex>a <lb n="1616">dano</q>, ol
<ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps>. Do-ronta fo chedoir cl<ex>och</ex>a don
t-sal<ex>ann</ex>. Tainic doridh<ex>is</ex>i <lb n="1617">an f<ex>er</ex> c<ex>&eacute;t</ex>na
sech <ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps>. <q>Cidh fil f<ex>or</ex>t mhuin</q>? ol
<ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps>. <q>Sal<ex>ann</ex></q>, ol se.  <lb n="1618"><q>Bidh salann dano</q>, ol <ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps>. Do-
r&iacute;ne fo chedoir sal<ex>ann</ex> dona cloch<ex>aib</ex> tre <lb n="1619">breit<ex>ir</ex> m-<ps><fn>B<ex>rigte</ex></fn></ps>.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1620">FEACHT ann tancat<ex>ar</ex> <num value="2">d&aacute;</num> clamh co <ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps>
d&aacute; n-&iacute;c<mls n="57vb" unit="folio">

don <lb n="1621">claimhe. Adub<ex>air</ex>t <ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps> risin
<num value="2nd">dara</num> clam nighi araile. Do-roine amhlaid.  <lb n="1622"><q>Dena-sa</q>, ar <ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps> risin clamh
aili, <q>fosaic &ampersir; nighe h-fir cumtha amal <lb n="1623">do-roine-seom umhaloit duit-si</q>. <q>Acht airet <ex>co n</ex>-
facamar</q>, ol se, <q>ni <ex>co n</ex>-faicfium.  <lb n="1624">Cidh on, in
coir lat-sa, a <term type="nun">chaill<ex>ec</ex>h</term>, mhisi slan coam
ball<ex>aib</ex> nuidhibh <lb n="1625">&ampersir; com etach nua do nighi in
claim granna &uacute;t, &ampersir; a bhaill dubhghlasa ic <lb n="1626">toitim de? Ni fiu leam-sa in nos a leitheit sin</q>. Ro nigh
immorro <ps><fn>Brig<ex>it</ex></fn></ps> <lb n="1627">fein in c<ex>lam</ex> umul
truag. Adub<ex>air</ex>t in cl<ex>am</ex> dims<ex>a</ex>c<ex>h</ex> ro glan<ex>a</ex>d ar tus on<pb n="49">
 <lb n="1628">claime: <q>Atar leam-sa</q>, ol se, <q>is
oeible tein<ex>ed</ex> <corr sic="mhoighid">mhoidhid</corr> triam
croicenn</q>.  <lb n="1629">Ro linadh h-e do claime o a mhullach co a
bhonn ara anum<ex>al</ex>oit. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1630">FEACHT ann do <ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps> oc
te<ex>cht</ex> do laimh in <term type="bishop">esp<ex>uic</ex></term> cu tarfas di
cenn puic <lb n="1631">do beith annsa chailiuch oifrinn. Ro opastar
<ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps> in cail<ex>ec</ex>h. <q>Cidh ara <lb n="1632">n-opai</q>? ar an f<ex>er</ex> graidh . <q>Cenn puic foillsight<ex>er</ex>
dam ann</q>, ar <ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps>.  <lb n="1633">Ro ghairm in
t-<term type="bishop">esp<ex>oc</ex></term> in gilla t<ex>u</ex>c ind imaltoir,
&ampersir; adub<ex>air</ex>t ris tabhairt a <lb n="1634">choibhsen. <q>Do-chuadh<ex>us</ex></q>, ar in gilla, <q>i tech a n-
gabhar puic, cu tall<ex>us</ex> poc <lb n="1635">m&eacute;th as &ampersir;
ad-uadh<ex>us</ex> mo s&aacute;ith de</q>. Ro phend in gilla &ampersir;
do-roine aithr<ex>ig</ex>e.  <lb n="1636">Do-chuaidh iar sin
<ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps> do laim &ampersir; ni co n-facai in fuath.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1637">FEACHT ann tancat<ex>ar</ex> <corr sic="&aacute;idhidh">&aacute;ighidh</corr> co
<ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps>: at iat uaisli <ex>cr</ex>aibd<ex>e</ex>c<ex>h</ex>a .i. na <lb n="1638"><num value="7"><ex>secht</ex></num> n-<term type="bishop">esp<ex>uic</ex></term> fileat a tilaigh ind airrt<ex>er</ex> <pn type="province">Laig<ex>en</ex></pn>. IS ann sin f<ex>or</ex>-congair <lb n="1639"><ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps> f<ex>or</ex> araili f<ex>er</ex> dia muinnt<ex>ir</ex>
te<ex>cht</ex> dochum in mhara <ex>co n</ex>-d<ex>er</ex>nad ias<ex>ga</ex>c<ex>h</ex> <lb n="1640">dona
h-aighedhuibh. Teit in fer &ampersir; a mhurgha lais &ampersir;
tecmh<ex>aing</ex> ron d&oacute;.  <lb n="1641">Saidh<ex>id</ex>h inn in
r&oacute;nghai &ampersir; cengl<ex>aid</ex> a theit dia laim. Tairrngidh in
ron <lb n="1642">leis in f<ex>er</ex> tar in bh-fairrce co traigh mara <pn type="country:Britain">Breatan</pn>, cu bh-farcuibh annsin h-e <lb n="1643">f<ex>or</ex> carraic iar m-brisiudh na t&eacute;ta. Ro cuir<ex>ed</ex> dano
in ron f<ex>or</ex> culai, &ampersir; a ghai <lb n="1644">ann, cu ro laa in
mhuir h-e f<ex>or</ex>sin traigh ba comfhocraibh do
<ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps>. Do-r<ex>a</ex>tsat <lb n="1645">immorro <term type="fisherman">iascaire</term> <pn type="country:Britain">Bretan</pn> curach do <term type="fisherman">iascaire</term> <ps><fn>B<ex>rigte</ex></fn></ps> o ro indis
a scela dhoibh.  <lb n="1646">Tainic iar sin tar muir co bh-fhuair a
ron i traigh mhara <pn type="province">Laig<ex>en</ex></pn> i bhus, co ruc<lb n="1647">
leis co <corr sic="h&aacute;ideda">h-&aacute;ig<ex>eda</ex></corr>
<ps><fn>Br<ex>igte</ex></fn></ps>.<mls n="58ra" unit="folio">

ISin m<ex>a</ex>duin do-chuaidh tar muir &ampersir; <lb n="1648">do-ro<ex>cht</ex>
dar muir m-<pn type="country:Britain">Breatan</pn> doridisi dochum
<ps><fn>B<ex>rigte</ex></fn></ps> medhon lai. Ro mhors<ex>a</ex>t <lb n="1649">na
<corr sic="haeidhedha">h-aeighedha</corr> &ampersir; in sl<ex>&uacute;ag</ex>
arcena ainm De &ampersir; <ps><fn>Bri<ex>gte</ex></fn></ps> triasin
bh-firt-sin &ampersir; <lb n="1650">triasan n-adhamhra. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1651">FEACHT ann do-ghabh mian araile <term type="nun">caill<ex>ech</ex></term> do m<ex>uin</ex>t<ex>ir</ex> <ps><fn>Bri<ex>gte</ex></fn></ps>
im shalann.  <lb n="1652">Do-roine <ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps>
ernuighthi cu ro soudh na clocha i salann, &ampersir; ro h-ic<ex>a</ex>d in
<term type="nun">caill<ex>ech</ex></term>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1653">FEACT ann ro bui <term type="churl"><corr sic="bathlach">bachlach</corr></term> do m<ex>uin</ex>t<ex>ir</ex>
<ps><fn>Bri<ex>gte</ex></fn></ps> oc bein chonn<ex>aid</ex>.  <lb n="1654">Do-rala
dho gu ro mharbh peta sinnuigh la <term type="king">righ</term> <pn type="province">Laig<ex>en</ex></pn>. Ro h-irghabhudh in <lb n="1655"><term type="churl"><corr sic="bathlach">bach<ex>la</ex>ch</corr></term> lasin <term type="king">righ</term>. Ro fhor-congair <ps><fn>Bri<ex>git</ex></fn></ps>
f<ex>or</ex> an sinn<ex>a</ex>c<ex>h</ex> <corr sic="taighecht">taidhe<ex>cht</ex></corr> as in<lb n="1656">
caill<ex>id</ex>. Tainic dano cu raibhi oc cleasaibh &ampersir;
oc cluiche dhoibh &ampersir; don <term type="king">righ</term> <lb n="1657">la f<ex>or</ex>congra <ps><fn>Bri<ex>gte</ex></fn></ps>. O dho-roine in
sinn<ex>a</ex>c<ex>h</ex> a ghn&iacute;mha do-chuaidh fon coill <lb n="1658">slan,
&ampersir; slogh <pn type="province">Laig<ex>en</ex></pn> etir chois
&ampersir; eocu &ampersir; chona 'na deghuid. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1659">FEACT ann tancat<ex>ar</ex> <term type="bishop">esp<ex>uic</ex></term> co <ps><fn>Bri<ex>git</ex></fn></ps>,
&ampersir; ni raibhe aice n&iacute; do-ber<ex>ad</ex> doibh <lb n="1660">'ar
m-bleag<ex>un</ex> na m-b&oacute; f&aacute; <num value="2">dh&oacute;</num>. Tucait na bai in <num value="3rd">treas</num> fecht don baili &ampersir; rop <lb n="1661">uilli leo in loimm annsin inas ce<ex>c</ex>h m-bleg<ex>un</ex>.</p></div2>

<div2 type="paragraph">
<pb n="50">
<p><lb n="1662">FEACHT ann ro bui <term type="band of reapers">meithiul</term> ag <ps><fn>Bri<ex>git</ex></fn></ps> ic
buain. Feraid fleoch<ex>ud</ex> mor <lb n="1663">i <pn type="plain">Muigh
Life</pn> uile &ampersir; nir' tuit banna ina gort-si. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1664">Ba dia f<ex>er</ex>t<ex>ai</ex>bh immorro, ro bennach in dall
clairenech co t<ex>u</ex>c a s<ex>&uacute;ili</ex> d&oacute;.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1665">FEACHT ann do-rala <ps><fn>Bri<ex>git</ex></fn></ps>
c<ex>us</ex>in m-<term type="widow">baintreab<ex>thaig</ex>h</term>, cu ro marb
laegh a bo <lb n="1666">do <ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps> &ampersir; ro
loisc a garmain fai. Do-r&iacute;ne Dia ar <ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps>
ba h-oghsl<ex>an</ex> in <lb n="1667">garma arnamhar<ex>a</ex>c<ex>h</ex> &ampersir; bui a
m<ex>&aacute;thai</ex>r og lighi in lae<ex>ig</ex>.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1668">FEACHT do <ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps> &ampersir;
d' <ps><rn type="bishop">esp<ex>uc</ex></rn> <fn>Eirc</fn></ps> i <pn type="province">Laignibh</pn>. Do-raidh <ps><fn>Bri<ex>git</ex></fn></ps> re<lb n="1669">
h-<ps><rn type="bishop">esp<ex>oc</ex></rn> <fn>Eirc</fn></ps>:
<q>Ata cathug<ex>ud</ex> itir do thuaith-si, &ampersir; innosa
comraicid</q>. Adub<ex>air</ex>t <lb n="1670"><term type="student cleric">mac-cl<ex>&eacute;re</ex>c<ex>h</ex></term> do m<ex>uin</ex>t<ex>ir</ex> <ps><rn type="bishop">esp<ex>uic</ex></rn> <fn>Eirc</fn></ps>: <q>Ni doigh linn</q>,
ar se, <q>c<ex>oni</ex>d f&iacute;r sin</q>.  <lb n="1671">Senais
<ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps> a ruisc in <term type="student cleric">mac-cleir<ex>ig</ex></term>. Do-raidh iar sin in <term type="student cleric">mac-cl<ex>&eacute;re</ex>c<ex>h</ex></term>: <q>At-c&iacute;m-si</q>, <lb n="1672">ar se, <q>mo <term type="monk">bhraithre</term> icca marb<ex>ad</ex>
innosa</q>, &ampersir; do-rine aithrighi moir insin. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1673">FEACHT do <ps><fn>Bri<ex>git</ex></fn></ps> oc
inghaire chaer<ex>a</ex>c<ex>h</ex>. Tainic gataidhi chuice &ampersir; tall <lb n="1674"><num value="7">.uii.</num> multa uaithe. Ar&oacute;i ro h-
airmh<ex>edh</ex> in tret, &ampersir; frith na multa a n-oighe tre <lb n="1675">ern<ex>aig</ex>thi <ps><fn>B<ex>rigte</ex></fn></ps>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1676">FEACHT do-r&iacute;ne araile f<ex>er</ex><mls n="58rb" unit="folio">

do mhuinnt<ex>ir</ex> <ps><fn>Bri<ex>gte</ex></fn></ps> midh do <lb n="1677"><term type="king">righ</term> <pn type="province">Laig<ex>en</ex></pn>. In tan
tanc<ex>us</ex> dia ol ni frith bainne ann, ar ro caith<ex>ed</ex> re
<ps><fn>Bri<ex>git</ex></fn></ps>.  <lb n="1678">Ad-racht
<ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps> do thesarcudh an truaigh, &ampersir;
ros-benn<ex>a</ex>c<ex>h</ex> na leastra, &ampersir; frith <lb n="1679">an midh a
comhlan<ex>us</ex>, <frn lang="la">et</frn> ba firt amhra eis- sein.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1680">FEACHT ann tancat<ex>ar</ex> na <num value="7">.uii.</num> n-<term type="bishop">esp<ex>uic</ex></term> a h-<pn type="kingdom">Uaibh Briuin Cualunn</pn> o <lb n="1681"><pn>Theal<ex>aig</ex>
na n-Espac</pn>, co bh-fuarat<ex>ar</ex> <ps><fn>Bri<ex>git</ex></fn></ps> i l-luc
re toebh <pn type="monastery">Cilli Dara</pn> atuaidh.  <lb n="1682">Do-fhiafr<ex>aig</ex> <ps><fn>Bri<ex>git</ex></fn></ps> da <term type="cook">coic</term> .i. do <ps><fn>Blathnait</fn></ps>, in raibhe
biadh aice. Adubhairt <lb n="1683">nach raibhe. B&aacute; n&aacute;r
la <ps><fn>Bri<ex>git</ex></fn></ps> gan biadh aice dona <term type="saint">noemhuibh</term>, &ampersir; <corr sic="roghuigh">ro
ghuidh</corr> <lb n="1684">in Coimdhe co dicra <ex>co n</ex>-deb<ex>air</ex>t in
t-<term type="angel">ai<ex>n</ex>g<ex>e</ex>l</term> ria na bai do bleaghan in <num value="3rd">tres</num> <lb n="1685">fecht. <corr sic="doblidh">Do-bligh</corr> <ps><fn>Bri<ex>git</ex></fn></ps> fein na bu,
g<ex>ur</ex>' linsat na dabhcha donn ass, &ampersir; <lb n="1686">ro linfatis
cidh leastra <pn type="province">Laig<ex>en</ex></pn> uili, <ex>co n</ex>-dech<ex>aid</ex>
in loim tar na leastraibh <lb n="1687">imach, <ex>co n</ex>-d<ex>er</ex>na loch
d&eacute;, <frn lang="la">unde</frn> <pn type="lake">Loch in Ais</pn>
.i. <pn type="lake">Loch Leamhnachta</pn> inniu.  <lb n="1688">Ro
mor<ex>a</ex>d ainm De &ampersir; <ps><fn>Bri<ex>gte</ex></fn></ps> dhe sin.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1689">&Aacute;r cach n&iacute; <corr sic="connaidhedh"><ex>co</ex>n- aighedh</corr> <ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps>
f<ex>or</ex>sin Coimdhi do-b<ex>er</ex>the di fo c<ex>&eacute;t</ex>oir, &aacute;r <lb n="1690">ba h-e a sainnt: sas<ex>a</ex>d bo<ex>ch</ex>t, dichur gacha documla, air-
chisecht gacha truaigh.  <lb n="1691">Ni raibhi immorro bhudh
naraighi, na bhudh fhele, na bhudh cennsa, na bhudh <lb n="1692">umla,
na bhud cunnla, a bud cuibdi ina <ps><fn>Br<ex>igit</ex></fn></ps>. Ni ro
nigh riamh a lamha <lb n="1693">na a cosa na a cenn etir fhiru. Ni ro
dhech gnuis fherscail. Ni labhradh <lb n="1694">cen loisi. Ba
h-aint<ex>e</ex>c<ex>h</ex>, ba h-annac, ba h-ernuight<ex>e</ex>c<ex>h</ex>. Ba <corr sic="foighidech">foidhid<ex>e</ex>c<ex>h</ex></corr>. Ba <lb n="1695">foilidh i
timnuibh De. Ba cobhsaidh. Ba h-umhal. Ba dilghed- hac<ex>h</ex>. Ba <lb n="1696">d<ex>er</ex>cach. Ba comra choisecartha coimeta chuirp
<ps><fn>Cr<ex>ist</ex></fn></ps> &ampersir; a fhola. Ba teampul<pb n="51">
 <lb n="1697">De. Ba righshuidi tairismhe don
Sp<ex>&iacute;rut</ex> Noebh a cridhe &ampersir; a m<ex>en</ex>ma. Ba <lb n="1698">diuid &ampersir; ba toirrs<ex>e</ex>c<ex>h</ex> do truaghaibh. Ba h-edrocht
i bh-f<ex>er</ex>tuibh &ampersir; mirb<ex>uilibh</ex>.  <lb n="1699">IS airi sin is
&eacute; a h-ainm itir duilibh, colum etir enuibh, finem<ex>ain</ex> itir
<corr sic="fheghaibh">fhedhaibh</corr>, <lb n="1700">grian etir
rennuibh. IS &eacute; <term type="father">ath<ex>air</ex></term> na <term type="holy virgin">noem-oighi</term>- sin, in t-<term type="father">Ath<ex>air</ex></term> nemhdhai.  <lb n="1701">IS &eacute; a
mac, <ps><fn>&Iacute;su Crist</fn></ps>. IS &eacute; <term type="foster-father">aoidi</term>, in Spir<ex>u</ex>t N<ex>oe</ex>m,<mls n="58va" unit="folio">

con<ex>i</ex>d <lb n="1702">aire sin do-ghn&iacute; in <term type="holy virgin">noemh- ogh</term>-sa na m<ex>ir</ex>b<ex>uil</ex>e mora &ampersir; na ferta
diairme. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1703">IS &iacute; furt<ex>achtaiges</ex> da gach aen bis a
cuimgi &ampersir; a n-guasacht. IS h-i tracth<ex>us</ex> <lb n="1704">na
tedhmanna. IS &iacute; tairnes f<ex>eir</ex>g &ampersir; anfadh an mhara. IS
&iacute; <term type="prophetess">ban-taircetl<ex>aid</ex></term> <lb n="1705"><ps><fn>Crist</fn></ps>. IS i <term type="queen">righan</term> in deiscirt. IS s&iacute;
<ps><fn>Muire</fn> <an>na <corr sic="ngaeighil">n-
Gaeidhel</corr></an></ps>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1706">IS e <ps><fn>Colum Cille</fn></ps> do-righne an
imann-sa do <ps><fn>Bri<ex>git</ex></fn></ps>, &ampersir; is a n-aims<ex>ir</ex>
<ps><fn>Aedha</fn></ps> <lb n="1707">mic <ps><fn>Ainm<ex>er</ex>ech</fn></ps>
do-roine h-i. <frn lang="la">Et</frn> ba h-e fath a denmha. Anfud mor
tainic <lb n="1708">do <ps><fn>Chol<ex>um</ex> C<ex>ille</ex></fn></ps> in tan
do-choid tar muir, co tarla i <pn>Caire Breacan</pn>, cu ro atuigh <lb n="1709"><ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps> co tis<ex>ed</ex> feth d&oacute;,
&ampersir; <ex>co n</ex>-eb<ex>airt</ex> <q><ps><fn>Br<ex>igit</ex></fn></ps> be
bhith-mhaith</q>. <ex>N&oacute;</ex> is e <lb n="1710"><ps><fn>Brocan
Cloen</fn></ps> do-roine, &ampersir; as inann aim- ser a n-d<ex>er</ex>n<ex>a</ex>d
&ampersir; <q>Ni char <ps><fn>Bri<ex>git</ex></fn></ps> <lb n="1711">buad<ex>a</ex>ch bith</q>. No as <num value="3">triur</num> do
m<ex>ui</ex>nt<ex>ir</ex> <ps><fn>Bri<ex>gte</ex></fn></ps> do-roine h-i in tan
do-chuat<ex>ar</ex> <lb n="1712">do <pn type="city">Roim</pn> cu ro<ex>cht</ex>atar
<pn>Blasantiam</pn>. Co tarla f<ex>er</ex> do m<ex>uin</ex>t<ex>ir</ex> na cathr<ex>a</ex>c<ex>h</ex> <lb n="1713">dhoibh imuig, cu ros-fiafr<ex>aig</ex> dibh in rancat<ex>ar</ex> a leas
<corr sic="aidhighecht">aighidhecht</corr>. Adubratar-som <lb n="1714">cu ranc<ex>a</ex>tar. Ro<ex>us</ex>-fuc leis iar sin dia thigh, co tarla
doibh <lb n="1715"><term type="student">scol<ex>aig</ex>i</term> ar <corr sic="toighecht">toidhecht</corr> o <pn type="city">Roimh</pn>, cu ro
fhiafr<ex>aig</ex> dibh can as tangatar, &ampersir; <lb n="1716">ced ara
tancat<ex>ar</ex>? Adub<ex>ra</ex>tar-somh <ex>con</ex>adh ar <corr sic="&aacute;idhigecht">&aacute;ighidecht</corr>. <q>IS pudhar <lb n="1717">sin</q>, ar se, <q>ar is h-&eacute; b&eacute;s in fir-sea
marb<ex>ad</ex> a <corr sic="aeidhedh">aeighedh</corr></q>, &ampersir; ro
fhiafraighset-som <lb n="1718">sin tria thinchosc in <term type="student">scol<ex>aig</ex>i</term>. T<ex>u</ex>cadh tra neimh doib i linn, cu
ro mhols<ex>a</ex>t <lb n="1719"><ps><fn>Bri<ex>git</ex></fn></ps> dia soer<ex>ad</ex>h
&ampersir; cu ro chansat <q><ps><fn>Bri<ex>git</ex></fn></ps> be
bhith-maith</q> &ampersir; rl. Atibhset an <lb n="1720">linn c<ex>us</ex>an
neim, &ampersir; n&iacute; d<ex>er</ex>na <corr sic="pughur">pudhur</corr>
doibh. Tainic iarum f<ex>er</ex> in tighi <lb n="1721">dia feg<ex>a</ex>d d<ex>us</ex> in
ros-marbh in neim, &ampersir; at-connaic iat 'na m-beth<ex>aid</ex>,
&ampersir; ad-connaic <lb n="1722">ingin t-sochr<ex>aid</ex> etarru. Tainic
iar sin isin tech, &ampersir; ro bui f<ex>or</ex> iarair na <lb n="1723">h-ingine &ampersir; ni fhuair, &ampersir; ro fhiafr<ex>aig</ex> dibh
cidh do-choidh an ingen, &ampersir; adubrat<ex>ar</ex>-som <lb n="1724">ni
f<ex>a</ex>cadur etir h-&iacute;. Do-ratad tra cuibr<ex>e</ex>c<ex>h</ex> f<ex>or</ex>ro- s<ex>o</ex>m co
marbhdais <lb n="1725">iarnamhar<ex>a</ex>c<ex>h</ex> mina foilsighdis an
ingin. Tainic dano in <term type="student">scol<ex>aig</ex>i</term>
c<ex>&eacute;t</ex>na <lb n="1726">chuca <corr sic="arnabharach">arnamharach</corr> dia bh-fis, <frn lang="la">et
inuenit cos in uinculis, et interrogauit eos <lb n="1727">quomodo
euascrunt et cur ligati sunt</frn>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1728">No cum<ex>a</ex>d h-e <ps><fn>Brenainn</fn></ps><mls n="58vb" unit="folio">

do-righne in n-imunn-sa. Tainic <lb n="1729">dano
<ps><fn>Brenainn</fn></ps> co <ps><fn>Brig<ex>i</ex>t</fn></ps> co bh-fesadh
cidh ara tuc in bheist isin mhuir anoir<pb n="52">
 <lb n="1730">do <ps><fn>Bri<ex>git</ex></fn></ps> sech na <term type="saint">noemhu</term> arcena. O ro-siacht tra
<ps><fn>Brenainn</fn></ps> co <ps><fn>Bri<ex>git</ex></fn></ps> <lb n="1731"><corr sic="rochuinnidh">ro chuinnigh</corr> co tart<ex>a</ex>d a
coibhsina cinn<ex>us</ex> ro bhai gradh D&eacute; oicce. Adub<ex>air</ex>t <lb n="1732"><ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps>: <q>Tab<ex>air</ex>, a <term type="cleric">cl&eacute;irigh</term>, do coibhsena <frn lang="la">prius</frn> &ampersir; do-b<ex>er</ex>-sa iar sin</q>. Ad<ex>u</ex>bhuirt<lb n="1733">
<ps><fn>Bre<ex>nainn</ex></fn></ps>: <q>on lo ro ghabh<ex>us</ex>-sa
crabhudh nocha dechadh<ex>us</ex> tar <num value="7">.uii.</num> n-immairibh<lb n="1734">
ce<ex>n</ex> mo menm<ex>ain</ex> i n-Dia</q>. <q>As maith in
coibhsen</q>, ol <ps><fn>B<ex>rigit</ex></fn></ps>. <q>Tabair-si <lb n="1735">dano, a <term type="nun">chaill<ex>ech</ex></term></q>, ol
<ps><fn>Bre<ex>nainn</ex></fn></ps>, <q>do choib<ex>sin</ex></q>. <q>Do-fhit<ex>ir</ex>
<ps><fn>Mac na h-Ingine</fn></ps></q>, <lb n="1736">ar
<ps><fn>Bri<ex>git</ex></fn></ps>, <q>on uair do-r<ex>a</ex>t<ex>us</ex>-sa mu m<ex>en</ex>m<ex>ain</ex>
i n-Dia ni thuc<ex>us</ex> ass</q>. <q>Dar linn, a <lb n="1737"><term type="nun">chaill<ex>ech</ex></term></q>, ol <ps><fn>Bre<ex>nainn</ex></fn></ps>,
<q>as coir do bhiastuibh gia no b<ex>er</ex>ut anoir d<ex>ui</ex>t
s<ex>e</ex>c<ex>h</ex>ainne</q>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1738">No is &eacute; <ps><fn>Ulltan</fn></ps> <pn type="monastery">Arda Breacain</pn> do-roine an ymonn-sa ar mol<ex>ad</ex> do
<ps><fn>Bri<ex>git</ex></fn></ps>.  <lb n="1739">&Aacute;r ba do <on type="lineage">Dail C<ex>on</ex>cub<ex>air</ex></on> do- som, &ampersir; rop edh
dano do <term type="mother">m<ex>&aacute;thai</ex>r</term>
<ps><fn>Bri<ex>gte</ex></fn></ps> .i.  <lb n="1740"><ps><fn>Broicsech</fn></ps> <term type="daughter">ingen</term> <ps><fn>Dallbronaigh</fn></ps>. I
n-aims<ex>ir</ex> immorro <num value="2">da</num> mac <ps><fn>Aedha
Slaine</fn></ps> <lb n="1741">do-ron<ex>a</ex>d fesin, &aacute;r it e ro
marbhsat <ps><fn>Suibhne</fn></ps> mac <ps><fn>Colmain Moir</fn></ps>,
f<ex>o</ex>r l<ex>et</ex>h- laim <lb n="1742"><ps><fn>Ullt<ex>ain</ex></fn></ps>,
do-ron<ex>a</ex>d:

<text type="poem">
<body>
<lg n="1" type="verse">
<lb n="1743">
<l><ps><fn>Brigit</fn></ps> be bhith-mhaith, bruth ordhai
oibhlech,</l>
<lb n="1744">
<l>don-f&eacute; don bhith-fhlaith an ghrian
tind toidl<ex>e</ex>c<ex>h</ex>.</l>
</lg>
<lg n="2" type="verse">
<lb n="1745">
<l>Ron-saera <ps><fn>Brighit</fn></ps> sech
dhrunga demhna,</l>
<lb n="1746">
<l>ro raena remhainn catha gach tedma.</l>
</lg>
<lg n="3" type="verse">
<lb n="1747">
<l>Do-rodhbha indonn ar colla cissao</l>
<lb n="1748">
<l>an chraebh co m-blath<ex>aib</ex>, an <term type="mother">m<ex>&aacute;thai</ex>r</term> <ps><fn>&Iacute;ssu</fn></ps>.</l>
</lg>
<lg n="4" type="verse">
<lb n="1749">
<l>An fhir&oacute;gh inm<ex>ain</ex> go n-ordan
adhbhuil,</l>
<lb n="1750">
<l>bum saer gach n-inb<ex>aid</ex> lam <term type="saint">naemh</term> do <on type="people">Laighnibh</on>.</l>
</lg>
<lg n="5" type="verse">
<lb n="1751">
<l>Leth-colbha flatha la
<ps><fn>P<ex>&aacute;</ex>t<ex>raic</ex></fn></ps> Primhdhai,</l>
<lb n="1752">
<l>an
tlacht uas lighaib, an <term type="queen">righan</term> righdha.</l>
</lg>
<lg n="6" type="verse">
<lb n="1753">
<l>Ro bet iar sinet ar cuirp a cilicc</l>
<lb n="1754">
<l>dia rath ron-braeno, ron-saera
<ps><fn>Brighit</fn></ps>.</l>
<trailer>B.</trailer>
</lg>
</body>
</text></p>
</div2>
<mls n="59ra" unit="folio">
<div2 type="paragraph">
<p><lb n="1755">Mor tra do f<ex>er</ex>tuibh &ampersir; do mh&iacute;rbui<ex>lib</ex>
fon n- inn<ex>us</ex> sin <lb n="1756">do-righne in Coimde ar
<ps><fn>Bhrig<ex>i</ex>t</fn></ps>. IS s&eacute; a mhet cunn&aacute; cumhaing
nech a fhaisneis <lb n="1757">acht mina this<ex>e</ex>d <term type="apostle">asp<ex>al</ex></term> fein no <term type="angel">ai<ex>n</ex>g<ex>el</ex></term> De dia fhaisneis: acht cena is lor <lb n="1758">so ar dheism<ex>ir</ex>e<ex>cht</ex> dibh. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1759">O thainic tra c<ex>us</ex>na <corr sic="deighinchaibh">deidhinchaibh</corr> do
<ps><fn>Brig<ex>i</ex>t</fn></ps>, iar fothug<ex>ud</ex> &ampersir; iar <lb n="1760">bh-furtacht cheall &ampersir; ecl<ex>as</ex> &ampersir; altor<ex>ach</ex>
n- imdha <corr sic="i">iar</corr> bh-f<ex>er</ex>tuibh &ampersir; <corr sic="i">iar</corr> mirb<ex>uil</ex>ibh <lb n="1761">imdha at lir gainemh mara
<ex>no</ex> renna nimhe, iar n-desheirc &ampersir; trocuire, do-ruacht <lb n="1762">iar sin <ps><fn>Nindedh Laimhidhan</fn></ps> o <pn type="city">Roim Letha</pn>. IS aire dano at-b<ex>er</ex>thea <ps><fn>Nindidh<lb n="1763">
Laimh-idan</fn></ps> frissein, &aacute;r ni tard a laim
fria thaebh o ro ghabh <ps><fn>Br<ex>igit</ex></fn></ps> p<ex>ate</ex>r leis.  <lb n="1764">Cun<ex>a</ex>d h-e do-rat comman &ampersir; sacarbaic do
<ps><fn>Br<ex>igit</ex></fn></ps> &ampersir; ro fhaidh a sp<ex>&iacute;rut</ex>
dochum <lb n="1765">nimhe. Atait a taisi isna talma<ex>n</ex>daibh gu <corr sic="gucataigh">cataidh</corr> &ampersir; gu n-ordan &ampersir; gu<pb n="53">
 <lb n="1766">n-airech<ex>us</ex>, gu bh-f<ex>er</ex>tuibh &ampersir;
mirbhuil<ex>ibh</ex>. Ata a h- ainim amal grein isin <lb n="1767">bh-flaith
nemhdha etir claiscetal <term type="angel">ai<ex>n</ex>g<ex>el</ex></term>
&ampersir; <term type="archangel">archai<ex>n</ex>g<ex>el</ex></term>. <frn lang="la">Et</frn> gidh mor a h- anoir <lb n="1768">abhus
col&eacute;ic bidh m&oacute; gu mor in tan ad-rae ina lochrann
lainnerdha i comlan<ex>us</ex> <lb n="1769">cuirp &ampersir; anma i <term type="assembly">mor-dail</term> lai bra<ex>tha</ex>, <corr sic="indoentuigh">ind <term type="union">oentuidh</term></corr> <term type="cherubim">hyruphin</term> &ampersir; <term type="seraphim">saruphyn</term>, in <lb n="1770"><term type="union">aen<ex>tuidh</ex></term> <ps><fn>Mic Mhuire
&oacute;ighe</fn></ps>, ISann <term type="union">aen<ex>tuid</ex>h</term> is
uaisli cech n-<term type="union">aen<ex>tuidh</ex></term>, ind <lb n="1771"><term type="union">aen<ex>tuidh</ex></term> na
noeim-trin<ex>&oacute;i</ex>te, Athair &ampersir; Mac &ampersir; Spir<ex>ut</ex>
N<ex>oem</ex>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1772">Ailim trocuire De uasail uilecumachtaig tre
imp<ex>id</ex>i noeimh <ps><fn>Bri<ex>gte</ex></fn></ps>: <lb n="1773">ro
airiltnigim uile in <term type="union">aen<ex>taidh</ex></term> sin,
ra-issam, ra-aitrebam, <frn lang="la">in saecula</frn>!</p>
</div2>
</div1>
<pb n="54">
<mls n="59ra" unit="folio">
<div1 n="4" type="life">
<lb n="1774">
<head>Betha <ps><fn>Shenain</fn></ps> meic
<ps><fn>Geirrginn</fn></ps></head>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1775"><frn lang="la"><cit>
<qt>MIRABILIS DEUS IN <term type="saint">SANCTIS</term> SUIS</qt>
<bibl>Ps. 67:36</bibl>
</cit> ET
CETERA</frn>. IN Spir<ex>ut</ex> naom <lb n="1776"><add source="BN" resp="WS">do roisce ce<ex>ch</ex> sp<ex>ir</ex>at, in Spir<ex>ut</ex></add> ro les<ex>aig</ex>h in
eclais cechtardhai <lb n="1777">.i. pet<ex>ar</ex>laic &ampersir;
nu-fhiadhnaisi o rath ecna &ampersir; fhaitsine, is h-e ro raidh na
bri&aacute;thra-sa <lb n="1778">a gin in <term type="king">righ</term>-<term type="prophet">fhatha</term>
<ps><fn>D<ex>abi</ex>d</fn></ps> meic <ps><fn>Iese</fn></ps> don mol<ex>ad</ex>
&ampersir; don adhamhrughadh fil <lb n="1779">do Dhia triana <term type="saint">noemhu</term> &ampersir; triana fhirenu, amal at-b<ex>eir</ex>
<frn lang="la"><cit>
<qt>Mirabilis Deus in <lb n="1780"><term type="saint">sanctis</term></qt>
<bibl>Ps. 67:36</bibl>
</cit></frn>.</p>
</div2>
<mls n="59rb" unit="folio">
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1781"><num value="1">Oen</num> didiu dona <term type="saint">naemhuibh</term> &ampersir; dona fir&eacute;nuibh triasa
tainic <lb n="1782">mol<ex>ad</ex> &ampersir; adhamhrag<ex>ud</ex> in Choimd<ex>ed</ex>h
fiadh dainibh triasna f<ex>er</ex>tuib &ampersir; tri<ex>a</ex>sna <lb n="1783">mir<ex>builib</ex> do-roine Dia aire i tal<ex>main</ex>, IN <term type="saint">noemh</term> uasal airmitn<ex>ech</ex> <lb n="1784">dia ta lith
&ampersir; f<ex>or</ex>aithmet i n-ecmong na ree-so &ampersir; na h-aimsire
.i. <frn lang="la"><ps><rn type="saint">sanctus</rn>
<fn>Senanus</fn></ps> <lb n="1785"><term type="bishop"><corr sic="esp- us">espocus</corr></term></frn>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1786">IS ann didiu erdharcaigit in cr<ex>ist</ex>aidi lith
&ampersir; sol- lum<ex>un</ex> <add source="BN" resp="WS">a eitsea<ex>cht</ex>a</add>
inti <lb n="1787"><ps><rn type="saint">noeimh</rn>
<fn>Shenan</fn></ps> in <date value="02.22">ochtai K<ex>a</ex>l<ex>ainn</ex>
Marta</date> arai laithe m&iacute;s grene, is indiu arai <lb n="1788">laithe sechtm<ex>ain</ex>e isin blia<ex>dain</ex> frecnairc i
tam. At-fiadhat na h-eo<ex>laig</ex> <add source="BN" resp="WS">n&iacute;</add>
do <lb n="1789">bun<ex>a</ex>d &ampersir; do gheinem<ex>ain</ex> anti <ps><rn type="saint">noem</rn> <fn>Shenan</fn></ps>, o <corr sic="ghuighi">ghuidhi</corr> &ampersir; o f<ex>or</ex>cetal do rath <lb n="1790">in prim-<term type="prophet">fhatha</term> &ampersir; in
<term type="archbishop">aird-esp<ex>uic</ex></term> <pn type="country:Ireland">innsi h- Eir<ex>enn</ex></pn> .i. <ps><rn type="saint">noemh</rn> <fn>Pat<ex>raic</ex></fn></ps>, gein
t-<ps><fn>Senain</fn></ps> <lb n="1791">&ampersir; dona mirbhailibh
do-rine Dia aire .i. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1792"><ps><fn>Seanan</fn></ps> mac <corr sic="errginn"><ps><fn>Gerrginn</fn></ps></corr> meic
<ps><fn>Cobhthaig</fn></ps> meic <ps><fn>Builc</fn></ps> meic
<ps><fn>Dece</fn></ps> meic <lb n="1793"><ps><fn>Imchada</fn></ps>
meic <ps><fn>Cuirp</fn></ps> meic <ps><fn>Roduind</fn></ps> meic
<ps><fn>Luig<ex>dech</ex></fn></ps> meic <ps><fn>Aililla</fn></ps> meic <lb n="1794"><ps><fn>Echadha</fn></ps> meic <ps><fn>Aengh<ex>us</ex>a</fn></ps>
meic <ps><fn>Fiachra Find</fn></ps> meic <ps><fn>Coirp<ex>ri</ex>
Bhaschain</fn></ps> meic <lb n="1795"><ps><fn>C<ex>on</ex>aire</fn></ps> meic
<ps><fn>Mogha Lamha</fn></ps> meic <ps><fn>Luig<ex>dech</ex>
All<ex>aid</ex></fn></ps> meic <ps><fn>Cairp<ex>ri</ex> Croim- cinn</fn></ps> <lb n="1796">meic <ps><fn>Daire Dornmair</fn></ps> meic <ps><fn>Cairp<ex>ri</ex>
Finnmhair</fn></ps> meic <ps><fn>C<ex>on</ex>aire</fn></ps> meic
<ps><fn>Et<ex>er</ex>sceoil</fn></ps> <lb n="1797">meic
<ps><fn>Eog<ex>ain</ex></fn></ps>. <ps><fn>Coimgheall</fn></ps> didiu <term type="daughter">ingen</term> <ps><fn>Ernaig</fn></ps> meic
<ps><fn>Golbine</fn></ps> <term type="mother">m<ex>&aacute;thai</ex>r</term>
<ps><fn>Shenain</fn></ps>, <lb n="1798">do <on type="people">Alltraighiu</on>. Do-rairngair immorro in primh-<term type="prophet">fhaidh</term> &ampersir; in prim-<term type="apostle">apstal</term> ro fhaidh <lb n="1799">Dia do p<ex>ro</ex>icept
d' <on type="people:Irish">feraib Eir<ex>enn</ex></on> .i. <ps><rn type="saint">noemh</rn> <fn>Pat<ex>raic</ex></fn></ps>, gein t-
<ps><fn>Sen<ex>ain</ex></fn></ps>. Air <lb n="1800">in tan b&aacute;i
<ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> ic proic<ex>ept</ex> <corr sic="de">do</corr> h-<on type="people/dynasty">Uaib Figeinti</on>
&ampersir; ic a m-baithius i n-<pn type="church">Domhn<ex>a</ex>c<ex>h</ex> <lb n="1801">Mor</pn> tancat<ex>ar</ex> <on type="people">Corco Bhaiscind</on>
gona <term type="king">righ</term> .i. <ps><fn>Bolc</fn></ps> mac <lb n="1802"><ps><fn>Decce</fn></ps>, mur-choblach mor tar
<pn>Luimn<ex>e</ex>c<ex>h</ex></pn> atuaidh cu <ps><fn>Pat<ex>raic</ex></fn></ps>,
&ampersir; <corr sic="roghuighseat">ro guidhseat</corr> <lb n="1803"><ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> fa pr&oacute;ic<ex>ept</ex> doibh
in la-sin &ampersir; a m-baist<ex>ed</ex> fo cedair. Do-raidh
<ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> <lb n="1804">friu-som airisiumh co
m<ex>a</ex>duin &aacute;r ba scith in la-sin. Ro raidset <on type="people/dynasty">Corca Baiscinn</on><pb n="55">
 <lb n="1805">re <ps><fn>P<ex>atraic</ex></fn></ps>: <q>Ni
cumhgamait, ar is fas ar crich dar n-eis cen ocu ica h-imchoimhet, <lb n="1806">&ampersir; ita ar coblach ce<ex>n</ex> n<ex>e</ex>c<ex>h</ex> oca recmait a leas<lb n="1807">
tinden<ex>us</ex> docum ar criche</q>. Do-luidh
<ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> iar sin ina carp<ex>ut</ex> <lb n="1808">co faic<ex>ed</ex> cach h-e &ampersir; cu ro-cluindis a guth
&ampersir; proic<ex>ept</ex> brethri De uadha,<mls n="59va" unit="folio"><lb n="1809">
<frn lang="la">et</frn> ro creitset annsin do Dhia
&ampersir; do <ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps>. Canuid didiu
<ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> <lb n="1810">in baithi<ex>us</ex> doib
f<ex>or</ex>sin abhuinn bui a comhfhoc<ex>us</ex> doibh, &ampersir; baistt<ex>er</ex> innte
na <lb n="1811">sl<ex>uaigh</ex> uile. <frn lang="la">Et</frn> do-ratsat
almsana mora do <ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps>. Bendach<ex>aid</ex>
<ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> <lb n="1812">iat-somh, &ampersir;
do-raidh cu m-biadh im<ex>a</ex>d ana &ampersir; innmh<ex>us</ex>a i <pn type="kingdom">Cr&iacute;ch Baiscinn</pn> co brath.  <lb n="1813">Ro
&aacute;ilset <on type="people">Corca Bhaiscinn</on> f<ex>or</ex>
<ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> toidhe<ex>cht</ex> leo do bendachadh a
criche <lb n="1814">&ampersir; do baist<ex>ed</ex> a m-ban &ampersir; a
leanamh &ampersir; a <term type="bondman">mog<ex>a</ex>d</term> f<ex>or</ex>-fhacsat
dia n-eis. Ro raidh <lb n="1815"><ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps>
friu: <q>Nidam uain-siu do thuidhe<ex>cht</ex> libh &ampersir; imluadh mu
mhuinnt<ex>er</ex>i <lb n="1816">tar in sruth-sa inunn</q>. Ro raids<ex>e</ex>t <on type="people">Corco B<ex>aiscinn</ex></on>: <q>Ata</q>, ar siat, <q>coblach
mor <lb n="1817">linne dod timochar tar in muir, &ampersir;
not-b<ex>er</ex>um tairrsi cot uile mhuinnt<ex>er</ex>aib <lb n="1818">cosaibh
tirmaibh, &ampersir; dot-b<ex>er</ex>um aris f<ex>or</ex> culai</q>. Ro op
<ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> aris dul leo, &ampersir; ro <lb n="1819">raidh: <q>Ni fhetaim-si</q>, ar se, <q>facbhail na criche i
tu no gu tair a cois<ex>er</ex>cadh &ampersir; <lb n="1820">a m-bennach<ex>ad</ex>
uile</q>. <frn lang="la">Et</frn> do-rat <ps><fn>P<ex>atraic</ex></fn></ps>
bennachtain f<ex>or</ex> <on type="people">Corca Bais- cinn</on>, &ampersir;<lb n="1821">
f<ex>or</ex>-fhacaib buaidh cabluigh f<ex>or</ex>ro. <addSpan source="BN" resp="WS" to="LB1825">Conid de sin ro chan
<ps><fn>P&aacute;traic</fn></ps> in rann-so:

<text type="poem">
<body>
<lg n="1" type="verse">
<lb n="1822">
<l>N&iacute;
r&oacute;</l>
<lb n="1823">
<l>do <on type="people">Chorcco Baiscind</on>,
n&iacute; g&oacute;;</l>
<lb n="1824">
<l>gen b<ex>e</ex>th cloidim f<ex>o</ex>r a cliu</l>
<lb n="1825">
<l>ni g&eacute;bta<ex>r</ex> riu ni beas m&oacute;.</l>
</lg>
</body>
</text> <anchor id="LB1825"></p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p><lb n="1826">Do-raidh <ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> re <on type="people">Corco B<ex>aiscinn</ex></on>; <q>In fil i foc<ex>us</ex> duin airm as
budh reill <lb n="1827">damh-sa bar crich co ros-fegainn fein om
shuidhi &ampersir; co ro<ex>us</ex>-bennachainn as in <lb n="1828">maigin-sin</q>? <q>Ata eicin</q>, ar siat, <q>in tealach
thall</q> .i. <pn>Findine</pn>. Luid <lb n="1829"><ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> leo iarum f<ex>or</ex> mullach
<pn>Findine</pn> &ampersir; ro raidh <add source="BN" resp="WS">friu</add>: <q>An h-&iacute; so bar crich <lb n="1830">fria
<pn type="city">Luimn<ex>e</ex>c<ex>h</ex></pn> i tuaidh co rice in n- oician
siar</q>? <q>As si</q>, ar iat-som. <q>In <lb n="1831">roich</q>, ar
<ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps>, <q>in sliabh tall tuaidh .i. <pn type="mountain">Sl<ex>iab</ex> Ellbe</pn>, i crich <on type="people">Corca
Mruadh</on> <lb n="1832">in <pn>Nindois</pn></q>? <q>Ni roich</q>, ar
siat. <q>Ro-sia re m-brath</q>, ol
<ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps>. <q>In roich <lb n="1833">dano bur
crich in sliabh thall tair .i. <pn type="mountain">Echtgi</pn> i crich
<on type="people/dynasty"><corr resp="EBJ" sic="ua">na</corr> n-<add source="BN" resp="WS">D</add>esa</on></q>? <q>Ni roich</q>, <lb n="1834">ar siat. <q>Ro-sia iar cein</q>, ar
<ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps>. Beannachais
<ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps> iarum <on type="people">Corca <lb n="1835">B<ex>aiscinn</ex></on> &ampersir; do-raidh riu: <q>Ni ricthe a leas
te<ex>cht</ex> dam-sa libh an bhar t&iacute;r, &aacute;r ita <lb n="1836">gein ocuibh i m-broinn mhna, &ampersir; is d&oacute;
do-r<ex>a</ex>dadh o Dia b<ex>ur</ex> tir-si: is iarnachul <lb n="1837">bheithi, is
d&oacute; fhoighentai &ampersir; foighen<ex>us</ex> in cenel-sa <on type="people/dynasty">Ua Figennte</on>. IS e bus <lb n="1838"><ps><fn>Pat<ex>raic</ex></fn></ps> duibh. <frn lang="la">Et</frn>
bidh m&oacute;r a cata in gein <corr sic="gignigther">gignith<ex>er</ex></corr> lib. Mo- genar bias 'na<pb n="56">
 <lb n="1839">aircill. <frn lang="la">Et</frn> ann inis
tall tiar a m-beluibh in mara, in fil<mls n="59vb" unit="folio">

aitreabh <lb n="1840">innte</q>? ar
<ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps>, .i. <pn type="island/monastery">Inis Cathaigh</pn>. <q>Ni fhil</q>, ar siat,
<q>ar it&aacute; peisd adhuathm<ex>ur</ex> <lb n="1841">innte nach leicc a
h-aitreab<ex>ad</ex> .i. <ps><fn>Cathach</fn></ps> a h-ainm</q>. <q>IS
amra</q>, ar <lb n="1842"><ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps>, <q>an
mind ordain &ampersir; in lia loghm<ex>ur</ex> &ampersir; in <term type="bondman">mogh</term> airm<ex>i</ex>tn<ex>e</ex>c<ex>h</ex> sain-shercach <lb n="1843">oc Dia &ampersir; oc dainibh in macan <corr sic="gignighter">gignith<ex>er</ex></corr> ocaibh, &aacute;r is ara chinn
coim<ex>&eacute;t</ex>tar <lb n="1844">tal<ex>am</ex> na h-innsi &uacute;t i
n-&oacute;ighe, &aacute;r is ann bias a eiseirghi &ampersir;
eis<ex>er</ex>ghi shloigh moir <lb n="1845">do <term type="saint">noemuibh</term> maille fris</q>. IS ann sin ro raidh
<ps><fn>P<ex>atraic</ex></fn></ps> oc taircetal gene <lb n="1846"><ps><fn>Senain</fn></ps>:

<text type="poem">
<body>
<lg n="1" type="verse">
<lb n="1847">
<l>Gignidh macan
'san tir thiar</l>
<lb n="1848">
<l>isin oilen os aician,</l>
<lb n="1849">
<l>biaidh <on type="people">Corca B<ex>aiscinn</ex></on> fo
l&aacute;imh,</l>
<lb n="1850">
<l>f<ex>er</ex>uibh, macaibh ocus mnaibh.</l>
</lg>
<lg n="2" type="verse">
<lb n="1851">
<l>Bid &aacute;n, uasal, <corr sic="ordnidi uasal">ordn<ex>id</ex>i</corr></l>
<lb n="1852">
<l>ac Dia ocus ag da&iacute;nibh:</l>
<lb n="1853">
<l>mo-ghenar tuath ocus ceall</l>
<lb n="1854">
<l>bias ar cul
in meic-sin,</l>
</lg>
</body>
</text><lb n="1855">
<note resp="EBJ">WS moved the following six words from
their original place between the above quatrains</note>Bidh urdraic
airmhitn<ex>e</ex>c<ex>h</ex> in mac-sin ar <ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps>,
<q>uair do-bhera dhoibh s&iacute;dh <lb n="1856">co n-imat gacha
maithi<ex>us</ex>a &ampersir; dichur gach teadhma indlighthigh dia n-d<ex>er</ex>nat<lb n="1857">
reir in meic sin .i. <ps><rn type="saint">noimh</rn>
<fn>Shen<ex>&aacute;n</ex></fn></ps> gu n-<term type="tithe">dechmh<ex>adaib</ex></term> &ampersir; <term type="first fruit">primit<add source="BN" resp="WS">ib</add></term> &ampersir;
almsanuibh <lb n="1858">do Dia &ampersir; do
<ps><fn>Shen<ex>&aacute;n</ex></fn></ps>. Mairg dia <term type="monastic tenant">manch<ex>aib</ex></term> immorro do-ghenat <lb n="1859">aimhreir in
meic-sin, &aacute;r do-b<ex>er</ex>a Dia dighla troma f<ex>or</ex>ro in tan sin, cu
m-bia <lb n="1860">dith f<ex>or</ex> a n-da&iacute;nibh &ampersir; f<ex>o</ex>r a
n-indilibh, &ampersir; b&eacute;rthar ith &ampersir; blicht &ampersir;
gach torad <lb n="1861">uathuibh iar sin, co m-beit fo gorta
&ampersir; dith, chu recfa cach a mac &ampersir; a <term type="daughter">ingin</term> a <lb n="1862">crich<ex>aib</ex> ciana ar a
m-bethug<ex>ud</ex>, mina rabhut do r<ex>&eacute;ir</ex>
<ps><fn>Shen<ex>&aacute;in</ex></fn></ps>. Bidh urgna, <lb n="1863">oirdn<ex>id</ex>i a clanna isin bith freacnairc dia rabhut da
reir</q>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1864">O ro raidh <ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps>
na briathra-sa, oc tairchetal gene <ps><fn>Sen<ex>&aacute;in</ex></fn></ps>,
&ampersir; o ra bennach <lb n="1865">crich <on type="people">Corca
Bais<ex>cinn</ex></on>, faeidhis uasal- <term type="priest">shacart</term>
&ampersir; <term type="deacon">deoch<ex>an</ex></term> do <on type="people:Romans">Romanch<ex>aib</ex></on> <lb n="1866">bat<ex>ar</ex> maille
fris, <ps><fn><frn lang="la">Maculatus</frn></fn></ps> &ampersir;
<ps><fn><frn lang="la">Latius</frn></fn></ps> a n-anmanna, immaille re
<on type="people">Corca B<ex>aiscinn</ex></on> <lb n="1867">da
m-baithi<ex>us</ex>. <frn lang="la">Et</frn> i <corr sic="agaid">n-
adaig</corr> do-ro<ex>cht</ex>atar co
<ps><fn>P<ex>&aacute;traic</ex></fn></ps>,<corr sic="it">is</corr> &eacute;
sin aims<ex>er</ex> <lb n="1868"><corr sic="dopritchaidset">do-pritchais<ex>e</ex>t</corr> iris &ampersir;
creidium <ps><fn>Crist</fn></ps> &ampersir; do-ronsat baithi<ex>us</ex>
&ampersir; comna i crich <lb n="1869"><on type="people">Corco
B<ex>aiscinn</ex></on>. IS ann dano ro thoghsat na <term type="saint">noeimh</term>-sin recles doibh &ampersir; port <lb n="1870">a n-eis<ex>eir</ex>ghi do thaeibh puirt <pn type="island/monastery">Innsi Cath<ex>aig</ex></pn> don l<ex>et</ex>h tuaidh i
n-ercomair <pn>Reilgi <lb n="1871">Aingil D&eacute;</pn>, &aacute;r
ro-fhetatar ba h-i <pn>Rel<ex>ic</ex> in Aingil</pn> i n-<pn type="island/monastery">Inis Cath<ex>aig</ex></pn> no biath esseirghi <lb n="1872"><ps><fn>Shen<ex>&aacute;in</ex></fn></ps>, &ampersir; ba maith
leo-som a n-eiseirghi do beith i comhfhoc<ex>us</ex> d' eiseirghi<pb n="57">
 <lb n="1873"><ps><fn>S<ex>en&aacute;in</ex></fn></ps> cumadh<mls n="60ra" unit="folio">
 aroen re <ps><fn>Sen<ex>&aacute;n</ex></fn></ps>
ro dechsatais do <lb n="1874"><term type="assembly">mhor-dail</term>
bra<ex>tha</ex>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1875">Nir' bho cian iar sin in tan boi <term type="assembly">mor- dhal</term> <on type="people">Corca Baiscinn</on>
ind <num value="1">oen</num>-bhaile.  <lb n="1876">Tainic dano
lanum<ex>ain</ex> docum in <term type="assembly">aire<ex>cht</ex>a</term>. Amal
do-ro<ex>cht</ex>at<ex>ur</ex> in t-<term type="assembly">airecht</term> <lb n="1877">ad-racht in <term type="druid">drai</term> boi isind <term type="assembly">airect<ex>us</ex></term> rompa. O 't-connc<ex>a</ex>dar cach sin
ad-ra<ex>cht</ex> <lb n="1878">in t-<term type="assembly">oire<ex>cht</ex></term>
uile rompa, &aacute;r ba mor anoir in <term type="druid">druad</term>
acu-som isin aimsir-sin.  <lb n="1879">Faitbis in t-<term type="assembly">aire<ex>cht</ex></term> imon <term type="druid">drai</term>,
&ampersir; at-b<ex>er</ex>tsat fris. <q>Ba linn</q>, ar siat, <lb n="1880"><q>do-deach<ex>aid</ex> dhuit <ps><fn>Gerrginn</fn></ps> <term type="peasant">aithech</term> &ampersir; a <term type="wife">sheitig</term> do-ghn&iacute; do ureirghi</q>.  <lb n="1881">At-b<ex>er</ex>t in <term type="druid">drui</term>: <q>Ni do <term type="peasant">aithech</term> do-ghniu-sa ureirghi, acht mac fil <lb n="1882">a m-broinn na mna thall, &aacute;r ad-resset <on type="people">Corcu Baiscinn</on> uili roime. IS d&oacute; <lb n="1883">fhoighenat. IS e b<ex>us</ex> flaith doibh co bra<ex>th</ex></q>.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1884">IN tan tra thainic aims<ex>er</ex> ghene in meic-sin
.i. <ps><fn>Sen<ex>&aacute;n</ex></fn></ps>, tairisidh a <lb n="1885"><term type="mother">mh<ex>athai</ex>r</term> <add source="BN" resp="WS">i</add>na
h-oenar ina lubhghort fria deiseabhair na grene, &ampersir; tainic
<term type="angel">ai<ex>n</ex>g<ex>el</ex></term> <lb n="1886">De dia furtacht cona
raibhi docair di a tuism<ex>ed</ex> a meic, &ampersir; bennachais in <lb n="1887">t-<term type="angel">aingel</term> in mac ruc<ex>a</ex>d ann. IN t-
uaitne caerthuinn bai <add source="BN" resp="WS">i</add>na laimh oc
tuism<ex>ed</ex> <lb n="1888">a meic gab<ex>ais</ex> tal<ex>am</ex> cu m-bai fo blath
&ampersir; duille fo cedair, &ampersir; maraidh beo<ex>us</ex> <lb n="1889">in crann-sin. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1890">Nir' bho cian <add source="BN" resp="WS">d&oacute;ib</add> iar n- gein in meic-si luidh a <term type="mother">m&aacute;<ex>thai</ex>r</term> do uisq<ex>u</ex>i &ampersir; a <lb n="1891">mac le 'na h-ucht. Tarasair iarum in <term type="mother">mh<ex>&aacute;thai</ex>r</term> f<ex>or</ex> lomr<ex>a</ex>d a smer don <lb n="1892">mhuine bui i comhfoc<ex>us</ex> in top<ex>air</ex>, &aacute;r ba i tus
fhogham- hair ro genair <ps><fn>Sen<ex>&aacute;n</ex></fn></ps>.  <lb n="1893">Do-raidh in mac remhr<ex>aidte</ex> asa h-ucht: <q>An de sin, <lb n="1894">a <term type="mother">mh<ex>&aacute;thai</ex>r</term>, &aacute;r is
proinn riana trath coir insin</q>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1895">Oc <pn type="plain">Muig <add source="BN" resp="WS">Lacha</add></pn> dano ro bhai ar tus aras &ampersir; orba do
<corr sic="thustighibh">th<ex>us</ex>tidhibh</corr> <lb n="1896"><ps><fn>S<ex>en&aacute;in</ex></fn></ps> <add source="BN" resp="WS">rias&iacute;u ro genair
<ps><fn>S<ex>en</ex>&aacute;n</fn></ps></add>. Bai dano orba n-aill doibh oc
<pn>Tracht <lb n="1897">T<ex>er</ex>mainn</pn>. Ata didiu r&eacute; cian eter
in da fhorba sin. IN tan dano ba <corr sic="hal">h-&aacute;il</corr><lb n="1898">
do th<ex>us</ex>tidhibh <ps><fn>S<ex>en&aacute;in</ex></fn></ps>
imeirghi do dhenam no thicedh <ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps> la <ex>no</ex>
da la <lb n="1899">rempaibh do denamh thighi &ampersir; lias
&ampersir; mhach<ex>ad</ex> &ampersir; gach comhnacal cena ricdis <lb n="1900">a leas da bheith urrlamh ara
cinn. <ps><fn>Sen<ex>&aacute;n</ex></fn></ps> immorro is <ex>ed</ex> ro gnith-saidhe
ar <lb n="1901">dhesheirc cabhair da gach oen ricedh a les, &ampersir;
no bith url<ex>am</ex> ar cinn a m<ex>uin</ex>t<ex>er</ex>i <lb n="1902">tech nua
aigi-sium. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1903">Feacht ann fergaighis a <term type="mother">m<ex>&aacute;</ex>r</term> fris-sium imon n&iacute;-sin,
&ampersir; is <ex>ed</ex> ro raidh: <lb n="1904"><q>A meic claindi &ampersir;
ceniuil</q>, ar si, <q>as beg do tharbha dhuin</q>. <q>A <lb n="1905"><term type="mother">mh<ex>&aacute;thai</ex>r</term></q>, ar se,
<q>dena<mls n="60rb" unit="folio">

airisiumh &ampersir; rat-fia comnacal</q>. <q>Do-aircebha <lb n="1906">dhuinne inni-sin</q>, ol in <term type="mother">mh<ex>&aacute;thai</ex>r</term>. <q>Do-aircebha co fir</q>, ol
<ps><fn>Sen&aacute;n</fn></ps>.  <lb n="1907">In tan tra bat<ex>ar</ex> f<ex>or</ex>
na briathraibh-sin <ex>con n</ex>-acat<ex>ar</ex> cuca isind aer na liasa &ampersir;
na<pb n="58">
 <lb n="1908">machadha &ampersir; na nascu
&ampersir; ind uile comnacal ran- cat<ex>ar</ex> a leas f<ex>or</ex>-fhacaibset isin<lb n="1909">
baili asa tancat<ex>ar</ex>. Cu ro fuirmeadh na bh-fiadn<ex>us</ex>i
isin maighin robo des leo a <lb n="1910">suidhiug<ex>nd</ex>. Ro moradh dano
ainm De &ampersir; <ps><fn>S<ex>en&aacute;in</ex></fn></ps> triasin firt-sin.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1911">Feacht dano lot<ex>ar</ex> <on type="people">Corca
B<ex>aiscinn</ex></on> f<ex>or</ex> sluag<ex>ad</ex> a <pn type="kingdom">Corca Mruadh</pn>
i <pn>Ninduis</pn>.  <lb n="1912">B<ex>er</ex>idh dano nert foireicn<ex>e</ex>c<ex>h</ex>
na flatha <ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps> isin crich sin. O
ro-siactadur na <lb n="1913">sl<ex>uaig</ex> crich <on type="people">Corca
Mruadh</on> geibid f<ex>or</ex> innr<ex>ed</ex> na
criche. <ps><fn>Sen<ex>&aacute;n</ex></fn></ps> immorro is <ex>ed</ex> <lb n="1914">do-roine: teit i sabull n-arbha bai i comfhoc<ex>us</ex> d&oacute;,
&ampersir; cotl<ex>aid</ex>h ann cein bat<ex>ar</ex> na <lb n="1915">sl<ex>uaig</ex> oc
innr<ex>ed</ex> an tire. IMpoit na sl<ex>uaig</ex> docum a tire fein <add source="BN" resp="WS">i</add>ar n-indredh <lb n="1916"><on type="people">Corca
Mruadh</on> doibh. Facuibt<ex>er</ex> <ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps> isin
t-sabhull ana chodl<ex>ud</ex> ait a raibhe.  <lb n="1917">O thainic tra cach
isin crich deis in t-sl<ex>uaig</ex> <add source="BN" resp="WS">d&iacute;a
n-duth<ex>aig</ex> fein</add>, is amhlaid <lb n="1918">at-ces in sabhull i
m-bui <ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps>, ina thor tein<ex>e</ex>th f<ex>or</ex>
las<ex>a</ex>d. O at-ces inni-sin <lb n="1919">tainic socraiti mhor dia
thesarcain. O thancat<ex>ar</ex> i bh-fo<ex>cus</ex> don t-sabhall i m-bui <lb n="1920"><ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps> <ex>con n</ex>-acat<ex>ar</ex> ba slan don
tein<ex>id</ex>. Lot<ex>ar</ex> araile dibh isin t-sabull <ex>con</ex> n-f<ex>a</ex>cat<ex>ar</ex> <lb n="1921">ind ocl<ex>ach</ex> <add source="BN" resp="WS">i</add>na chotl<ex>ud</ex>. Ro
triallsat araili dhibh a ghuin.  <lb n="1922"><q>Anaidh fris</q>, ol
in f<ex>er</ex> maith <q>bes is cara no is coibhdealach <lb n="1923"><add source="BN" resp="WS">d&uacute;inn</add> fil ann, &ampersir; is h-e
ros-anacht in sabhall</q>. Ro fiafr<ex>aig</ex>set can d&oacute;.  <lb n="1924">Do-raidh <ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps> ba don t-sl<ex>uag</ex> ro
innr<ex>ed</ex>set in tir do, &ampersir; ni bui cara na <lb n="1925">coibhdealach dh&oacute; isin tir. O ro airigset iarum curbo
duine cu rath De h-e ro <lb n="1926">anaicset &ampersir; ro idhnaicset
uatha as in c<ex>ri</ex>ch co h- iml<ex>an</ex>. Luidh-sium co <lb n="1927">tech
araili fir mhaith i crich na n-aicme do chuinghidh dhighi, ar ba
sc&iacute;th &ampersir; <lb n="1928">ba h-it<ex>a</ex>dach oc imdeacht <corr sic="andiaigh">a n-diaidh</corr> in t-sloig. Bui dano <corr sic="fleadh">fleadh</corr> urlamh isin <lb n="1929">tigh sin <add source="BN" resp="WS">do <term type="king">ri</term></add> na
tuaithi. Ro h-eradh dano <ps><fn>S<ex>enan</ex></fn></ps> &ampersir; luidh
cen b<ex>iad</ex> cen d<ex>ig</ex> <lb n="1930">as in tigh. Tainic in <term type="king">ri</term> <add source="BN" resp="WS">docum an baile</add> do
chaithimh na <lb n="1931">fl<ex>ed</ex>hi<mls n="60va" unit="folio">

'ar <corr sic="inithecht">n-imthe<ex>ch</ex>t</corr> do
<ps><fn>Shen<ex>&aacute;n</ex></fn></ps>. IN tan dono at-c&oacute;s d&oacute;
taispen<ex>a</ex>d <lb n="1932">an bh&iacute;dh &ampersir; in leanna frith,
na uisq<ex>u</ex>i bren &ampersir; na biadh bren. Ro ingantaighs<ex>e</ex>t <lb n="1933">na sl<ex>uaig</ex> in gnim-sin. Do-raid in <term type="king">ri</term>: <q>Inn dech<ex>aid</ex> nech uaibh fo <lb n="1934">era
bhidh <ex>n&oacute;</ex> leanna</q>? <q>Ni dhech<ex>aid</ex></q>, ar siat, <q>acht
<num value="1">oen</num>-gilla do lucht <gloss><ex>no</ex> aes</gloss> <lb n="1935">na creach tainic sunn do chuinghidh dighi, &ampersir; ni
tard<ex>a</ex>d dho</q>. Do-raidh in <term type="king">ri</term>: <lb n="1936"><q>Tiaghar <corr sic="andiaigh">a n-diaidh</corr> in duine
sin, &aacute;r is duine co rath De h-e</q>. Do-cuas <corr sic="andiaigh">a n- diaidh</corr> <lb n="1937"><ps><fn>S<ex>en&aacute;in</ex></fn></ps>, &ampersir; t<ex>u</ex>cadh dochum
an tighi, &ampersir; ro benn<ex>a</ex>ch in biadh &ampersir; in linn,
&ampersir; do- dhech<ex>aid</ex> <lb n="1938">a m-blas coir dhoibh,
&ampersir; ro ingantaighs<ex>e</ex>t na h-uili do <ex>con</ex>nuic in <lb n="1939">mirb<ex>uil</ex>-sin. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1940">Laa n-aill do-luidh
<ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps> co n-damhaib a <term type="father">athar</term> leis a h-<pn>Urr<ex>us</ex></pn> aniar da <lb n="1941">m-breith sair do <pn type="plain">Mhaigh Locha</pn> <ex>co</ex>
n-faca in muir lan ara chinn. Ba foc<ex>us</ex> dano<pb n="59">
 <lb n="1942"><corr sic="aghaidh">adhaigh</corr> in tan
sin. Luidh do chuing- hidh thighi <corr sic="aeidhed">aeigh<ex>ed</ex></corr>
co <pn type="fortress">Dun Mechair</pn> bai i <lb n="1943">comfhoc<ex>us</ex>
do. Ni raibhe dano <ps><fn>Mechar</fn></ps> ina dh&uacute;n in <corr sic="agaid">ad<ex>aig</ex></corr> sin, &ampersir; ro dhiultsat <lb n="1944">a
m<ex>un</ex>t<ex>ir</ex> fria <ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps>. Luid
<ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps> f<ex>or</ex> cula docum in mara, <lb n="1945">do fhunnr<ex>aid</ex>i tragha, &ampersir; n&iacute; raibhi i
comfhocus d&oacute; tech ele dia rach<ex>ad</ex> annsin.  <lb n="1946">Amhail
lotur a dhaimh reme <add source="BN" resp="WS">a tracht in mara</add>
<ex>co</ex> n-fhaca in mur-traig ara chinn.  <lb n="1947">Iman<ex>aid</ex> a dhamha
iarum t&aacute;r in traigh. Amal ruc <ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps>
a chosa <lb n="1948">tarsin adhart suas f<ex>or</ex> tir co f<ex>or</ex>cluin in
tonn oc bein ria shaluibh.  <lb n="1949">S&oacute;aidh a m<ex>en</ex>ma fris
in tan sin, &ampersir; iss <ex>ed</ex> ro raidh: <q>IS lor dam <add source="BN" resp="WS">a fhat</add> i t&uacute; <add source="BN" resp="WS">oc</add><ex>c
on</ex> <lb n="1950">loechdhacht-so</q>. Brisidh iar sin in gai bai 'na
l<ex>&aacute;im</ex>, &ampersir; do-righne crois de, &ampersir; <lb n="1951">saidhidh i tal<ex>main</ex>, &ampersir; sle<ex>chtaid</ex> fo <num value="3">tri</num> aice do Dia. Luidh dana caibhdhen <lb n="1952">&ampersir; ro aircset in <corr sic="aighthi">aidchi</corr>-sin d&uacute;n
<ps><fn>Mechair</fn></ps>, &ampersir; ro ortsat a mac, &ampersir; r<ex>u</ex>c<ex>ad</ex> a <term type="wife">ben</term> a <lb n="1953">m-braid;
&ampersir; ni ro h-aitreabhad o sin ille in d&uacute;n, &ampersir;
ni<add source="BN" resp="WS">con</add> dingentar co brath. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1954">Luidh <ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps> co
farcuibh a dhamha oc a <term type="father">athair</term>, &ampersir;
teit iar sin, &ampersir; <lb n="1955">geibhidh bachaill o
<ps><fn>Cassidan</fn></ps> <corr sic="carad" cert="7">ancharad</corr>ro gabh recles i crich <pn>Urrais</pn>. Do <lb n="1956"><on type="people">Chiarr<ex>aig</ex>i Chuirchi</on> dano, do
<ps><fn>Cassidan</fn></ps>. Leghaidh dano
<ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps> a shalma &ampersir; <lb n="1957">a
ord ecalsa la <ps><fn>Cassidan</fn></ps>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1958">Luidh dano <ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps> do
leg<ex>a</ex>d cu <ps><fn>Notail</fn></ps> cu <pn type="monastery">Cill
Manach Droichit</pn> i crich <lb n="1959"><pn type="kingdom">Osr<ex>aig</ex>i</pn>. Ba h-e, immorro ord bai oc un scoil
.i. no theighedh cech fer don <lb n="1960">scoil in la ro-soigs<ex>e</ex>d
d&oacute;<mls n="60vb" unit="folio">

inghaire laegh na cille. IN l&aacute; dano <lb n="1961">do-rala do
<ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps> te<ex>cht</ex> do inghaire na laegh in tan
no imain<ex>et</ex>h a laeigh roime <lb n="1962">i l-leth-sea ticdis na bai
<corr sic="nandiaigh"><add source="BN" resp="WS">i</add>na
n-diaidh</corr>. In tan no iman<ex>a</ex>d na bai i l-leth n- aill <lb n="1963">ticdis na laeigh <corr sic="nandiaigh">'na
n-diaidh</corr>. IS h- i comhairle do-roine
<ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps> fris-sodhain.  <lb n="1964">Do-rad
t&oacute;ruinn dia bachaill etarra &ampersir; na laeigh &ampersir; tar
in m-brugh a m-batar, &ampersir; ni <lb n="1965">lam<ex>a</ex>d ne<ex>ch</ex>tar dhe
te<ex>cht</ex> do shaig<ex>ed</ex> araili tar in torainn- sin, &ampersir; ro ghnith<lb n="1966">
<ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps> amlaid sin gach la
ro-soich<ex>ed</ex> d&oacute; ingaire na laegh. <corr sic="teidhed">T&eacute;ighedh</corr> dano
<ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps> <lb n="1967">do den<ex>um</ex> a leighinn
iar sin co ticedh trath tab<ex>ar</ex>ta na m-bo dia n-innis. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1968">O ro-chual<ex>a</ex> <ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps>
a radh do <ps><fn>Crist</fn></ps> fria <term type="apostle">aps<add source="BN" resp="WS">t</add>al<ex>u</ex></term>, <frn lang="la"><cit>
<qt>Si
quis inter uos uult <lb n="1969">maior fieri, sit uester minister <add source="BN" resp="WS">et
seruus</add></qt>
<bibl>Mt. 20:26</bibl>
</cit></frn> ro ghabh do laim
don scoil <lb n="1970">athaighidh <add source="BN" resp="WS">in
muilind</add>. Blia<ex>dain</ex> dano n&uacute;na <add source="BN" resp="WS">&ampersir; gorta</add> moiri in b<ex>liadain</ex> sin.  <lb n="1971">Bat<ex>ar</ex> <add source="BN" resp="WS"><num value="2">da</num></add> <term type="robber">latrainn</term> isin
crich oc slait chaich. Ro raidhset i n-araile <lb n="1972"><corr sic="aigthi">aidchi</corr>: <q>Cidh do-ghniaid innocht do iaraidh
<corr sic="neith">neich</corr> d&uacute;n</q>? <q>Raghm<ex>ai</ex>t</q>, <lb n="1973">ar fer dhibh, <q>do mhuileann <pn type="monastery">Cille
Man<ex>a</ex>c<ex>h</ex></pn>, &aacute;r bidh aein-f<ex>er</ex> ann cech <corr sic="naighthi">n- aidchi</corr> <lb n="1974">oc bleith arbha,
&ampersir; oircfimit an f<ex>er</ex>-sin, &ampersir; do-beram cucainn in
t-arb<ex>ur</ex></q>. Lotar <lb n="1975">cu m-bat<ex>ar</ex> a n-dorus in
muil<ex>inn</ex>. Fegait tria tholl na comla <ex>co</ex> n-fhacat<ex>ar</ex><pb n="60">
 <lb n="1976">in <num value="2">dias</num> isin muil<ex>inn</ex>,
indalanae oc leighiunn, araile oc trathaire<ex>cht</ex> an <lb n="1977">mhuil<ex>inn</ex>. At-b<ex>er</ex>ut iar sin eturra: <q>Cidh do-ghenum? In
bh- foiberam na <lb n="1978">fira</q>? <q>Ni fhoiberam</q>, ol siat,
<q>&aacute;r in fer fil oc bleith is leis fesin in t-arb<ex>ur</ex> <lb n="1979">mheili<ex>us</ex>, &ampersir; ni h-inann m<ex>uin</ex>t<ex>er</ex> dhoibh,
&ampersir; raghaidh dia thigh acht cu roisc dh&oacute; <lb n="1980">a
bleith<ex>ech</ex>, &ampersir; raghm<ex>ai</ex>t 'na <corr sic="ndiaigh">dhiaidh</corr>, &ampersir; oircfim&iacute;t h-e,
&ampersir; b<ex>er</ex>m<ex>ai</ex>t linn a arbhur <lb n="1981">&ampersir; a
fhodhbh, &ampersir; do-ragham iar sin <add source="BN" resp="WS">do</add>cum in muilleora &ampersir; oircfimit h-&eacute;,
&ampersir; bermait <lb n="1982">a arb<ex>ur</ex> uadh</q>. Ro ansat iar sin
gu tairnic in bleithech. Scoiris in <lb n="1983">t-ocl<ex>ach</ex> bui og
bleith in arbha <add source="BN" resp="WS">iss</add>in
muil<ex>inn</ex>. Iadh<ex>ais</ex> dano <ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps> a <lb n="1984">leabhur &ampersir; contuil. Bui dano a chele cen
codl<ex>ud</ex>. Anuid na <term type="robber">ladrainn</term> <lb n="1985">a
n-dor<ex>us</ex> in muil<ex>inn</ex> co maduin. O thainicc in madan osluicid
<ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps> <lb n="1986">in muil<ex>enn</ex>. T<ex>ec</ex>uid
na <term type="robber">ladrainn</term> chuige isin muil<ex>enn</ex>
&ampersir; do-raidhset <lb n="1987">fris:<mls n="61ra" unit="folio">

<q>Cia ro bui itt farr<ex>a</ex>d cein ron-boi ic leiginn &ampersir; ic
codl<ex>ud</ex></q>?  <lb n="1988"><q>Nir' bo ma<ex>ch</ex>t<add source="BN" resp="WS">n</add>adh</q>, or <ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps>, <q>cid
h-e no b<ex>et</ex>h ann, inti dia n-ebhradh</q> <frn lang="la"><cit>
<qt>Non <lb n="1989"><corr sic="dormitauit">dormitabit</corr> neque <corr sic="dormiat">dormiet</corr> qui custodit
Israhel</qt>
<bibl>Ps. 120:4</bibl>
</cit></frn>. <q>Caide-sidhe</q>?
ar <add source="BN" resp="WS">s</add>iat-sum.  <lb n="1990"><q>At&aacute; i bh-fog<ex>us</ex></q>, ar
<ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps>, <frn lang="la">ut dicitur:
<cit>
<qt><corr sic="ipsi">Praesto</corr> est <add source="BN" resp="WS">dominus</add> omnibus <lb n="1991">inuocantibus
se</qt>
<bibl>Ps. 144:18</bibl>
</cit></frn>. Do- ghniat immorro
aithrighi na <term type="robber">latrainn</term>, &ampersir; ro laiset<lb n="1992">
in <term type="union"><corr sic="aentaigh">aentaidh</corr></term> re <ps><fn>Notail</fn></ps>,
&ampersir; ro fheidhlighset iar sin <add source="BN" resp="WS">i</add>na
chomhaide<ex>cht</ex> cein ba<ex>tar</ex> <lb n="1993">beo, &ampersir; it iat fein
ro innis in sc<ex>&eacute;l</ex>-sin.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="1994"><corr sic="Aigthe">Aidche</corr> n-aill
do-luidh <ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps> do cuinghidh cainnel c<ex>us</ex>in
<term type="cook">coic</term> do bleith <lb n="1995">in arbha. <q>Ni
fhileat coinnle tumtha agam</q>, or an <term type="cook">coic</term>,
<q>acht <num value="1">aen</num>-chainneal, <lb n="1996">&ampersir;
b<ex>er</ex>-si lat coleic, &ampersir; b<ex>er</ex>thar cainnli d<ex>ui</ex>t acht co
tumthar</q>. Luid as <ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps> <lb n="1997">dia
muil<ex>inn</ex> &ampersir; a <num value="1">aen</num>-chainnel
lais. Fo-c<ex>er</ex>d dano m<ex>en</ex>ma in coca thairis cur' bh&aacute; <lb n="1998">slan a sechtm<ex>ain</ex>. IS ann do-raidh in <term type="cook">coic</term>: <q>IS ma<ex>cht</ex>nad linn na tic in <lb n="1999"><term type="miller">muilleoir</term> do chuinghidh cainneal
&ampersir; se ic bleith gach <corr sic="naighthi">n-aidhchi</corr></q>. Luid didiu <lb n="2000">i
tos<ex>a</ex>c<ex>h</ex> <corr sic="aighthi">aidche</corr> dia fhis cinn<ex>us</ex> no
meileadh cech <corr sic="naighthi">n-aidhchi</corr>, &ampersir;
fegaidh tria <lb n="2001">tholl na coml<ex>ad</ex> <ex>co n</ex>-acca in cainnealbra
occa &ampersir; in muil<ex>enn</ex> f<ex>or</ex> bleith a oenar, <lb n="2002">&ampersir; sesium oc denam a leighinn. Luidh as in <term type="cook">coic</term> iar sin d<add source="BN" resp="WS">i</add>a
thigh. Do-thoet <lb n="2003">dano ar&iacute;s arabaruch im iarmheirghi
dia fhis cinn<ex>us</ex> dom- both isin mhuil<ex>inn</ex>.  <lb n="2004"><ex>Co</ex> n-aca
in cainneal cetna f<ex>or</ex> a cainnelbra feibh ro bhui tos<ex>a</ex>c<ex>h</ex> aidhchi.<lb n="2005">
Luidh dano in <term type="cook">coic</term> dia thigh in
fecht- sin, &ampersir; do-toet doridisi <ex>co</ex> n-acai samlaid.  <lb n="2006">Ro scaich la sodhain in bleith, &ampersir; scoires in
muil<ex>enn</ex> a aenar &ampersir; do-b<ex>er</ex>ur in <lb n="2007">cainnel don
<term type="cook">coic</term>. Ba derbh immorro lasin <term type="cook">coic</term> <add source="BN" resp="WS">ann side</add> ba
s&iacute; in cainnel <lb n="2008">t<ex>u</ex>cadh uad ro bhui oc
<ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps> ar caithimh cech <corr sic="noighthi">n-oidhchi</corr> co cenn <ex>secht</ex>m<ex>ain</ex>e <lb n="2009">&ampersir; n&iacute; ro didhbhadh. Teit in <term type="cook">coic</term> dano &ampersir; at-f<ex>et</ex> do
<ps><fn>Notail</fn></ps> inn&iacute; sin. <q>As mac<pb n="61">
 <lb n="2010">raith do Dia</q>, ar
<ps><fn>Notail</fn></ps>, <q>in f<ex>er</ex> isa scela si<ex>n</ex>. Timaircfidh
muinnt<ex>ir</ex> do Dhia.  <lb n="2011">Do-gena Dia mor do f<ex>er</ex>tuibh
&ampersir; do mhirbuil<ex>ib</ex> aire. As coir bheith 'na fhaitchi<ex>us</ex>, <lb n="2012">&aacute;ir bidh mairg donti do-gena a aimreir. Mo-genar
dont&iacute; b<ex>us</ex> riarach dh&oacute;</q>.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="2013">Luid <ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps> laithe
l&aacute; <term type="tutor">aidi</term>, la <ps><fn>Notail</fn></ps>,
f<ex>or</ex> tir<ex>us</ex><mls n="61rb" unit="folio">

co <pn type="church">Cill Mh&oacute;ir <lb n="2014">Arad
Tire</pn>. Amal rancatar dor<ex>us</ex> na cille <ex>co</ex> n-fhacat<ex>ar</ex> in
sochraite n-d<ex>er</ex>mhair <lb n="2015">oc c&aacute;ine &ampersir; oc
toirrsi .i. aen-mac <term type="lord">tuisigh</term> na tuaithe robo
marb acu &ampersir; se ica <lb n="2016">breith dia adhnacul. O
't-conncatar na <term type="cleric">cleir<ex>ig</ex></term> a n-docum ansat
ara cinn, &ampersir; <lb n="2017">ro raid in ben friu: <q>Ar an
Coimdhi dia n-adhraidh, a cl&eacute;rchu, to-dh&uacute;iscidh <lb n="2018"><add source="BN" resp="WS">dam-sa</add> mo mac marbh</q>!
<q>Monuar dhuit, a ben</q>, ar <ps><fn>Notail</fn></ps>, <q>a
n-at-bere: is <lb n="2019">la Dia a chom<ex>us</ex> in gnima sin &ampersir;
ni la duine</q>. <q>Ar bh&aacute;ide &ampersir; ar trocaire</q>, <lb n="2020">ar in ben, <q>&aacute;ilidh-se lem-sa an Coimdi-sin cu ro
thod- huisce dam-sa mh' aen-mac</q>; <lb n="2021">&ampersir; do
b<ex>er</ex><add source="BN" resp="WS">ad</add> in mac a bh-fhiadhn<ex>us</ex>i
<ps><fn>N<ex>o</ex>tail</fn></ps>. <q>Na tuc ille in mac</q>, <lb n="2022">ar
<ps><fn>N<ex>o</ex>tail</fn></ps>, <q>acht tab<ex>air</ex> do
<ps><fn>Shenan</fn></ps></q>. <q>A mo shruith</q>, ar
<ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps>, <q>ni coir a <lb n="2023">n-at-b<ex>er</ex>i</q>. <q>As coir eicin</q>, ar
<ps><fn>Not<ex>ail</ex></fn></ps>, <q>ar is duit ro ceduigh Dia
to-d<ex>&uacute;s</ex>cadh in <lb n="2024">mheic, <frn lang="la">et</frn>
geibh in mac fot coim, ar as ced d<ex>ui</ex>t</q>. Ni lamhair dano
<ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps> <lb n="2025">friththairisium
fri&aacute; <term type="tutor">aidi</term>. Gaib- hidh in mac fo a
coim, &ampersir; ro dhluth<ex>aig</ex> <lb n="2026">fria cridhe, &ampersir;
do-ghni ern<ex>aigh</ex>thi n-dicra <add source="BN" resp="WS">air</add>
maill<ex>e</ex> d<ex>er</ex>uibh. Nir' bh&oacute; <lb n="2027">cian tra gu
cualat<ex>ar</ex> in mac oc labhra fa coim <ps><fn>S<ex>en&aacute;in</ex></fn></ps>,
&ampersir; do-rat in <lb n="2028">mac beo do
<ps><fn>N<ex>o</ex>tail</fn></ps>. Do-rat <ps><fn>N<ex>o</ex>tail</fn></ps> i
l-l&aacute;imh a <term type="mother">mh<ex>&aacute;tha</ex>r</term>. Ro
mor<ex>a</ex>d ainm <lb n="2029">D&eacute; &ampersir;
<ps><fn>N<ex>o</ex>tail</fn></ps> &ampersir; t-
<ps><fn>S<ex>en&aacute;in</ex></fn></ps> triasin bh-firt-sin. Lotar iarum na
<term type="cleric">cleir<ex>ig</ex></term> dia cill <lb n="2030">fein o ro
gleset in les frisa tancat<ex>ar</ex>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="2031">Ro leth tra cl&uacute;
<ps><fn>S<ex>en&aacute;in</ex></fn></ps> fona crich<ex>a</ex> da g<ex>ac</ex>h l<ex>et</ex>h ara
mh<ex>et</ex> d' f<ex>er</ex>tuibh &ampersir; <lb n="2032">do mir<ex>builibh</ex> do-ghnith
Dia aire. Ticdis na tuatha &ampersir; na cenela as gach aird <lb n="2033">ina dh&oacute;cum: foirenn dibh <ex>co n</ex>-almsan<ex>aibh</ex>
&ampersir; <ex>co n</ex>-duthra<ex>ch</ex>taibh, foirenn aile do <lb n="2034">chuinghidh almsan, foir<ex>enn</ex> do cuinghid a n-ictha o
gallr<ex>aib</ex>, foir<ex>enn</ex> do <lb n="2035">ghabhail a anmcairdi<ex>us</ex>a,
foir<ex>enn</ex> da cur <corr sic="anaenta">a n-<term type="union">aentad</term></corr> fris &ampersir; do ail cu ro
ghab<ex>ad</ex> <lb n="2036">in<ex>a</ex>d reampaibh. O ro airigh
<ps><fn>N<ex>o</ex>tail</fn></ps> inni-sin ro raidh fria
<ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps>: <q>A <term type="monk">brathair</term> <lb n="2037">inm<ex>ain</ex>, as mith<ex>ig</ex> d<ex>ui</ex>t
dul do ghab<ex>ail</ex> inaidh riasin pop<ex>ul</ex> fuil 'god togha</q>.  <lb n="2038">Do-r&aacute;idh <ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps>: <q>A <term type="father">athair</term>, a <ps><fn>Notail</fn></ps>, ni coir inni
it- b<ex>er</ex>i<add source="BN" resp="WS">d,</add> &aacute;r <lb n="2039">ni
h-edh sin domidar-sa acht bheith i mainchine acut-sa do
g<ex>re</ex>s</q>. Do-raidh <lb n="2040"><ps><fn>Not<ex>ail</ex></fn></ps>: <q>Ni
h-amhlaid bias, acht eirg &ampersir; geibh baile<mls n="61va" unit="folio">

risin pop<ex>ul</ex> <lb n="2041">fil 'gut furnaidhi</q>. <q>A <term type="father">athuir</term> thogaidhi</q>, ar
<ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps>, <q>cidh no rag &ampersir; cia h-airm<lb n="2042">
i n-gebh inadh</q>? Do-raidh <ps><fn>N<ex>o</ex>tail</fn></ps>:
<q>A meic inm<ex>ain</ex>, faillsighfidh d<ex>ui</ex>t inti fil <lb n="2043">'gud
togha in maigin a n-gebha</q>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="2044">LUIDH <ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps> do
comhairli a <term type="tutor">aidi</term>
<gloss>.i. <ps><fn>Not<ex>ail</ex></fn></ps></gloss> i cenn sh<ex>&eacute;t</ex>a
&ampersir;<pb n="62">
 <lb n="2045">do-b<ex>eir</ex> <ps><fn>N<ex>o</ex>tail</fn></ps> a
bennachtain d&oacute;, &ampersir; geibhidh
<ps><fn>Sen<ex>&aacute;n</ex></fn></ps> a n-<pn>Inis Coirthe</pn> do <lb n="2046">thaeibh na <pn type="river">Slaine</pn> i crich <on type="dynasty">Ua Cennsil<ex>aig</ex></on>. Do-ghni dano <term type="union"><corr sic="aentaigh">aentaidh</corr></term> &ampersir;
<ps><fn type="hypocorism">M'oedhoc</fn></ps> <lb n="2047"><pn type="monastery">F<ex>er</ex>na Moire</pn>. Timnuid <ps><fn type="hypocorism">M'aedoc</fn></ps> a baili dia eis do
<ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps> &ampersir; a bach<ex>aill</ex>, &ampersir;<lb n="2048">
geibhidh <term type="abbacy">aipdine</term> <pn type="monastery">Fherna</pn> d&eacute;is <ps><fn type="hypocorism">M'oedoc</fn></ps>.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="2049">Teit as a <term type="abbacy">apdhaine</term>
do <pn type="city">Roim</pn>. Teit o <pn type="city">Roim</pn> d'
acalduim <ps><fn>Martan</fn></ps> cu <lb n="2050"><pn type="monastery">Torinis</pn>. IS ann ro bhui
<ps><fn>Mart<ex>an</ex></fn></ps> oc scribhiunn t-soscelai ara chinn-som. IS<lb n="2051">
ann ro raidh <ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps>: <q>Ropadh
amra lium comtais iat na lamha ut at-c&iacute;m <lb n="2052">oc on
scribenn do-berad sacarbaic dam i laithe mo
&eacute;itsechta</q>. <q>Bidh iat <lb n="2053">ecin</q>, or
<ps><fn>Mart<ex>an</ex></fn></ps>. <frn lang="la">Et</frn> do-ghniat a
n-<term type="union">aen<ex>taid</ex></term> ann sin,
.i. <ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps> &ampersir;
<ps><fn>Mart<ex>an</ex></fn></ps>, &ampersir; <lb n="2054">do-b<ex>eir</ex>
<ps><fn>Mar<ex>tan</ex></fn></ps> do <ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps> i
comartha a n-<term type="union">aent<ex>a</ex>d</term> in soisc<ex>&eacute;l</ex>a
ro s<ex>cr</ex>ibh ara cinn.  <lb n="2055">IS essidhe sosc<ex>&eacute;l</ex>
<ps><fn>S<ex>en&aacute;in</ex></fn></ps> inniu.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="2056">Luidh <ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps> iar sin
do saig<ex>ed</ex> <pn type="country:Ireland">Eir<ex>enn</ex></pn> <add source="BN" resp="WS">co toracht</add> cu <pn type="monastery">Cill Muine</pn> co<lb n="2057">
<ps><fn>D<ex>abi</ex>d</fn></ps>. Do-ronsat a n-<term type="union">aen<ex>taid</ex></term> annsin <ps><fn>D<ex>abi</ex>d</fn></ps>
&ampersir; <ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps>, &ampersir; do-rat
<ps><fn>D<ex>abi</ex>d</fn></ps> a bachaill <lb n="2058">do
<ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps> a comartha a n-<term type="union">aen<ex>tad</ex></term>.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="2059">Luidh iar sin <ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps>
f<ex>or</ex> muir do shaig<ex>ed</ex> <pn type="country:Ireland">Ei<ex>renn</ex></pn>,
&ampersir; gab<ex>ais</ex> ind ailen <pn type="island">Arda <lb n="2060">Neim<ex>idh</ex></pn> i crich <on type="people/dynasty">Ua
Liathain</on>, &ampersir; anaidh annsin fria re <num value="40">.xl.</num> la &ampersir; <corr sic="aighthi">aidhchi</corr>, gur' <lb n="2061">fhaillsigh Dia do
in<ex>a</ex>d a eis<ex>er</ex>ghi. Tainic dano <ps><fn>Raphel</fn> <rn type="archangel">archaing<ex>el</ex></rn></ps> d' agall<ex>aim</ex> <lb n="2062"><ps><fn>S<ex>en&aacute;in</ex></fn></ps>, &ampersir; do-raid fris:
<q><frn lang="la"><cit>
<qt>Viriliter <corr sic="agite">age</corr> et
con- fortetur cor tuum, quia ad te <lb n="2063">Dominus tantam
familiam congregabit</qt>
<bibl>Ps. 30:25</bibl>
</cit></frn>. Eirg
dano, &ampersir; geib in<ex>a</ex>d risin mor- p<ex>o</ex>p<ex>ul</ex> <lb n="2064">fil
<add source="BN" resp="WS">a</add>gut f<ex>ur</ex>nuidhi</q>. <q>C<ex>e</ex>is<ex>t</ex></q>,
ol <ps><fn>Senan</fn></ps>, <q>cia l<ex>et</ex>h no rag, &ampersir; cia baili<lb n="2065">
i m-bia mo eis<ex>er</ex>ghi</q>? <q>Ni tainic d<ex>ui</ex>t cu
sodhain</q>, ar in t-<term type="angel">ai<ex>n</ex>g<ex>el</ex></term>, <q>ar ita
do l&iacute;n in <lb n="2066">p<ex>o</ex>p<ex>ui</ex>l do-rinolat chucat cu n<ex>a</ex>c<ex>h</ex>
tallat ocut ind <num value="1">oen</num>-bhaili. <ex>Con</ex>udh aire sin <lb n="2067">gebha-sa congbhala imdha ar t&uacute;s, &ampersir; ro seis
iar sin cu maighin i m-be h-eiserghi</q>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="2068">Facb<ex>us</ex> <ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps>
drecht dia m<ex>un</ex>t<ex>ir</ex> ann sin, &ampersir; luid f<ex>or</ex> forcongra in
<term type="angel">aingil</term> <lb n="2069">cu rainic <pn type="monastery">Inis Cara</pn> i toibh <pn>Luae</pn>, &ampersir;
foth<ex>aigis</ex> ecl<ex>ais</ex> do Dia ann. IS ann <lb n="2070">tanc<ex>a</ex>dar lucht
luinge a tiribh <pn type="region">Letha</pn> dia n-<term type="pilgrimage">oilithre</term> ind <pn type="country:Ireland">Eir<ex>inn</ex></pn>, <num value="50"><corr sic=".x.">c&oacute;ic deichnebuir</corr></num> a lin <lb n="2071">uili<mls n="61vb" unit="folio">

do aes foirfe. Ro tog didiu gach <num value="10"><ex>dech</ex>nebar</num> dib
a men- marc <lb n="2072">do <term type="saint">naemuib</term> <pn type="country:Ireland">Er<ex>enn</ex></pn>, &ampersir; ro laiset for a
muinter<ex>us</ex> riasiu tistais asa n-duth<ex>aig</ex> fein, &ampersir; <lb n="2073">ro laiset forro ainecr<ex>us</ex> a n-indtige &ampersir; a
n-imtechta co toirsitis <pn type="country:Ireland">Er<ex>inn</ex></pn> .i. la
co <lb n="2074">n-oidce do gach ceitir<ex>n</ex> g<ex>us</ex>a <term type="saint">naom</term> asa mui<add source="BN" resp="WS">n</add>dter<ex>us</ex> no togad do luamaire<ex>cht</ex> <lb n="2075">a
n-imramo co roised cach g<ex>u</ex>sa <term type="saint">noem</term> <corr sic="doraga">do-raega</corr>. It e dono <term type="saint">naoim</term> <corr sic="doragatar">do-raegat<ex>ar</ex></corr><lb n="2076">
.i. <ps><fn>Findia</fn></ps> &ampersir;
<ps><fn>Senan</fn></ps> &ampersir; <ps><fn>Brenainn</fn></ps>
&ampersir; <ps><fn>Ciaran</fn></ps> &ampersir;
<ps><fn>Bairrei</fn></ps>. A l-l&aacute; dono do-ralo do <lb n="2077">mui<add source="BN" resp="WS">n</add>dtir t-
<ps><fn>Shenain</fn></ps> enechr<ex>us</ex> an imrama, ro raid an luamaire:
<q><corr sic="cuith">Cuich</corr> an la-so<pb n="63">
 <lb n="2078">aniu</q>? <q>L&aacute; muindt<ex>er</ex>e
<ps><fn>Senain</fn></ps></q>, ar siat. <q>Torced cobair co luath
uadaib <lb n="2079">ma ta ocaib nech nos-toire, ar do-rala an gaeth
anarnagaid</q>. At-racht <lb n="2080"><ps><rn type="bishop">esp<ex>oc</ex></rn> <fn><corr sic="umal" cert="10">Mula</corr></fn></ps> dib fo c<ex>&eacute;</ex>toir, &ampersir; as
ed do- ralo ana laim cnaim na lairge air, &aacute;ir as <lb n="2081">&iacute; uair ro bat<ex>ur</ex> ag proindech<ex>ad</ex>; &ampersir;
bendachuis in aer &ampersir; at-bert: <q>A t-<ps><fn>Senain</fn></ps>,
tiged <lb n="2082">cobair go luath, &ampersir; taet an gaeth ina
coir</q>. O ro raidh <ps><rn type="bishop">esp<ex>oc</ex></rn>
<fn>Mula</fn></ps> na briat<ex>hr</ex>a-so <lb n="2083">tarla in gaeth <corr sic="diaigh"><add source="BN" resp="WS">i</add>na n-diaidh</corr> isin
bhrut, <ex>co n</ex>us-tarla 'na feth choir, cu ro ghabhsat <lb n="2084">ic
<pn type="monastery">Corc<ex>aig</ex></pn>. Anuit a mhuindt<ex>er</ex> la
<ps><fn>Barrae</fn></ps>. Lot<ex>ar</ex> olcena cu
<ps><fn>Sen<ex>&aacute;n</ex></fn></ps>, co h-<pn type="monastery">Inis <lb n="2085">Cara</pn>, &ampersir; ba foil<ex>id</ex> friu, &ampersir; ans<ex>a</ex>t
aice a m<ex>uin</ex>t<ex>er</ex> fein .i. <ps><rn type="bishop">esp<ex>oc</ex></rn>
<fn><uncl resp="WS">Ioh</uncl>&aacute;in</fn></ps> &ampersir; <ps><rn type="bishop">esp<ex>oc</ex></rn> <lb n="2086"><fn>Mula</fn></ps> a n-<num value="10">deichenb<ex>ur</ex></num>, &ampersir; tiag<ex>ur</ex> uadh la m<ex>uin</ex>t<ex>ir</ex>
co <ps><fn>Finnia</fn></ps> &ampersir; <ps><fn>Ciaran</fn></ps>
&ampersir; <ps><fn>Brenainn</fn></ps>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="2087">IS AND sin tanc<ex>us</ex> o <term type="king">righ</term> <pn type="kingdom">Raithlind</pn> .i. o
<ps><fn>Lug<ex>aid</ex> C&iacute;chech</fn></ps>, do cuingidh <lb n="2088">arr<ex>ad</ex> co <ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps>. Do-raidh
<ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps> frisna te<ex>chta</ex> nach biath fo chis do
<term type="king">righ</term> <lb n="2089">talm<ex>an</ex>da. Ba lon<ex>n</ex> la
<ps><fn>Lug<ex>aid</ex></fn></ps> ind aithesc- sin, &ampersir; do-raidh re
m<ex>uin</ex>t<ex>ir</ex>: <lb n="2090"><q>Beiridh mo each m-buadha c<ex>us</ex>in <term type="cleric">cl<ex>&eacute;rech</ex></term>, &ampersir; biattar ar arb<ex>ur</ex>
aice h- i</q>.  <lb n="2091">T<ex>u</ex>cadh iar sin in t-ech co
<ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps>, &ampersir; t<ex>u</ex>cadh a lind in
proinntighi dia fothrac<ex>a</ex>d, <lb n="2092">&ampersir; baitt<ex>er</ex>
ac<ex>&eacute;t</ex>oir in t-each isin linn, <ex>con</ex>n&aacute; ces di acht a
cara uasin lind; <lb n="2093"><ex>con</ex>adh de do-garar <pn type="monastery">Inis Cara</pn>, ar ba <pn>Tuaim n-Aba</pn> a h-ainm
co sin. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="2094">O ro h-indisedh do <ps><fn>Lug<ex>aid</ex></fn></ps> a
ech do bhadh<ex>ud</ex> do-luidh co bh-f<ex>eir</ex>g &ampersir; <lb n="2095">lonn<ex>us</ex> co <ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps>, &ampersir;
baghaidh fris cu m&oacute;r. Fergaighi<ex>us</ex> <ps><fn>Se<ex>nan</ex></fn></ps>
fria <ps><fn>Lug<ex>aid</ex></fn></ps> <lb n="2096">&ampersir; do-raidh na
gebhtha <term type="kingship">righi</term> cu brath uadh f<ex>or</ex> <pn type="kingdom">Uaib Echach</pn>, <frn lang="la">et</frn> do-raidh <lb n="2097">beo<ex>us</ex> no ghet<ex>a</ex>d nem &ampersir; t<ex>almain</ex> aire mina
thug<ex>a</ex>d a reir dho. Do-bat<ex>ar</ex> immorro <lb n="2098"><num value="2">da</num> <term type="fosterling">dhalta</term> ag
<ps><fn>Lug<ex>aid</ex></fn></ps> .i. <ps><fn>Aedh</fn></ps> &ampersir;
<ps><fn>Laeghaire</fn></ps>, &ampersir; do-raidhset<add source="BN" resp="WS">-side</add> ris: <q>Tabhuir a <lb n="2099">oighreir don
<term type="cleric">cl<ex>&eacute;re</ex>c<ex>h</ex></term></q>. Do-rat iar sin
<ps><fn>Lug<ex>aid</ex></fn></ps> a oighreir doibh-sen &ampersir; do
<ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps>, <lb n="2100">&ampersir; facbhuidh
<ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps> ordan<mls n="62ra" unit="folio">

do g<ex>re</ex>s f<ex>or</ex> cloinn <ps><fn>Luig<ex>dech</ex></fn></ps>. Do-rat dano <lb n="2101"><ps><fn>Aedh</fn></ps> &ampersir; <ps><fn>Laeguiri</fn></ps>
a oighreir do <ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps>, <frn lang="la">et</frn> f<ex>or</ex>- facuibh <ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps>
doib-sium <term type="kingship">rigi</term> h-<pn type="kingdom">Ua<lb n="2102">
n-Ech<ex>ach</ex></pn> ocu do g<ex>re</ex>ss cen tiactain eatarra cein
do- ghneat r<ex>eir</ex> <ps><fn>Shen<ex>&aacute;in</ex></fn></ps>. Cun<ex>ad</ex> <lb n="2103">de sin ro chan an <term type="poet">file</term> co rath n-De
.i. <ps><fn>Colman</fn></ps> mac <ps><fn>Lenin</fn></ps>, an laidh:

<text type="poem">
<body>
<lg n="1" type="verse">
<lb n="2104">
<l>Aeinis
<ps><fn>Senan</fn></ps> tes ind ailen <pn type="island">Arda
Neimidh</pn>,</l>
<lb n="2105">
<l>fria crab<ex>udh</ex> ceart, c&iacute;dh
n<ex>a</ex>c<ex>h</ex> co m-maith ba feacht feidhil.</l>
</lg>
<lg n="2" type="verse">
<lb n="2106">
<l>Feidhligi<ex>us</ex> ann <num value="40">cethr<ex>a</ex>c<ex>h</ex>a</num> la la fir-fiadhait</l>
<lb n="2107">
<l>no gu
tainic <ps><fn>Raphel</fn> <rn type="angel">ai<ex>n</ex>g<ex>el</ex></rn></ps> cruth
ad-fiadhait.</l>
</lg>
<lg n="3" type="verse">
<lb n="2108">
<l>As-rub<ex>ar</ex>t ris <ps><fn>Raphel</fn> <rn type="angel">aingeal</rn></ps> ro ataire</l>
<lb n="2109">
<l>&aacute;ra
tesseadh, taghraim sonae, do <pn>Tuaim Aibhe</pn>.</l>
</lg>
<lg n="4" type="verse">
<lb n="2110">
<l>Fothaighi<ex>us</ex> altoir iar suidhiu isin
tuaim-sin</l>
<lb n="2111">
<l>la breithir n-De feidhl<ex>igius</ex> <corr sic="se">r&eacute;</corr> isin ruaim-sin.</l>
</lg>
<lg n="5" type="verse">
<lb n="2112">
<l>Raitti ris-sium o
<ps><fn>Lug<ex>aid</ex></fn></ps> lonn lith co maithgreim</l>
<lb n="2113">
<l><corr sic="farath" cert="5">arradh</corr> co m-brigh cen
na<ex>ch</ex> drochrainn do <term type="king">righ</term> <pn type="kingdom">Raith<ex>lenn</ex></pn>.</l>
</lg>
<lg n="6" type="verse">
<lb n="2114">
<l>As-b<ex>er</ex>t <ps><fn>Sen<ex>&aacute;n</ex></fn></ps>
frisna te<ex>cht</ex>aibh tograim n-allmhar</l>
<pb n="64">
<lb n="2115">
<l>nach beth fo chis, na fa fhoghnam do <term type="king">righ</term> talmhan.</l>
</lg>
<lg n="7" type="verse">
<lb n="2116">
<l>Lotar a te<ex>ch</ex>ta co
<ps><fn>Lughuidh</fn></ps> cosin n- aithesc:</l>
<lb n="2117">
<l>fo<ex>cht</ex>ais f<ex>o</ex>rro ce<ex>n</ex> na<ex>ch</ex> n-aithi<ex>u</ex>sc coir a
cleithescc.</l>
</lg>
<lg n="8" type="verse">
<lb n="2118">
<l><addSpan source="BN" resp="WS" to="LB2119">B&uacute;i ech amra lassin <ps><fn>Lugaid</fn></ps>, f<ex>er</ex>
<ex>co</ex> n-d&eacute;ine,</l>
<lb n="2119">
<l>aille da each ni frith ara m-beth
a nd-<pn type="country:Ireland">&Eacute;ire</pn><anchor id="LB2119">.</l>
</lg>
<lg n="9" type="verse">
<lb n="2120">
<l><q>Beiridh mh' ech-sa c<ex>u</ex>sin <term type="cleric">cl&eacute;<ex>re</ex>c<ex>h</ex></term>, lith no labhrad,</q></l>
<lb n="2121">
<l><q>tr&eacute; breithir m-brais cu ro biatt<ex>ar</ex> lais ar
arb<ex>ur</ex></q>.</l>
</lg>
<lg n="10" type="verse">
<lb n="2122">
<l>Cosin anall ba <corr sic="sedh">h-edh</corr> a h-ainm, <pn>Tuaim na h-Abha</pn>,</l>
<lb n="2123">
<l>cunudh de ata iar suidhiu, <pn type="monastery">Inis
Cara</pn>.</l>
</lg>
<lg n="11" type="verse">
<lb n="2124">
<l>Do-luid anes riu <term type="king">ri</term> <pn type="kingdom">Raithl<ex>enn</ex></pn>, ruathar
nualla<ex>c</ex>h,</l>
<lb n="2125">
<l>ar beluibh <corr sic="caigh">caich</corr>
g<ex>u</ex>r-rab&aacute;idh fria <ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps> sluaghach.</l>
</lg>
<lg n="12" type="verse">
<lb n="2126">
<l>IS edh is-b<ex>er</ex>t risin <term type="cleric">cleirech</term> <ps><fn>Lug<ex>aid</ex> <corr sic="cigheach">C&iacute;cheach</corr></fn></ps></l>
<lb n="2127">
<l>tre
labhra lonn a bhreith a n-uisci trom thirech.</l>
</lg>
<lg n="13" type="verse">
<lb n="2128">
<l>Fo bith a n-as-b<ex>er</ex>t <corr sic="fria" cert="5">fris</corr> <ps><fn>Senan</fn></ps>, sasadh n-allmhar:</l>
<lb n="2129">
<l>n&iacute; seol sidhe, ni gebhthar uait <term type="kingship">righi</term> talm<ex>an</ex>.</l>
</lg>
<lg n="14" type="verse">
<lb n="2130">
<l>Ni gebhthar uait <term type="kingship">righi</term> rathach, ruathar creachach,</l>
<lb n="2131">
<l>tre breithir <term type="saint">naeim</term> ni bat
suthach ar <pn type="kingdom">Ib Eachach</pn>.</l>
</lg>
<lg n="15" type="verse">
<lb n="2132">
<l>Acht mina thabra mo r<ex>eir</ex>-sea, gnim gu
n-glanbhail,</l>
<lb n="2133">
<l>radh as-robhart g&eacute;tad orat nemh is
talm<ex>ain</ex>.</l>
</lg>
<lg n="16" type="verse">
<lb n="2134">
<l><q>Nocha maith do-ghni-si, a
<ps><fn>Lug<ex>aid</ex></fn></ps>, gnim gu n-gartghail,</q></l>
<lb n="2135">
<l><q><ps><fn>Sen<ex>&aacute;n</ex></fn></ps> soer sreidh tab<ex>air</ex> do a
r<ex>eir</ex></q>, ar a <term type="fosterling">daltaibh</term>.</l>
</lg>
<lg n="17" type="verse">
<lb n="2136">
<l>Tab<ex>air</ex> a oighr<ex>eir</ex> don <term type="cleric">cl<ex>&eacute;rech</ex></term>, cruth ro techta,</l>
<lb n="2137">
<l>cen labra len, curap scel co deireadh m-beatha.</l>
</lg>
<lg n="18" type="verse">
<lb n="2138">
<l>Do-rad <ps><fn>Lug<ex>aid</ex></fn></ps> r<ex>eir</ex>
do <ps><fn>Sheanan</fn></ps> ara bh-fuighl<ex>ed</ex>,<mls n="62rb" unit="folio"></l>
<lb n="2139">
<l>do-breth f&iacute;r orda<ex>n</ex> fon<ex>n</ex> foghl<ex>ac</ex>h do
cl<ex>ainn</ex> <ps><fn>Luig<ex>dech</ex></fn></ps>.</l>
</lg>
<lg n="19" type="verse">
<lb n="2140">
<l><addSpan source="BN" resp="WS" to="LB2141">O
do-ronsat &oacute;gre&iacute;r <ps><fn>Shen&aacute;in</fn></ps>,
s&aacute;ssad sainri<ex>cht</ex>,</l>
<lb n="2141">
<l>in <num value="2">d&iacute;s</num> m&aacute;raen <ps><fn>Aed</fn></ps> ocus
<ps><fn>Laegaire</fn></ps> laindreach.<anchor id="LB2141"></l>
</lg>
<lg n="20" type="verse">
<lb n="2142">
<l>O do-rons<ex>a</ex>t oighr<ex>eir</ex>
<ps><fn>Shen<ex>&aacute;in</ex></fn></ps> <corr sic="rointe" cert="3">sloindti</corr> aiffrinn</l>
<lb n="2143">
<l>do-b<ex>er</ex>t doibh la
<corr sic="sidhe">s&iacute;dh</corr> is so- chlainn <term type="kingship">righe</term> <pn type="kingdom">Raithlinn</pn>.</l>
</lg>
<lg n="21" type="verse">
<lb n="2144">
<l>As-rubhairt briathar ind <term type="apostle">apstail</term> shaer<ex>us</ex> saetha</l>
<lb n="2145">
<l><term type="kingship">righi</term> nat baeth d' <ps><fn>Aedh</fn></ps> is do
<ps><fn>Laeg<ex>uir</ex>e</fn></ps> laechdha.</l>
</lg>
<lg n="22" type="verse">
<lb n="2146">
<l>O ro clai-sium cath f<ex>or</ex> dem<ex>an</ex> ni len
claoine</l>
<lb n="2147">
<l>m&oacute;r do ghradhaibh do-rat<ex>a</ex>d dh&oacute;
<term type="fosterling">daltaibh</term>
aine.</l>
<trailer>Ai<ex>n</ex>i<ex>us</ex></trailer>
</lg>
</body>
</text></p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="2148">FOR-facuibh <ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps>
iar sin <num value="8">ocht<ex>ur</ex></num> dia m<ex>uin</ex>t<ex>ir</ex> a n-<pn type="monastery">Inis Caro</pn> im <ps><fn>Cill&iacute;n</fn></ps> <lb n="2149">&ampersir; im <ps><fn>Fheichin</fn></ps>, mac-saidhe <term type="king">righ</term> <pn type="kingdom"><corr sic="m&uacute;scraidhi">M<ex>&uacute;s</ex>craighi</corr></pn> &ampersir;
<term type="pupil">dalta</term> do <ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps>
h-&eacute;. LUID <lb n="2150"><ps><fn>Sen<ex>&aacute;n</ex></fn></ps> iar sin
la f<ex>or</ex>congra n-De cu ro ghabh a n-<pn>Inis Luinge</pn>, &ampersir;
foth<ex>aigis</ex> ecl<ex>ais</ex> <lb n="2151">innti. IS ann sin tancat<ex>ar</ex> na
<term type="holy virgin">noemh- &oacute;gha</term> a dhochum .i. <term type="daughter">ingena</term> <ps><fn>Brenainn</fn></ps> <lb n="2152"><term type="king">righ</term> <pn type="kingdom">O bh-
Figeinte</pn>, &ampersir; ros-idbrait do Dia &ampersir; do
<ps><fn>Shen<ex>&aacute;n</ex></fn></ps>. Ba h-i sin primit <lb n="2153"><on type="dynasty">Eogan<ex>ach</ex>ta Gabra</on> do
<ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps>. Facb<ex>aid</ex>h
<ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps> iarum in recl<ex>es</ex> leo-som.
<note resp="EBJ">lineation jumps from 2153 to 2155. An
empty line-break is inserted here.</note> <lb n="2154"><pb n="65">
 <lb n="2155">LUID <ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps> as-side
co h-<pn type="island">Inis Moir</pn> i nd-<pn>Irr<ex>us</ex>
Deisc<ex>ir</ex>t</pn>. No<ex>us</ex>-b<ex>eir</ex> in g&aacute;eth <lb n="2156">seice cu
ro gabsat a n-<pn type="island">Inis Tuaisceirt</pn>. Anais dano
<ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps> i suidhiu &ampersir; foth<ex>aigis</ex> <lb n="2157">ecl<ex>ais</ex> do Dhia innte &ampersir; facb<ex>ais</ex> drecht dia
m<ex>uin</ex>t<ex>ir</ex> innti. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="2158">LUID <ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps> iar sin
cu ro ghaibh a n- <pn type="island">Inis Moir</pn> &ampersir;
foth<ex>aigis</ex> ecl<ex>ais</ex> innti.  <lb n="2159">Tipra asa tab<ex>ar</ex>tha us<ex>ce</ex>
doibh, do-luidh ben do lucht na h- indsi do <corr sic="nidhe">nighe</corr> <lb n="2160">eduigh a meic <add source="BN" resp="WS">i</add>na docum. At- connaic <ps><rn type="bishop">esp<ex>oc</ex></rn> <fn>S&eacute;tna</fn></ps> inn&iacute;-sin,
&ampersir; ro raidh: <lb n="2161"><q>IS olc in gn&iacute;mh
&uacute;t</q>. <q>C&iacute;a gn&iacute;mh sin</q>? ar
<ps><fn>Liber<ex>n</ex></fn></ps> mac
<ps><fn>Daill</fn></ps>. <q>Bannsc&aacute;l <lb n="2162">ag nighi
eduigh a meic as in tiprait asa tab<ex>arr</ex> us<ex>ce</ex> oiffrind
d&uacute;n</q>. <q>Do-choidh <lb n="2163">a mac <add source="BN" resp="WS">uaithi</add> dar or n-<pn type="country:Ireland">&Eacute;ir<ex>enn</ex></pn></q>, ar
<ps><fn>Liber<ex>n</ex></fn></ps>. IS ann bai in mac in tan sin <lb n="2164">oc cluichi f<ex>or</ex> bru inn aille i bh-fiadhn<ex>us</ex>e a <term type="mother">m<ex>&aacute;tha</ex>r</term>. Do-fhuit in mac isind all.  <lb n="2165">Goil<ex>is</ex> in bannscal <corr sic="ndiaigh">a n-diaidh</corr> a
meic. <q>IS olc dhaibh in dun-orcuin do <lb n="2166">denumh</q>, ar
<ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps>. <q>At-damam pen- nait forainn</q>,
ar siat. Do-raidh <ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps>: <lb n="2167"><q>Eirigh-si, a <ps><rn type="bishop">escuip</rn>
<fn>Setnai</fn></ps>, ar ita fochunn d<ex>ui</ex>t a m-basug<ex>ud</ex> in mheic,
&ampersir; b<ex>eir</ex> <lb n="2168">lat <ps><fn>Libher<ex>n</ex>n</fn></ps>,
&ampersir; facaib &eacute; f<ex>or</ex> an carraic gu r<ex>u</ex>ca Dia br<ex>eith</ex>
fair, &ampersir; t<ex>u</ex>c lat <lb n="2169">a mac don
mhn&aacute;i</q>. Luidh <ps><rn type="bishop">esp<ex>oc</ex></rn>
<fn>Setna</fn></ps> cu farcoibh <ps><fn>Lib<ex>er</ex>n</fn></ps> in a
carraic, <lb n="2170">&ampersir; luidh f<ex>or</ex> iarair in meic, cu
bh-fuair isinn orcel i raibhi,<mls n="62va" unit="folio">

&ampersir; se <lb n="2171">oc cluichi frisna tonna .i. do-roicdis na
tonna a dochum cu tibhtis uimme.  <lb n="2172">No thibhedh-som frisna
tonnuibh, &ampersir; do-b<ex>er</ex>eadh a bhais fria h-uan na tonn, <lb n="2173">&ampersir; ro lighedh amal uan lemhnachta, <frn lang="la">et</frn> bui in mac annsin on trath co araile.  <lb n="2174">Geibhidh <ps><rn type="bishop">esp<ex>oc</ex></rn>
<fn>Setna</fn></ps> in mac chuigi isin noi, &ampersir; do-b<ex>eir</ex> do
<ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps>, &ampersir; do-b<ex>eir</ex> <lb n="2175"><ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps> dia <term type="mother">m<ex>&aacute;thai</ex>r</term>. Do-raidh
<ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps> fria h-<ps><rn type="bishop">espac</rn> <fn>Setna</fn></ps>: <q>Eirg &ampersir; t<ex>u</ex>c
<ps><fn>Lib<ex>er</ex>n</fn></ps> <lb n="2176">as in carraic, ar at-ciu is
coindircleach a <term type="brehon">breithium</term> fris. Ni tic in
muir chuice <lb n="2177">fot a bhachla gacha l<ex>et</ex>hi uad</q>. Luidh
iar sin <ps><rn type="bishop">esp<ex>oc</ex></rn> <fn>Setna</fn></ps>,
&ampersir; do-b<ex>eir</ex> <ps><fn>Lib<ex>er</ex>n</fn></ps> <lb n="2178">lais as
in carraic co h-airm i m-bui <ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps>.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="2179">Do-raidh <ps><fn>Lib<ex>er</ex>n</fn></ps>: <q>Ni
m&aacute; dhun cia no beimis inn aice neich im us<ex>ce</ex> sunn</q>.  <lb n="2180"><q>IS ara f&iacute;ad duit-si</q>, ar
<ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps>, <q>&aacute;r ita tipra fot cosaibh
isin bhaile i t&aacute;i. Saidh <lb n="2181">do bhachaill ra taebh do
coisi isin tal<ex>main</ex> &ampersir; do- thep<ex>er</ex>fea us<ex>ce</ex>
d<ex>ui</ex>t</q>. Saidh<ex>id</ex> <lb n="2182"><ps><fn>Lib<ex>er</ex>n</fn></ps> a
bhachaill la taebh a choisi isin tal<ex>main</ex>, &ampersir; do-eiprinn fo
c<ex>&eacute;t</ex>oir top<ex>ur</ex> <lb n="2183">firuisce as in maighin-sin,
&ampersir; is h-e a h-ainm, <pn>Tipra Libern<ex>n</ex></pn>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="2184">Do-raidh <ps><rn type="bishop">esp<ex>oc</ex></rn>
<fn>Dalann</fn></ps>: <q>As criata brisc in tal<ex>am</ex>: nochnaife in muir<lb n="2185">
&ampersir; ber<ex>aid</ex> leis ar reilgi-ne: ni maith in baili
eiseirghi dun</q>. <q>Nib amlaid sin <lb n="2186">bias</q>, ar
<ps><fn>Lib<ex>er</ex>n</fn></ps>, <q>acht tabhair mu da bhonn-sa frisin muir
in tan do-ghenaidh <lb n="2187">mo adn<ex>a</ex>cal, &ampersir; nom-bia-sa o
Dhia na brisfe in muir in tal<ex>main</ex> sin o sin amach</q>; <lb n="2188"><frn lang="la">et</frn> ro comaill<ex>ed</ex> amlaid. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="2189">FACBAIDH <ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps>
<ps><rn type="bishop">esp<ex>oc</ex></rn> <fn>Dalann</fn></ps> &ampersir;
<ps><rn type="bishop">esp<ex>oc</ex></rn> <fn>Setnai</fn></ps> &ampersir;
<ps><rn type="bishop">esp<ex>oc</ex></rn> <fn>Eirc</fn></ps> &ampersir;
<ps><fn>Lib<ex>er</ex>n</fn></ps><pb n="66">
 <lb n="2190">mac <ps><fn>In Daill</fn></ps> &ampersir;
araili fir noemu maille friu a n-<pn type="island">Inis Moir</pn>,
<frn lang="la">et</frn> do-luidh <ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps> <lb n="2191">cor' ghabh a n-<pn type="island">Inis Caeir<ex>e</ex>c<ex>h</ex></pn>
&ampersir; facbuidh drecht dia m<ex>uin</ex>t<ex>ir</ex> indti. Do-luidh <lb n="2192"><ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps> as sin cu ro ghaibh a n-<pn type="island">Inis Connla</pn> i crich <on type="people/dynasty">Ua
Setna</on>, &ampersir; foth<ex>aigis</ex> <lb n="2193">ecl<ex>ais</ex> ann, <frn lang="la">et</frn> f<ex>a</ex>cb<ex>aid</ex>h <num value="2">d&iacute;s</num> dia
m<ex>un</ex>t<ex>ir</ex> ann .i. <ps><rn type="bishop">esp<ex>oc</ex></rn>
<fn>Fiannai</fn></ps> &ampersir; <ps><rn type="bishop">esp<ex>oc</ex></rn>
<fn>Findein</fn></ps>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="2194">IS AND sin tainic <ps><fn>Raphel</fn> <rn type="archangel">archai<ex>n</ex>g<ex>el</ex></rn></ps> d' acall<ex>aim</ex>
<ps><fn>S<ex>en&aacute;in</ex></fn></ps>, &ampersir; ro raid: <q>Tair <lb n="2195">leam co ro faillsig<ex>iur</ex> d<ex>ui</ex>t bhaile i m-bia h-eseirg<ex>h</ex>i,
&aacute;r is mith<ex>ig</ex> la Dia a ro<ex>cht</ex>ain <lb n="2196">duid</q>. Lot<ex>ar</ex> iarum <ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps>
&ampersir; in t-<term type="angel">ai<ex>n</ex>g<ex>el</ex></term> cu m-batar
f<ex>or</ex> mullach <pn>Feis</pn>. IS <lb n="2197">annsin do-raidh in
t-<term type="angel">aingel</term> fris: <q>Feg lat in n-indsi tall:
is innti bias <lb n="2198">h-eis<ex>eir</ex>ghi<mls n="62vb" unit="folio">

&ampersir; eis<ex>eir</ex>ghi shl&oacute;igh mhoir do <term type="saint">naemhuib</term> maille frit. Ni <lb n="2199">fhil a
n-iarthar betha ail<ex>en</ex> is noeime. Ni d<ex>er</ex>n<ex>a</ex>d tocradh D&eacute;
ann. Ro fhaidh <lb n="2200">D&iacute;a p&eacute;isd adhuathmhur da
imchoimhet <ex>c</ex>ona ro aitreabdaiss coraidh n&aacute;it meic <lb n="2201">mallachtan innti, acht gu m-beth a naeime ar do chind-sa. Do-
cuirfither romat-sa <lb n="2202">in bh&eacute;isd &uacute;t as inn
ail<ex>en</ex> na ro craide do m<ex>uin</ex>t<ex>ir</ex> <add source="BN" resp="WS">a</add>
comaitriubh frie, ar is <lb n="2203">mith<ex>ig</ex> la Dia do dhul-sa do
chumhd<ex>a</ex>c<ex>h</ex> ecalsa isin n-oilen sin. Bidh uasal <lb n="2204">airmheitn<ex>e</ex>c<ex>h</ex> an ecl<ex>ais</ex>-sin. Bidh cenn crabhuidh
&ampersir; bidh top<ex>ur</ex> <ex>ec</ex>na iarthair <lb n="2205">betha</q>. <add source="BN" resp="WS">Bid d&iacute;n attaig do <on type="people:foreigners">Gall<ex>aib</ex></on> &ampersir; do <on type="people:Irish">Gaedealaib</on></add>. Ro raid
<ps><fn>Sen<ex>&aacute;n</ex></fn></ps> frisin <lb n="2206">n-<term type="angel">ai<ex>n</ex>g<ex>el</ex></term>: <q>As mith<ex>ig</ex> leam-sa inn&iacute; is
mith<ex>ig</ex> la Dia, &aacute;r is <ex>ed</ex> <corr sic="conaidimsi"><ex>con</ex>naigim-si</corr> do g<ex>re</ex>s, <lb n="2207">inn&iacute; is tol do Dia</q>. La sodhain tocbhait na h-<term type="angel">aingil</term> leo h-e c<ex>us</ex>in licc cloichi <lb n="2208">f<ex>or</ex> a m-b&iacute;dh <add source="BN" resp="WS">i</add>na
shuidhi do mhullach <pn>Fessi</pn>, cu ro fhuirmit f<ex>or</ex> tul<ex>aig</ex> aird
a <lb n="2209">medon na h-indsi, <ex>con</ex>udh de sin it&aacute; <pn>Ard na
n- Ai<ex>n</ex>g<ex>el</ex></pn> &ampersir; <pn>Lec na n-Ai<ex>n</ex>g<ex>el</ex></pn> a <lb n="2210">n-<pn type="island/monastery">Inis Cath<ex>aig</ex></pn>. Canait
mol<ex>ad</ex> do Dhia isin maighin-sin .i. <ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps>
&ampersir; na <lb n="2211">h-<term type="angel">ai<ex>n</ex>g<ex>il</ex></term>,
&ampersir; lot<ex>ar</ex> iar sin do shaig<ex>id</ex> na piasda c<ex>us</ex>an in<ex>a</ex>d a
raibhe an p&eacute;isd.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="2212">O 't-chual<ex>a</ex> an peisd iat, ro craith <add source="BN" resp="WS">a c<ex>e</ex>n<ex>d</ex></add>, &ampersir; ad-ra<ex>cht</ex> a guairi
fuirre &ampersir; a gairbh-driuch, <lb n="2213">&ampersir; ros-feg co
h-ains<ex>er</ex>g ainniardhai. Nir' bh&oacute; ciuin, cairdem<ex>ail</ex>, cennais<lb n="2214">
in feg<ex>a</ex>d do-r<ex>a</ex>t f<ex>or</ex>ro, ar ba h-ingn<ex>a</ex>d le nech
aile da h- indsaig<ex>id</ex> ina h-indsi.  <lb n="2215">Do-ching dono a n-a
n-dochum co tren &ampersir; co tairpt<ex>e</ex>c<ex>h</ex>, cu ro crithnuigh <lb n="2216">in tal<ex>am</ex> fo a cosaibh. Ba h-eitigh, anaithn<ex>id</ex>, angbhuidh,
adhuathmhar an <lb n="2217">m&iacute;l doeir<ex>ig</ex> ann. Airrt<ex>er</ex> eich
l&eacute;: rosc <lb n="2218">loindr<ex>e</ex>c<ex>h</ex> lasam<ex>ain</ex> 'na cinn os
s&iacute; feigh feochuir fichda f<ex>er</ex>g<ex>a</ex>c<ex>h</ex> faebhrach <lb n="2219">f<ex>or</ex>-dherc fuilidhe firamhn<ex>us</ex> f<ex>or</ex>luaimhnech. Ba doigh la
nech is trit <lb n="2220">no theig<ex>e</ex>d a rosc in tan ro shill<ex>ed</ex>
fair. Da chois urgrana imremra foithe <lb n="2221"><add source="BN" resp="WS">i</add>ar n-airrt<ex>er</ex>. Ingne iarn<ex>aid</ex>i fuirre do-boingdis
frasa tein<ex>ed</ex>h as na h-ail<add source="BN" resp="WS">ch</add>ibh <lb n="2222">cl<ex>oiche</ex> airm i cingdis tarrsa. Anal <corr sic="teinntighi">tenntidhi</corr> le, no loiscedh amal gris.  <lb n="2223">Midhbolg aice cosmhuil re bolg-sidhe. Eithre muirmhil fuirre
iar n-iartar.  <lb n="2224">Ingne frithrosca iarnaidhi<mls n="63ra" unit="folio">

forra-saidhe. No lomraitis f<ex>o</ex>rr&uacute;sc in<pb n="67">
 <lb n="2225">talmhan leo in <ex>con</ex>uir no theighdis a
n-deghaidh na p&iacute;asta. IS cuma no imthighedh <lb n="2226">muir
&ampersir; t&iacute;r in tan ba h-al d&iacute;. Ro fhiuch<ex>ad</ex> didiu in
fairrce ar mh<ex>&eacute;t</ex> a brotha <lb n="2227">&ampersir; ara
neimhn<ex>ig</ex>i in tan no cingedh innte. N&iacute; is n-etfaitis ethra, ni
t<ex>&eacute;r</ex>nai <lb n="2228">uaithi &oacute; sin inall nech
at-fess<ex>ed</ex> a sc&eacute;la. O do- ro<ex>cht</ex> iarum an p&eacute;isd cu
feochair <lb n="2229">c<ex>us</ex>in maigin i m-bui
<ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps>, osl<ex>aic</ex>idh a craes cu m-b&oacute;
reill a h-inath<ex>ar</ex> <lb n="2230">tar in croes docum in <term type="cleric">cleir<ex>ig</ex></term>. Do- thocuib
<ps><fn>Sen<ex>&aacute;n</ex></fn></ps> a laimh la sodhuin, &ampersir; <lb n="2231">do-b<ex>er</ex>t sig<ex>in</ex> croichi <ps><fn>Crist</fn></ps> <add source="BN" resp="WS">i</add>na <corr sic="hadhaid">h-agh<ex>aid</ex></corr>. Sochtais in pheisd iar sin, <frn lang="la">et</frn> is edh <lb n="2232">so ra r&aacute;id
<ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps> fria: <q>At- b<ex>er</ex>im friut</q>, ar
s&eacute;, <q>ind ainm an Ath<ex>ar</ex> &ampersir; an Maic <lb n="2233">&ampersir; in Sp<ex>&iacute;rto</ex> N<ex>&oacute;i</ex>b, facuibh an
n-indsi- sea, &ampersir; ni d<ex>er</ex>na urchoit isin crich tarsa <lb n="2234">raghai na isin crich cosa ricfa</q>. Luidh acedair i<ex>n</ex>
p&eacute;ist la breithir <ps><fn>S<ex>en&aacute;in</ex></fn></ps> <lb n="2235">as ind ail&eacute;n gu riacht <pn>Dubloch</pn> <pn type="mountain">Sl<ex>&eacute;b</ex>i Collain</pn>, &ampersir; ni d<ex>er</ex>na
urc<ex>&oacute;i</ex>d do neoch <lb n="2236">co rainic sin na iar rochtain,
&aacute;r ni lamhair te<ex>cht</ex> tar breithir
<ps><fn>S<ex>en&aacute;in</ex></fn></ps>.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="2237">LOTUR dano iar sin
<ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps> &ampersir; na h-<term type="angel">aingil</term> f<ex>or</ex> deisil timcheall na h-indsi cu <lb n="2238">rancat<ex>ar</ex> aris <pn>Ard na n-Ai<ex>n</ex>g<ex>el</ex></pn> iar coisecr<ex>a</ex>d
doibh na h-indsi, do-raidh <lb n="2239"><ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps> frisind <term type="angel">ai<ex>n</ex>g<ex>el</ex></term>: <q>Is amhn<ex>us</ex> in muir fil imon indsi,
as doigh p<ex>o</ex>p<ex>ul</ex> <lb n="2240">imn<ex>eda</ex>c<ex>h</ex> indti</q>. <q>Gidh
amhu<ex>us</ex></q>, ol in t-<term type="angel">ai<ex>n</ex>g<ex>el</ex></term>, <q>gebe
<term type="monk">manach</term> co n- umla <lb n="2241">craidhe
ragh<ex>us</ex> fri h-erlathar uait-si ni baithfidir co tora cucat
doridhisi</q>.  <lb n="2242"><q>Roir Dia duit</q>, or in t-<term type="angel">ai<ex>n</ex>g<ex>el</ex></term>, <q>ni ba h-ithfern<ex>a</ex>c<ex>h</ex> iar m-brath
anti dara ragha <lb n="2243">&uacute;ir na h-innsi-si</q>.  <lb n="2244"><addSpan source="BN" resp="WS" to="LB2248">Is ann at-b<ex>er</ex>t in
t-<term type="angel">ai&ndot;gil</term> in rann-so:

<text type="poem">
<body>
<lg n="1" type="verse">
<lb n="2245">
<l>Muir n-ard
n-&aacute;inbthea<ex>c</ex>h seoch a taeb.</l>
<lb n="2246">
<l>debrad nocha
rigda d&uacute;il</l>
<lb n="2247">
<l>n&iacute; blais<add source="BN" resp="WS">fe</add> pendaid acht ecc</l>
<lb n="2248">
<l>int&iacute; tara
t<ex>&eacute;t</ex> a h-&uacute;ir.<anchor id="LB2248"></l>
</lg>
</body>
</text></p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="2249">O RO-clos fona tuath<ex>a</ex> an scel-sin
.i. <ps><fn>Sen<ex>&aacute;n</ex></fn></ps> do aitr<ex>eib</ex> a n-<pn type="island/monastery">Inis Cath<ex>aig</ex></pn> &ampersir; <lb n="2250">d'
innarba na p<ex>&eacute;iste</ex> aisdi, O Ro-cuala immorro <ps><fn>Mac
Tail</fn></ps>, <term type="king">ri</term> h-<pn type="kingdom">Ua
Figeinti</pn>, an <lb n="2251">scel-sin, ro fherguigh, &ampersir; is
<ex>ed</ex> ro raidh: <q>Cia ro- lamhair</q>, ar se, <lb n="2252"><q>aitr<ex>eb</ex>
mo thire-sea cen deoin damh</q>? Faidh<ex>is</ex> a <term type="steward">rechtaire</term> uadh cu ro ghaibh <lb n="2253">ar
<term type="brother">braithribh</term>
<ps><fn>S<ex>en&aacute;in</ex></fn></ps> .i. ar <ps><fn>Chael</fn></ps>
&ampersir; ar <ps><fn>Liath</fn></ps>, <ex>co n</ex>-dingbhaitis a m-<term type="brother">brath<ex>air</ex></term> <corr sic="donn" cert="2">asinn</corr> <lb n="2254">innsi. Lot<ex>ar</ex>-saidhe don indsi co
<ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps>, &ampersir; do-raidhset fris: <q>IS
dot <lb n="2255">breith-si as in innsi-si thancam<ex>ur</ex>-ne,<mls n="63rb" unit="folio">

ar ro thubh <term type="king">ri</term> h-<pn type="kingdom">Ua
Figennte</pn> <lb n="2256">frind. At-beir is leis an indsi-sea
&ampersir; innse <pn>Luimnigh</pn> olcena</q>. <q>IS
deimhin</q>, <lb n="2257">ol <ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps>,
<q>ni ba leis an indsi-sea, &ampersir; ni ba m&oacute; a chuit dona
h-innsibh olcena <lb n="2258">oldas mo chuid-si</q>. <q>IS deimhin,
tra</q>, ar a <term type="brother">braithri</term> fris-sium, <q>is
eic<ex>en</ex> duinne <lb n="2259">do bhreit-si as in indsi</q>. Geibidh iar
sin ce<ex>cht</ex>ar dhe a l&aacute;mha &ampersir; ro tairrngit leo<pb n="68">
 <lb n="2260">ar eicin tar an carraic sis. Ba f<ex>er</ex>g<ex>ach</ex>
didiu boi fris-sium, <ps><fn>Cael</fn></ps> oca sreing <lb n="2261">fris frisna clocha cur' brisedh uile. <q>Cidh tai</q>, ar
<ps><fn>Cael</fn></ps> fria <ps><fn>Liath</fn></ps>, <q>na tairrnge<lb n="2262">
in f<ex>er</ex>-so maille frium</q>? <q>Ni dhigen</q>, ol
<ps><fn>Liath</fn></ps>, <q>as aithr<ex>e</ex>c<ex>h</ex> leam a n-d<ex>er</ex>nas <lb n="2263">fris</q>. <q>Da m<ex>a</ex>d do dhenam gnima ele thista is amlaid
do- genta. Cidh <lb n="2264">armadh ferr lat do thir diles do breith
uait inas breith an gilla-so as in t&iacute;r <lb n="2265">n<ex>a</ex>c<ex>h</ex>
leis</q>? <q>As usa lium<add source="BN" resp="WS">sa</add></q>, ar
<ps><fn>Liath</fn></ps>, <q>cidh facbhail na h- <pn type="country:Ireland">Eir<ex>enn</ex></pn> in&aacute;s s&aacute;rug<ex>ud</ex> <lb n="2266">ind fir-si</q>. <q>Ni ba h-eic<ex>en</ex></q>, ol
<ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps>, <q>&aacute;ir aitreabhfuidh do clann
<corr sic="addiaigh">ad diaidh</corr> <lb n="2267">an t&iacute;r. In
f<ex>er</ex> &uacute;t char<ex>us</ex> an t&iacute;r ni aitrebha fein na a cl<ex>ann</ex>
dia eis, &ampersir; bidh <lb n="2268">t<ex>us</ex>a nos-melfa</q>. Lot<ex>ar</ex>
iarum as, &ampersir; facbhait <ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps> ina
innsi. Amal ro-sia<ex>cht</ex> <lb n="2269"><ps><fn>Cael</fn></ps> dor<ex>us</ex> a
lis ind <pn>Ochtar Maigi Fochailleach</pn> luidh do dhian-bhas. O
't-connaic <lb n="2270"><ps><fn>Liath</fn></ps> inn&iacute;-sin luidh
co <ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps> ar&iacute;s &ampersir; do-ghni
aithr<ex>ig</ex>i. Do-raidh <lb n="2271"><ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps>
<add source="BN" resp="WS">fri <ps><fn>Liath</fn></ps></add>: <q>Ni
sechbhaidh d<ex>ui</ex>t cen <term type="union">aentaidh</term> fria
<ps><fn>Cael</fn></ps>, <lb n="2272">&aacute;r ni bhadh shia do
shaeg<ex>ul</ex> <add source="BN" resp="WS">ina <ps><fn>Coel</fn></ps></add>,
&ampersir; ro ba<add source="BN" resp="WS">d</add> didhb<ex>ad</ex> do
cl<ex>ann</ex></q>. Do-raidh <lb n="2273"><ps><fn>L<ex>iath</ex></fn></ps> re
<ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps>: <q>In tibhirt<ex>er</ex> c<ex>or</ex>p in truaigh
&uacute;t cucat</q>? <q>Ni tibirt<ex>er</ex></q>, ar <lb n="2274"><ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps>, <q>&aacute;r n&iacute;
cub<ex>aid</ex>h a ainim ag Diabhul &ampersir; a c<ex>or</ex>p lium-sa: acht
adnaict<ex>er</ex> <lb n="2275">isin tul<ex>aig</ex> i torchair</q>. Ro h-adhnacht
iarum <ps><fn>Cael</fn></ps> isin maigin-sin, &ampersir; ro didhb<ex>a</ex>t<lb n="2276">
a cl<ex>ann</ex> dia eis, &ampersir; ata a thir la
<ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps>.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="2277">LUIDH dano a <term type="steward">rechtaire</term> co <ps><fn>Mac Tail</fn></ps>,
&ampersir; at-fet a sc&eacute;la dho. Ba bron<ex>a</ex>c<ex>h</ex> <lb n="2278"><ps><fn>Mac T<ex>ail</ex></fn></ps> dona scelaib-sin, &ampersir; ro
raid: <q>IS saoth lium</q>, ar se, <q><corr sic="inbathlach">in
bachlach</corr> ut <lb n="2279">do ghab<ex>ail</ex> f<ex>or</ex>m ar
&eacute;ic<ex>in</ex></q>. Adub<ex>air</ex>t a <term type="druid">dhr&uacute;idh</term> frisin <term type="king">righ</term>: <q>Ni rice a leas a <lb n="2280">shn&iacute;mh f<ex>or</ex>t, ar do-ber-sa s&eacute;n chuigi,
&ampersir; at-bela no fuicfidh do th&iacute;r lat-sa</q>. Ba <lb n="2281">faeil<ex>id</ex> in <term type="king">ri</term> don aithiusc sin,
&ampersir; luidh in <term type="druid">drai</term> iarum, &ampersir;
do-beir <num value="2">d&aacute;</num> <term type="charioteer">chairpthech</term> in <lb n="2282"><term type="king">righ</term> i n-eccor for
<ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps>, &ampersir; scorais isin maighin ba
togha lais isinn innsi.  <lb n="2283">Luid iar sin co h-airm<mls n="63va" unit="folio">

i m-bai <ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps>, &ampersir; ro chan brechta
<add source="BN" resp="WS">i</add>na ag<ex>aid</ex>, <lb n="2284">&ampersir;
do-raidh: <q>Facuib an t&iacute;r lasin s&eacute;n- sa</q>. Do-raidh
<ps><fn>Sen<ex>&aacute;n</ex></fn></ps>:

<text type="poem">
<body>
<lg n="1" type="verse">
<lb n="2285">
<l><q>Do-ro at
cenn do shena.</q></l>
<lb n="2286">
<l>is f<ex>or</ex>t-sa b<ex>us</ex> mela.</l>
<lb n="2287">
<l>ba at tru c<ex>en</ex> deilm n-dina.</l>
<lb n="2288">
<l>is t<ex>us</ex>a
not-b&eacute;la.</l>
</lg>
</body>
</text></p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="2289"><q>IS treisi an sen tuc<ex>us</ex>-sa lim</q>, ar
<ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps>, <q>&ampersir; is ferr mo
dhan</q>. <q>Biaidh <lb n="2290">n&iacute; dia fesam<ex>ur</ex></q>, ol in
<term type="druid">drai</term>, <q>&aacute;r do-ghen-sa inno<ex>us</ex>a
n&iacute; na<ex>ch</ex> dingne-siu</q>.  <lb n="2291"><q>Ni dingne-sa
n&iacute; do maith etir</q>, ar <ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps>,
<q>na<ex>ch</ex> dingen-sa. Ce<ex>ch</ex> olc <lb n="2292">do-ghena cuirfidh Dia
leam-sa f<ex>or</ex> c&uacute;lai</q>. Do-rat in <term type="druid">drai</term> doirche darsin <lb n="2293">n-grein con<ex>ach</ex>
f<ex>ai</ex>cedh nech aighedh a ch&eacute;li isind innsi. Senais
<ps><fn>Sen<ex>&aacute;n</ex></fn></ps> <lb n="2294">na dorcha <ex>co
n</ex>-d<ex>e</ex>c<ex>h</ex>atar as fo c<ex>&eacute;t</ex>oir cu m-ba sol<ex>us</ex>. Do-rat an <term type="druid">drai</term> toirn<ex>ech</ex> <lb n="2295">&ampersir; saignenu
imdha &ampersir; cumasc mor isind aer. Senais
<ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps> sin uili, &ampersir;<pb n="69">
 <lb n="2296">b<ex>er</ex>the f<ex>or</ex> culai. O nar' chumhaing in
<term type="druid">drai</term> tra n&iacute; do
<ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps>, luidh as ind inis <lb n="2297">&ampersir; do-raidh re <ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps>:
<q>Nachat-aicim-sea ar mo chinn sunn in tan t&iacute;os
ar&iacute;ss</q>.  <lb n="2298"><q>Cidh theighi-siu</q>? or
<ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps>. <q>I l-leth <corr sic="teidhim">t&eacute;ighim</corr></q>, ol in <term type="druid">drai</term>, <q>ni fhedrais-si <lb n="2299">&ampersir; ni
fheisir cun ticabh,</q> <add source="BN" resp="WS">&ampersir; can do-rrag do
d&oacute;cum ar&iacute;s</add>. <q>M&aacute; ro-fhet<ex>ar</ex>-sa</q>, <lb n="2300">or <ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps>, <q>n&iacute; ticfa
t<ex>us</ex>a aris, san t&iacute;r asa <corr sic="teidhi">t&eacute;ighi</corr>, &ampersir; ni ba soinmhech d<ex>ui</ex>t<lb n="2301">
isin tir i ricfa</q>. LUIDH as iar sin an <term type="druid">drai</term> la feirg, &ampersir; dolbh<ex>ais</ex> chiaigh uime<lb n="2302">
ar na h-aiceasda cu m-bai i n-<pn type="island">Dairinis</pn> .i. inis bui ar bel<ex>aib</ex> <pn type="island/monastery">Innsi Cath<ex>aig</ex></pn> <lb n="2303">anairdhes. IS airi do-chuaidh innti, <ex>co n</ex>-dighs<ex>ed</ex>h i
f<ex>or</ex>mnai a dhana <lb n="2304">innti, &ampersir; cu ro thochuir<ex>edh</ex>
demhna dia fhoiridhin, &aacute;r nir' lamhs<ex>a</ex>t demhnai <lb n="2305">te<ex>cht</ex>a dia fhoiridin i n-dag<ex>aid</ex>
<ps><fn>S<ex>en&aacute;in</ex></fn></ps>. O ro-siact tra an <term type="druid">drai</term> cu m-boi isind <lb n="2306">inis tic in muir
tairrsi &ampersir; baitt<ex>er</ex> in <term type="druid">drai</term> <ex>con</ex>a
m<ex>uin</ex>t<ex>ir</ex> innti, <ex>cona</ex>d h-&iacute; sin <lb n="2307"><pn>Carrac na
n-Druadh</pn> an&iacute;u. At-ces do <ps><fn>Mac Tail</fn></ps> an
<term type="druid">drai</term> do bh&aacute;dhadh, &ampersir; <lb n="2308">ro fherg<ex>aig</ex> de co h-adhbhal.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="2309">BOI dano in tan sin comhdhal f<ex>or</ex>sin <term type="king">righ</term> i <pn type="kingdom">Corca
Mruadh</pn>. Taraill lais co <lb n="2310">h-<pn type="island/monastery">Inis Cath<ex>aig</ex></pn>, &ampersir; raidhis fria
<ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps>: <q>IN tusa gheibhes mo thir frim-sa<lb n="2311">
ar eicin, &ampersir; ro mharbh mu <term type="druid">drai</term>? IS deimin bidh inann adnacul daib,
&aacute;ir leicfit<ex>er</ex> <lb n="2312">cl<ex>oc</ex>h fot braghait i fudhomhuin
na fairrgi do <corr sic="didhuil">dighuil</corr> f<ex>or</ex>t in gnima
do-ronuis</q>.  <lb n="2313"><q>Ni leat a chom<ex>us</ex></q>, ol
<ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps>. Do-raidh dono an <term type="king">ri</term><mls n="63vb" unit="folio">

fria <ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps>: <lb n="2314"><q>Na tiaghat mu
eich i <corr sic="imugha">mudha</corr> ocut</q>. <q>Ni ba misi b<ex>us</ex>
<term type="groom">echaire</term> d<ex>ui</ex>t</q>, ol <lb n="2315"><ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps>. <q>IS chug<ex>u</ex>t-sa
t<ex>u</ex>c<ex>us</ex>-sa mo eo<ex>c</ex>ha cu tisar dom thur<ex>us</ex></q>. <q>IS tual<ex>aing</ex><lb n="2316">
Dia</q>, or <ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps>, <q>connach
ticfa-sa ar&iacute;s is-tir-sea, &ampersir; cu<ex>n</ex> n&aacute; r&iacute;s
cen<ex>n</ex> do sheta</q>.  <lb n="2317">Sluic<ex>id</ex> dano in tal<ex>am</ex> na
h-eo<ex>c</ex>hu isin maighin a m-bat<ex>ar</ex>, i bh-<pn>F&aacute;n na <lb n="2318">n-Ea<ex>c</ex>h</pn>, a n-iart<ex>ur</ex> <pn type="island/monastery">Innsi
Cathaigh</pn>. Do h-indis<ex>ed</ex> don <term type="king">righ</term>
inni-sin, &ampersir; ni ba <lb n="2319">f<ex>er</ex>di lais a
m<ex>en</ex>ma. <q>Nir' choir d<ex>ui</ex>t</q>, ar a mac frisin <term type="king">righ</term>, <q>a n-dene frisin <lb n="2320"><term type="cleric">cleirech</term>, &ampersir; do-fhetam<ex>ur</ex> do- ghebha
d&iacute;g<ex>ail</ex> f<ex>or</ex>t ind</q>. <q>Ni mo lem a brigh</q>, ol <lb n="2321">in <term type="king">r&iacute;</term>, <q>inas c&uacute;ra
mhael lachtnai</q>. <q>Gin ghub nertm<ex>ur</ex> sin</q>, or
<ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps>, <q>as <lb n="2322">tual<ex>aing</ex> Dia co
ticfa <corr sic="haigedsa">h' aid<ex>e</ex>d-sa</corr> dhi</q>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="2323">Luid iar sin in <term type="king">r&iacute;</term> i cenn t-seda la feirg &ampersir;
dium<ex>us</ex>. IN tan dano ro-siacht <lb n="2324">cu m-bai oc imte<ex>cht</ex> ra
taebh n-aille i tuaisc<ex>ir</ex>t <pn type="kingdom">Chriche Baiscind</pn>,
fo-c<ex>eir</ex>d in <lb n="2325">cura mh&aacute;el lachtna bedhg fo chosaibh
na n-ech bat<ex>ar</ex> fon carp<ex>u</ex>t, <ex>co n</ex>-d<ex>er</ex>ns<ex>a</ex>t <lb n="2326">na
h-eich cucl<ex>aig</ex>i moir fon carp<ex>ut</ex> roim in caeir<ex>ig</ex>, cu<ex>n</ex> rala in
<term type="king">r&iacute;</term> as in carp<ex>ut</ex>, <lb n="2327">cur'
ben a cenn fria cloich, <ex>co n</ex>-eipilt de, &ampersir; <ex>co n</ex>- dech<ex>aid</ex>
la miscaidh <ps><fn>S<ex>en&aacute;in</ex></fn></ps> <lb n="2328">fo
dhimbuaidh martra docum ithfrinn isin maigin-sin, la dilsi a thire do<lb n="2329">
<ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps> &oacute; sin imach.<pb n="70">
 <lb n="2330">LUIDH dano <ps><fn>Dondan</fn></ps> mac
<ps><fn>Leith</fn></ps>, <term type="pupil">dalta</term> do
<ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps>, &ampersir; <num value="2">da</num>
mac b<ex>e</ex>cu bat<ex>ar</ex> ic <lb n="2331">leighiunn <add source="BN" resp="WS">i</add>maille fris do bhuain duilisc leis ar
t&iacute;r. B<ex>er</ex>idh in mhuir a naei <lb n="2332">uadha, cu na
b&uacute;i oca naei ar cenn na mac, &ampersir; ni raibhe noi ele isin
innsi do <lb n="2333">cab<ex>air</ex> na mac. Ro baidhit dano na meic isin
carr<ex>ai</ex>c. Tuctha dano a cuirp <lb n="2334">arnamhar<ex>a</ex>c<ex>h</ex> cu m-batar
i tracht na h-indsi. Tancat<ex>ar</ex> a tuistidhi co <lb n="2335">m-b&aacute;tar isin tracht &ampersir; do-chuindighs<ex>e</ex>t a
macu do tab<ex>air</ex>t doibh a m-beth<ex>aid</ex>.  <lb n="2336">Do-raidh
<ps><fn>Sen<ex>&aacute;n</ex></fn></ps> fria <ps><fn>Dondan</fn></ps>:
<q>Abair frisna macuib eirghi dom acall<ex>aim</ex></q>.  <lb n="2337">Ro
raidh <ps><fn>Donnan</fn></ps> frisna macuibh: <q>As ced duibh eirghi
dh' agall<ex>aimh</ex> bar <lb n="2338"><corr sic="tutighi">t<ex>us</ex>tidhi</corr>, &aacute;r it-b<ex>eir</ex>
<ps><fn>Sen&aacute;n</fn></ps> fribh</q>. At-ra<ex>ch</ex>tat<ex>ar</ex> fo chedoir
la f<ex>or</ex>congra <ps><fn>S<ex>en&aacute;in</ex></fn></ps>, <lb n="2339">&ampersir; do-raidset fria <corr sic="tuistighibh">tuistidibh</corr>: <q>IS olc do-ronsaidh rind, <add source="BN" resp="WS">oc</add> ar tab<ex>air</ex>t as in <lb n="2340">t&iacute;r rancamar</q>. <q>Cid armad fherr lib-si</q>, ol a
<term type="mother">m<ex>&aacute;thai</ex>r</term> friu-som, <q>anadh isin<lb n="2341">
tir-sin anas tuide<ex>cht</ex> cucaind-ne</q>? <q>A <term type="mother">mh<ex>&aacute;thai</ex>r</term></q>, ar iat-s<ex>o</ex>m, <q>gia
do-b<ex>er</ex>tha <lb n="2342">cumachta ind uile dhom<ex>uin</ex> duinne,
&ampersir; a aibhnes &ampersir; airphiteadh, ro budh inann <lb n="2343">linne &ampersir; no bhemis i carcair<mls n="64ra" unit="folio">

ic feghain bheith isin beth<ex>aid</ex> &ampersir; isin <lb n="2344">t&iacute;r ranca<ex>mur</ex>. Na fuirghidh sinn, &aacute;ir is
mith<ex>ig</ex> linn ro<ex>c</ex>htuin ar&iacute;s an t&iacute;ri asa <lb n="2345">tancumar, &ampersir; do-ghena Dia f<ex>or</ex>nne c<ex>on</ex>a bia ar cuma
f<ex>or</ex>uibh d<add source="BN" resp="WS">&iacute;</add>arneis</q>. Do-b<ex>er</ex>ud <lb n="2346">dano a
<corr sic="tustighi">t<ex>us</ex>tidhi</corr> deonaghadh doib, &ampersir;
lot<ex>ar</ex> aroen ra <ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps> docum a reclesa,
&ampersir; <lb n="2347">do-b<ex>er</ex>ur sacarbhuic dhoibh, &ampersir;
tiag<ex>ai</ex>t docum nimhe, &ampersir; adnaict<ex>er</ex> a cuirp <lb n="2348">a
n-dor<ex>us</ex> in recl<ex>es</ex>a a m-bai <ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps>. <frn lang="la">Et</frn> it eat sin <num value="1st">c<ex>&eacute;t</ex></num>
mhairb ro h-adhnacht a <lb n="2349">n-<pn type="island/monastery">Inis
Cath<ex>aig</ex></pn>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="2350">TANCAT<ex>AR</ex> dano <ps><fn>Brenaind</fn></ps>
&ampersir; <ps><fn>Ciaran</fn></ps> cu ro ghabs<ex>a</ex>t
<ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps> do <term type="confessor">anmcharuid</term> <lb n="2351">doibh, &aacute;r ba
sine inait fein, &ampersir; ba h-uaisli a gradh .i. <ps><rn type="bishop">esp<ex>oc</ex></rn> <fn>S<ex>enan</ex></fn></ps>, &ampersir; <term type="priest">sacairt</term> in <lb n="2352"><num value="2">dias</num>
aile. Ni raibhi dano biadh indairithi isin coitcenn in tan
do-r&iacute;acht<ex>a</ex>dar.  <lb n="2353">Ro bh&aacute;t<ex>ar</ex> dano
tredhen<ex>us</ex> cin bhiadh idir <corr sic="aeideda">aeig<ex>ed</ex>a</corr>
&ampersir; mhuinnt<ex>ir</ex>, &ampersir; ni thoract <lb n="2354">biadh o
neoch. Ro h-indis<ex>ed</ex> dono do <ps><fn>Ne<ex>cht</ex>ain Cenn-
fhada</fn></ps>, do <term type="king">righ</term> <pn type="kingdom">Ua <lb n="2355">Fighennti</pn>,
<ps><fn>Brenainn</fn></ps> &ampersir; <ps><fn>Ciaran</fn></ps> a n-<pn type="island/monastery">Inis Cath<ex>aig</ex></pn> oc acall<ex>aim</ex>
<ps><fn>S<ex>enain</ex></fn></ps>, &ampersir; ba lan <lb n="2356">a
treidhin<ex>us</ex> cen biadh. Ro raidh <ps><fn>Ne<ex>cht</ex>ain</fn></ps> fria
<term type="steward">re<ex>cht</ex>aire</term>: <q>IN tairnic ocut <lb n="2357">f&uacute;r na <corr sic="fleighi">fleidhi</corr> oca
rabhadhuis denumh dam-sa</q>? <q>Tairnic</q>, ol in <term type="steward">re<ex>cht</ex>aire</term>.  <lb n="2358"><q>Beir lat cu leir
do <ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps> <ex>con</ex>a <corr sic="aeididaib">aeiged<ex>aib</ex></corr> fileat cin biadh a n-<pn type="island/monastery">Inis Cath<ex>aig</ex></pn></q>.  <lb n="2359">do-ron<ex>a</ex>d amhlaid sin, &ampersir; tainic in <term type="king">ri</term> fein cu m-bai i purt na h-indsi, &aacute;r ni<lb n="2360">
lamhair in <term type="king">ri</term> te<ex>cht</ex> on p<ex>ur</ex>t
cen deonug<ex>ud</ex> <ps><fn>Sen<ex>&aacute;in</ex></fn></ps>. Ro taispen<ex>a</ex>d in
fhl<ex>ed</ex> don <lb n="2361"><term type="cook">choic</term>, &ampersir;
ro-fuc leis cu m-bui isin cuicind. Ro thochuir<ex>e</ex>d na <term type="cleric">cl<ex>&eacute;r</ex>igh</term> dano <lb n="2362">d' agall<ex>aim</ex>
an <term type="king">righ</term> cu port na h- indsi, &ampersir; iss
<ex>ed</ex> ro raidh friu: <q>IS eadh is ail <lb n="2363">damh m&aacute;s
airichthe mo dhuthracht c<ex>ur</ex>ub airichthe mo <term type="service">manche</term> la <ps><fn>Sen<ex>&aacute;n</ex></fn></ps></q>.<lb n="2364">
Slechtuid <ps><fn>Ne<ex>cht</ex>ain</fn></ps> do
<ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps> in tan sin, &ampersir; ro udhpair
<ex>con</ex>a shil <corr sic="dhiaigh"><add source="BN" resp="WS">i</add>na
dhiaidh</corr><pb n="71">
 <lb n="2365">i m-bith-dilsi cu brath do Dia &ampersir; do
<ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps> i bh-fiadhnaisi
<ps><fn>Brenainn</fn></ps> &ampersir; <ps><fn>Ciarain</fn></ps>.  <lb n="2366">Do-ratsat na <term type="cleric">cleir<ex>ig</ex></term> iar sin
ben- nachtuin f<ex>or</ex> <ps><fn>Ne<ex>ch</ex>tain</fn></ps> &ampersir; f<ex>or</ex> a
shil cein no comalldais <lb n="2367">reir
<ps><fn>S<ex>en&aacute;in</ex></fn></ps>, &ampersir; do-raidhset <add source="BN" resp="WS">na <term type="cleric">cl&eacute;r<ex>ig</ex></term>
.i. <ps><fn>Br&eacute;naind</fn></ps> &ampersir;
<ps><fn>Sen&aacute;n</fn></ps></add> n&aacute; roiss<ex>ed</ex> <lb n="2368"><term type="kingship">righi</term> na airech<ex>us</ex> na feibh
thoch<ex>us</ex>a inte do shil <ps><fn>Nechtain</fn></ps> n&aacute; dingn<ex>ed</ex>
reir <ps><fn>Sen<ex>&aacute;in</ex></fn></ps>.  <lb n="2369">LUID iar sin in
<term type="king">ri</term> dia crich, &ampersir; b<ex>er</ex>id bennachtain<mls n="64rb" unit="folio">

ona <term type="saint">noemhuibh</term>.  <lb n="2370">Tancat<ex>ar</ex> dano
na <term type="cleric">cl&eacute;irigh</term> <add source="BN" resp="WS">do</add>chum a recl<ex>es</ex>a, &ampersir; ro bennachsat in
fhl<ex>eid</ex> thuc<ex>a</ex>d <lb n="2371">dhoibh. IS annsin do-raidh
<ps><fn>Bre<ex>nainn</ex></fn></ps>: <q>As deimhin</q>, ol se, <q>biaidh
d&iacute;g<ex>al</ex> <lb n="2372">D&eacute; i bhus &ampersir; tall
f<ex>or</ex>sinti tomela tor<ex>a</ex>d aeine &ampersir; urn<ex>aig</ex>hthi
<ps><fn>S<ex>en&aacute;in</ex></fn></ps> co deolaidh <lb n="2373">in tan is
damh-sa a caithium &ampersir; <ps><fn>Ciaran</fn></ps> na ro
comarleic<ex>e</ex>d <ex>co n</ex>-d<ex>er</ex>nsam a luagh <lb n="2374">do aeine
&ampersir; urn<ex>aig</ex>thi ar tus</q>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="2375">BLIAD<ex>AIN</ex> tarta m&oacute;ir th&aacute;inic ann
iar sin. Acainit a m<ex>uin</ex>t<ex>er</ex> re <ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps> <lb n="2376">b<ex>eit</ex>h cen us<ex>ce</ex> occu. Tainic iar sin <term type="angel">aingel</term> De do acall<ex>aim</ex>
<ps><fn>S<ex>en&aacute;in</ex></fn></ps> iar n-ern<ex>aig</ex>thi <lb n="2377">d&oacute; ina iarmheirghi, &ampersir; is <ex>ed</ex> at-b<ex>er</ex>t:
<q>IS m&oacute;r acainit do m<ex>uin</ex>t<ex>ir</ex> friut <lb n="2378">bheith cen
uisq<ex>u</ex>i. Eirigh <ex>co n</ex>-accam<ex>ur</ex> in bhaile i ta uisq<ex>u</ex>i i bh-foc<ex>us</ex><lb n="2379">
doibh</q>. Ad-rachtat<ex>ur</ex> fo c<ex>&eacute;t</ex>oir
<ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps> &ampersir; in t-<term type="angel">ai<ex>n</ex>g<ex>el</ex></term>, &ampersir; do-chuat<ex>ar</ex> c<ex>us</ex>in
maighin i t&aacute; <lb n="2380">in t-uisci inniu. Do-raidh in t-<term type="angel">ai<ex>n</ex>g<ex>el</ex></term> fria <ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps>:
<q>Tochuil sunn</q>, ol se.  <lb n="2381">Geibhidh cuaille cuill bui i
comhfhoc<ex>us</ex> d&oacute;, &ampersir; tochl<ex>aid</ex> an tal<ex>am</ex> amal ro raidh<lb n="2382">
in t-<term type="angel">ai<ex>n</ex>g<ex>el</ex></term> fris. Amal ro
claid- headh <ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps> do-glan<ex>a</ex>d an t-<term type="angel">ai<ex>n</ex>g<ex>el</ex></term>. Do-raidh <lb n="2383">an t-<term type="angel">ai<ex>n</ex>g<ex>el</ex></term>: <q>As lor a dhoimne thochlai, ni bhia
urcra ar uisci isin tiprait-si <lb n="2384">cein bias aitr<ex>eib</ex> isin
cill-so, &ampersir; icfaidh cech n-galar do-b<ex>er</ex>thar
cuici</q>. Saidi<ex>dh</ex> <lb n="2385">dano <ps><fn>S<ex>enan</ex></fn></ps> an
cuailli bui <add source="BN" resp="WS">i</add>na l&aacute;imh f<ex>or</ex> bru
na tiprat cu raghaibh tal<ex>am</ex> <lb n="2386">fo c<ex>&eacute;t</ex>oir. Amhuil
ad-rachtat<ex>ar</ex> na <term type="monk">braithri</term> ar m<ex>a</ex>duin <ex>co</ex>
n-fhacat<ex>ar</ex> an tiprait <lb n="2387">l&aacute;n d' uisq<ex>u</ex>i &ampersir;
in bili cuill f<ex>or</ex> a bru. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="2388">FEACHT ann luidh <ps><fn>Ciaran</fn></ps> d'
agall<ex>aim</ex> <ps><fn>S<ex>en&aacute;in</ex></fn></ps> cu tarla clamha
dh&oacute; in <lb n="2389"><pn>Ocht<ex>ur</ex> Sceith</pn>. Gabhsat ailgi<ex>us</ex>
de cu tart a chasal doibh. Luidh iarumh <lb n="2390">ina enshnaithi cu
m-bui f<ex>or</ex> bru na h-indsi athuaidh. Ro faillsig<ex>ed</ex> do
<ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps> <lb n="2391"><ps><fn>Ciaran</fn></ps>
do beith isin phurt. B<ex>er</ex>ur dano naei cen chodhuil ar cenn
<ps><fn>Ciar<ex>&aacute;in</ex></fn></ps>, <lb n="2392">&aacute;r n&iacute;
raibhi noi eli isin innsi. Luidh <ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps> cu
m-bui <lb n="2393">isin p<ex>ur</ex>t, &ampersir; a chasal leis fo a coim da
thab<ex>air</ex>t do <ps><fn>Ciar<ex>&aacute;n</ex></fn></ps>, ar na budh
imd<ex>er</ex>g<ex>a</ex>d <lb n="2394">do b<ex>eit</ex>h cen cochull. Amail do-ro<ex>cht</ex>
<ps><fn>Ciar<ex>&aacute;n</ex></fn></ps> in port do-raidh <lb n="2395"><ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps> la faitbedh:
<q><ps><fn>Ciar&aacute;n</fn></ps> cen cochull</q>, or se. <q>Bidh
gairit mu nochta</q>, <lb n="2396">or <ps><fn>Ciaran</fn></ps>, <q>ita
casal damh fot coim-si</q>. Gabuidh <ps><fn>Ciar<ex>&aacute;n</ex></fn></ps><mls n="64va" unit="folio"><lb n="2397">
in casal uime, &ampersir; is amlaid sin tancat<ex>ar</ex> cusan
recl<ex>es</ex>, <frn lang="la">et</frn> is e sin casal
<ps><fn>Ciar<ex>&aacute;in</ex></fn></ps> <lb n="2398">in&iacute;u.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="2399"><ps><fn>BRIGHIT</fn></ps> <term type="daughter">ingen</term> <ps><fn><ex>Con</ex> Cathrach</fn></ps> de h-<on type="dynasty">&Uacute;aibh Maic Tail</on>, <term type="holy virgin">naemh-ingen</term> &oacute;gh,<pb n="72">
 <lb n="2400">gabhais reicl<ex>es</ex> i <pn>Cluain Infide</pn>
f<ex>or</ex> bru <pn type="river">Shinna</pn>. Ro bui aici-side casal i <lb n="2401">n-almsain do <ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps>, &ampersir; ni
bhui aice te<ex>cht</ex>aire leis, <ex>co n</ex>-d<ex>er</ex>na cliab bec do fhleascaib <lb n="2402">cuill &ampersir; co tart c&uacute;<ex>n</ex>n<ex>a</ex>ch friss, &ampersir;
co t<ex>u</ex>c an casal inn, &ampersir; cu tard a ri<ex>n</ex>de <lb n="2403">do
chuinghidh shacarbaice, &ampersir; fo-c<ex>eir</ex>d iar sin in cliabh f<ex>or</ex>
<pn type="river">Sinainn</pn>, &ampersir; at-b<ex>er</ex>t: <lb n="2404"><q>As ced d<ex>ui</ex>t sin do breith let co h-<pn type="island/monastery">Inis Cath<ex>aig</ex></pn></q>. IN la iarum rainic in
casal <lb n="2405">co h-<pn type="island/monastery">Inis
Cath<ex>aig</ex></pn> ra raid <ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps> fria <term type="deacon">deoch<ex>ain</ex></term>: <q>Is cead duit m&aacute; fo-gheibhe<lb n="2406">
ni isin traigh a tabhuirt lat</q>. Luidh in <term type="deacon">deoch<ex>ain</ex></term> co bh-fuair in cliab isin <lb n="2407">traigh, &ampersir; do-b<ex>eir</ex> leis co
<ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps>. Benaidh as in casal &ampersir;
n<ex>us</ex>-geibh <ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps> uime.  <lb n="2408">Do-b<ex>er</ex>ar &iacute;ar sin d&aacute; cloich t-sal<ex>ainn</ex> isin
cliabh c&eacute;tna, &ampersir; do-b<ex>er</ex>ar in rinde co <lb n="2409">sacarbaic, &ampersir; cuirt<ex>er</ex> f<ex>or</ex> an uisq<ex>u</ex>i cetna,
&ampersir; do-raidh <ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps> fris: <q>As ced
d<ex>ui</ex>t <lb n="2410">so do breith cu ro thaispenu an rinde &ampersir;
an sal<ex>ann</ex> cu <ps><fn>Brighit</fn></ps>, cu <pn>Cluain <lb n="2411">Infidhe</pn>, &ampersir; in salann aili do
<ps><fn>Diarmait</fn></ps>, co h-<pn type="island">Inis
Clothrann</pn></q>. O ra-siacht <lb n="2412">in cliabh co <pn>Cluain
Infidhe</pn>, luidh <ps><fn>Brigid</fn></ps> chuigi &ampersir;
geibhidh chuce as <lb n="2413">an rinde &ampersir; in dara
sal<ex>ann</ex>. Do-b<ex>eir</ex> sruth <pn type="river">Sinna</pn> beim uaithe
f<ex>or</ex>sin cliabh <lb n="2414">co<add source="BN" resp="WS">nid</add>
farcuibh oc <ps><fn>Diarm<ex>ait</ex></fn></ps> a n-<pn type="island">Inis
Clothrann</pn>. Do- ghni dano <ps><fn>Brighit</fn></ps> &ampersir; <lb n="2415"><ps><fn>Diarm<ex>ait</ex></fn></ps> altughadh buidhe do Dia
&ampersir; do <ps><fn>Sheanan</fn></ps> iar sin. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="2416"><ps><fn>CANIR Craibhd<ex>e</ex>c<ex>h</ex></fn></ps>, <term type="holy virgin">naemh-&oacute;gh</term> do <on type="people">Benntraighe</on> deis- ceirt <pn type="country:Ireland">Eir<ex>enn</ex></pn>, gabhuis <lb n="2417">dis<ex>er</ex>t
ina crich fein. Bai <corr sic="agaid">ad<ex>aig</ex></corr> ann iar
n-iarm<ex>eir</ex>ghi oc ern<ex>aig</ex>thi co tarfas <lb n="2418">d&iacute; cealla
<pn type="country:Ireland">Eir<ex>enn</ex></pn> uili, &ampersir; tor tein<ex>ed</ex>
d&aacute; cech cill dibh docum nime. In tene <lb n="2419">thurgaibh a
h-<pn type="island/monastery">Inis Cath<ex>aig</ex></pn> as &iacute; ba
m&oacute; dibh, &ampersir; ba h-edro<ex>cht</ex>a, &ampersir; ba dirgha <lb n="2420">docum nime. <q>IS cain in recles ut</q>, ar si: <q>iss <ex>ed</ex>
rag<ex>a</ex>t-sa c<ex>ur</ex>ub aice bias mo <lb n="2421">eis<ex>eir</ex>gi</q>. Tainic
roimpi ac<ex>&eacute;t</ex>air cen eol<ex>us</ex> acht in tor tein<ex>ed</ex> at-connaic oc<lb n="2422">
las<ex>a</ex>d cen cumsan<ex>a</ex>d etir la &ampersir; <corr sic="aighthi">aidhchi</corr> co toracht cuice. O <lb n="2423">dho-ro<ex>cht</ex> immorro cu m-bai f<ex>or</ex> bru <pn>Luimnigh</pn>
andes luid iarum <lb n="2424">cosaibh tirmaibh amal bid ar talamh<mls n="64vb" unit="folio">

r&eacute;idh, cu m-bai i p<ex>ur</ex>t <lb n="2425"><pn type="island/monastery">Innsi Cath<ex>aig</ex></pn>. Ro-fhid<ex>ir</ex> dano
<ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps> inn&iacute; sin, &ampersir; luidh cu
m- bui isin p<ex>ur</ex>t <lb n="2426">ara cind, &ampersir; f<ex>er</ex>uidh failti
fria. <q>ISs <ex>ed</ex> do- rocht<ex>us</ex>-sa</q>, ol s&iacute;.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="2427"><q>A <ps><fn>Chanir</fn></ps>, eirigh</q>, ol
<ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps>, <q>docum mo <term type="mother">m<ex>&aacute;tha</ex>r</term> do <term type="sister">shethar</term> fil isin indsi <lb n="2428">&uacute;t
tair, <ex>co n</ex>-d<ex>er</ex>ntar <corr sic="haidhighecht">h'
&aacute;ighidhe<ex>cht</ex></corr> ann</q>.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="2429"><q>Ni h-edh do-ro<ex>cht</ex>amar</q>, ol
<ps><fn>Canir</fn></ps>, <q>acht is aire do-ro<ex>chtus</ex>, <ex>co n</ex>am-raibh<lb n="2430">
<corr sic="aidhighecht">aighidhe<ex>cht</ex></corr> lat-sa isin
indsi- seo</q>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="2431"><q>Ni thiagat mna a n-indsi-sea</q>, ol
<ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps>.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p><lb n="2432"><q>Cid dia ta lat-sa sin</q>? ol
<ps><fn>Canir</fn></ps>. <q>Ni messa <ps><fn>Crist</fn></ps>, ar ni
lugha thainic <lb n="2433">do thathcreic ban in&aacute;s do thathcreic
fher. Ni lugha ro ces ar daigh ban in&aacute;s<pb n="73">
 <lb n="2434">ar daigh fher. Ro bhat<ex>ar</ex> mn&aacute; oc
um<ex>al</ex>oid &ampersir; oc timt<ex>er</ex>e<ex>cht</ex> do <ps><fn>Crist</fn></ps>
&ampersir; dia <lb n="2435"><term type="apostle">aps<add source="BN" resp="WS">t</add>al<ex>aib</ex></term>. N&iacute; lugha, dano, thiaghuit mna
isin bh-flaith nemhdha inait fir.  <lb n="2436">Cidh, dano, ar na
gebhtha-sa mn&aacute; cucat at indsi?</q></p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="2437"><q>IS talchar atai</q>, ar
<ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps>.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="2438"><q>Cidh on</q>, or <ps><fn>Canir</fn></ps>,
<q>in roa inn&iacute; <corr sic="conaidim"><ex>con</ex>naigim</corr>, inat mo
thaeibh isin indsi-sea <lb n="2439">&ampersir; sacarbhaic uait-si
damh</q>? </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="2440"><q>Do-b<ex>&eacute;r</ex>thar</q>, or
<ps><fn>Sen<ex>&aacute;n</ex></fn></ps>, <q>inat eiseirghi d<ex>ui</ex>t sunn f<ex>or</ex>
br&uacute; thuindi, &ampersir; is <ex>ec</ex>al <lb n="2441">lim in mhuir do
breith do taiss<ex>e</ex> as</q>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="2442"><q>Rom-bia-sa la Dia</q>, ol
<ps><fn>Canir</fn></ps>, <q>ni ba h- edh tois<ex>e</ex>c<ex>h</ex> b<ex>&eacute;r</ex>as an
mhuir as <lb n="2443">don inis in maighin a m-biu-sa</q>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="2444"><q>IS cet d<ex>ui</ex>t-si, tra</q>, ol
<ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps>, <q>techt a tir</q>.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="2445">&Aacute;r is amhlaid ro bui sisi cein ro
bat<ex>ar</ex> oc imacall<ex>aim</ex>, &ampersir; s&iacute; 'na sesamh <lb n="2446">f<ex>or</ex>sin tuind, &ampersir; a trosdan fo a bruinne amal bidh
f<ex>or</ex> t&iacute;r no bheth. Tic iarum <lb n="2447"><ps><fn>Caneir</fn></ps> f<ex>or</ex> t&iacute;r, &ampersir;
do-b<ex>er</ex>ur sacarbhaic di, &ampersir; teit docum nimhe. <corr sic="ro&fdot;ir with &fdot; expuncted">Ro ir</corr> <lb n="2448">D&iacute;a <ps><fn>Canir</fn></ps> cibe thaidhl<ex>es</ex> a recles
ria n-dul f<ex>or</ex> in muir ni baithfid<ex>er</ex> no gu <lb n="2449">ti aris.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="2450">IS lia, tra, tuirium &ampersir; aisneis a
n-do-roine Dia do fhertuibh &ampersir; do mhirbuil<ex>ib</ex> <lb n="2451">ar
<ps><fn>Shenan</fn></ps>, &aacute;r ni fhil nech dia tiss<ex>ed</ex> a
fhaisneis uile, acht mina tiss<ex>ed</ex> <term type="angel">ai<ex>n</ex>g<ex>el</ex></term> <lb n="2452">D&eacute; dia
fhaisneis. IS l&oacute;r tra in bec-so dhibh ar deismire<ex>cht</ex> .i. a
betha <lb n="2453">inmhedhon<ex>a</ex>c<ex>h</ex>, a airbhirt bhith-bhuan cech
laithe, a umhla, a chennsa, a caeinfh<add source="BN" resp="WS">u</add>arraighi, <lb n="2454">a ainmne, a ailgine, a
dhesheirc, a trocuire, a dhilghidhche, a <lb n="2455">aeine, a
apstanait, a ern<ex>aig</ex>thi, a frithaire g<ex>re</ex>sach, a menma
indfh<ex>et</ex>hm<ex>e</ex>c<ex>h</ex> in <lb n="2456">Dia do g<ex>re</ex>s. Ni fil ne<ex>c</ex>h
do-fh<ex>et</ex>f<ex>a</ex>d a innisi acht n<ex>e</ex>c<ex>h</ex> o Dia. </p>
</div2>
<mls n="65ra" unit="folio">
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="2457">Bat<add source="BN" resp="WS">ar</add> ile tra
buadha <ps><fn>S<ex>en&aacute;in</ex></fn></ps>. Ba h-&eacute; in top<ex>ur</ex>
glainide triasa <lb n="2458">night<ex>er</ex> ind uile pop<ex>uil</ex> ro erb Dia
fris do glaine a fhoir- cetail. Ba h-e, dano, <lb n="2459">in nell
nemhdhai triasa bh-fursanntar tal<ex>am</ex> na h-<ex>ec</ex>alsa &ampersir; anmunna
na firen o <lb n="2460">braen a f<ex>or</ex>cetuil co n-astudh sualach. IS
h-&eacute;, dano, in locrann &oacute;rdha ro h-adhn<ex>a</ex>d <lb n="2461">on Sp<ex>&iacute;rut</ex> N<ex>oemh</ex> triasa teichet dorcha ci<ex>n</ex>udh
&ampersir; targabhal a tegdais Eculsa <lb n="2462">D&eacute;. IS
&eacute; in barc bith-bhuadhach b<ex>er</ex>ius sl&oacute;ghu na firian tar
ainbhthine in <lb n="2463">dom<ex>uin</ex> cu tracht na h-<ex>Ec</ex>alsa
nemhdha. IS &eacute; so in fetal coisecartha <lb n="2464">in <term type="king">Righ</term> nemhdha do-gn&iacute; sidh &ampersir; set
&ampersir; corae et<ex>ur</ex>ro &ampersir; meic dhaine. IS e <lb n="2465">so
<term type="steward">maer</term> &ampersir; <term type="steward">re<ex>cht</ex>aire</term> &ampersir; <term type="dispenser">ronnaire</term> ro fhaidh an t-<term type="high- king">Airdri</term> nemdhai do thabhuch <lb n="2466">c&iacute;sa
sualach &ampersir; so-gn&iacute;mh do ilclannuibh <on type="people:Irish"><corr sic="Gaeighil">Gaeidhil</corr></on>. <cit>
<qt>IS &eacute; in lia loghmhar
o <lb n="2467">cumhduight<ex>er</ex> an richedh
nemhda</qt>
<bibl>Jn. 15:1</bibl>
</cit> do sloghuibh na talm<ex>an</ex>. IS
&eacute; in leastar <lb n="2468">glan triasa n-dailt<ex>er</ex> f&iacute;n
breithre De dona popluibh. IS &eacute; in mor-<term type="hospitaller">briug<ex>h</ex>aidh</term><pb n="74">
 <lb n="2469">sona so-fhoircetuil no shasadh bochta
&ampersir; nochta. IS e gesca na f&iacute;r fhinemna <lb n="2470">tuaraidh bheath<ex>aid</ex> &ampersir; sas<ex>a</ex>d don dom<ex>on</ex>. IS e in
f&iacute;r-liaigh icas gallra &ampersir; teadma <lb n="2471">anma cech
dhuine irisigh isin ecl<ex>ais</ex> cr<ex>ist</ex>aidhe. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="2472">O RO chomhfhoicsigh tra laithi a eitseacta in
<term type="saint">noim</term>-sin .i. <ps><fn>Senan</fn></ps>, ar<lb n="2473">
n-&iacute;c dall &ampersir; bodhur &ampersir; bacach
&ampersir; amhlabhar &ampersir; gacha h-aimhreidhi arcena, IAr <lb n="2474">foth<ex>ugud</ex> cheall &ampersir; recl<ex>es</ex> &ampersir; mainistreach
do Dhia, &ampersir; iar n-oirdnedh indtibh-sein <lb n="2475"><term type="bishop">esp<ex>oc</ex></term> &ampersir; t-<term type="priest">sacart</term> &ampersir; <term type="ordained clergy"><reg>&aacute;es gr&aacute;id</reg>aes gacha graidh</term> arcena fo
ong<ex>a</ex>d &ampersir; coisecr<ex>a</ex>d &ampersir; benn<ex>a</ex>c<ex>h</ex>adh <lb n="2476">tuath, tainic ina mhenm<ex>ain</ex> do
<ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps> te<ex>cht</ex> do dhenam ern<ex>aig</ex>hthi oc
relcibh <lb n="2477"><ps><fn>Cassidain</fn></ps> a <term type="tutor">aidi</term> &ampersir; <term type="sister">sethar</term>
a <term type="father">athar</term> .i. <ps><fn>Scath
Craibhdheach</fn></ps> <term type="daughter">ingen</term>
<ps><fn>Dubhthaigh</fn></ps>.  <lb n="2478">Luidh iarum i leth-sin
&ampersir; aidhleadh leis co <pn type="church">Cill <add source="BN" resp="WS">E</add>ochaille</pn> d' acall<ex>aim</ex> <term type="daughter">ingen</term> <lb n="2479"><ps><fn>Neir</fn></ps> ro
batar ann .i. <term type="holy virgin">naemh-ogha</term> craibhd<ex>ech</ex>a
ro ghabhsat caille fo l&aacute;imh <lb n="2480"><ps><fn>S<ex>en&aacute;in</ex></fn></ps> &ampersir; ro bat<ex>ar</ex> f<ex>or</ex>
a anmcairdi<ex>us</ex>. Ailit-sidhe dano do <ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps>
co tardta <lb n="2481">c<ex>or</ex>p <term type="monk">manaigh</term> umhail
d&aacute; mhuinnt<ex>ir</ex> cuca-somh <q>da adhnacal ocainn co rabdais <lb n="2482">a reilce oc ar n-imcoimet</q>. <q>Do-b<ex>&eacute;r</ex>thar
cucaibh</q>, ar <ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps>, <q>nech dia <lb n="2483">targha bar n-imcoim<ex>&eacute;t</ex> na b&iacute;dh a shnim
f<ex>or</ex>uibh</q>.<mls n="65rb" unit="folio">

Ceileabhraidh <lb n="2484">iar sin dona <term type="holy virgin">noemh-oghuibh</term>, &ampersir; do-ghni ern<ex>aig</ex>thi oc
reilcibh <ps><fn>Cassidain</fn></ps>, &ampersir; <lb n="2485">tic
ar&iacute;s cu torocht in sceich fil isin fiadh re <pn type="church">Cill Eochaille</pn> an&iacute;ar. Cu cual<ex>a</ex> <lb n="2486">ann-sidhe in guth fris dona nemhaibh, &ampersir; is <ex>ed</ex> ro
raidh: <q>A <ps><fn>Shen<ex>&aacute;in</ex></fn></ps> noeimh!  <lb n="2487">tair docum nimhe</q>. Do-fhrecair
<ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps>, &ampersir; is <ex>ed</ex> ro raidh:
<q>Cex</q>, ar s&eacute;. Deisidh <lb n="2488">fo c<ex>&eacute;t</ex>oir isin
maigin-sin. IS annsin ro tocbait <term type="angel">aingil</term> De
<ps><fn>Martan</fn></ps> o <pn type="monastery">Toirinis</pn> <lb n="2489">i neoll nemhdha, &ampersir; fuirmidhset isin maigin a m-bui
<ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps>, &ampersir; do-rat comna &ampersir;<lb n="2490">
sacarbaic dh&oacute;. Amar thairnic d&oacute; sin ro
dheonuigh Dia ro tocbaiset na <lb n="2491">h-<term type="angel">aingil</term> <ps><fn>Martan</fn> <rn type="monk">manach</rn></ps> isin neoll cetna cu ro fhacuibset i <pn type="monastery">Toirinis</pn> isin l&oacute; <lb n="2492">cetna. Ro
raidh dano <ps><fn>S<ex>en&aacute;n</ex></fn></ps> fria mhuinntir:
<q>B&iacute;dh mu c<ex>or</ex>p-sa sunn cu <lb n="2493">mochtrath</q>. <frn lang="la">Et</frn> faid<ex>idh</ex> <ps><fn>Senan</fn></ps> a spir<ex>ut</ex> docum
nime etir airbhribh <term type="angel">ai<ex>n</ex>g<ex>el</ex></term> <lb n="2494">f<ex>or</ex> cuiredh na Trinoidi i medhon lai i <date value="03.01">kl. marta</date>. B&aacute;i dano c<ex>or</ex>p
<ps><fn>S<ex>en&aacute;in</ex></fn></ps> innsin <lb n="2495">co <corr sic="arabharach">aramharach</corr>, &ampersir; gia theasta soillsi na
grene in <corr sic="aighthi">aidhchi</corr>-sin uatha som ni <lb n="2496">theasta freacnarcus <term type="angel">aingeal</term> na
soillsi nemhdha uathaibh. Tancat<ex>ar</ex> tra ar <lb n="2497">m<ex>a</ex>dain a
m<ex>uin</ex>t<ex>er</ex> assan indsi ar cenn cuirp
<ps><fn>S<ex>en&aacute;in</ex></fn></ps> .i. <ps><fn>Odhran</fn></ps>
&ampersir; <ps><fn>Mac Inill</fn></ps> &ampersir; <lb n="2498"><ps><rn type="bishop">esp<ex>oc</ex></rn> n-<fn>Iuil</fn></ps> &ampersir; <ps><rn type="bishop">esp<ex>oc</ex></rn> <fn>Mula Segda</fn></ps> mac
<ps><fn>Baith</fn></ps> &ampersir; na <term type="saint">noeimh</term>
arcena, &ampersir; ro adhnaicit <lb n="2499">c<ex>or</ex>p
<ps><fn>S<ex>en&aacute;in</ex></fn></ps> gu n-an&oacute;ir &ampersir;
airmhitin m&oacute;ir, &ampersir; r<ex>u</ex>cs<ex>a</ex>t <term type="angel">aingil</term> a ainim c<ex>us</ex>an <lb n="2500">cumsan<ex>a</ex>d
suthain a n-<term type="union">aentaidh</term> na naeim-trinoidi
&ampersir; muinnt<ex>er</ex>i nime. Ailim <lb n="2501">trocaire Dh&eacute;
tre imp<ex>id</ex>i <ps><fn>S<ex>en&aacute;in</ex></fn></ps> co roisem in <corr sic="aentuighsin"><term type="union">aentuidh</term>-sin</corr>. <frn lang="la">In saecula saeculorum.  <lb n="2502">Amen</frn>.</p>
</div2>
</div1>
<pb n="75">
<mls n="65rb" unit="folio">
<div1 n="5" type="life">
<lb n="2503">
<head>Betha <ps><fn>Fhindein</fn></ps> <pn type="monastery">Cl<ex>&uacute;an</ex>a h-Eraird</pn></head>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="2504">AT-FIADAR DIDIU A CUMAIR F<ex>ER</ex>TA &ampersir;
MIR<ex>BUILI</ex> in craibhdhigh-seo &ampersir; in <lb n="2505">forbhadh
do-rat f<ex>or</ex> a rith m-buadha i bhos isin bith frecnairc: at-fiadhar<lb n="2506">
sin ar airfited anma na n-irisech
.i. <ps><fn>Findian</fn></ps> mac <ps><fn>Findtain</fn></ps>, meic
<ps><fn>Conchraid</fn></ps>, <lb n="2507">meic
<ps><fn>Dairchealla</fn></ps>, meic <ps><fn>Senaigh</fn></ps>, meic
<ps><fn>Diarm<ex>a</ex>da</fn></ps>,<mls n="65va" unit="folio">

meic <ps><fn>Aedha</fn></ps>, <lb n="2508">meic
<ps><fn>Fherghusa</fn></ps>, meic <ps><fn>Aililla Taulduibh</fn></ps>,
meic <ps><fn>Cealtchair</fn></ps>, meic
<ps><fn>Uithech<ex>uir</ex></fn></ps>.  <lb n="2509">In
<ps><fn>Findtan</fn></ps>-sin, didiu, do-r&aacute;idh-sem, tuc-side
<term type="wife">setig</term> socenel<ex>aig</ex>, <ps><fn>Teluch</fn></ps>
a <lb n="2510">h-ainm-side. Do-rala cu m-ba al<ex>acht</ex>a isidhe
uadha-som. A n- aimsir a <lb n="2511">h-imt<ex>r</ex>uma co tarfas d&iacute;
araili lasair thein<ex>ed</ex> do dul ina beola &ampersir; a tiachtain <lb n="2512">a n-deilb eoin edrochta f<ex>or</ex> cula for in <ex>con</ex>uir cetna,
dula don eon c<ex>o n</ex>-essidh <lb n="2513">for barr crainn, eoin
&ampersir; enluithi <pn type="region">Leithi Mogha</pn> do thiachtain
cuigi isin <lb n="2514">crainn-sin co n-asta uile aca-som, a tiachtain
in eoin i l-<pn type="region">Leith Cuinn</pn> <ex>co</ex> <lb n="2515"><ex>n</ex>-eiss<ex>ed</ex> ann-sidhe f<ex>or</ex> barr chroinn ele. Eoin
&ampersir; &eacute;nluithe <pn type="country:Ireland">Eir<ex>enn</ex></pn> do<lb n="2516">
thiachtain cuice cu ros-fhasta ocai. At-cuaidh didiu in
aisl<ex>ing</ex>i-sin dia <lb n="2517"><term type="spouse">c&eacute;li</term>. <q>Coimp<ex>er</ex>t craibhdhech eicin fil
ocut</q>, ar se. <q>Scaram coimleapuid <lb n="2518">cein bhia-sa fon
n-ind<ex>us</ex>-sin</q>. Do-ronsat amhlaid. Ni chaitheadh didiu <lb n="2519"><ps><fn>Teluch</fn></ps> f&eacute;sin biadha inmarra acht
luibhe ailghena &ampersir; airera etroma, cu <lb n="2520">ro genair in
ghein buadha sin. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="2521">Rug<ex>a</ex>d iarum inti <ps><rn type="saint">noeim</rn> <fn>Finden</fn></ps> cu
h-<ps><fn>Abban</fn> <nk reg="moccu">mac h- &uacute;i</nk>
<fn type="ancestral">Chormeic</fn></ps> cu ro m-baist.  <lb n="2522">Bat<ex>ar</ex> didiu <num value="2">d&aacute;</num> thopar isin mag
in ro baist<ex>e</ex>d-somh, <pn>Bal</pn> &ampersir; <pn>Dimbal</pn> a <lb n="2523">n-anmanna. As an top<ex>ur</ex> dia n-ainm <pn>Bal</pn> ro
baist<ex>e</ex>d-som amail ba cub<ex>aid</ex>h dia <lb n="2524">airilliudh. O ro
forbair int&iacute; <ps><rn type="saint">noeimh</rn>
<fn>Fhinden</fn></ps> ruc<ex>a</ex>d <add place="marginleft">co
h-<term type="bishop">esp<ex>oc</ex></term></add>, cu
<ps><fn>F<ex>or</ex>tchernn</fn></ps>, <lb n="2525">cu ro legh salma
&ampersir; in t-ord n-ecclasda occa. Ro fhoth<ex>aig</ex>-siumh immorro <num value="3">tri</num> <lb n="2526">h-ecalsa asa ghill<ex>acht</ex> .i. <pn type="church">Ros Cuire</pn> &ampersir; <pn type="church">Druim
Fiaid</pn> &ampersir; <pn type="church">Magh n-Glas</pn>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="2527">O ra-siact immorro co h-aes <num value="30"><corr sic="trictaidhi">trichtaighi</corr></num> luidh tar
muir. Taraill co <pn type="monastery">Tairinis</pn>.  <lb n="2528">Fuair senoir ara cind innti, <ps><fn>Caemhan</fn></ps> a
ainm. Bat<ex>ar</ex> seal immalle &ampersir; do-ronsat <lb n="2529"><term type="union">aentaid</term>. Luid <ps><fn>Finden</fn></ps> iar sin cu
<pn type="monastery">Cill Muine</pn>. Fuair <num value="3">tri</num>
<term type="sage">suithe</term> ara cind annsin <lb n="2530">.i. <ps><fn>D<ex>abi</ex>d</fn></ps> &ampersir;
<ps><fn>Gillas</fn></ps> &ampersir; <ps><fn>Cathmael</fn></ps> a
n-anmanna. Rob e fath a comthinoil <lb n="2531">annsin, cosnum
cennachta &ampersir; <term type="abbacy">apdaine</term> innsi <pn type="country:Britain">Br<ex>et</ex>an</pn> etir <num value="2">d&iacute;s</num> d&iacute;bh .i. etir <lb n="2532"><ps><fn>D<ex>abi</ex>d</fn></ps> &ampersir;
<ps><fn>Gillas</fn></ps>. Do <term type="brehon">br<ex>eth</ex>eamh</term>
choitcenn ro aentuighseatt eatarra <ps><fn>Cathmhael</fn></ps>.<pb n="76">
 <lb n="2533">O 't-connaic immorro
<ps><fn>Cathmhael</fn></ps> <ps><rn type="saint">noemh</rn>
<fn>Finden</fn></ps> ro fhegh co h-innfheithm<ex>e</ex>c<ex>h</ex>:<mls n="65vb" unit="folio"><lb n="2534">
<q>Cia h-innithemh romhor</q>, ar
<ps><fn>Daibhith</fn></ps> fria <ps><fn>Catmael</fn></ps>,
<q>do-b<ex>er</ex>i f<ex>or</ex>san <lb n="2535">ocl<ex>ach</ex> n-anaithn<ex>id</ex> do-dech<ex>aid</ex>
isin tech</q>? <q>Rath mor</q>, ar <ps><fn>Cathmhael</fn></ps>,
<q>airighim <lb n="2536">air</q>. <q>Ma ata</q>, ar
<ps><fn>Daibhith</fn></ps>, <q>rath fair, labradh inno<ex>us</ex>a as in
b&eacute;rla <lb n="2537">Br<ex>et</ex>nach <frn lang="la">et</frn>
etercert<ex>a</ex>d in caingin ima ta&iacute;m-ne</q>. Do-rat
<ps><fn>Finden</fn></ps> airrdhe na <lb n="2538">croiche tara ghin,
&ampersir; ro lab<ex>air</ex> as in m-Br<ex>et</ex>nais amail bhud h-&eacute; a
berla bun<ex>aid</ex>, <lb n="2539"><frn lang="la">et</frn> do-rat an indse
do <ps><fn>D<ex>aibi</ex>d</fn></ps> ar senser<ex>echt</ex>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="2540">Luidh iar sin <ps><fn>Finden</fn></ps>
&ampersir; <ps><fn>Cathmhael</fn></ps> &ampersir;
<ps><fn>D<ex>aibi</ex>d</fn></ps> &ampersir; <ps><fn>Gillas</fn></ps> d'
agalduim <term type="king">righ</term> <lb n="2541"><pn type="country:Britain">Breatan</pn> do chuinghidh inaidh reclesa
fair. At-bert saidhe n&aacute; raibe oga.  <lb n="2542">At-b<ex>er</ex>t co
h-essomain immorro araili duine istigh: <q>Madh ail</q>, ar se,
<q>dona <lb n="2543"><term type="cleric">clerch<ex>ib</ex></term>, cuiret ass
in loch mor-sa imuich a toebh in d&uacute;ine &ampersir; denat
recl<ex>es</ex> <lb n="2544">doibh 'na inat</q>. <q>Dia n-d<ex>er</ex>n<ex>a</ex>t-somh
sin</q>, ol in <term type="king">ri</term>, <q>rot-biat cidh an
dun<ex>a</ex>d-sa <lb n="2545">la toebh inaidh in locha</q>. Luidh
<ps><fn>Finden</fn></ps> immorro &ampersir; aithinne 'na l&aacute;imh
co <lb n="2546">rathum isin loch, cu ro theich roime isin muir: cu ro
mor<ex>a</ex>d ainm De &ampersir; <lb n="2547"><ps><fn>Finn<ex>ein</ex></fn></ps>
triasin moir-mirb<ex>uil</ex>-sin. Ro h- edpartha tra na feranna-sin do Dia
&ampersir; <lb n="2548">d' <ps><fn>Fhinn<ex>ian</ex></fn></ps>. Do-rat-sidhe
iat dona <term type="elder">sruithibh</term> <on type="people:Britons">Bretn<ex>a</ex>c<ex>h</ex>aib</on> bat<ex>ar</ex> malle fris.  <lb n="2549">Ro foth<ex>aiged</ex> <num value="3">tri</num> cathr<ex>a</ex>c<ex>h</ex>a
ocu-side inntib. As dib-sidhe <pn type="monastery">Lann Gharban</pn>
<gloss><ex>no</ex> <lb n="2550"><pn type="monastery">Gabran</pn></gloss>
aniu. Bui immorro <ps><fn>Finden</fn></ps> <term type="30">.xxx.</term> bl<ex>iadn</ex>e oc foglaim immalle frisna <lb n="2551"><term type="elder">sruithibh</term> <on type="people:Britons">Breatnachuibh</on> bat<ex>ar</ex> malle fris.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="2552">LAA n-aen ann lot<ex>ar</ex> <term type="monk">manuigh</term> isin caill<ex>id</ex> do bhuain chrann 'chum <lb n="2553">ecalsa. Ni ro leicset <ps><fn>Finden</fn></ps> leo ar
chadh<ex>us</ex> d&oacute;. Tainic in <term type="vice-abbot">secnap</term>
tara n-eis <lb n="2554">co <ps><fn>F<ex>ind&eacute;n</ex></fn></ps>, <ex>co
n</ex>-eb<ex>er</ex>t friss: <q>Cidh ro m-bai</q>, or se, <q>n&aacute; dechadais
isin caill<ex>id</ex></q>?  <lb n="2555"><q>Cidh o chianaibh</q>, ar
<ps><fn>Finn<ex>&eacute;n</ex></fn></ps>, <q>at-b<ex>er</ex>thea frind no raghmais:
in tan dano <lb n="2556">at-b<ex>er</ex>ur frind no ragam acht fo-gabhur a
comadhbhur dh&uacute;n</q>. <q>Atat</q>, or in <lb n="2557"><term type="vice-abbot">secnap</term>, <q><num value="2">d&aacute;</num>
&oacute;g-dhamh amuigh isind ach<ex>ad</ex>; timairc-si lat iat &ampersir;
eirg isin caill<ex>id</ex></q>.  <lb n="2558">Luidh
<ps><fn>Finn<ex>&eacute;n</ex></fn></ps> leo isan caill<ex>id</ex>, &ampersir; ba
h-e feidhm toisech do-riacht an ecl<ex>ais</ex> a <lb n="2559">fheidhm. Ni
fes immorro dil in t-<term type="vice- abbot">secnap</term>
rota-cursaigh-seom. Ro mo<ex>rad</ex> <lb n="2560">a<ex>inm</ex> D<ex>&eacute;</ex>
&ampersir; <ps><fn>F<ex>ind&eacute;in</ex></fn></ps> tresin mo<ex>ir</ex>-m<ex>irbuil</ex>
sin. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="2561">FEACHT<ex>US</ex> tancat<ex>ar</ex> <on type="people:Saxons">Saxain</on> d' innarba <gloss>no d'
innr<ex>ed</ex></gloss> <on type="people:Britons">Br<ex>et</ex>nach</on>.<mls n="66ra" unit="folio"><lb n="2562">
Ro gabhsat <term type="fortress">longphort</term> i taebh
shleibhi aird. Do-chuatar <on type="people:Britons">Br<ex>et</ex>ain</on> i
muinighin <lb n="2563"><ps><fn>Findein</fn></ps> im chuinghidh osaidh
doibh o <on type="people:Saxons">Shaxanch<ex>aib</ex></on>. Luidh
<ps><fn>F<ex>ind&eacute;n</ex></fn></ps> f<ex>or</ex>sin <lb n="2564">n-umuloit. Do-ratsat <on type="people:Saxons">Sachsain</on>
era fair. Do-rat <ps><fn>Finen</fn></ps> buille dia bach<ex>aill</ex> <lb n="2565">isin sliabh, cu torchuir in sliabh f<ex>or</ex> <on type="people:Saxons">Saxanch<ex>aib</ex></on>, cu na t<ex>&eacute;r</ex>no fer
indisdi scel <lb n="2566">dibh. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="2567">TAINIC iar sin tocra do
<ps><fn>Fhinnen</fn></ps> dula do <pn type="city">R&oacute;imh</pn>
iar forbhadh a fhogl<ex>am</ex>a.<pb n="77">
 <lb n="2568">Tainic <term type="angel">aingel</term>
D&eacute; chuigi <ex>co n</ex>- eb<ex>er</ex>t fris: <q>A n-do-b<ex>er</ex>tha dhuit icc
<pn type="city">Roim</pn></q>, ol <lb n="2569">s&eacute;,
<q>do-berthar i bhos. Eirg &ampersir; athnuidhig iris &ampersir;
creidium a n-<pn type="country:Ireland">Eir<ex>inn</ex></pn> tar eis <lb n="2570"><ps><fn>Patraic</fn></ps></q>. Do-dhechaidh iarum
<ps><fn>F<ex>inn&eacute;n</ex></fn></ps> do thoil De dochum n-<pn type="country:Ireland">Eir<ex>enn</ex></pn>.  <lb n="2571">Luidh
<ps><fn>Muir<ex>e</ex>dach</fn></ps> mac <ps><fn>Aengh<ex>us</ex>a</fn></ps> <term type="king">ri</term> <pn type="province">Laig<ex>en</ex></pn> dochum puirt
ana frithshet co n-do-fhuc <lb n="2572">f<ex>or</ex> a mhuin a tri h-uidedaib
tar na <num value="3">tri</num> <corr sic="hachu">h-achdu</corr>
roptar nesa don phurt.  <lb n="2573">Ann-side at-b<ex>er</ex>t fer do
mhuinnt<ex>ir</ex> in <term type="king">righ</term>: <q>Is tromdai atai, a
<term type="cleric">cleir<ex>ig</ex></term>, f<ex>or</ex>sin <lb n="2574"><term type="king">righ</term></q>. <q>Easpach sin</q>, ar
<ps><fn>F<ex>inn&eacute;n</ex></fn></ps>, <q>&aacute;r in l&iacute;n
fecht<ex>us</ex> nom- gebhudh-sa f<ex>or</ex> a <lb n="2575">mhuin no bhiath in
l&iacute;n <term type="king">righ</term> sin f<ex>or</ex> an cuic<ex>i</ex>d dia
shil. Uair as fo <num value="3">tri</num> dano</q>, ar <lb n="2576">se, <q>nom-gabh, gebuit <num value="3">tri</num> <term type="king">rig</term> dia shil <pn type="province">coic<ex>e</ex>d
Laigen</pn></q>. Ro bennach <ps><fn>F<ex>inn&eacute;n</ex></fn></ps> <lb n="2577">iar sin <ps><fn>Muir<ex>e</ex>dach</fn></ps> bhadein, &ampersir; at-
b<ex>er</ex>t: <q>Amail fuair</q>, ar se, <q><term type="bondman">mogh</term>
De faeilti <lb n="2578">ocut, cu bh-faghbhu-sa faeilti ac muinnt<ex>ir</ex>
nimhe i T&iacute;r na m-Beo</q>. Ro bennach <lb n="2579">dano broind a
<term type="wife">sheitche</term> co ruc-side mac sainem<ex>ail</ex>,
<ps><fn>Eoch<ex>u</ex></fn></ps> a ainm <add>.i. <term type="father">athair</term></add> <lb n="2580"><ps><fn>Brandu<add>i</add>bh</fn></ps> iar sin. At-b<ex>er</ex>t in <term type="king">ri</term> re <ps><fn>F<ex>inden</ex></fn></ps>: <q>Gebe
in<ex>a</ex>d</q>, ar s&eacute;, <q>i <pn type="province">Laighnib</pn> <lb n="2581">b<ex>us</ex> maith lat do-b<ex>er</ex>thar dhuit do dhenam do
reclessa</q>. Tainic <term type="angel">aingel</term> D&eacute; <lb n="2582">ria bh-<ps><fn>Finnen</fn></ps> c<ex>us</ex>an sliabh dan<ex>a</ex>d ainm
<pn type="mountain"><ex>Con</ex>dal</pn>. Ro imchuirs<ex>et</ex> <term type="angel">ai<ex>n</ex>g<ex>il</ex></term> D&eacute; h-&eacute; <lb n="2583"><ex>con</ex>a mhuindt<ex>ir</ex> i <corr sic="aghaidh">n-adhaigh-sin</corr>
do mhullach in t-sl<ex>&eacute;b</ex>i isin glinn ba nesa dh&oacute;.  <lb n="2584">At-b<ex>er</ex>t-somh isin m<ex>a</ex>duin ria m<ex>uin</ex>t<ex>ir</ex> techt isin
caill<ex>id</ex> do bhu&aacute;in crand do <lb n="2585">cumhd<ex>a</ex>c<ex>h</ex>
reclesa. Do-dhech<ex>aid</ex> <num value="1">aen</num> dibh cuici-si<ex>u</ex>m ar
cula, &ampersir; geg do abhuill <lb n="2586"><ex>con</ex>a tor<ex>a</ex>d 'na
l&aacute;imh. Luidh-siumh amalle fris-side cusan inadh i m-bai in <lb n="2587">abhall. <q>Dentar</q>, ar essium, <q>in recl<ex>es</ex>
isunna</q>. Dia m-bat<ex>ar</ex> f<ex>or</ex>sna briathr<ex>ai</ex>b-sin <lb n="2588">co
n-fhaccat<ex>ar</ex> chuca <ps><fn>Bresal</fn></ps> mac
<ps><fn>Muir<ex>e</ex>daig</fn></ps> &ampersir; <ps><fn>Cremhthann</fn> <rn type="bishop">esp<ex>oc</ex></rn></ps> a <lb n="2589"><term type="brother">bhrath<ex>air</ex></term>. Luid <ps><fn>Breasal</fn></ps> co
ra ghaibh<mls n="66rb" unit="folio">

co slatra laimh in <lb n="2590"><term type="cleric">cl&eacute;ir<ex>ig</ex></term> do deoin in <term type="bishop">esp<ex>ui</ex>c</term>. Feargaight<ex>er</ex> iarum in <term type="cleric">cl<ex>&eacute;rech</ex></term>, <ex>co n</ex>-deb<ex>air</ex>t: <q>In <lb n="2591">l&aacute;mh</q>, ar se, <q>ro sinedh do dlom<ex>a</ex>d dam-sa, <add place="interlined">resiu</add> dorua in trath so
imar<ex>a</ex>c<ex>h</ex> <lb n="2592">ind ingnibh seab<ex>ai</ex>c, cu ro fuirmidt<ex>er</ex> am
fhiadhnaisi. In t- <term type="bishop">esp<ex>oc</ex></term> dano dia <lb n="2593">n-d<ex>er</ex>nadh deoin, n&iacute; ba h-ard a congbhail isna
talm<ex>an</ex>daibh, &ampersir; ni festar cidh <lb n="2594">inadh a
eiseirghi</q>. Tang<ex>a</ex>tar immorro <on type="people/dynasty"><corr sic="osraidhi">Osraighi</corr></on> f<ex>or</ex> creich isin t&iacute;r
'arnamharach.  <lb n="2595">Luidh <ps><fn>Bresal</fn></ps> dia
fuapairt, cu ro marb<ex>ad</ex> and, cu tuc<ex>a</ex>d lasin seabac <lb n="2596">a
lamh, co r<ex>us</ex>-fuirim i bh-fiadhn<ex>us</ex>e
<ps><fn>F<ex>ind&eacute;in</ex></fn></ps>, cu ro m&oacute;r<ex>a</ex>d ainm De
&ampersir; <ps><fn>Finnein</fn></ps> <lb n="2597">don
mh&oacute;ir-mhirb<ex>uil</ex>-sin.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="2598">TAINIC iar sin <ps><fn>Muir<ex>ed</ex>ach</fn></ps>
<term type="father">athair</term> <ps><fn>Bresail</fn></ps>, gu tard
do <ps><fn>F<ex>inn&eacute;n</ex></fn></ps> in magh as <lb n="2599">radlomh
<ps><fn>Bresal</fn></ps> d&oacute;. Ro leasaig<ex>e</ex>d lais- si<ex>u</ex>m,
<ex>con</ex>ad h-e <pn type="church">Achadh Abhall</pn> an&iacute;u.  <lb n="2600">Bai-sium <num value="16">.ui. bl<ex>iadni</ex> dec</num> isin
inad-sin oc foghnum don Coimd<ex>id</ex> na n-dula, <lb n="2601">co
n-deb<ex>er</ex>t <add place="margin">an t-<term type="angel">ai<ex>ngel</ex></term></add> fris: <q>Ni h-&eacute; so inadh h'
eiseirghi</q>, ar se. <q>Bid h-e<pb n="78">
 <lb n="2602">cena inadh do comdhala riat <term type="monk">mhanchuibh</term> i l-lo bra<ex>tha</ex></q>: <ex>con</ex>udh desin ita
<pn type="mountain">Sliabh <lb n="2603"><ex>Con</ex>dala</pn> .i. sl<ex>iab</ex>
comdhala <ps><fn>Finnein</fn></ps> ria <term type="monk">manch<ex>aib</ex></term> i l-lo bra<ex>tha</ex>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="2604">Ceileabhraidh <ps><fn>F<ex>inn&eacute;n</ex></fn></ps>
iar sin dia <term type="monk">mhanch<ex>aib</ex></term> &ampersir; tainic i
crich h-<on type="dynasty">Ua <lb n="2605">n-Dunlainge</on>. IS
ann-sidhe ro edhbair in <ps><rn type="king">ri</rn>
<fn>Coirpri</fn></ps> <pn>Mugna Salcain</pn> do-sum.  <lb n="2606">Bui-si<ex>u</ex>m <num value="6">se</num> bl<ex>iadni</ex>
ann-sidhe. Tainic iar sin co h-<pn type="church">Achad Fhiacla</pn>:
ann-side do-rochair <lb n="2607">fiacal as a cind-som, cu ro fhol<ex>aig</ex>
i muine dresa. Ic tiachtain <lb n="2608">doibh-sium iar sin as
cun-aitchetar na <term type="monk">braithre</term> uadh <del>afhiacuil</del><add place="interlined">com<ex>ur</ex>tha</add> d' facbhail <lb n="2609">acu, cu
n-deb<ex>air</ex>t-seomh friu: <q>Eirgidh</q>, ar se, <q>c<ex>us</ex>in muine
n-dreasa &uacute;t <lb n="2610">at-ciche, &ampersir; tucaidh as in
fhiacuil f<ex>or</ex>-facbhas-sa ann</q>. Do-thiaghat iarum &ampersir; <lb n="2611">fuaratur in muine ar las<ex>a</ex>d, &ampersir; tucs<ex>a</ex>t in
fiac<ex>uil</ex> leo, &ampersir; is uaithi ro h-ainmnig<ex>e</ex>d <lb n="2612">in
baile .i. <pn type="church">Achadh Fiacla</pn>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="2613">TAINIC iar sin <ps><fn>Finnen</fn></ps> cu <pn type="monastery">Cill Dara</pn> co <ps><fn>Brighit</fn></ps>, cu m-bui
ic tiachtuin leiginn <lb n="2614">&ampersir; proicepta fri
re. Ceil<ex>ebr</ex>ais iar sin do <ps><fn>Br<ex>ig</ex>it</fn></ps>, &ampersir;
do-br<ex>eth</ex> <ps><fn>Brighit</fn></ps> fainne oir <lb n="2615">dho. Nir'
bho santach-som imon saeg<ex>ul</ex>. Ni ro ghabh in fainne. <q>Ce no <lb n="2616">optha</q>, ar <ps><fn>Br<ex>ig</ex>it</fn></ps>, <q>ro-ricfea a
leas</q>. Tainic <ps><fn>Finnen</fn></ps> iar sin cu <pn type="kingdom">Fotharta <lb n="2617">Airbrech</pn>. Do-rala uisce
do. Ro innail a lamha as in <ex>us</ex>q<ex>u</ex>i:<mls n="66va" unit="folio">

tuc <lb n="2618">lais f<ex>or</ex> a bhais as an uisq<ex>u</ex>i in f&aacute;inne
targaidh <ps><fn>Brighit</fn></ps> d&oacute;. T&aacute;inic iar sin<lb n="2619">
<ps><fn>Caisin</fn></ps> mac <ps><fn>Nemain</fn></ps> co
faeilti moir fri <ps><fn>Finden</fn></ps>, &ampersir; ro n-eadhb<ex>air</ex>
fein <lb n="2620">d&oacute;, <frn lang="la">et</frn> ro acain fris
<term type="king">r&iacute;</term> <pn type="kingdom">Fotharta</pn> ic
cuinghidh oir fair ara shaeire. <q>Cia <lb n="2621">m&eacute;t</q>, ar
<ps><fn>F<ex>ind&eacute;n</ex></fn></ps>, <q><corr sic="conaidheas"><ex>con</ex>naigheas</corr></q>? <q>No ghebhudh uingi
n-oir</q>, ar <ps><fn>Caisin</fn></ps>.  <lb n="2622">Ro thomhuis
s&eacute; iar sin in fainne, <add place="interlined">&ampersir; frith uingi oir</add> ann. Do-rat
<ps><fn>Caisin</fn></ps> h-i ar <lb n="2623">a shaeiri. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="2624">TAINIC <ps><fn>Fin<ex>d&eacute;n</ex></fn></ps> iar
sin tar <pn type="river">B&oacute;inn</pn> co h-<pn>Eiscir
m-Branain</pn>, ait ita <pn type="church">Ard Relec</pn> <lb n="2625">in&iacute;u. Ro foth<ex>aig</ex> ecl<ex>ais</ex> isin maigin-sin. Tainic
duine etrocar chuigi-sium, <lb n="2626"><ps><fn>Baeth</fn></ps> a
ainm. At-b<ex>er</ex>t frisin <term type="cleric">cl&eacute;ir<ex>e</ex>c<ex>h</ex></term>
na b&iacute;at isin maighin-sin. Ro b<ex>er</ex>thea <lb n="2627">a rosc
uadha achedoir. Do-roine aithr<ex>ig</ex>i iar sin &ampersir; tuc<ex>a</ex>d
d&oacute; ar&iacute;s a sh&uacute;ili.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="2628">Crech do-dhech<ex>aid</ex> an inbh<ex>aid</ex>-sin a <on type="people/dynasty">F<ex>er</ex>uibh Tulach</on> sech recles an <lb n="2629"><term type="cleric">cleir<ex>ig</ex></term>, co tarla d'
&aacute;raile gilla don creich cu n-dech<ex>aid</ex> i sorn na h-atha bui i<lb n="2630">
focus in reclesa. Ro faillsig<ex>ed</ex> do
<ps><fn>Finn<ex>&eacute;n</ex></fn></ps> inn&iacute;-sin. Luid-side
&ampersir; aidhme in <lb n="2631">berrtha leis, cu ro coronaighedh aca
in duine-sin fon n-ecosc n- eclasda, cu <lb n="2632">ro l&eacute;gh ac
<ps><fn>Finn<ex>&eacute;n</ex></fn></ps>, co tart gradha fair iarumh, <ex>con</ex>ad
h-e <ps><rn type="bishop">esp<ex>oc</ex></rn> <fn>Senaigh</fn></ps> .i.  <lb n="2633">cetna <term type="coarb">comharba</term> ro ghabh iar
<ps><fn>F<ex>inn&eacute;n</ex></fn></ps>.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="2634">FEACTUS d' <ps><fn>Finnen</fn></ps> oc glan<ex>a</ex>d
thiprat oice. Tainic <term type="angel">aingeal</term> cuigi <ex>co</ex>
n-eb<ex>air</ex>t: <lb n="2635"><q>Ni h-e so in<ex>a</ex>d na tiprat</q>. <add place="bottom"><q><uncl resp="WS">Do</uncl>-b<ex>er</ex>uinn</q>, ar
<ps><fn>F<ex>inn&eacute;n</ex></fn></ps>, <q>g<ex>us</ex>an in<ex>a</ex>d a n-dl<ex>egur</ex>.<pb n="79">
 <lb n="2636">Luidh in t-<term type="angel">ai<ex>n</ex>g<ex>el</ex></term> roim <ps><fn>F<ex>inn&eacute;n</ex></fn></ps>
seal soir on ecl<ex>ais</ex> gu ro foillsigh dh&oacute; inadh <lb n="2637">na
tipraiti</q></add>. <q>A mo coimdhi</q>, ar
<ps><fn>F<ex>ind&eacute;n</ex></fn></ps>, <q>in saethar-sa do-ronsam-ne o <lb n="2638">chianuibh cidh bias de</q>? <q>Cibe tara ragha in uir ro
claidhis</q>, ar an t-<term type="angel">aingel</term>, <lb n="2639"><q>do-geba trocaire on Coimdh<ex>id</ex></q>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="2640">TANCATAR iar sin <term type="saint">no&eacute;imh</term> <pn type="country:Ireland">Eir<ex>enn</ex></pn> cuca-som as gach aird d' foghlaim
eccna <lb n="2641">oca, cu m-bat<ex>ar</ex> <num value="3000">tri mile</num>
do <term type="saint">naemuib</term> imalle fris, con<ex>a</ex>d dibh-sidhe
ro thogh-sum <lb n="2642">na <num value="12">da <term type="archbishop">aird-esp<ex>oc</ex></term> dec</num> na h-<pn type="country:Ireland">Eir<ex>enn</ex></pn>, amail do-fhi<ex>n</ex>dat ind
eolaigh. Ocus <lb n="2643">at-fiadhat ind eol<ex>aig</ex> &ampersir; na
scribenna <ex>con</ex>na d<ex>e</ex>c<ex>haid</ex> nech dona <num value="3000">tri
mhile</num>-sin <lb n="2644">uadha-som cen bhachail no
soisc<ex>&eacute;l</ex> no comartha suaichnidh eiccin, <lb n="2645">cunadh
impaibh-sin ro gabsat a reclesa &ampersir; a cathracha iardain.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="2646">FEACHTUS ro faidh-sium a <term type="pupil">dhalta</term> .i. <ps><rn type="bishop">esp<ex>oc</ex></rn>
<fn>Senaigh</fn></ps>, do taiscel<ex>ad</ex> f<ex>or</ex> lucht <lb n="2647">a
scoile d<ex>us</ex> cidh do-ghn&iacute;tis. Ba sain, tra, an n&iacute; ica
bh-faghbhaithe cach <lb n="2648">dibh, acht batt&iacute;s maithe
uile. Frith, tra, <ps><fn>Colum</fn></ps> mac
<ps><fn>Crimhthain</fn></ps> &ampersir; a lama <lb n="2649">a sinedh<mls n="66vb" unit="folio">

&uacute;adh, &ampersir; a menma indithmheach a n-Dia, &ampersir; eoin
oc <lb n="2650">tairisium f<ex>or</ex> a lamhu &ampersir; f<ex>or</ex> a cenn. O
't-cuas do <ps><fn>Fhinnen</fn></ps> inn&iacute;-sin at-b<ex>er</ex>t: <lb n="2651"><q>L&aacute;mha ind fhir-sin</q>, ar se, <q>do-bera com<ex>unn</ex>
&ampersir; sarcarbhaic dam-sa frisna <lb n="2652"><corr sic="deighenchu">d&eacute;idhenchu</corr></q>.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="2653"><add place="margintop">TAINIC
<term type="angel">ai<ex>n</ex>g<ex>el</ex></term> De co
<ps><fn>F<ex>inn&eacute;n</ex></fn></ps> <ex>co</ex> n- eb<ex>airt</ex> fris: <q>Ni h-e so
inad th' eiseirghe, <lb n="2654">&aacute;r biaidh duine maith dot
muindtir i sund</q></add>. Tainic <term type="angel">ai<ex>n</ex>g<ex>el</ex></term> co
<ps><fn>F<ex>ind&eacute;n</ex></fn></ps>, <lb n="2655">cu <pn>Ros
Findchuill</pn>, is eisidhe <pn>Les in Memra</pn> inniu. Ann sein
gabh<ex>us</ex> <ps><fn>F<ex>inn&eacute;n</ex></fn></ps> <lb n="2656">in fersa
fathachda, <frn lang="la"><corr sic="requies cam me">Hec requies
mea</corr></frn>. Annsin tainic <ps><fn>Fraechan</fn> <rn type="druid">drui</rn></ps> a docum-som.  <lb n="2657">Ro
fhiarfocht-sum: <q>In &oacute; Dia</q>, ar se, <q>ata dhait-si in fis
fil ocut</q>? <q>A <lb n="2658">fhromhudh d<ex>ui</ex>t-si</q>, or
<ps><fn>Fraechan</fn></ps>. <q>Abair cetam<ex>us</ex></q>, ar
<ps><fn>F<ex>ind&eacute;n</ex></fn></ps>, <q>inadh mo <lb n="2659">eiseirghi-sea. At-cim a nimh &ampersir; ni fhaicim i
tal<ex>main</ex></q>. At-racht <ps><fn>F<ex>inn&eacute;n</ex></fn></ps>. <q>In <lb n="2660">t-in<ex>a</ex>d asa n-err<ex>acht</ex>air inn&oacute;sa</q>, or
<ps><fn>Fraechan</fn></ps>, <q>is as ad-reis do <term type="assembly">m&oacute;r-dhail</term> bra<ex>tha</ex></q>.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="2661">TANCATAR iar sin a <num value="2">dha</num>
<term type="sister">shiair</term> co <ps><fn>F<ex>inn&eacute;n</ex></fn></ps>
.i. <ps><fn>Righnach</fn></ps> &ampersir; <ps><fn>Richenn</fn></ps>,
&ampersir; a <lb n="2662"><term type="mother">mathair</term> .i. <term type="mother">math<ex>air</ex></term> <ps><fn>Ciarain</fn></ps>, cu ra
gaibhset i <pn type="church">Cill Righn<ex>aig</ex>i</pn>. Luid
<ps><fn>F<ex>inn&eacute;n</ex></fn></ps> &ampersir; <lb n="2663"><ps><fn>Ciaran</fn></ps> dia torruma. Bat<ex>ar</ex> na <term type="nun">caill<ex>ech</ex>a</term> oc acaine b<ex>eit</ex>h cen us<ex>ce</ex>. <q>A
choimdhe</q>, <lb n="2664">ar <ps><fn>Finn&eacute;n</fn></ps> fria
<ps><fn>Ciaran</fn></ps>, <q>cait i bh-fhuighbhium uisq<ex>u</ex>i doibh
sut</q>? <q>IN budh <lb n="2665">leasc lat-sa</q>, or
<ps><fn>Ciaran</fn></ps>, <q>eirghi as an in<ex>a</ex>d i tai</q>? At-ract
<ps><fn>F<ex>inn&eacute;n</ex></fn></ps>. <q>An t-inadh <lb n="2666">asa r'
eirghis</q>, ar <ps><fn>F<ex>inn&eacute;n</ex></fn></ps>, <q>as &eacute;
inadh na tiprat</q>. Ro fhiarfo<ex>cht</ex> <ps><fn>F<ex>inn&eacute;n</ex></fn></ps>
do <ps><fn>Righnaigh</fn></ps> <lb n="2667">cind<ex>us</ex> bai in <term type="nun">chaill<ex>ech</ex></term> a <term type="mother">m<ex>&aacute;thai</ex>r</term>. <q>Ni cumangar ced <add place="bottom">n-d<uncl resp="WS">ul</uncl></add> i
n- aicsighudh <lb n="2668">di ar tromdha<ex>cht</ex> a h-anala</q>. Ro
imd<ex>er</ex>g cu mor imon <term type="cleric">cleir<ex>ech</ex></term> &ampersir;
at-b<ex>er</ex>t-somh:<pb n="80">
 <lb n="2669"><q>In Coimdhe</q>, ar se, <q>airchesas cech
aen don chinedh daena dia h-airchisect</q>!  <lb n="2670">Luidh
<ps><fn>Righnach</fn></ps> iar sin dia taigh. Fuair a <term type="mother">m<ex>&aacute;thai</ex>r</term> n-&oacute;ghshlain la breit<ex>ir</ex><lb n="2671">
in <term type="saint">noeim</term>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="2672">Molad thuc <ps><fn>Geman</fn> <rn type="master">maighist<ex>er</ex></rn></ps> fechtus donti <ps><rn type="saint">noimh</rn> <fn>Fhinden</fn></ps>, iarna <lb n="2673">dhenum tria rithimm. <q>Ni h-&oacute;r tra, n&aacute; airget,
n&aacute; &eacute;tach loghmar</q>, ar <ps><fn>Gem<ex>an</ex></fn></ps>, <lb n="2674"><q>chuingim-si f<ex>or</ex>t ar an mol<ex>ad</ex>-sa, acht <num value="1">oen</num> ni, f<ex>e</ex>rann bec fil ocam, is h-e <lb n="2675">&eacute;tairthech, <ex>co n</ex>-d<ex>er</ex>nta-sa ernuighthe cu rub
toirthech</q>. <q>IN t-immann do-righnis</q>, <lb n="2676"> ol
<ps><fn>F<ex>inn&eacute;n</ex></fn></ps>, <q>geibh ind uisq<ex>u</ex>i, &ampersir;
sreith in t-uisci-sin tarsin bh-ferann, <lb n="2677">&ampersir; bidh
toirthech</q>. Do-righnedh samhlaid, &ampersir; ba toirtech in ferann.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="2678">CRAND leimh bai ic
<ps><fn>R&uacute;adhan</fn></ps> <pn type="monastery">Lothra</pn>,
crann o sileadh linn shomblasta <lb n="2679">f<ex>or</ex> a faghbhudh cach in
blas ba maith lais, con<ex>a</ex>d de no lesaighdis na <term type="monk">man<ex>aig</ex></term> <lb n="2680">na h-&aacute;ighidh, conadh
do sin<mls n="67ra" unit="folio">

batur <term type="monk">manuigh</term> <pn type="country:Ireland">Eir<ex>enn</ex></pn> ac togra <lb n="2681">gu
<ps><fn>R&uacute;adhan</fn></ps>. Tang<ex>a</ex>dar a <term type="pupil">dhaltae</term> co <ps><fn>F<ex>inn&eacute;n</ex></fn></ps> cu
m-bat<ex>ar</ex> ica acaine fris a <lb n="2682"><term type="pupil">dhalt<ex>a</ex>da</term> ic&aacute; fhacbhail. Ron-
g&aacute;idetar im dula leo co <ps><fn>R&uacute;adhan</fn></ps> cu
m-beth <lb n="2683"><ps><fn>R<ex>&uacute;adan</ex></fn></ps> i coitchinne
m-bethadh amail cach. Luid <ps><fn>Finnen</fn></ps> immaille friu gu<lb n="2684">
<pn type="monastery">Lothra</pn>. Ba h-edh toissech do-
chuat<ex>ar</ex> c<ex>us</ex>an crann cu tard <ps><fn>F<ex>inn&eacute;n</ex></fn></ps>
crois dia <lb n="2685">bachaill tarsin crann, <ex>con</ex>n&aacute; ro sil
banna ass. O ro- chuala <ps><fn>R&uacute;adhan</fn></ps>
inn&iacute;-sin <lb n="2686">do-raidh uisq<ex>u</ex>i a thopair do thab<ex>air</ex>t
d&oacute;. Do-rigne ernuighthe. Do-soud uisq<ex>u</ex>i <lb n="2687">na
tiprat a m-blas lenna. In lind r<ex>u</ex>cadh do
<ps><fn>F<ex>inn&eacute;n</ex></fn></ps> <ex>con</ex>a <term type="saint">noemhuibh</term> do-rat-sidhe <lb n="2688">airrdhe na
croiche thairis. Ro s&oacute;ud fo cedoir a n-aicn<ex>ed</ex>
uisq<ex>u</ex>i. <q>Cia <lb n="2689">tarba sin</q>? ar na <term type="cleric">cleir<ex>ig</ex></term> fria <ps><fn>F<ex>inn&eacute;n</ex></fn></ps>,
<q>mina choiscir in tiprait</q>? <q>A <term type="monk">braithre</term> <lb n="2690">inmuine</q>! ar
<ps><fn>F<ex>inn&eacute;n</ex></fn></ps>, <q>cidh t&aacute;ithe do
<ps><fn>R&uacute;adhan</fn></ps>, &aacute;r cidh a bh-fhuil d' uisce
isin <lb n="2691">mon<ex>aid</ex>h-sea i taeibh in recl<ex>es</ex>a bhus ail leis do
shoudh i lind shomblasta, <lb n="2692">do-gena Dia aire</q>. Ro
g&aacute;datar iarum diblinaibh <ps><fn>Finn<ex>&eacute;n</ex></fn></ps>
&ampersir; na <term type="saint">noeib</term> inh&iacute; <lb n="2693"><ps><fn>Ruadhan</fn></ps> co m-beth <add place="interlined">a b<ex>et</ex>ha</add> amal chach. At-b<ex>er</ex>t
<ps><fn>R<ex>&uacute;adan</ex></fn></ps> do-ghenadh sein <lb n="2694">ara
<term type="tutor">aidi</term>, ar <ps><fn>Fhinnen</fn></ps>. Ro
cesnuigh cena ferann beag bui imon recless <lb n="2695">do bheith
etoirthech. Ro bendach<ex>ai</ex> dano an f<ex>er</ex>ann sin, <ex>con</ex>adh toirthech.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="2696">Luid <ps><fn>F<ex>inn&eacute;n</ex></fn></ps> iar sin
i crich <pn type="province">C<ex>on</ex>n<ex>acht</ex></pn> co <pn>Druim Eitir Da
Loch</pn> i nh-<pn type="kingdom">&Uacute;aibh <lb n="2697">Oililla</pn>. Fuair <ps><fn>Muisi</fn></ps> &ampersir;
<ps><fn>Ainmire</fn></ps> ann ara chind &ampersir; siat toirrsech do
&eacute;caib a <lb n="2698"><term type="sister">sethar</term> an
l&aacute;-sin. O ro airigh <ps><fn>F<ex>inn&eacute;n</ex></fn></ps> inni-sin
luidh isin tech i m-bai corp na <lb n="2699"><term type="sister">sethar</term>. Do-righne depraccoit n-dicra n-dedhghair
fri Dia, cu ro thodhuisc in <lb n="2700"><term type="nun">caill<ex>ig</ex></term> a b&aacute;ss, cu m-bui ica <uncl resp="WS">fh</uncl>erdhaighis, <frn lang="la">et</frn> cu ro mharbh in
laegh bui fo a <lb n="2701">h-aen bhoin, &ampersir; cu tuc drolmaig
n-englaisi dh&oacute;, cu ro bennach <ps><fn>F<ex>inn&eacute;n</ex></fn></ps>
an engl<ex>ais</ex> <lb n="2702">curra soudh a m-blas fina. Frith didiu in
laegh beo 'arnamharach fo a<pb n="81">
 <lb n="2703">mhathair. Ro mor<ex>a</ex>d ainm De &ampersir;
<ps><fn>F<ex>inn&eacute;in</ex></fn></ps> triasin moir-mhirb<ex>uil</ex>-sin. Ro
edbair <lb n="2704">iar sin <ps><fn>M&uacute;isi</fn></ps> &ampersir;
<ps><fn>Ainmire</fn></ps> a recl<ex>&eacute;s</ex> do D&iacute;a &ampersir;
d' <ps><fn>Finnen</fn></ps>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="2705">LUID <ps><fn>F<ex>inn&eacute;n</ex></fn></ps> iar sin
isin <pn>Corunn</pn> i crich <pn type="kingdom">Luighne</pn>. Tainic
<ps><rn type="presbyter">Crumtir</rn> <lb n="2706"><fn>Dathi</fn></ps>
co m-bai amalle friss. Tainic <term type="angel">aingel</term>
D&eacute; <ex>co</ex> n-eb<ex>air</ex>t fris: <q>In bhaile</q>, <lb n="2707">ar
s&eacute;, <q>in debera fer dot muindt<ex>ir</ex> frit <q>is caein in
t-ach<ex>ad</ex>-so</q>:<mls n="67rb" unit="folio"><lb n="2708">
foth<ex>aig</ex> ecl<ex>ais</ex> ann</q>. Nir' bho cian <ex>co
n</ex>-deb<ex>air</ex>t f<ex>er</ex> dia mhuinntir-seom: <q>As <lb n="2709">cain</q>, ar
se, <q>in t-ach<ex>ad</ex>-so</q>. Ro fhoth<ex>aig</ex>-siumh iar sin ecl<ex>ais</ex> isin
inadh-sin.  <lb n="2710">For-fhacaibh <ps><rn type="presbyter">cruimthir</rn> <fn>Dathi</fn></ps> isin
d&uacute;-sin. Ita innsin tipra <ps><fn>Fhindein</fn></ps> &ampersir;
a lecc.  <lb n="2711">Geb e duine othair dhech isin tiprait ticfa slan
eisdi. Geb e d&aacute;mh dhui<ex>lech</ex> th&iacute; <lb n="2712">cusin
n-<term type="erenagh">airchindech</term> ni berthar a einech acht gu
ro ghabha a ph<ex>ate</ex>r o<ex>c on</ex> leic-sin.  <lb n="2713"><frn lang="la">Sic</frn> <pn>Tipra Fhinnein</pn> &ampersir; <pn>Leac in
Pupail</pn> ic <pn type="church">Ach<ex>ad</ex> Abla</pn>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="2714">TAINIC iar sin
<ps><fn>F<ex>inn&eacute;n</ex></fn></ps> i <pn type="kingdom">Coirp<ex>ri</ex>
Mhoir</pn>. <ps><fn>Aeng<ex>us</ex></fn></ps> ba <term type="king">r&iacute;</term> an inbhaidh-sin i <lb n="2715"><pn type="kingdom">Coirp<ex>ri</ex></pn>. Tainic a mac-saidhe
.i. <ps><fn>Ne<ex>cht</ex>ain</fn></ps>, do dlom<ex>a</ex>d don <term type="cleric">cleir<ex>e</ex>c<ex>h</ex></term>. Ro leans<ex>a</ex>t <lb n="2716">cosa a
mhuinnt<ex>ir</ex>i don talum &ampersir; at-bath fein. T&aacute;inic
<ps><fn>Aengh<ex>us</ex></fn></ps> iar sin <lb n="2717">cu tard a reir don
<term type="cleric">cl<ex>&eacute;re</ex>c<ex>h</ex></term>, co r<ex>us</ex>-d&uacute;isigh
a mac do a b&aacute;s, <frn lang="la">et</frn> co tard in<ex>a</ex>d <lb n="2718">reclesa dh&oacute;. For-fhacaibh-siumh
<ps><fn>Grellan</fn></ps> mac <ps><fn>Nat Fraeich</fn></ps> annsin.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="2719">O ra fhoth<ex>aig</ex> tra
<ps><fn>F<ex>inn&eacute;n</ex></fn></ps> cealla &ampersir; congbhala fon
n-inn<ex>us</ex>-sin, <frn lang="la">et</frn> o ra proitche <lb n="2720">breit<ex>ir</ex> n-De do <on type="people:Irish">f<ex>er</ex>uibh
Eir<ex>enn</ex></on>, do-dech<ex>aid</ex> docum a recl<ex>es</ex>a gu <lb n="2721"><pn type="monastery">Cluain Iraird</pn>. LAA n-oen ann-side do <ps><rn type="bishop">esp<ex>oc</ex></rn> <fn>Senaigh</fn></ps>, dia <term type="pupil">dhalta</term>-somh, ica <lb n="2722">fh&eacute;g<ex>ad</ex>,
amlaid at-connaic a caeile &ampersir; a troighi mhoir h-e, in meit co
n-airmit&iacute;s <lb n="2723">a esnae triana &eacute;tach
inmhedhon<ex>a</ex>c<ex>h</ex> amach. At-connaic dano in cruimh do <lb n="2724">the<ex>cht</ex>a as a thaebh, <frn lang="la">et</frn> ba h-e in
fath, &oacute;n uar-chris iarainn b&uacute;i uime ardaigh <lb n="2725">pennaiti don c<ex>ur</ex>p cu ro thesc gu cnaimh. Ca&iacute;is iar
sin <ps><rn type="bishop">esp<ex>oc</ex></rn> <fn>Sen<ex>aigh</ex></fn></ps>.  <lb n="2726"><q>Cidh dot-gni toirs<ex>e</ex>c<ex>h</ex></q>? ar
<ps><fn>Finnen</fn></ps>. <q>Do chaeili-siu</q>, ar <ps><rn type="bishop">esp<ex>oc</ex></rn> <fn>Senaigh</fn></ps>.  <lb n="2727"><q>Ferfaidh cruimh f<ex>or</ex> h' asnaibh-si in chaile-sin</q>, ar
<ps><fn>F<ex>inn&eacute;n</ex></fn></ps>. Moidi &oacute;n roch&aacute;i <lb n="2728"><ps><rn type="bishop">esp<ex>oc</ex></rn>
<fn>Sen<ex>aig</ex></fn></ps>. <q>Cuma dano duit</q>, ar
<ps><fn>F<ex>inn&eacute;n</ex></fn></ps>, <q>toirrsi dho sin. Beruidh <lb n="2729">aen duine do c<ex>or</ex>p docum n-adhnacail</q>.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="2730">IS lia, tra, tuiremh &ampersir; aisneis a
n-d<ex>er</ex>na in Coimdhe do f<ex>er</ex>tuibh &ampersir; mh&iacute;rbhail<ex>ib</ex> <lb n="2731">ar <ps><rn type="saint">noemh</rn> <fn>Fhinden</fn></ps>:
&aacute;ir mina thisadh a spir<ex>ut</ex> fein no <term type="angel">ai<ex>n</ex>g<ex>el</ex></term> de nim <lb n="2732">dia n-indisi,
n&iacute; caemhnacair nech aile a mhiadhamhla, a bh<ex>et</ex>ha
inmhedon<ex>a</ex>c<ex>h</ex>, <lb n="2733">a comhairbirt bith-bhuan in cech
lithlaithe, acht is Dia nama rod<ex>us</ex>-fid<ex>ir</ex>.  <lb n="2734">Ba
s&iacute; immorro a proinn lai .i. boim do ar an eorna &ampersir;
deogh do uisce: i <lb n="2735">n-domhnaighibh immorro &ampersir; i
sollumnaibh boim do ar an cruithne<ex>cht</ex>a, &ampersir; orda <lb n="2736">do bradan fhon<ex>ait</ex>hi,<mls n="67va" unit="folio">

&ampersir; l&aacute;n copain do <corr sic="mhigh">mhidh</corr> ghlan
no do chormaim.  <lb n="2737">No chairighedh na daine at-ceth ac
craesach<ex>ad</ex> &ampersir; no <add>ciedh &ampersir;
na</add><pb n="82">
 <lb n="2738">pendedh a pec<ex>ad</ex>. Ni chodl<ex>ad</ex> f<ex>or</ex>
cl&uacute;imh na f<ex>or</ex> <corr sic="colcaigh">colcaidh</corr>, co
comhairsedh <lb n="2739">a thoebh re h-uir noicht, &ampersir; cloch do
fhrithadhart fo chind. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="2740">Glan-edhbart<ex>a</ex>c<ex>h</ex> do Dhia amal
<ps><fn>Aibel</fn></ps> mac <ps><fn>Adhaimh</fn></ps>. Diprocoitech
amal <lb n="2741"><ps><fn>Enoc</fn></ps> mac
<ps><fn>Iareth</fn></ps>. Luamhaire lan-toltnaight<ex>e</ex>c<ex>h</ex> do airec no
do fhollamn<ex>acht</ex> <lb n="2742">na h-<ex>ec</ex>alsa eitir tonnaibh in
t-saeg<ex>uil</ex> amal <ps><fn>Noe</fn></ps> mac
<ps><fn>Laimhiach</fn></ps>.  <lb n="2743">Fir-<term type="pilgrim">ailit<ex>ir</ex></term> amal
<ps><fn>Abraham</fn></ps>. B&uacute;idh bl&aacute;ith amal
<ps><fn>Moysi</fn></ps> mac <ps><fn>A<ex>m</ex>ra</fn></ps>. Feidil <lb n="2744">fodhailt<ex>e</ex>c<ex>h</ex> amal <ps><fn>Iop</fn></ps>. <term type="sage">Eacn<ex>aid</ex></term> eoluch amal <ps><fn>Shol<ex>am</ex></fn></ps>
mac n- <ps><fn>Daibh&iacute;th</fn></ps>. Primh-proiceptoir <lb n="2745">c<ex>oi</ex>tcenn &ampersir; leastar tog<ex>ai</ex>de amal <ps><fn>Pol</fn>
<rn type="apostle">aps<ex>tal</ex></rn></ps>. <frn lang="la">Et</frn>
cosm<ex>ail</ex>ight<ex>er</ex> o <lb n="2746">mhodhaibh imdhaibh fria
<ps><fn>Pol</fn></ps>, &aacute;ir amal ro genair
<ps><fn>P<ex>&oacute;l</ex></fn></ps> tes a tir <pn type="country:Canaan">Cannan</pn>, a cenel <lb n="2747">&ampersir; a
bhun<ex>a</ex>das tuaidh a tir <pn type="country:Chaldea">Caldea</pn>, as
amhlaid sin ro genair <ps><fn>Finnen</fn></ps> i bhus, i <lb n="2748"><pn type="province">Laighn<ex>ib</ex></pn>, a cenel &ampersir; a
bhunad<ex>ns</ex> tuaidh a n-<pn type="province">Ull<ex>taib</ex></pn>. <frn lang="la">Et</frn> amal ro legh <ps><fn>P<ex>&oacute;l</ex></fn></ps> ic <lb n="2749"><ps><fn>Gamaliel</fn></ps>, ic <term type="sage">sui</term>
in reachta, fri re <num value="30">.xxx.</num> bl<ex>iadne</ex> cur'
bh&oacute; <term type="sage">sui</term>, as amlaid ro legh <lb n="2750"><ps><fn>F<ex>inn&eacute;n</ex></fn></ps> ag na <term type="sage">suidhib</term> <on type="people:Britons">Bretnachaibh</on>
adubramar fria re <num value="30">.xxx.</num> b<ex>liadne</ex> cor' b&oacute;<lb n="2751">
<term type="sage">sui</term>. <frn lang="la">Et</frn>
amal ra tairmesc an t-<term type="angel">aingel</term>
<ps><fn>P<ex>&oacute;l</ex></fn></ps> na dighs<ex>ed</ex> do <pn type="city">Damaisc</pn>, acht cu <lb n="2752">tis<ex>e</ex>d do shiladh irsi
&ampersir; creitmhe do ch&aacute;ch, is amlaid sin ro tairmisc in
t-<term type="angel">aingel</term> <lb n="2753"><ps><fn>Finden</fn></ps> na dighs<ex>ed</ex> do <pn type="city">R&oacute;imh</pn>, acht co tis<ex>e</ex>d do shil<ex>ad</ex> irsi
&ampersir; cre<ex>tme</ex> do <on type="people:Irish">f<ex>er</ex>uibh <lb n="2754">Eir<ex>enn</ex></on>. <frn lang="la">Et</frn> amal <corr sic="ronertugh">ro nertadh</corr> o Dhia
<ps><fn>P<ex>&oacute;l</ex></fn></ps>, iar foth<ex>ugud</ex> ceall &ampersir;
ecl<ex>as</ex> &ampersir; <lb n="2755">cathr<ex>ach</ex> isin athardha in ro
ghenair, co tisedh do f<ex>or</ex>ceatal irsi &ampersir; creidmhe <lb n="2756">do <pn type="city">Roimh</pn>, as amlaid ro g<ex>re</ex>ssedh o Dhia
<ps><rn type="saint">noeibh</rn> <fn>Fhinnen</fn></ps>, ar foth<ex>ugud</ex>
ceall <lb n="2757">&ampersir; cathr<ex>a</ex>c<ex>h</ex> 'na athardha, co tis<ex>e</ex>d do
mh&uacute;n<ex>u</ex>d &ampersir; d' foircetal <term type="saint">noemh</term> <pn type="country:Ireland">Eir<ex>enn</ex></pn> gu<lb n="2758">
<pn type="monastery">Cluain Iraird</pn>. <frn lang="la">Et</frn> amal ro tharrngair <term type="angel">ai<ex>n</ex>g<ex>el</ex></term> do <ps><fn>P<ex>&oacute;l</ex></fn></ps> na
bhadh ithfirn<ex>a</ex>c<ex>h</ex> <lb n="2759"><corr sic="cubrach">cu
br&aacute;th</corr> nach aen no rag<ex>a</ex>d a n-uir <pn type="city">Romha</pn>, as amhlaid ro tharngair in t-<term type="angel">aingel</term> <lb n="2760">do
<ps><fn>F<ex>inn&eacute;n</ex></fn></ps> na bhadh ithfirnach iar m- brath
cach aen tara rag<ex>a</ex>d uir <pn type="church">Arda <lb n="2761">Relec</pn>. <frn lang="la">Et</frn> amal at-bath
<ps><fn>P<ex>&oacute;l</ex></fn></ps> i <pn type="city">Roimh</pn> dar cenn
in pop<ex>uil</ex> Cr<ex>istaid</ex>i, arna <lb n="2762">h-erbailtis uili a pianaibh
&ampersir; i todhernaibh ithfrinn, as amlaid at-bath
<ps><fn>F<ex>inn&eacute;n</ex></fn></ps> <lb n="2763">i <pn type="monastery">Cluain Iraird</pn> dar cenn <on type="people:Irish">pop<ex>uil</ex> <corr sic="nangaeighel">na n-
Gaeidhel</corr></on>, arna h-eplitis uili don Buidhi <lb n="2764">Chonnaill. </p>
</div2>
<mls n="67vb" unit="folio">
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="2765"><frn lang="la">Et</frn> is annsin ro tharrngair
in t-<term type="angel">aingel</term> do-somh co n-indarbf<ex>a</ex>d <lb n="2766">gach teidm &ampersir; gach galar c<ex>oi</ex>tcenn a <pn type="monastery">Cluain Iraird</pn> tre irnaighthi in t-samh<ex>ail</ex> <lb n="2767">&ampersir; co n-indarbfadh a h-<pn type="country:Ireland">Eir<ex>inn</ex></pn> uili tre troscudh <term type="congregation">sh&aacute;mh<ex>aid</ex></term>
<ps><fn>F<ex>inn&eacute;in</ex></fn></ps> isin <lb n="2768">pup<ex>ull</ex> ic <pn type="church">Ard Relic</pn> &ampersir; ic <pn type="church">Ach<ex>ad</ex>
Abhull</pn> &ampersir; i <pn type="church">Condail</pn>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="2769">O do-dech<ex>aid</ex> immorro c<ex>us</ex>na <corr sic="deighinchaibh">deidhinchaibh</corr> dont&iacute; <ps><rn type="saint">noeimh</rn> <fn>Fhinnen</fn></ps>, <lb n="2770">ro
fhaidhestar a <term type="angel">aingel</term> comuide<ex>cht</ex>a co h-<pn type="island">Inis <add>Mac</add> n-Indeirc</pn>
fri <pn>Luimn<ex>e</ex>c<ex>h</ex></pn>, <lb n="2771">co t<ex>u</ex>c-side
<ps><fn>Col<ex>um</ex></fn></ps> mac <ps><fn>Crimhthain</fn></ps> <ex>con</ex>a
theigh liubhar fo dhuibh nell<ex>aib</ex><pb n="83">
 <lb n="2772">cu <pn type="monastery">Cl<ex>uain</ex> Iraird</pn>,
cun ro ghaibh <ps><fn>Finnen</fn></ps> coman &ampersir; sacarbhaicc
dia l&aacute;imh, cu <lb n="2773">ro fhaidh a sp<ex>irut</ex> dochum nimhe i
cinn <num value="140">.xl. ar cet</num> bl<ex>iadne</ex>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="2774">Ata immorro int&iacute; <ps><rn type="saint">noeimh</rn> <fn>F<ex>hinn&eacute;n</ex></fn></ps> i n-aibnes
&ampersir; i n-airfitedh etir m<ex>un</ex>t<ex>ir</ex> <lb n="2775">nimhe i
bh-fhiadhnaisi Dhe dia ro fhoghain. ITat a relce &ampersir; a thaisi
gu <lb n="2776">n-anoir &ampersir; gu n-airmhidin i talm<ex>ain</ex>, co
fertuibh &ampersir; co mirbhuil<ex>ib</ex> gach laithe, co <lb n="2777">traeth gach aen tic friu &ampersir; coimhed<ex>aid</ex> gach aen
cungn<ex>us</ex> leo. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="2778">Gidh mor immorro int&iacute; <ps><rn type="saint">noeim</rn> <fn>F<ex>hinne</ex>n</fn></ps> i n-et<ex>ar</ex>scar<ex>a</ex>d a
chuirp &ampersir; a anma <lb n="2779">on mhudh-sin colleic, bidh mo a
anoir iar n-eiseirghi ind <term type="union">oentuidh</term> <term type="saint">noemh</term> <lb n="2780">nem-truailln<ex>id</ex>i, i <term type="assembly">mor-dhail</term> bra<ex>th</ex>a, in tan b<ex>us</ex> <term type="brehon">br<ex>eth</ex>eamh</term> f<ex>or</ex> <on type="people:Irish">fheraibh Eir<ex>enn</ex></on> &ampersir; <lb n="2781">f<ex>or</ex> a mnaibh imalle fria <ps><fn>Patraic</fn></ps> <uncl resp="WS">&ampersir;</uncl> <ps><fn>I<ex>ss</ex>u
Cr<ex>ist</ex></fn></ps>. Taitnighfidh insin amal grein.  <lb n="2782">Biaid
isin mhor-mhaith-sin, ind <term type="union"><corr sic="aentuigh">aentuidh</corr></term> <term type="saint">noemh</term>
&ampersir; <term type="holy virgin">noem-ogh</term> in dom<ex>uin</ex>, i
n-<term type="union">aentaidh</term> <lb n="2783"><num value="9">naei</num> n-gradh nimhe na dernsat imarbh<ex>us</ex>, isan <term type="union">aen<ex>taid</ex></term> is uaisli cech <lb n="2784">n-<term type="union">aen<ex>taid</ex></term>, i n-<term type="union">aen<ex>taid</ex></term>
na naeimh-trinoidi, Ath<ex>air</ex> &ampersir; Mac &ampersir; Spir<ex>ut</ex>
N<ex>oem</ex>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="2785">Ailim trocaire Dh&eacute;, ro airiltnigem in
<term type="union">aen<ex>taid</ex></term> sin! <frn lang="la">In saecula
saeculorum.  <lb n="2786">Amen</frn>. </p>
</div2>
</div1>
<pb n="84">
<div1 n="6" type="life">
<lb n="2787">
<head>B<ex>etha</ex> <ps><fn>Finnchua</fn></ps> <pn type="monastery">Bri Gobunn</pn> inso.</head>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="2788">BOI <term type="hospitaller">BRUGAIDH</term>
AM<ex>R</ex>A A n-<pn type="kingdom">ULL<ex>TAIB</ex></pn> FE<ex>CHT</ex> n-AILL do <on type="people/dynasty">Mhughdhornaibh</on> <lb n="2789">do-shunnr<ex>aid</ex>
.i. <ps><fn><corr sic="findlodh">Findlogh</corr></fn></ps> mac
<ps><fn>Setna</fn></ps> meic <ps><fn>Abruinn</fn></ps> meic
<ps><fn>Branain</fn></ps> <lb n="2790">meic <ps><fn>Dubhda</fn></ps>
meic <ps><fn>Aengh<ex>us</ex>a</fn></ps> meic <ps><fn>Erca D<ex>eir</ex>g</fn></ps>
meic <ps><fn>Briain</fn></ps> meic <ps><fn>Ech<ex>ach</ex> <lb n="2791">Muighmedhain</fn></ps>. Bai <term type="wife">baincheli</term> oca fria r&eacute; <num value="30">.xxx.</num> bl<ex>iadne</ex>, co n<ex>us</ex>-tarr<ex>aid</ex> b&aacute;s <lb n="2792">in tan-sin .i. <ps><fn>Caemeall</fn></ps> <term type="daughter">ingen</term> <ps><fn>Aedha Fogarta</fn></ps> do <on type="people/dynasty">F<ex>er</ex>uib Br<ex>eg</ex></on><mls n="68ra" unit="folio">
.<lb n="2793">
Ro fhurail a chara &ampersir; a <term type="foster- brother">chomhalta</term> f&eacute;in fair .i. <ps><fn>Fiacha
S&uacute;idhe</fn></ps> mac <term type="king of Ireland">righ <lb n="2794">Eir<ex>enn</ex></term>, te<ex>cht</ex> do thocmarcc <term type="wife">bainchele</term> eili <ex>co</ex>nn&aacute; beth i s<ex>er</ex>g galair
amal <lb n="2795">ro bhai do chumh<ex>aid</ex> a <term type="wife">mhn&aacute;</term> fesin. <frn lang="la">Et</frn> ba h-i
sin <ps><fn>Idhnait</fn></ps> <term type="daughter">inghen</term>
<ps><fn>Fhlainn <lb n="2796">Leith-d<ex>eir</ex>g</fn></ps> do <on type="people/dynasty">Chiann<ex>acht</ex>a Glinde Geimhin</on> o <pn>Chomar
Cinn t- Slebhe</pn>.  <lb n="2797">Tochmaircidh-sium iarum in
n-ingin-sin cu m-bo torr<ex>a</ex>c<ex>h</ex> uadh. Urailidh <lb n="2798">immorro
<ps><fn>Finnlogh</fn></ps> <ex>con</ex>a mhuindt<ex>ir</ex> f<ex>or</ex> a <term type="foster-brother">comhalta</term> <corr sic="&ampersir; for Fiacha Suidhe">.i. for <ps><fn>Fiacha Suigdhe</fn></ps></corr> <lb n="2799">feall f<ex>or</ex> <term type="king of Tara">righ Temra</term>
.i. f<ex>or</ex> <ps><fn>Blathmac</fn></ps> mac <ps><fn>Aedha
Slaine</fn></ps>. Do-gnit<ex>er</ex> in feall, <lb n="2800"><frn lang="la">et</frn> geibhidh <ps><fn>Diarmait</fn></ps> mac
<ps><fn>Aedha Sl<ex>ain</ex>i</fn></ps> <term type="kingship">righi</term>
<pn type="royal site">Temra</pn> d&eacute;is a <term type="brother">brathar</term>. Di-chuirt<ex>er</ex> <lb n="2801">atuaidh
lucht an fhill .i. <ps><fn>Fiacha</fn></ps> mac <term type="king of Tara">righ Temra</term> &ampersir; <ps><fn>Findlogh</fn></ps> a <term type="foster-brother">chomhalta</term> <lb n="2802">&ampersir; <num value="1000">mile</num> tein<ex>n</ex>tech lais-sein. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="2803">IS ann sin do-rala <ps><fn>Mael Tuile</fn></ps>
mac <ps><fn>Cuilchi</fn></ps>, <term type="confessor">anmchara</term>
<ps><fn>Findlogha</fn></ps>, &ampersir; <lb n="2804">faillsight<ex>er</ex>
dh&oacute; an ingen do bheith torr<ex>a</ex>c<ex>h</ex>, &ampersir; cum<ex>a</ex>d gein
amra diam<ex>a</ex>d l&aacute;n <lb n="2805">beoil bh-<on type="people:Ireland">fer n-Eir<ex>enn</ex></on> in gein bai 'na broinn;
&ampersir; at-b<ex>er</ex>t <ps><fn>Mael Tuile</fn></ps>:

<text type="poem">
<body>
<lg n="1" type="verse">
<lb n="2806">
<l>INdsaighfidh
gala,</l>
<lb n="2807">
<l>traethfaidh bidhbhaid,</l>
<lb n="2808">
<l>saighfidh
mind-<term type="king">righa</term>,</l>
<lb n="2809">
<l>bidh crann cuisc
<pn type="royal site">Temra</pn>,</l>
<lb n="2810">
<l>lesaighfes
<pn>Life</pn>,</l>
<lb n="2811">
<l>fhoirfes <pn type="province">Laighne</pn>.</l>
</lg>
</body>
</text><lb n="2812">
IAraidh immorro an <term type="cleric">cleir<ex>e</ex>c<ex>h</ex></term> an gein bai i m-broinn na h-inghine
do idpairt <lb n="2813">do Dhia &ampersir; a thab<ex>air</ex>t docum leiginn,
&ampersir; geallait-sium do-som sin. IDlaict<ex>er</ex> <lb n="2814">iarum
iat cu <term type="king">righ</term> <pn type="province"><ex>Con</ex>n<ex>acht</ex></pn>, cu h-<ps><fn>Eoch<ex>aig</ex>
Tirmcarna</fn></ps>, &ampersir; idl<ex>aic</ex>t<ex>er</ex> o
<ps><fn>Eoch<ex>aig</ex></fn></ps><pb n="85">
 <lb n="2815">cu <term type="king">righ</term> <pn type="province">Mum<ex>an</ex></pn> .i. gu h-<ps><fn>Aengh<ex>us</ex></fn></ps> mac
<ps><fn>Nat Fraeich</fn></ps>, gu <pn type="royal fortress">Caisiul</pn>, <frn lang="la">et</frn> orduighidh-sein <lb n="2816">f<ex>er</ex>ann doibh i <pn type="region">Crich Mhogha Ruith</pn>,
&ampersir; toirrnid-siumh r&aacute;ith amra ann .i.  <lb n="2817"><pn type="fortress">Raith Ua Cuile</pn>. Do-gniat didiu a mhuindt<ex>er</ex>
<corr sic="fleagh">fleadh</corr> mhor do <term type="king">r&iacute;gh</term> <pn type="kingdom">Fer <lb n="2818">Muighi</pn> .i. do <ps><fn>Mhelli<ex>n</ex>d</fn></ps> mac
<ps><fn>Tuirc</fn></ps>, isin ard fria <pn type="fortress">Raith Ua
Cuile</pn> aniar. Luidh <lb n="2819"><term type="mother">m<ex>&aacute;thai</ex>r</term> <ps><fn>Fhindchua</fn></ps>,
&ampersir; si torr<ex>a</ex>c<ex>h</ex>, cu <corr sic="rochuinnidh">ro
chuinnigh</corr> digh don linn f<ex>or</ex> na <lb n="2820"><corr sic="sdaadoiribh">scoairib</corr>, &aacute;r ros-gabh m&iacute;an don
linn, <frn lang="la">et</frn> ro h-erad h-i. Ro lab<ex>air</ex> in gein <lb n="2821">bai 'na broinn, &ampersir; it-b<ex>er</ex>t so ann:

<text type="poem">
<body>
<lg n="1" type="verse">
<l>Gerthit g<ex>ur</ex>thit</l>
<l>erail-sium sala</l>
<lb n="2822">
<l>mor muincille melsedar <pn type="kingdom">Ulaidh</pn> uir</l>
<l>amal melis milchu</l>
<l>f<ex>or</ex> mhil cu
rossam.</l>
<lb n="2823">
<trailer>Gertit</trailer>
</lg>
</body>
</text></p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="2824">LUIDH iarum an ingen dia tigh, <frn lang="la">et</frn> scailit a c<ex>er</ex>calla dona dabhchaibh<mls n="68rb" unit="folio"><lb n="2825">
acedair dia h-eis, &ampersir; teit in fhl<ex>aith</ex> dimhain
fo l&aacute;r. Do-roich <term type="king">ri</term> <lb n="2826"><pn type="kingdom">F<ex>er</ex> Muighi</pn> .i. <ps><fn>Meleand</fn></ps>,
c<ex>us</ex>in tech i m-bui in fhl<ex>aith</ex>, <frn lang="la">et</frn> o ro-chuala
an scel <lb n="2827">gabhuidh <ex>con</ex>a bhuidhin lais f<ex>or</ex> lurg na
h-ingine dia marb<ex>ad</ex>. Do-b<ex>er</ex>ur <lb n="2828">celtchair dhichl<ex>et</ex>hi
imon ingin o rath na gene bai 'na broinn, co ro<ex>cht</ex> <lb n="2829">imshlan <pn type="fortress">Raith h-Ua Cuile</pn>. Tainicc
iar sin inbhaidh na h-ingine, &ampersir; tecat <lb n="2830">idhain da
h-indsaig<ex>id</ex>, cu ro th<ex>us</ex>imh in mac idhan ro bhui 'na broinn.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="2831">BErar iar sin in mac thairrng<ex>er</ex>taigh co h-
<ps><fn>Ailbhe</fn></ps> <pn type="monastery">Iml<ex>ech</ex> Ibhair</pn> dia<lb n="2832">
baistedh, &ampersir; do-b<ex>er</ex>ar screaball d&oacute; ara
bhaisd<ex>ed</ex> .i. <num value="7">sect</num> pinginne oir. Bennachais <lb n="2833"><ps><fn>Ailbe</fn></ps> iar sin in ghein, &ampersir;
do-b<ex>er</ex>ar ainm fair .i. <ps><fn>Finnchua</fn></ps>, &ampersir;
at-rubairt <lb n="2834"><ps><fn>Ailbhe</fn></ps> a thab<ex>air</ex>t fria
leighenn i cind a <num value="7"><ex>secht</ex></num> m-bl<ex>iadne</ex>. LOt<ex>ar</ex>
iarum lucht <lb n="2835">in bhaistte &ampersir; in mac leo cu <pn type="fortress">Raith Ua Cuile</pn>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="2836">Teacar iar sin o <ps><fn>Chum<ex>us</ex>cach</fn></ps>
mac <ps><fn>Cuind</fn></ps>, o <term type="king">righ</term> bh-<pn type="kingdom">Fer Tefa</pn>, <term type="sister's son">mac
sethar</term> <lb n="2837">d' <ps><fn>Finnchua</fn></ps> e fein, do
cuinghidh in meic dia altram; &ampersir; do-b<ex>er</ex>ar d&oacute;,
&ampersir; ailt<ex>er</ex> <lb n="2838">an mac i tigh
<ps><fn>Cumascaigh</fn></ps> a n-<pn type="royal fortress">Ard na
Rigraidhi</pn> os br&uacute; <pn type="lake">Locha Ri</pn>, gu cenn<lb n="2839">
<num value="7"><ex>secht</ex></num> m-bl<ex>iadne</ex>, cu tor<ex>acht</ex>
<ps><fn>Comhghall</fn></ps> f<ex>or</ex> cuairt <on type="dynasty">Cl<ex>ainni</ex>
Neill</on>, co tarla do <lb n="2840">thigh
<ps><fn>Chum<ex>us</ex>c<ex>aig</ex></fn></ps>, co facaid in macamh &oacute;g isin
tigh ara chind &ampersir; spir<ex>ut</ex> <lb n="2841"><term type="angel">aingil</term> 'na comaidecht. Do-breth
<ps><fn>Comg<ex>all</ex></fn></ps> gradh do, &ampersir; imchomaircidh cuich
h-e?  <lb n="2842"><q><ps><fn>Findchua</fn></ps> sin</q>, ar siat,
<q>mac <ps><fn>Findlogha</fn></ps></q>. <q>Ocus misi ron-alt</q>, ar
<ps><fn>Cum<ex>us</ex>cach</fn></ps>, <lb n="2843"><q>&ampersir;


<ps><fn>Ailbhe</fn></ps> ron-baisd</q>. Cuinghidh
<ps><fn>Comhghall</fn></ps> in mac f<ex>or</ex> a <term type="foster- father">aidi</term>, &ampersir; do-b<ex>er</ex>ur d&oacute; <lb n="2844">h-e. Do-rad in mac s<ex>eir</ex>c do <ps><fn>Chomhg<ex>all</ex></fn></ps>,
&ampersir; teit leiss co &aacute;r<ex>us</ex>, co <pn type="monastery">Bennchar <lb n="2845">Ul<ex>ad</ex></pn>, &ampersir; do-ghni
leiginn oca amal cech n-<term type="pupil">dalta</term> ele.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="2846">Bui didiu ferghort cluana in tan-sin ac
<ps><fn>Comhg<ex>all</ex></fn></ps>, &ampersir; <term type="bondman">mog<ex>aid</ex></term> no bhidis ica <lb n="2847">coimet cu
tor<ex>acht</ex> <ps><fn>Findchua</fn></ps>. O r'ptar toirrsigh iarum na
<term type="bondman">mog<ex>aid</ex></term> at-b<ex>er</ex>t <lb n="2848"><ps><fn>Findcua</fn></ps>: <q>Leagar duinne 'mar n-<term type="pupil">daltuibh</term> in ferghort do choimhet gach lai <lb n="2849">timcheall</q>. At-b<ex>er</ex>t <ps><fn>Comgall</fn></ps>:
<q>Coimhet-sa <corr sic="an&iacute;ugh">an&iacute;u</corr> h-e ria
cach</q>. Teit iarum<pb n="86">
 <lb n="2850"><ps><fn>Findchua</fn></ps> do coimet in
fheoir. Tic <term type="king">ri</term> <pn type="kingdom">Ul<ex>ad</ex></pn>
.i. <ps><fn>Scannlan</fn></ps> mac <ps><fn>Dunadhaigh</fn></ps>, <lb n="2851"><ex>con</ex>a sl<ex>uag</ex> do <pn type="monastery">Bennchar</pn>,<mls n="68va" unit="folio">

&ampersir; cuirit a n-eocha isin bh-ferg<ex>ur</ex>t co <lb n="2852"><ps><fn>Findchua</fn></ps>. D&iacute;-chuiris
<ps><fn>Findchua</fn></ps> fo <num value="3">tri</num> uada iat. <corr sic="feargaidher">Feargaigh<ex>ther</ex></corr> friu <corr sic="fadeoigh">fa
deoidh</corr>, <lb n="2853">&ampersir; escain<ex>id</ex> iat, cu ro soudhait
na h-eich i cloch<ex>a</ex>, conad <pn>Gort na Liag</pn> at-b<ex>er</ex>ur <lb n="2854">fris &oacute; sin ille. <pn>F&eacute;rgort na Mog<ex>ad</ex></pn> h-
&eacute; cosin. Lonnaight<ex>er</ex> in <term type="king">ri</term> de sin,
&ampersir; <lb n="2855">tiaghar uadh ar cenn
<ps><fn>Comghaill</fn></ps> dia fhis uadh cia do-gen<ex>a</ex>d in gnim
&uacute;t. Tic <lb n="2856"><ps><fn>Comg<ex>all</ex></fn></ps> guna <term type="pupil">dhaltai<ex>b</ex>h</term> c<ex>us</ex>in <term type="king">righ</term>,
&ampersir; <ps><fn>Findchua</fn></ps> i cuma chaich. Do-breth in <lb n="2857"><term type="king">ri</term> aithne fair-siumh, <ex>con</ex>ud
h-&eacute; do-roine in gnim &uacute;t triasin tuarascb<ex>&aacute;il</ex>
t<ex>u</ex>csat <lb n="2858">na h-<term type="charioteer">ar<ex>aid</ex></term> do
fair, &ampersir; ruamnais rosc in <term type="king">righ</term> 'na
cinn comtar d<ex>er</ex>ga <corr sic="teinntighi">teinntidhi</corr>.  <lb n="2859">Rath<ex>aig</ex>i<ex>us</ex> <ps><fn>Finnchua</fn></ps> inn&iacute;-sin
&ampersir; f<ex>er</ex>gaighi<ex>us</ex> frisin <term type="king">righ</term>, cu
ro eir<ex>ig</ex> in tal<ex>am</ex> uimi, <lb n="2860">cu riact co a
ghluinibh. Ad-chi <ps><fn>Comhghall</fn></ps> inn&iacute;-sin,
&ampersir; sill<ex>aid</ex> tara ghualuinn, <lb n="2861">&ampersir; at-bert
fria <ps><fn>Finnchua</fn></ps>: <q>As fearr lat-sa do beith fein
m&oacute;r inn&uacute;sa</q>, ar <lb n="2862"><ps><fn>Comg<ex>all</ex></fn></ps>. Imd<ex>er</ex>gthar im
<ps><fn>Findchua</fn></ps> dhe sin, &ampersir; cuiris a cheann fa
chochall <lb n="2863"><ps><fn>Comg<ex>aill</ex></fn></ps>, cu ro loisc in
cochull. <q>Ar Dia rit, a meic bic</q>! ar
<ps><fn>Comhg<ex>all</ex></fn></ps>, <lb n="2864"><q>nachat-geibhedh ferg,
&ampersir; rat-fia do br<ex>eth</ex> fein o <term type="king">righ</term> <pn type="kingdom">Ul<ex>ad</ex></pn> &ampersir; uaim- si</q>. <q>Cidh <lb n="2865">ar nacham-gebhudh ferg</q>, ar <ps><fn>Finnchua</fn></ps>,
<q>umat sh&aacute;rug<ex>ud</ex>-sa &ampersir; umam <lb n="2866">sharug<ex>ud</ex>
fein don aen-g<ex>ur</ex>t gabala bui ocuinn? Beir-si do br<ex>eith</ex></q>, ar <lb n="2867"><ps><fn>Findchua</fn></ps> fria
<ps><fn>Comg<ex>all</ex></fn></ps>. <q>Berat</q>, ar
<ps><fn>Comhg<ex>all</ex></fn></ps>, <q>acht gur' bhat buid<ex>e</ex>c<ex>h</ex>- sa</q>.<lb n="2868">
Sillis <ps><fn>Comg<ex>all</ex></fn></ps> f<ex>or</ex>sin <term type="king">righ</term>, &ampersir; at-b<ex>er</ex>t an <term type="king">ri</term>: <q>Gach ni uma m-bia biat-sa fair</q>.  <lb n="2869"><q>IS s&iacute; mu br<ex>eth</ex></q>, ar
<ps><fn>Comhg<ex>all</ex></fn></ps>, <q>na <num value="140"><ex>secht</ex>
fichit</num> bo blichta do-b<ex>er</ex>ur dam-sa <lb n="2870">uait-si gacha
bl<ex>iadne</ex> a tab<ex>air</ex>t do <ps><fn>Fhindchua</fn></ps> cu cenn <num value="30">.xxx.</num> bl<ex>iadne</ex> tarmheissi, <lb n="2871">&ampersir;
<term type="abbacy">abdhaine</term> <pn type="monastery">Bennchair</pn>, &ampersir; darabh a cinn<ex>iud</ex> do
dhula i l- leith n-aili leath <lb n="2872">na cuarta-sin do-som
&ampersir; a l<ex>et</ex>h n-aili i bus</q>. Ba bhuid<ex>e</ex>c<ex>h</ex>
<ps><fn>Finn<ex>chua</ex></fn></ps> de sin, &ampersir; <lb n="2873">cuirid in
tal<ex>am</ex> on <term type="king">righ</term> tarais ana &aacute;it,
&ampersir; loisct<ex>er</ex> uili cochall <ps><fn>Comg<ex>aill</ex></fn></ps>,
<ex>con</ex>ad <lb n="2874">aire sin n<ex>a</ex>c<ex>h</ex> dleghar cochall um <term type="coarb">comharba</term> <ps><fn>Comhg<ex>aill</ex></fn></ps>. Cun<ex>a</ex>d
iat <num value="3">tri</num> ferta <lb n="2875"><ps><fn>Finnch<ex>ua</ex></fn></ps> iar rochtain co <pn type="monastery">Bennchar</pn> .i. liaga cloch do dhenamh d' echaibh<lb n="2876">
<term type="king">righ</term> <pn type="kingdom">Uludh</pn>,<mls n="68vb" unit="folio">

&ampersir; an tal<ex>am</ex> dh' eirghi imon <term type="king">righ</term>
c&oacute; a gluinibh, &ampersir; <lb n="2877">cochall a <term type="tutor">aidi</term> do losc<ex>u</ex>d tria bruth a fheirge.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="2878">Bai <ps><fn>Comghall</fn></ps> iar sin a m-<pn type="monastery">Bennchar</pn> co cenn <num value="9">.ix.</num>
m-bl<ex>iadne</ex>. <frn lang="la">Et</frn> foillsight<ex>er</ex> <lb n="2879">d&oacute; b&aacute;s do beith 'na ghoiri, &ampersir;
tiag<ex>ai</ex>t teachta uadha ar ceann <ps><fn>Ailbhe</fn></ps> co <lb n="2880"><pn type="monastery">Iml<ex>iuch</ex> Ibhair</pn>, com<ex>a</ex>d dia
l&aacute;imh no dhighs<ex>ed</ex> dochum nime. Foillsight<ex>er</ex> <lb n="2881">do
<ps><fn>Ailbhe</fn></ps> inn&iacute; sin, &ampersir; teit-sein <ex>con</ex>a
dh&iacute;rim <term type="cleric">cleir<ex>e</ex>c<ex>h</ex></term> cu ro<ex>cht</ex> <pn type="monastery">Bennchar</pn>. <frn lang="la">Et</frn> <lb n="2882">do-ghniat a n-<term type="union">aenta</term> &ampersir; a
cod<ex>a</ex>c<ex>h</ex> ann sin a <num value="3">triur</num>
.i. <ps><fn>Ailbhe</fn></ps> &ampersir; <ps><fn>Comg<ex>all</ex></fn></ps>
&ampersir; <lb n="2883"><ps><fn>Finnchua</fn></ps>. Teit
<ps><fn>Comhgall</fn></ps> docum nimhe innsin do laimh
<ps><fn>Ailbhe</fn></ps>, &ampersir; facbhaidh <lb n="2884"><ps><fn>Finnchua</fn></ps> i n-<term type="abbacy">apdhaine</term> <pn type="monastery">Benncair</pn> tara
eisi co cenn <num value="7"><ex>secht</ex></num> m-bl<ex>iadne</ex>, &ampersir;<pb n="87">
 <lb n="2885">erbaidh do <ps><fn>Ailbe</fn></ps> co m-beth
<ps><fn>Finnchua</fn></ps> ria udh<ex>acht</ex> ceb &eacute; tan no ghebhudh
dia <lb n="2886">l&aacute;mh fair.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="2887">IAr caithimh na <num value="7"><ex>secht</ex></num>
m-bl<ex>iadne</ex> di- chuirt<ex>er</ex> <ps><fn>Finncua</fn></ps> o <pn type="monastery">Bennchar</pn> &ampersir; a <lb n="2888">h-<pn type="kingdom">Ull<ex>taib</ex></pn> uili tria cuimhgi fherainn. Tic iar sin
<ps><fn>F<ex>innchua</ex></fn></ps> a h-<pn type="kingdom">Ull<ex>taib</ex></pn>
atuaidh <lb n="2889">cu tor<ex>acht</ex> la greas<ex>acht</ex> <term type="angel">aingil</term> cu <on type="people/dynasty">fira
Mum<ex>an</ex></on> &ampersir; co a <term type="king">righ</term> .i. co
<ps><fn>Cathal</fn></ps> mac <lb n="2890"><ps><fn>Aedha</fn></ps>, gu
<pn type="royal fortress">Caiseal</pn>, <frn lang="la">et</frn>
f<ex>er</ex>uidh in <term type="king">ri</term> failte fris, &ampersir;
ordaighidh a rogha f<ex>er</ex>ainn a <lb n="2891"><pn type="province">Mum<ex>ain</ex></pn> d&oacute;. AS-b<ex>er</ex>t
<ps><fn>Finncua</fn></ps>: <q>N&iacute; c<ex>et</ex>uight<ex>er</ex> dhamh f<ex>er</ex>unn
acht in bhaile <lb n="2892">a freic<ex>er</ex>a mu cloc mhe a n-oenar gan
cungnum duini aigi</q>. At-b<ex>er</ex>t <ps><fn>Cath<ex>al</ex></fn></ps>: <lb n="2893"><q>Sir-si <pn type="province">Mum<ex>ain</ex></pn> cu ro freagra do
clocc thu, &ampersir; in bhaile a n-gebha rat-fia gan <lb n="2894">imrisan friut</q>. Tic <ps><fn>Finnchua</fn></ps> roime o <pn type="royal fortress">Chaiseal</pn> co crich <on type="people/dynasty">Fer Muighi</on> .i. h-i <lb n="2895">cenn
iarthur<ex>a</ex>c<ex>h</ex> <pn type="plain">Maigi Maist<ex>er</ex>tha</pn>, <frn lang="la">et</frn> siridh cai<ex>n</ex> in maighi d<ex>&uacute;s</ex> in freicer<ex>a</ex>d<lb n="2896">
a clocc h-e, <frn lang="la">et</frn> do-freagair isin
maduin arnamhar<ex>a</ex>c<ex>h</ex> i bh-<pn>F&aacute;n Muilt</pn>. Scoirit <lb n="2897">a n-eochu annsin, &ampersir; leicit a f<ex>or</ex>oire dhibh,
&ampersir; scailit a m-buar &ampersir; a tainte fona <lb n="2898">f<ex>er</ex>annuibh ba coimnesa dhoib. Do-gnit<ex>er</ex> iarum
comhaighthes friu &ampersir; diult<ex>a</ex>d, <lb n="2899">&ampersir;
gerrt<ex>ur</ex> a n-indile &ampersir; buailt<ex>er</ex> <corr sic="anaedhairedha">a
n-aeghair<ex>ed</ex>ha</corr>. Aca&iacute;nit a mhuinnt<ex>er</ex> fria <lb n="2900"><ps><fn>F<ex>innchua</ex></fn></ps>. As-b<ex>er</ex>t
<ps><fn>F<ex>innchua</ex></fn></ps> fria <term type="cook">coic</term>
.i. <ps><fn>Dronan</fn></ps> mac <ps><fn>Dronbic</fn></ps>: <q>Eirg<lb n="2901">
c<ex>us</ex>an m-baili as comfhoc<ex>us</ex> duinn annso, &ampersir;
tab<ex>air</ex> tene lat ass</q>. Luid iarum <lb n="2902">an <term type="cook">coic</term> ar cenn na teined cu tech <term type="steward">rechtairi</term> <term type="king">righ</term> <pn type="province">M<ex>u</ex>man</pn> .i. <ps><fn>Baeth Brughai</fn></ps> <lb n="2903">&ampersir; <ps><fn>Som</fn></ps> <term type="daughter">ingen</term> <ps><fn>Mhothla</fn></ps> a <term type="wife">bhaincheli</term>. IMcomhaircis in <term type="steward">rectaire</term>: <q>Cia h-airm <lb n="2904">asa
tanacais ar cenn tein<ex>ed</ex></q>? As-beart an <term type="cook">coic</term>:<mls n="69ra" unit="folio">

<q>O <ps><fn>Fhinnchu</fn></ps>, <lb n="2905">o <term type="pupil">dhalta</term> <ps><fn>Comhghaill</fn></ps></q>. <q>In
annsin bia fuirech fair</q>? ar an <term type="steward">re<ex>cht</ex>aire</term>. <q>Ni <lb n="2906">fhetar amh</q>,
ar an <term type="cook">coic</term>, <frn lang="la">et</frn> cuinghidh
an tene. Do-breath an <term type="steward">re<ex>cht</ex>aire</term> tria <lb n="2907">thoghd<ex>acht</ex> urchar d' aithinne dho. Gabhuidh in <term type="cook">coic</term> ana ucht, &ampersir; iss <ex>ed</ex> bui <lb n="2908">uime, cochall <ps><fn>Finn<ex>chua</ex></fn></ps>. Timaircidh-sium
in cochall imon tein<ex>id</ex>, &ampersir; beir<ex>id</ex>h <lb n="2909">lais
h-&iacute;. Cuiridh in <term type="steward">re<ex>cht</ex>aire</term> nech
dia m<ex>uin</ex>t<ex>ir</ex> cen fhis don <term type="cook">coic</term> co fesadh
in <lb n="2910">loiscfedh an cochull. Cuiridh in <term type="cook">coic</term> asa ucht an tene a fiadhn<ex>us</ex>e
<ps><fn>Finn<ex>chua</ex></fn></ps>, <lb n="2911">&ampersir; n&iacute; ro
loisc finna na brothairne don cochall. Indisidh an te<ex>cht</ex>aire
ann&iacute; sin <lb n="2912">don <term type="steward">re<ex>cht</ex>airi</term> gur' thaeidhligh a mhenm<ex>a</ex> ind
aith<ex>rig</ex>i, <ex>co n</ex>-eb<ex>air</ex>t cu tibhr<ex>ed</ex> <lb n="2913">failti dho gengu
t<ex>u</ex>cadh nech aili. Lot<ex>ar</ex> iar sin in <term type="steward">re<ex>cht</ex>aire</term> &ampersir; a <term type="wife">baincele</term> <lb n="2914">d' agall<ex>aim</ex> an <term type="cleric">cleir<ex>ig</ex></term> fesin, &ampersir; riaraighit h-e,
&ampersir; slechtait do, &ampersir; bhiathait an <lb n="2915"><term type="cleric">cleir<ex>e</ex>c<ex>h</ex></term> <corr sic="inagaidsin">in
ad<ex>aig</ex>-sin</corr> da gach bhiudh acht linn nama. At-fiadar do <term type="king">righ</term> <pn type="province">Mum<ex>an</ex></pn> <lb n="2916"><ex>con</ex>idh ann ro ghabh <ps><fn>F<ex>innchua</ex></fn></ps>, i <pn>Fan
Mhuilt</pn>, etir a portaibh-sium &ampersir; a <lb n="2917">airg<ex>e</ex>da. Fergaighther <term type="wife">baincheli</term> in
<term type="king">righ</term> de sin .i. <ps><fn>Mughain</fn></ps>
<term type="daughter">ingen</term> <ps><fn>Fhiachrach <lb n="2918">Finn</fn></ps> <term type="king">ri</term> <pn type="kingdom">Eoghan<ex>acht</ex>a Locha Lein</pn>. At-b<ex>er</ex>t si na
toillfitis a n- <num value="1">en</num> bhaili .i.  <lb n="2919">muindt<ex>er</ex> <ps><fn>Finnchua</fn></ps> &ampersir; a
m<ex>uin</ex>t<ex>er</ex>- si. Fiafraighis in <term type="king">ri</term> c&aacute;
c&iacute;s do-bertha don<pb n="88">
 <lb n="2920"><term type="queen">righain</term> &ampersir;
do fesin as in f<ex>er</ex>ann-sin. <q>Ni <ex>anse</ex></q>, or an <term type="steward"><corr sic="ri">rechtaire</corr></term>: <q><num value="1">oen</num> ch&uacute;ra fhinn &ampersir; a <lb n="2921">furrthain <add>d' fholcadh</add>
&ampersir; d' &uacute;nadh, &ampersir; airmhed bracha as gach baili do
<num value="9">n&aacute;i</num> m-bailib <lb n="2922">at coimhnesa
dhamh. Eirgedh techtaire uainn</q>, ar in <term type="king">r&iacute;</term>, <q>cu <ps><fn>F<ex>innchua</ex></fn></ps>, dia<lb n="2923">
fhis in bh-faemhann an cis-sin, &ampersir; mina faemhann
eirgead l<ex>et</ex>h nn-aili</q>. Faemhuidh <lb n="2924"><ps><fn>F<ex>innchua</ex></fn></ps> in c&iacute;s-sin &ampersir;
geall<ex>aid</ex> a thab<ex>air</ex>t uadh, &aacute;ir is ann sud ro faillsig<ex>ed</ex><lb n="2925">
do a &aacute;r<ex>us</ex> do beith &ampersir; a thaisi
&ampersir; a eiseirghi i l-laithi bratha. Toraindter <lb n="2926">iarum in baili la <ps><fn>F<ex>innchua</ex></fn></ps> .i. <pn>Cuil
Muilt</pn>, &ampersir; orduight<ex>er</ex> a airles, &ampersir;
cumhduight<ex>er</ex> <lb n="2927">a thighi, &ampersir; <corr sic="foghailter">fodhailt<ex>er</ex></corr> a muindt<ex>er</ex>a do na nai
m-bail<ex>ib</ex> ele bat<ex>ar</ex> ind <lb n="2928">ar<ex>us</ex> ag <term type="king">righ</term> <pn type="province">Mum<ex>an</ex></pn>. Feidlig<ex>id</ex>
iarum <ps><fn>F<ex>innchua</ex></fn></ps> gu cian isin baili-sin.  <lb n="2929">Cu tainic <ps><fn>Conaing</fn></ps> mac
<ps><fn>Marcain</fn></ps>, <term type="king">r&iacute;</term> na n-<on type="people/dynasty">Deisi</on>, do<mls n="69rb" unit="folio">

slechtain do, &ampersir; <lb n="2930">co tart
<ps><fn>F<ex>innchua</ex></fn></ps> a sheut <term type="confessor">anmcharut</term> a in<ex>a</ex>d fein ar nimh dho-somh.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="2931">Tug<ex>a</ex>d tra cuigi-sium annsin <num value="7"><ex>secht</ex></num> n- <term type="master smith">ollum<ex>ain</ex>
ghabhunn</term> bat<ex>ar</ex> i comhfhaicsi <lb n="2932">d&oacute; <ex>co
n</ex>-d<ex>er</ex>nsat <num value="7"><ex>secht</ex></num> corrana iarainn d&oacute;
f<ex>or</ex> a m-biadh co <num value="7"><ex>secht</ex></num> <lb n="2933">m-bl<ex>iadni</ex> co faghb<ex>a</ex>d inadh a nimh, &aacute;r do-rat a
in<ex>a</ex>d bunaidh do <term type="king">righ</term> na <lb n="2934">n-<on type="people/dynasty">Deisi</on>. Bennach<ex>aid</ex>-siumh <term type="smith">gaibhne</term> in bhaile-sin, &ampersir; facbhais buaid
lamdai <lb n="2935"><gloss>.i. n-g<ex>re</ex>sa</gloss> dhoibh do ghres acht
cum<ex>a</ex>d isin baili-sin do-ghendais <ex>no</ex> do-tinnscainfitis <lb n="2936">h-e, &ampersir; buaidh n-<term type="ollav">ollum<ex>an</ex></term>
dibh. Cuinghit na <term type="smith">gaibhne</term> fair-sium a <lb n="2937">n-ainm f<ex>o</ex>rsin m-baile a l&oacute;gh a n-g<ex>re</ex>sa .i. <pn type="monastery">Br&iacute; Gobhunn</pn>. To-chaithidh <lb n="2938"><ps><fn>F<ex>innchua</ex></fn></ps> <num value="7"><ex>secht</ex></num> m-
bl<ex>iadni</ex> f<ex>or</ex> a corranuibh acht <corr sic="aenagaid"><num value="1">aen</num>-ad<ex>aig</ex></corr> nama. <frn lang="la">Et</frn> iss
<ex>ed</ex> fo- d<ex>er</ex>a <lb n="2939">eisein .i. <ps><fn>Ronan Finn</fn></ps>
<pn type="plain">Maighe Lainde</pn>, <term type="sister's son">mac
sethar</term> <term type="mother">m<ex>&aacute;tha</ex>r</term> do
<ps><fn>F<ex>innchua</ex></fn></ps>, <lb n="2940">senns<ex>er</ex> noemh bh-<pn type="kingdom">Fer m-Br<ex>eg</ex></pn> do toide<ex>cht</ex> dia atach-somh co
tis<ex>e</ex>d do <lb n="2941">chabair <on type="dynasty">Cl<ex>ainn</ex>i Neill
Naighiall<ex>aig</ex></on> &ampersir; <term type="king">righ</term> <pn type="kingdom">Midhi</pn> .i. <ps><fn>Sechn<ex>us</ex>ach</fn></ps> mac <lb n="2942"><ps><fn>Aedha Slaine</fn></ps>, &aacute;ir ro bhui cog<ex>a</ex>d
allmhar<ex>a</ex>c<ex>h</ex> don mhuir f<ex>or</ex>ro, &ampersir; ba do <lb n="2943"><ps><fn>Fhinnchua</fn></ps> ro boi in d&aacute;n a
bh-fhoiridhin. <frn lang="la">Et</frn> ba h-iat do-roine in
cog<ex>a</ex>d-sin, <lb n="2944"><ps><fn>Breasal Bern-bhel
Buaid-ealt<ex>a</ex>c<ex>h</ex></fn></ps> &ampersir; <ps><fn>Tuire
Tortbhuilleach</fn></ps> &ampersir; <ps><fn>Tinde Tren-
mhor</fn></ps>: <lb n="2945">do <pn type="country:Britain">Breatnaib</pn> iar m-bun<ex>a</ex>d<ex>us</ex> iat-sein. <frn lang="la">Et</frn> ba h-iat eicne do-ghn&iacute;tis an loingi<ex>us</ex>-sin<lb n="2946">
gacha bl<ex>iadne</ex> i crich <on type="dynasty">Ua Neill in
deis- cirt</on>, port gacha luingi do losc<ex>ud</ex>, &ampersir; <lb n="2947">crech<ex>ad</ex> gacha tuaithi, &ampersir; giall gacha <term type="kindred">fine</term> do breith leo. Do-b<ex>er</ex>ut iarum <lb n="2948"><on type="dynasty">Cl<ex>ann</ex>a Neill</on> benn<ex>acht</ex>a
dont&iacute; do-thicf<ex>a</ex>d ar cenn <ps><fn>Fhinnch<ex>ua</ex></fn></ps> co <pn type="kingdom">F<ex>er</ex>uibh <lb n="2949">Muighi</pn> dia cabair. Ro ghabh
<ps><fn>Ronan Find</fn></ps> <pn type="plain">Maigi Lai<ex>n</ex>de</pn> do
laim an <lb n="2950">um<ex>al</ex>oit sin. Faillsight<ex>er</ex> d'
<ps><fn>Finnchua</fn></ps>, &ampersir; se f<ex>or</ex> a chorranuibh,
senns<ex>er</ex> noem <lb n="2951"><on type="dynasty">Cl<ex>ann</ex>i Neill</on> do
beith f<ex>or</ex> slig<ex>id</ex> chuigi, <frn lang="la">et</frn> erailidh f<ex>or</ex> a
<term type="pupil">dhaltuibh</term> freastal &ampersir; <lb n="2952">frithailimh na te<ex>cht</ex>airedh n-uasal-sin do
dhenum. <q>Tabhur</q>, ar se, <q>ian <lb n="2953">measctha <num value="50">.L.</num> do lind doibh, &ampersir; proinn <num value="100">c<ex>&eacute;it</ex></num> do biudh, &ampersir; m<ex>a</ex>d bec leo sin
fuillt<ex>er</ex><pb n="89">
 <lb n="2954">fris</q>. Do-riachtatar na <term type="cleric">cleir<ex>ig</ex></term> iar sin, &ampersir; ro frithailit amal
as-b<ex>er</ex>t <ps><fn>F<ex>innchua</ex></fn></ps>.  <lb n="2955"><frn lang="la">Et</frn> ni thormailt <ps><fn>Ron&aacute;n</fn></ps>
n&iacute; don biudh-sain no gu tis<ex>e</ex>d <ps><fn>F<ex>innchua</ex></fn></ps>
dia chorranuibh <lb n="2956">chuice, dia acall<ex>aim</ex>. O ro-siacht a
fhis co <ps><fn>F<ex>innchua</ex></fn></ps> <ps><fn>Ronan</fn></ps> do beith
i <lb n="2957">troscadh, ailidh <ps><fn>F<ex>innchua</ex></fn></ps> in
Coimdhi<mls n="69va" unit="folio">

cumh<ex>acht</ex>ach cu ro <lb n="2958">fhaillsig<ex>ed</ex> do an n&iacute; bhudh
coir do d&eacute;namh, uair nir' bo &aacute;il d&oacute; dhula dia <lb n="2959">corranuibh comtais comhlana a <num value="7">sh<ex>echt</ex></num>
m- blia<ex>dna</ex> f<ex>or</ex>ro. Tic iar sin spir<ex>ut</ex> <lb n="2960"><term type="angel">aingil</term> do nert<ex>a</ex>d <ps><fn>Fhinnchua</fn></ps> <ex>co
n</ex>-dechad d' agall<ex>aim</ex> an <term type="cleric">cleir<ex>ig</ex></term> aili
do ced <lb n="2961"><ps><fn>I<ex>ss</ex>u Cri<ex>st</ex></fn></ps>. Luidh iarum
<ps><fn>F<ex>innchua</ex></fn></ps> am trath proinne d' acall<ex>aim</ex>
<ps><fn>Ronain</fn></ps>, g&eacute;r' <lb n="2962">imn&aacute;r lais a
c<ex>or</ex>p tretholl iarna treaghd<ex>ad</ex> &ampersir; iarna tholl<ex>ad</ex> do
dhaeluibh &ampersir; <lb n="2963">do phiasd<ex>uib</ex> d' f<ex>ai</ex>csin do neoch
etir; <frn lang="la">et</frn> f<ex>er</ex>uid cach dhibh failti fri araili,
<frn lang="la">et</frn> <lb n="2964">at-f<ex>&eacute;t</ex>
<ps><fn>Ronan</fn></ps> d' <ps><fn>Finnchua</fn></ps> in toisc imma
tainic. <q>Bidham umhal-sa frisin <lb n="2965">toisc-sin</q>, ar
<ps><fn>F<ex>innchua</ex></fn></ps>. Lot<ex>ar</ex> iar sin rompa cu rancat<ex>ar</ex>
tuatha <pn type="royal site">Teamra</pn>.  <lb n="2966">O at-conncatur
<on type="dynasty">Clanna N&eacute;ill</on> na <term type="cleric">cleir<ex>ig</ex></term> chuca do-bhi do mhett a n-eicne cu <lb n="2967">r' eirighset uile ar fhailti fria
<ps><fn>Findch<ex>ua</ex></fn></ps>. IN <corr sic="agaid">adaig</corr>
immorro do-ro<ex>cht</ex> <lb n="2968"><ps><fn>F<ex>indchua</ex></fn></ps> co <pn type="royal site">Temr<ex>aig</ex></pn> ba s&iacute; <corr sic="agaid">ad<ex>aig</ex></corr> do- ro<ex>cht</ex>atar na <term type="reaver">dib<ex>er</ex>gaigh</term>, &ampersir; t<ex>u</ex>csat ag<ex>aid</ex> <lb n="2969">a long gu <on type="dynasty">Clannaibh Neill an
deisc<ex>eir</ex>t</on> co <pn>Dubhcomar</pn>. At-cuas inn&iacute;-sin do
<term type="king of Tara">righ <lb n="2970">Temhr<ex>a</ex>c<ex>h</ex></term>
&ampersir; d' <ps><fn>Finnch<ex>ua</ex></fn></ps>. Eirghid iarum idir laech
&ampersir; <term type="cleric">cleir<ex>e</ex>c<ex>h</ex></term>, &ampersir;
imp&oacute;it ar <lb n="2971">deisil tria thecasc
<ps><fn>Finn<ex>chua</ex></fn></ps>, &ampersir; tecait rompa ina f<ex>or</ex>am-rith
<ex>co n</ex>-acat<ex>ar</ex> na <lb n="2972"><term type="reaver">dib<ex>er</ex>gaigh</term> uatha. Eirghidh iarum aicn<ex>e</ex>d an
<term type="cleric">cleir<ex>ig</ex></term> friu <corr sic="curomhebhatar">cu
ro mhemhat<ex>ar</ex></corr> <lb n="2973">spongcaibhle tein<ex>ed</ex>
trichemhruaidhi as a dhetaibh sechtair, cu ro loisc in <lb n="2974">tene-sin cronna na sleg &ampersir; doite &ampersir; righthe
na n- <term type="reaver">dib<ex>er</ex>cach</term>, gur' bo toi
tuaith-g<ex>err</ex>tha <lb n="2975">iat. <q>Eirghit</q>, ar
<ps><fn>Finnchua</fn></ps>, <q>fesa uaibh dia saig<ex>id</ex> da fhis in
tibritis <lb n="2976">slan dia bh-foghail</q>. Lot<ex>ur</ex> na te<ex>cht</ex>a
cuca. As-b<ex>er</ex>tsat na tibritis sl&aacute;n <lb n="2977">doibh tria
bhithu. Lonnuight<ex>er</ex> <ps><fn>F<ex>innchua</ex></fn></ps> don aitheasc-sin na
n-allm<ex>ur</ex>ach.  <lb n="2978">Eirghit iarum a n-aein-fhe<ex>cht</ex> chuca,
etir laech &ampersir; <term type="cleric">cl<ex>&eacute;re</ex>c<ex>h</ex></term>,
<ex>con</ex>ad h-e olc d&eacute;idhean<ex>a</ex>c<ex>h</ex> <lb n="2979">do-r&oacute;nsat
friu a n-gilladha do mharb<ex>ad</ex> &ampersir; a longa do l<ex>os</ex>c<ex>u</ex>d
&ampersir; carn <lb n="2980">dia ceannaibh &ampersir; dumha dia
n-eduighibh; <ex>con</ex>adh amlaidh sin ro dhichuir <lb n="2981"><ps><fn>F<ex>innchua</ex></fn></ps> na <term type="reaver">dib<ex>er</ex>caigh</term>. Do-b<ex>er</ex>ur a br<ex>eth</ex> fein d'
<ps><fn>Finnch<ex>ua</ex></fn></ps> .i. <pn type="fortress">Dun
Dubchomair</pn> <lb n="2982">c<ex>us</ex>na <num value="7"><ex>secht</ex></num>
n-dolaidhib bat<ex>ar</ex> fris, &ampersir; corn l&aacute;mha <term type="king">righ</term> <ex>con</ex>a thimthacht do or <lb n="2983">d<ex>er</ex>g,
&ampersir; a thabairt sin d&oacute; gacha <num value="7th"><ex>sech</ex>tm<ex>a</ex>d</num> bl<ex>iadne</ex> o <term type="king">righ</term> <pn type="kingdom">Mide</pn>. Gealltar sin <lb n="2984">uili d' <ps><fn>Finnch<ex>ua</ex></fn></ps>, &ampersir; ceileabraidh
do <on type="dynasty">Cl<ex>annai</ex>bh Neill</on> iar sin, &ampersir;
facbhaidh <lb n="2985">benn<ex>acht</ex>ain acu, &ampersir; tic<mls n="69vb" unit="folio">

dia &aacute;rus f&eacute;in iardain. Con<ex>a</ex>d h-i sin <lb n="2986">f&oacute;iridhin <ps><fn>Fhinnch<ex>ua</ex></fn></ps> ar <on type="dynasty">Clann<ex>aibh</ex> Neill</on> &ampersir; ar <on type="people/dynasty">Fheruibh Midhe</on>, &ampersir; cain uatha-som<lb n="2987">
d' fhir a inaidh da eis cu brath. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="2988">Fosaig<ex>id</ex> <ps><fn>F<ex>innchua</ex></fn></ps> 'na
in<ex>a</ex>d fein fria r&eacute; cian.</p>
</div2>
<pb n="90">
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="2989">IS ann sin do-&eacute;ir<ex>ig</ex>
cog<ex>a</ex>d f<ex>or</ex> <pn type="province">Laighnibh</pn> fria linn
<ps><fn>Finnch<ex>ua</ex></fn></ps>. <ps><fn>Sen Nuada</fn> <lb n="2990"><rn type="seer poet">Eici<ex>us</ex></rn></ps> fa <term type="king">ri</term> <pn type="province">Laig<ex>en</ex></pn> in tan-sin. Bat<ex>ar</ex> <num value="2">da</num> <term type="wife">bainchele</term> oc on <term type="king">righ</term>-sin .i. <ps><fn>A&iacute;fe</fn></ps> <lb n="2991"><term type="daughter">ingen</term> <ps><fn>Rosa
Failge</fn></ps> &ampersir; <ps><fn>Anmet</fn></ps> <term type="daughter">inghen</term> <ps><fn>Colmain</fn></ps> meic
<ps><fn>Crimhthain</fn></ps> do h-<on type="dynasty">Uibh <lb n="2992">Cennsel<ex>aig</ex></on>, <frn lang="la">et</frn> a<ex>nn</ex>sa lasin
<term type="king">righ</term> issi inas in bhan Fhailg<ex>e</ex>c<ex>h</ex>,
&ampersir; ba torr<ex>a</ex>c<ex>h</ex> sein <lb n="2993">uadh. Cuinghidh in ben
Chennselach in toirrchius bai o<ex>c on</ex> mhnai Failghigh <lb n="2994">do
tab<ex>air</ex>t ar comus di. Gia ro gheall in <term type="king">ri</term>
di-si sin n&iacute; ro comuill. Cuiridh <lb n="2995">in <term type="king">ri</term> fis fo cleith c<ex>us</ex>an m-ban Fhailg<ex>igh</ex>,
&ampersir; at-b<ex>er</ex>t fria dhul isin <pn type="province">Mum<ex>ain</ex></pn>
s&iacute;ar <lb n="2996">ar comairce <ps><fn>Fhinnch<ex>ua</ex></fn></ps> <pn type="mountain">Shlebhe Cua</pn>, uair comairce m&iacute;s &ampersir;
raithi &ampersir; bl<ex>iadne</ex> <lb n="2997">aice-sein sech gach <term type="saint">noemh</term> aili da gach duine dar sarug<ex>ud</ex> bh-<on type="people:Irish">f<ex>er</ex> n-Eir<ex>enn</ex></on>, <lb n="2998">&aacute;ir ni
lamhdais sloigh n&aacute;it soch<ex>aid</ex>e, curaidh nait cathmil<ex>id</ex>
n&iacute; do <ps><fn>Finnch<ex>ua</ex></fn></ps> <lb n="2999">ar mh&eacute;t
a aicnidh, &ampersir; ar saeire a cheiniuil, &ampersir; ar m&eacute;t
a bhrotha &ampersir; a bhrighe.  <lb n="3000">Luidh iarum an inghin
f<ex>or</ex> set i crich <pn type="province">Mum<ex>an</ex></pn>, <num value="3">triar</num> f<ex>er</ex> &ampersir; <num value="9">n<ex>on</ex>bhar</num>
ban cona <lb n="3001">cairpthib leo, cu ro<ex>cht</ex>atar iart<ex>ur</ex> <pn type="plain">Maighi Maistertha</pn>, <corr sic="curomhebaiah">cu ro
mhem<ex>aid</ex>h</corr> f<ex>er</ex>tais <lb n="3002">carp<ex>ait</ex> na h-inghine,
<ex>con</ex>adh <pn type="ford">&Aacute;th in Carp<ex>ait</ex></pn> ainm inn atha o
sin ille. Urdhaingnight<ex>er</ex> <lb n="3003">in carp<ex>at</ex> re h-edh,
&ampersir; scail<ex>id</ex> doridisi &ampersir; leathnaig<ex>id</ex>, <ex>con</ex>adh ass<lb n="3004">
ro h-ainmnig<ex>e</ex>d <pn>Druim Leathan</pn> &ampersir; <pn type="church">Ceall Droma</pn> an&iacute;u. Gabs<ex>ai</ex>t iar sin idhain<lb n="3005">
diana an ingin, <frn lang="la">et</frn> faillsigt<ex>er</ex>
esein do <ps><fn>F<ex>innchua</ex></fn></ps> &ampersir; s&eacute; ica
fhothracadh a <lb n="3006">n-dab<ex>aig</ex>h uar-uisci .i. <term type="wife">ben</term> <term type="king">righ</term> <pn type="province">Laig<ex>en</ex></pn> do the<ex>cht</ex> chuige ar
chomairci. <frn lang="la">Et</frn> <lb n="3007">as-b<ex>er</ex>ar uadha fria
gan te<ex>cht</ex>a as an inadh a raibhe co r<ex>u</ex>cadh a toirrches, &aacute;ir<lb n="3008">
ni ghn&aacute;thaighdis <term type="wife">mna</term>
na&iacute;t bandala te<ex>cht</ex> ar ecl<ex>ais</ex> <ps><fn>F<ex>innchua</ex></fn></ps>
in tan-sin.  <lb n="3009">B<ex>er</ex>idh ingen mac mochtrath <corr sic="arab&aacute;rach">aram&aacute;r<ex>a</ex>c<ex>h</ex></corr>, &ampersir; b<ex>er</ex>ar
uaithi h-e dia bhaisd<ex>id</ex> co <lb n="3010"><ps><fn>F<ex>innchua</ex></fn></ps>. Baisdt<ex>er</ex> iar sin an mac
&ampersir; do-b<ex>er</ex>ar <q><ps><fn>Findtan</fn></ps></q> fair
.i. <ps><fn>Finntan</fn></ps> <lb n="3011">mac <ps><fn>Sen Nuadha</fn>
<rn type="seer poet">Eices</rn></ps> meic <ps><fn>Breasail
Bric</fn></ps>, meic <ps><fn>Fiachach Foibric</fn></ps>. Oilt<ex>er</ex> <lb n="3012">in mac oc <ps><fn>F<ex>innchua</ex></fn></ps>, &ampersir; do-b<ex>eir</ex>
a ch&iacute;ch des d&oacute;, cu ro fhas bainne innti, &ampersir; <lb n="3013">fogarthar d&aacute; <term type="mother">mh<ex>&aacute;thai</ex>r</term> imtheacht 'na t&iacute;r
fein. Do-bh&iacute; bisech<mls n="70ra" unit="folio">

ar an <lb n="3014">mac sin n<ex>&aacute;</ex>c<ex>h</ex> b&iacute;adh oca <term type="mother">mh<ex>&aacute;thai</ex>r</term> fesin dia m-beitis <num value="9">noenb<ex>ur</ex></num> <term type="wet nurse">banaltrann</term>
fai.  <lb n="3015">Fortamhlaighidh iar sin in coc<ex>a</ex>d thair f<ex>or</ex> <on type="people/dynasty">Laighnibh</on> o <ps><fn>Chennsealach</fn></ps>
mac <lb n="3016"><ps><fn>Dunlaing</fn></ps> meic
<ps><fn>Dunadhaigh</fn></ps>, o raitt<ex>er</ex> h-<on type="dynasty">&Uacute;i Cennseal<ex>aig</ex></on>. Tecait iar sin a <term type="men in orders">aes <lb n="3017">gradha</term> co <ps><fn>Sen
Nuadha</fn> <rn type="seer poet">Eiceas</rn></ps> da fhis cidh
do-gendais risin coc<ex>a</ex>d-sin, &aacute;r ba <lb n="3018">sen&oacute;ir
in <term type="druid">drai</term> ann. As-b<ex>er</ex>t in <term type="king">r&iacute;</term>: <q>Ata cathaighi <ex>con</ex>ghaluch i cinn
<term type="mountain">Shlebhi <lb n="3019">Cua</term>
.i. <ps><fn>Findchua</fn></ps> o <pn type="monastery">Bri
Ghobhann</pn>, &ampersir; it&aacute; mac damh-sa aigi, &ampersir;
ticfaidh am <lb n="3020">shocraiti tre bh&aacute;idh doigh am inmhain
leis allos mo meic, &ampersir; eirgedh airech<ex>us</ex> <lb n="3021">co <num value="9">naenb<ex>ur</ex></num> <term type="seer poet">eces</term> lais ara
cenn, &aacute;r it&aacute; do mh&eacute;t a naire na tibhre &eacute;ra
f<ex>or</ex> an <term type="&aacute;es d&aacute;no">aes <lb n="3022">dana</term></q>. Lot<ex>ar</ex> na <term type="poet">fil<ex>id</ex></term>
f<ex>or</ex> a s&eacute;t cu ro<ex>cht</ex>atar i comfhoc<ex>us</ex> baile
<ps><fn>F<ex>innchua</ex></fn></ps> .i.  <lb n="3023">c<ex>us</ex>an abuind fria
cill anair. Faillsigt<ex>er</ex> sin do <ps><fn>F<ex>innchua</ex></fn></ps>
&ampersir; se i n-dabhuigh<pb n="91">
 <lb n="3024">uar-uisci, &ampersir; luidh g<ex>us</ex>an <term type="&aacute;es d&aacute;no">aes dana</term> na tistais cuigi co
tairsedh dh&oacute;-somh a <lb n="3025">fhothr<ex>u</ex>c<ex>ud</ex>. Fergaighit na
<term type="poet">fil<ex>id</ex></term> fris-sium uimi sin, &ampersir;
f<ex>er</ex>gaighidh-som frisna <lb n="3026"><term type="poet">fil<ex>ed</ex>uibh</term>. <ex>Con</ex>na dl<ex>egur</ex> <term type="&aacute;es d&aacute;no">aes dana</term> do thea<ex>cht</ex>a tar an
abhuinn an&oacute;ir c<ex>us</ex>in m-baile <lb n="3027">o sin cen
ceadug<ex>ud</ex>, <frn lang="la">et</frn> is dimbuaidh doibh da n-d<ex>e</ex>cat,
<ex>con</ex>adh <pn type="river">Sruth na n-Eces</pn> <lb n="3028">ainm na
h-abhunn o sin ille. <ex>Con</ex>n&aacute; dl<ex>egur</ex> do <term type="king">righ</term> <pn type="province">Laighean</pn> te<ex>cht</ex>aire
<term type="poet">fil<ex>ed</ex></term> <lb n="3029">do c<ex>ur</ex> uadh o sin
ille, &ampersir; is dimbuaid dia cuire. Do- roich tra in t-<term type="&aacute;es d&aacute;no">aes dana</term> co <lb n="3030"><ps><fn>Finnch<ex>ua</ex></fn></ps> aithle a fhothr<ex>ui</ex>cthi, <frn lang="la">et</frn> as-b<ex>er</ex>ut fris: <q>Ar do chend-sa tancamar-ne <lb n="3031">o <term type="king">righ</term> <pn type="province">Laig<ex>en</ex></pn></q>, ar siat, <q>co n-dighiss dia
fhoirid- hin don coc<ex>a</ex>d fuil fair</q>.  <lb n="3032"><q>Rag<ex>a</ex>t-sa
fris sin</q>, ar <ps><fn>F<ex>innchua</ex></fn></ps>, <q>cen
imrisain,&ampersir; nidham leasc uime</q>. Luidh <lb n="3033"><ps><fn>F<ex>innchua</ex></fn></ps> cu moch arnamh&aacute;r<ex>a</ex>c<ex>h</ex>
ina dh&iacute;rim <term type="cleric">cleir<ex>e</ex>c<ex>h</ex></term>, &ampersir;
<term type="king's son">mac righ</term> <pn type="province">Laig<ex>en</ex></pn> lais, <lb n="3034">&ampersir; in
t-<term type="&aacute;es d&aacute;no">aes dana</term>, cu rang<ex>a</ex>tar
c<ex>us</ex>an <term type="king">righ</term> cu <pn type="fortress">D&uacute;n uas Berbha</pn>. F<ex>er</ex>thar failti <lb n="3035">fria <ps><fn>F<ex>innchua</ex></fn></ps>, <frn lang="la">et</frn>
tairisis m<ex>en</ex>ma in <term type="king">righ</term> fria mac, &ampersir;
fa buidheach don lesug<ex>ud</ex> <lb n="3036">t<ex>u</ex>cadh fair. Do-gnit<ex>er</ex> a
freastal co maith. As-b<ex>er</ex>t <ps><fn>F<ex>innchua</ex></fn></ps> frisin <term type="king">r&iacute;gh</term> <lb n="3037">comha shidha do bhreith
uadh do <ps><fn>Chennsealach</fn></ps>, &ampersir; muna gab<ex>a</ex>d cath<lb n="3038">
d' fhuacra fair. Ge rucadh coma sh&iacute;dha gu
<ps><fn>Cennsilach</fn></ps> nir' ghabh nach ni <lb n="3039">acht <pn type="fortress">Dun os B<ex>er</ex>ba</pn> dh' arg<ex>uin</ex> <corr sic="arabharach">aramh&aacute;r<ex>a</ex>c<ex>h</ex></corr>. Gab<ex>ais</ex> f<ex>er</ex>g
&ampersir; fuasn<ex>a</ex>d an <term type="cleric">cl<ex>ere</ex>c<ex>h</ex></term> <lb n="3040">dhe sin, &ampersir; do-badh fhearr lais cu faghbhadh cath in
uair-sin. C&oacute;raight<ex>er</ex> <lb n="3041">iarum a chath la ce<ex>cht</ex>ar
dhe, cur' bat comdl&uacute;thta,<mls n="70rb" unit="folio">

comharda iat.  <lb n="3042">Teit <ps><fn>Finnch<ex>ua</ex></fn></ps> i
t&uacute;s in chatha, &ampersir; ro eir<ex>ig</ex> a barann &ampersir; a
bhorrf<ex>a</ex>d, &ampersir; ro l&iacute;n<ex>us</ex>tar <lb n="3043">to<ex>n</ex>n
danatais a criche &ampersir; a cheiniuil 'mon am-sin, <frn lang="la">et</frn> ro ghabh a cosa &ampersir; a lamha <lb n="3044">&ampersir; a s&uacute;ili f<ex>or</ex> slogh
<ps><fn>Ceindseal<ex>aig</ex></fn></ps>, cu nar' thualuing n-imghona iat a
n-ag<ex>aid</ex> a <lb n="3045">n&aacute;mhut. Tic iar sin tonn diadh<ex>acht</ex>a
co <ps><fn>F<ex>innchua</ex></fn></ps>, &ampersir; as-b<ex>er</ex>t friu gialla
&ampersir; <lb n="3046">aidide do tab<ex>air</ex>t do <term type="king">righ</term> <pn type="province">L<ex>aigen</ex></pn>, &ampersir;
n&iacute;r' fhaemhsat inn&iacute; sin eitir. Ad-ra<ex>cht</ex>atar <lb n="3047"><on type="people/dynasty">Laigin</on> a n-oein-fe<ex>cht</ex> lasin
<term type="cleric">cl<ex>&eacute;re</ex>c<ex>h</ex></term> isin cath, <frn lang="la">et</frn> as-b<ex>er</ex>t <ps><fn>F<ex>innchua</ex></fn></ps> na
b<ex>riathra</ex> so: <q>A <lb n="3048"><on type="people/dynasty">Laighne</on>, nom-lenaidh-si</q>, <frn lang="la">et reliqua</frn>. Ro cuir<ex>ed</ex> iar sin in cath gan choicill,
&ampersir; <lb n="3049">nir' fagbhudh <term type="king's son">mac
righ</term> 'na shesamh ann acht <ps><fn>Cennseal<ex>ach</ex></fn></ps> a
oenar, <frn lang="la">et</frn> t<ex>u</ex>cadh <lb n="3050"><num value="50">.L.</num> <term type="king's son">mac righ</term> dhibh co
<pn type="fortress">Dun Os Berbha</pn>, <ex>con</ex>adh <pn type="royal fortress">Dinn R&iacute;gh</pn> ainm an in<ex>aid</ex> sin <lb n="3051">o sin
ille. O ra h-aincedh <ps><fn>Cennsil<ex>a</ex>c<ex>h</ex></fn></ps> ro edhbair dilsi
a clainne &ampersir; a ceiniuil &ampersir; <lb n="3052">a <corr sic="iardraidhi">iardaighi</corr> do <ps><fn>F<ex>innchua</ex></fn></ps>,
&ampersir; ced da gach chrudh gacha <num value="7th"><ex>secht</ex>m<ex>a</ex>d</num> bl<ex>iadne</ex> d&oacute; <lb n="3053">fein
&ampersir; d' fir a in<ex>aid</ex> o <term type="king">righ</term> <pn type="province">Laig<ex>en</ex></pn> &ampersir; o h-<pn type="kingdom">Uibh Cennsil<ex>aig</ex></pn> do g<ex>re</ex>s. Facbhuidh <lb n="3054"><ps><fn>F<ex>innchua</ex></fn></ps> <corr sic="buagha">buadha</corr>
do <term type="king">righ</term> <pn type="province">Laig<ex>en</ex></pn> &ampersir; do <term type="king">righ</term> <pn type="kingdom">Ua Cennsil<ex>aig</ex></pn>
.i. genus ina <lb n="3055"><term type="queen">righnuibh</term>
&ampersir; ana mnaibh, &ampersir; naire 'na n-ingenaib, &ampersir;
firinde 'na b-f<ex>er</ex>uibh. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="3056">Cuinghes <term type="king">ri</term> <pn type="province">Laig<ex>en</ex></pn> f<ex>or</ex> <ps><fn>F<ex>innchua</ex></fn></ps>
<ps><fn>Finntan</fn></ps> a mac d' facb<ex>ail</ex> aigi ina crich <lb n="3057">fesin, <frn lang="la">et</frn> ceduighi<ex>us</ex>
<ps><fn>F<ex>innchua</ex></fn></ps> d&oacute; sin, &ampersir; t<ex>u</ex>c
benn<ex>acht</ex> dia <term type="pupil">dhalta</term>, <frn lang="la">et</frn> do-b<ex>er</ex>t a <lb n="3058"><term type="pupil">dhalta</term> i fosug<ex>ud</ex> ann, &ampersir; do- b<ex>er</ex>t a
rogha dia <term type="pupil">dhalta</term> in loechd<ex>acht</ex> <ex>no</ex> an<pb n="92">
 <lb n="3059">cleirche<ex>cht</ex>, <frn lang="la">et</frn> ruc in
<term type="pupil">dalta</term> do roghain in cleirche<ex>cht</ex>, <frn lang="la">et</frn> do-b<ex>er</ex>t f<ex>er</ex>ann d&oacute; <lb n="3060">iar sin
.i. <pn type="monastery">Cluain Irarrois</pn> frisa n- apar <pn type="monastery">Cluain Eidhnech</pn> inn&iacute;u, <frn lang="la">et</frn> cumthar <num value="3rd">trian</num> <lb n="3061">cuarta in baili-sin d' <ps><fn>Finnch<ex>ua</ex></fn></ps> do gres.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="3062">Con<ex>a</ex>d iat sin gnimartha &ampersir; ferta
<ps><fn>Finnch<ex>ua</ex></fn></ps> i <pn type="province">Laighn<ex>ib</ex></pn>,
&ampersir; do-roich iar sin <lb n="3063">co adhbh<ex>a</ex> fein i <pn type="province">M<ex>u</ex>main</pn>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="3064">IS &eacute; ba <term type="king">ri</term>
f<ex>or</ex> <pn type="kingdom">Ull<ex>taib</ex></pn> in tan-sin, <ps><fn>Eoch<ex>u</ex>
Croibh- d<ex>er</ex>g</fn></ps> mac <ps><fn>Scannlain</fn></ps> meic <lb n="3065"><ps><fn>Dun<ex>a</ex>daigh</fn></ps>, <frn lang="la">et</frn> ba h-i
a <term type="wife">baincele</term>, <ps><fn>Moinginn</fn></ps> <term type="daughter">ingen</term> <ps><fn>Daire</fn></ps> meic
<ps><fn>Finnch<ex>aid</ex></fn></ps> d' <on type="people/dynasty">f<ex>er</ex>uibh<lb n="3066">
Mumhan</on>; <frn lang="la">et</frn> nir' ghabh o a f<ex>er</ex>
gan te<ex>cht</ex> a <pn type="province">Mum<ex>ain</ex></pn> do cosnumh <term type="kingship">righi</term> dia <lb n="3067">macuibh
.i. <ps><fn>Cas</fn></ps> &ampersir; <ps><fn>Cian</fn></ps> &ampersir;
<ps><fn>Cingid</fn></ps>, &ampersir; gabh<ex>aid</ex>h in <term type="king">ri</term> do laim sin. Foillsight<ex>er</ex> <lb n="3068">d'
<ps><fn>Finnch<ex>ua</ex></fn></ps> inni-sin .i. aslach Diab<ex>uil</ex> do
tab<ex>air</ex>t da <term type="wife">mnai</term> for <term type="king">righ</term> <pn type="kingdom">Ul<ex>ad</ex></pn> um <lb n="3069">thoidhe<ex>cht</ex> i cenn catha i <pn type="province">Mumhain</pn>
cen fhotha. <frn lang="la">Et</frn> gabais ceim <ex>con</ex>albais <lb n="3070"><ps><fn>Finnch<ex>ua</ex></fn></ps> annsin uma crich fein g<ex>ur</ex>'
cuir fesa i n-ag<ex>aid</ex>h<mls n="70va" unit="folio">

<term type="king">righ</term> <lb n="3071"><pn type="kingdom">Ul<ex>adh</ex></pn>, uair nir' ail d&oacute; a mharb<ex>ad</ex> i
crich <pn type="province">Mhum<ex>an</ex></pn> fria linn, &ampersir; dia
tis<ex>e</ex>d tara <lb n="3072">sharug<ex>ud</ex> cu fuighbhedh bas &ampersir;
<corr sic="aighedh">aidhedh</corr> anabuidh. Tancat<ex>ar</ex> arai sin <lb n="3073"><on type="people/dynasty">Ulaid</on> tria gres<ex>acht</ex> na mna
cu riachtadar <pn>Mairtine Mor Mum<ex>an</ex></pn> gan airiug<ex>ud</ex> <lb n="3074">do <term type="king">righ</term> <pn type="province">Mum<ex>an</ex></pn>, cor' ghabsat sos<ex>a</ex>d &ampersir; <term type="fortress">longphort</term> a n-<pn>Ard na Righr<ex>aid</ex>i</pn> frisi<lb n="3075">
n-apar <pn>Cnoc Samna</pn> iniu. IS ann immorro do bi
<ps><fn>Cathal</fn></ps> mac <ps><fn>Aedha Flaind <lb n="3076">Cathrach</fn></ps> <term type="king">ri</term> <pn type="province">M<ex>u</ex>m<ex>an</ex></pn> &ampersir; <ps><fn>Mum<ex>u</ex></fn></ps>
<term type="daughter">ingen</term> <ps><fn>Fiacrach</fn></ps> a <term type="wife">baincele</term> a n-<pn type="fortress">Dun Eochair <lb n="3077">Mhaighi</pn> in tan-sin, &ampersir; at-ciat ar n-eirghi doibh
na samhlacha i <pn>Cnuc na <lb n="3078">Righr<ex>ai</ex>di</pn> riu anes
.i. na m<ex>er</ex>gedha ana etarbhuas<ex>a</ex>c<ex>h</ex>a &ampersir; na pupla do
breacsroll <lb n="3079">righda isin tul<ex>aig</ex> 'arna tocbhail. Lot<ex>ar</ex>
fesa o <term type="king">righ</term> <pn type="province">Mum<ex>an</ex></pn>
d<ex>us</ex> cia <lb n="3080">ro bhai isin tul<ex>aig</ex>. <q><term type="king">Ri</term> <pn type="province">Ul<ex>ad</ex></pn></q>, ar siat,
<q>&ampersir; <ps><fn>Moingfhinn</fn></ps> <term type="daughter">ingen</term> <ps><fn>Daire</fn></ps> ic iar<ex>raid</ex> <lb n="3081"><term type="kingship">righi</term> <pn type="province">Muman</pn> dia macuibh</q>. O ra h-indised do <term type="king">righ</term> <pn type="province">Mum<ex>an</ex></pn> sin
at-b<ex>er</ex>at a <lb n="3082">chomhairl<ex>ig</ex> &ampersir; <term type="nobles">maiti</term> <pn type="province">M<ex>u</ex>man</pn>:
<q>Tiaghar uainn ar cenn in chath<ex>aig</ex>e mharbhthaigh-sea <lb n="3083">rind anes .i. <ps><fn>F<ex>innchua</ex></fn></ps> <pn type="monastery">Bri G<ex>obann</ex></pn>, uair do-gheall dam-sa geb e <lb n="3084">tan no bheth &eacute;ic<ex>en</ex> catha f<ex>or</ex>m co ticf<ex>a</ex>d a cenn
catha leam dom chabhair &ampersir; <lb n="3085">in <ps><fn type="crozier">Cennchathach lais</fn></ps> .i. a bhachall
fesin</q>. Lot<ex>ar</ex> na fesa gu <ps><fn>F<ex>innchua</ex></fn></ps> .i.  <lb n="3086"><ps><fn>Ger</fn></ps> &ampersir; <ps><fn>Tualaing</fn></ps>
&ampersir; <ps><fn>Tursc<ex>ur</ex></fn></ps>, <num value="3">tri</num>
ghille in <term type="king">righ</term>, &ampersir; ad-fiadhat
d&oacute; <term type="king">r&iacute;</term> <pn type="kingdom">Ul<ex>ad</ex></pn> do <lb n="3087">tiachtain tara
sharug<ex>ud</ex>-sumh isin <pn type="province">Mhum<ex>ain</ex></pn>. Gluaisis
<ps><fn>Finnch<ex>ua</ex></fn></ps> andsin ana <lb n="3088">shomhulrith
charpuit, &ampersir; a bhachall 'na laimh, gan airisium ria <term type="cleric">cleirchibh</term> <lb n="3089">idir, cu riacht <pn type="fortress">Dun Eoch<ex>air</ex> <corr sic="maidhi">Maighi</corr></pn>,
baile a raibhi <ps><fn>Cathal</fn></ps> mac <ps><fn>Aedha</fn></ps>.<lb n="3090">
Ferthar failti fris on righr<ex>aid</ex>. As-b<ex>er</ex>t in <term type="king">ri</term> sin fria <ps><fn>F<ex>innchua</ex></fn></ps> dul do <lb n="3091">tabairt comhadh do <on type="people/dynasty">Ull<ex>taib</ex></on>,
&ampersir; o n&aacute;r' thoich d&oacute; <term type="kingship">righi</term> <pn type="province">Mum<ex>an</ex></pn> n<ex>a</ex>c<ex>h</ex>
fuighbhedh <lb n="3092">h-i. Luid in <term type="cleric">cl<ex>&eacute;re</ex>c<ex>h</ex></term> fris- sin, &ampersir;
do-b<ex>er</ex>t <ps><fn>Moingfhinn</fn></ps> aithne fair uaithe, <frn lang="la">et</frn> at-b<ex>er</ex>t<pb n="93">
 <lb n="3093">fria macuib deab<ex>aidh</ex> logaissi
<gloss>.i.bregi</gloss> do dhenamh ardaigh co tis<ex>e</ex>d in <term type="cleric">cl<ex>&eacute;re</ex>c<ex>h</ex></term> <lb n="3094">dia n-<ex>etr</ex>ain,
&ampersir; cu ro mharbdais a meic-si h-e, uair dob eg<ex>al</ex> leo in <term type="cleric">cl<ex>&eacute;re</ex>c<ex>h</ex></term> do <lb n="3095">bhris<ex>ed</ex>
chatha f<ex>or</ex>ro, &ampersir; dia marbhtha-som robo bec brigh <on type="people/dynasty">Muimnech</on> leo. O <lb n="3096">dho-rocht
<ps><fn>F<ex>innchua</ex></fn></ps> c<ex>us</ex>an <term type="fortress">longphort</term> ro fhiafr<ex>aig</ex>: <q>Cia deab<ex>aid</ex>h sut
do- ciam</q>?  <lb n="3097">ar se. <q>Mo meic-si sut</q>, ar
<ps><fn>Mo<ex>ng</ex>inn</fn></ps>,<mls n="70vb" unit="folio">

<q>oc deab<ex>aidh</ex> um <term type="kingship">righi</term> <lb n="3098"><pn type="province">Mum<ex>an</ex></pn>, &ampersir; eirg-si dia n-
etrain</q>. <q>Ni th&oacute; emh</q>, ar <ps><fn>F<ex>innchua</ex></fn></ps>,
<q>&aacute;ir bat sidhaigh <lb n="3099">meic
<ps><fn>Moing<ex>inne</ex></fn></ps></q>. Ni ro foemh<ex>ad</ex> tra o
<ps><fn>Finnchua</fn></ps> in comha frissa n-dech<ex>aid</ex> <lb n="3100">co
<term type="king">righ</term> <pn type="kingdom">Ul<ex>ad</ex></pn>, <frn lang="la">et</frn> geibhidh f<ex>er</ex>g &ampersir; fuasn<ex>a</ex>d h-e,
&ampersir; tic co <term type="king">righ</term> <pn type="province">Mum<ex>an</ex></pn>, &ampersir; at-fet <lb n="3101">na ro
gabhudh comha uadh etir. <q>DENUIDH</q>, ar
<ps><fn>F<ex>innchua</ex></fn></ps>, <q><corr sic="cispe">cippe</corr> com
dhaingen <lb n="3102">catha dhibh o do-ro<ex>cht</ex>abair <num value="1">oen</num> mhaig<ex>in</ex></q>. Teit iarum
<ps><fn>F<ex>innchua</ex></fn></ps> i t&uacute;s in <lb n="3103">chatha-sin,
&ampersir; in <ps><fn type="crozier">Cenncatach</fn></ps> ina laimh
.i. a bach<ex>all</ex>, &ampersir; ten- naidh in comhairle <lb n="3104">&ampersir; nertaidh in cath, &ampersir; tic fo <num value="3">tri</num> deisiul in t-sluaigh, &ampersir; a bhach<ex>all</ex> 'na
l&aacute;imh, &ampersir; <lb n="3105">cia ro cuindigh in <term type="king">r&iacute;</term> in bach<ex>aill</ex> 'na l&aacute;imh n&iacute;
tard <ps><fn>F<ex>innchua</ex></fn></ps> dho. Cum<ex>a</ex>d <lb n="3106">air fesin
no beth maisi in catha do bris<ex>ed</ex>h dara eisi. INnlit <on type="people/dynasty">Ul<ex>aid</ex></on> iat fein <lb n="3107">a n-agh<ex>aid</ex>
<on type="people/dynasty">Muimhn<ex>e</ex>c<ex>h</ex></on> annsin, &ampersir;
gabhuit a n-arma irghaili. Ro bh&uacute;irset &ampersir; <lb n="3108">ro beicset amal damhu damhghaire, &ampersir; tiag<ex>ai</ex>t a
mul<add resp="WS">l</add>ach an cnuic. Saighidh <lb n="3109">in <term type="cleric">cl<ex>&eacute;re</ex>c<ex>h</ex></term> in f&aacute;n tarrsa,
&ampersir; leicidh in cnoc doib-sium. Croms<ex>ai</ex>t <on type="people/dynasty">Ul<ex>aid</ex></on> co <lb n="3110">dicra do c<ex>ur</ex> in
catha. O 't-connaic <ps><fn>F<ex>innchua</ex></fn></ps> sin tarr<ex>aid</ex> iat fon
suid<ex>igud</ex>-sin, <lb n="3111">conar' leic eirghi dhoibh sech a
n-gluinib suas etir, &ampersir; moidh<ex>id</ex> an cath f<ex>or</ex>ro <lb n="3112">a n-ag<ex>aid</ex> an aird. Cor' fhacuibh
<ps><fn>F<ex>innchua</ex></fn></ps> do <on type="people/dynasty">Muimhnech<ex>aib</ex></on> maidm rempa <lb n="3113">i
n-ag<ex>aid</ex> in aird o sin amach <corr sic="cobrach">co
br&aacute;th</corr> a n-ag<ex>aid</ex> allm<ex>ur</ex>ach, &ampersir; gach sloigh
arcena, <lb n="3114">&ampersir; iss <ex>ed</ex> chomalltar
iarf&iacute;r. Do-rochuir <term type="king">ri</term> <pn type="kingdom">Ul<ex>ad</ex></pn> &ampersir; a <term type="wife">shetig</term> <ps><fn>Moingfhinn</fn></ps> <lb n="3115"><ex>con</ex>a <num value="3">tri</num> macuibh leo isin cath-sin, co
fuilet a bh-f<ex>er</ex>ta &ampersir; a lighi isin tul<ex>aig</ex> <lb n="3116">da
n-eisi. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="3117">Tecait a <num value="3">tri</num> <term type="pupil">dalt<ex>a</ex>da</term> co <ps><fn>F<ex>innchua</ex></fn></ps> iar sin
.i. <ps><fn>Coimde</fn></ps> &ampersir; <ps><fn>Conmhach</fn></ps>
&ampersir; <ps><fn><ex>Con</ex>craidh</fn></ps>, <lb n="3118">&ampersir;
do-b<ex>er</ex>at a lamha f<ex>or</ex> a gual<ex>ainn</ex>, &ampersir; at- b<ex>er</ex>ts<ex>a</ex>t
fris: <q>As dith <term type="kindred">fine</term>, as <lb n="3119">f<ex>or</ex>ba f&aacute;s, as sechna thire &ampersir; talm<ex>an</ex> duit
a n- do-ronais aniu, &ampersir; inn&iacute; rob ail d<ex>ui</ex>t <lb n="3120">do dhenamh .i. do bhraith-bheimenna do bei<ex>n</ex> f<ex>or</ex> <on type="people/dynasty">Ull<ex>taib</ex></on></q>. Tair<ex>is</ex>is iar sin <lb n="3121">m<ex>en</ex>mha in <term type="cleric">cl<ex>&eacute;r</ex>igh</term>
&ampersir; tairisid a aicn<ex>ed</ex>, &ampersir; ainicer in t-sluaigh, <ex>co
n</ex>-dechatar da <lb n="3122">einech imlan uadha. IMpoidh iar sin co <on type="people/dynasty">f<ex>er</ex>uibh Mum<ex>an</ex></on> co tarlad<ex>ur</ex> dh&oacute;<lb n="3123">
ara chinn i crolighi .i. <ps><fn>Cairthenn Finn</fn></ps>
&ampersir; <ps><fn>Cairthenn Donn</fn></ps>, &ampersir; <num value="7"><ex>secht</ex></num> meic <lb n="3124"><ps><fn>F<ex>or</ex>annain</fn></ps> de h-<on type="people/dynasty">Uibh Cassin</on>, &ampersir;
<ps><fn>Fermac</fn></ps> &ampersir; <ps><fn>Ifernan</fn></ps>,
&ampersir; aitchit in <term type="cleric">cl<ex>&eacute;re</ex>c<ex>h</ex></term>
uma <lb n="3125">chabhuir,<mls n="71ra" unit="folio">

&ampersir; do-b<ex>er</ex>at a bhr<ex>eith</ex> f&eacute;in
d&oacute;. IMp&oacute;idh iarum <lb n="3126"><ps><fn>Findch<ex>ua</ex></fn></ps> friu, &ampersir; bennachais iat,
&ampersir; sl&aacute;naighidh triana fheartuibh &ampersir; adhamhraibh<lb n="3127">
cor' bhat slai<ex>n</ex>crechtaigh dia eis, <frn lang="la">et</frn> ord<ex>aig</ex>hit sein a cuarta dh&oacute; .i. <num value="50">.L.</num><pb n="94">
 <lb n="3128">ech allmardha a h-<pn type="kingdom">Uibh
Toirr<uncl resp="WS"><ex>del</ex></uncl>b<ex>ai</ex>gh</pn> &ampersir; <num value="50">.L.</num> corn buabhaill a h-<pn type="kingdom">Uib
Caisi<ex>n</ex></pn> <lb n="3129">&ampersir; <num value="50">.L.</num>
sitheal aircd<ex>id</ex>i o <term type="nobles">mhaithibh</term> <pn type="kingdom">Dail Cais</pn>. Do-roich iar sin
<ps><fn>F<ex>innchua</ex></fn></ps> cosin <lb n="3130"><term type="king">righ</term>, &ampersir; do-b<ex>er</ex>ur a bhr<ex>eth</ex> f&eacute;in
do .i. b&oacute; cech lis on <pn>Ardchnoc</pn> .i. <pn>Cnocc <lb n="3131">Brenuinn</pn>, co <pn>Dairinis</pn> ic <pn>Iml<ex>iuc</ex>h</pn>,
&ampersir; bo bhith-blicht do <term type="cleric">cl<ex>&eacute;re</ex>c<ex>h</ex></term> a bhachla ce<ex>c</ex>h <lb n="3132">tan b&eacute;rthar i ceann catha h-&iacute;, &ampersir;
coimeirghe re bh-fear a inaidh do gres &oacute; <term type="king">righ</term> <lb n="3133"><pn type="province">Mum<ex>an</ex></pn>. Facbhais <ps><fn>Findch<ex>ua</ex></fn></ps>
b<ex>en</ex>n<ex>acht</ex>ain oc on righr<ex>aid</ex> &ampersir; oc <on type="people/dynasty">f<ex>er</ex>uibh Mum<ex>an</ex></on>, <lb n="3134">&ampersir;
tic roime dia adbha fesin iar m-buaidh bh-fert &ampersir;
mirb<ex>uile</ex>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="3135">EIRGHEAS iar sin cog<ex>a</ex>d allm<ex>ur</ex>ach i <pn type="province">coicedh Conn<ex>acht</ex></pn> re linn
<ps><fn>Fhinnch<ex>ua</ex></fn></ps>.  <lb n="3136"><ps><fn>Tomalt<ex>a</ex>c<ex>h</ex></fn></ps> mac
<ps><fn>M<ex>ui</ex>redhaigh</fn></ps> ba <term type="king">r&iacute;</term>
<pn type="province">Conn<ex>acht</ex></pn> in tan-sin. A n-indmh<ex>us</ex>a immorro<lb n="3137">
no b<ex>er</ex>tis allmhar<ex>aig</ex> uatha gacha blia<ex>dne</ex> tar muir
sair, gur' fhacuibhset gorta <lb n="3138">&ampersir; t<ex>er</ex>ce bidh isin
coiceadh. Lotar fesa o <ps><fn>Thomalt<ex>a</ex>c<ex>h</ex></fn></ps> co
<ps><fn>F<ex>inn</ex>c<ex>hua</ex></fn></ps> <corr sic="curodhingmad">cu ro
dhingb<ex>a</ex>d</corr> <lb n="3139">na h-allm<ex>uraig</ex> dhe &ampersir; a
br<ex>eth</ex> fesin do. Luidh <ps><fn>F<ex>innchua</ex></fn></ps> lasna <lb n="3140">te<ex>cht</ex>aibh gu <pn type="royal site">Cruachain Maigi
h-Ai</pn>. Bat<ex>ur</ex> failtigh <on type="people/dynasty"><ex>Con</ex>n<ex>acht</ex>a</on> roime. Bat<ex>ar</ex> <lb n="3141">dono na h-allm<ex>uraig</ex> i bh-fosadhlar <term type="fortress">longp<ex>uir</ex>t</term> ina bh-farr<ex>ad</ex> i <pn>Cuil <corr sic="Fegha">Fedha</corr></pn>, frisi <lb n="3142">n-abar <pn>Cul Cnam
Rois</pn> inniu. <q>Cidh as ail d&uacute;ibh friu sut</q>? ar
<ps><fn>F<ex>innchua</ex></fn></ps>.  <lb n="3143"><q>Cath do thabhairt
doibh</q>, ar <on type="people/dynasty"><ex>Con</ex>n<ex>acht</ex>a</on>. <q>Din-gebhut-sa in
cath</q>, ar <ps><fn>F<ex>innchua</ex></fn></ps>, <lb n="3144"><q>dar cenn mu
riara</q>. Geallait <on type="people/dynasty"><ex>Con</ex>n<ex>acht</ex>a</on> a
br<ex>eith</ex> fein do-sum. Teit <lb n="3145"><ps><fn>F<ex>innchua</ex></fn></ps>
leo a ceann in catha &ampersir; ad- c&iacute; na h-allmur<ex>aig</ex>h
uadha. Geibhidh <lb n="3146">iarum teasb<ex>a</ex>c<ex>h</ex> d<ex>er</ex>mhair na
h-all<ex>muraig</ex> annsin tria cum<ex>acht</ex>aibh an <term type="cleric">cleir<ex>ig</ex></term> <lb n="3147">a medhon a <term type="fortress">longphuirt</term> dona sonnuibh iarn<ex>aid</ex>ibh batur i
timcheall an <term type="fortress">longphuirt</term> <lb n="3148">imacuairt, <ex>con</ex>n&aacute; frith dibh <corr sic="arabharach">aramharach</corr> acht a cnama &ampersir; a taisi a
m<ex>ed</ex>hon <lb n="3149">a <term type="fortress">longpuirt</term>,
&ampersir; frasa dia n- armaib 'na bh-farr<ex>ad</ex>: c<ex>on</ex>adh <pn>Cuil
Cnamh Rois</pn> ainm <lb n="3150">ann in<ex>aid</ex> o sin ille. Tairisnighit
<on type="people/dynasty"><ex>Con</ex>n<ex>acht</ex>a</on> iar sin<mls n="71rb" unit="folio">

a mhirb<ex>uil</ex>ibh <lb n="3151">an <term type="cleric">cl&eacute;ir<ex>ig</ex></term>, &ampersir; ord<ex>aig</ex>hit a cana
&ampersir; a cuarta dho, &ampersir; ech gach deg-duine &ampersir;
screabal <lb n="3152">gach ae<ex>n</ex>n duine &ampersir; err<ex>ad</ex>h <term type="king">r&iacute;gh</term> <pn type="province"><ex>Con</ex>n<ex>acht</ex></pn> o
mhull<ex>ach</ex> co lar gacha blia<ex>dne</ex> dh&oacute;.  <lb n="3153">FACBHAIS
<ps><fn>F<ex>innchua</ex></fn></ps> iar sin b<ex>uaid</ex> catha la <term type="king">righ</term> <pn type="province"><ex>Con</ex>n<ex>acht</ex></pn>, &ampersir; b<ex>uaid</ex> n-gnima &ampersir; <lb n="3154">b<ex>uaid</ex> marcachuis,
&ampersir; nach gebhadh nert allmhar<ex>a</ex>c<ex>h</ex> crich <pn type="province"><ex>Con</ex>nacht</pn> cu brath <lb n="3155">da eisi, <ex>con</ex>ud
h-e sin fotha <ps><fn>Finnch<ex>ua</ex></fn></ps> a <pn type="province">Conn<ex>acht</ex>aibh</pn> tria bhithu. Ceilibr<ex>aid</ex> <lb n="3156"><ps><fn>F<ex>innchua</ex></fn></ps> do <on type="people/dynasty"><ex>Con</ex>n<ex>achtaib</ex></on> iar sin, &ampersir; tic
c&oacute; a mennat fesin i <pn type="kingdom">F<ex>er</ex>aibh Muighi</pn>.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="3157">AS e ba <term type="king">ri</term> <pn type="kingdom">Ciarr<ex>aig</ex>e</pn> in tan-sin, <ps><fn>Mothla</fn></ps>
mac <ps><fn>Floinn</fn></ps> meic <ps><fn>Aengh<ex>us</ex>a</fn></ps>. Bai<lb n="3158">
mac <term type="brother">brathar</term> aigi-sein
.i. <ps><fn>Ciar Cuircheach</fn></ps> o raidht<ex>er</ex> <pn type="kingdom">Ciarr<ex>aig</ex>i Cuir<ex>cheach</ex></pn>.  <lb n="3159">Ocus
as-b<ex>er</ex>tadar <term type="foster-brother">comalt<ex>a</ex>da</term> in <term type="king">righ</term> marb<ex>ad</ex> an meic-sin a <term type="brother">bhrath<ex>ar</ex></term> cu na<ex>c</ex>h <lb n="3160">tis<ex>e</ex>d fris,
<frn lang="la">et</frn> ced<ex>aigius</ex> in <term type="king">ri</term> a
mharb<ex>ad</ex> amuich in tan no bhiadh oc seilg.  <lb n="3161">Acht
n&iacute; ro-siacht leo gia ro g<ex>a</ex>bs<ex>a</ex>t do laimh. At- fiadhar sin
don <term type="king">righ</term>, &ampersir; do-b<ex>er</ex>ar <lb n="3162">linn somheasctha soola g<ex>us</ex>an n-gilla .i. <ps><fn>Ciar Cuir-
cheach</fn></ps>, gur' cuir<ex>e</ex>d 'na chodl<ex>ad</ex><pb n="95">
 <lb n="3163">h-&eacute;, &ampersir; do-cuiredh a
cur<ex>a</ex>c<ex>h</ex> aen-shluaisti f<ex>or</ex> muir, &ampersir; seol<ex>aid</ex> gaeth
&eacute; gu h-<pn type="island">Inis <lb n="3164">Fuamnaighi</pn>,
bhaile i raibhe <ps><fn>Magor Dub- loings<ex>e</ex>c<ex>h</ex></fn></ps> do
allmharchaibh. Gabhar <lb n="3165">aigi-sein <ps><fn>Ciar
Cuircheach</fn></ps> isin chur<ex>u</ex>c<ex>h</ex> &ampersir; innisidh a imthusa do
<ps><fn>Mhagar</fn></ps>, &ampersir; <lb n="3166">ainicis
<ps><fn>Magar</fn></ps> h-&eacute; o 't-cuala a scela, &ampersir; ise
luach anacuil ro chuinn<ex>ig</ex> fair .i. eol<ex>us</ex> <lb n="3167">c<ex>us</ex>an
crich asa ta&iacute;nic cu ro airgeadh h-i, ar ni bh&iacute;dh arbhur
na treabh<ex>ad</ex> aige <lb n="3168">'na innsibh eidir. Lot<ex>ar</ex> iarum i <pn type="kingdom">Ciarr<ex>aig</ex>i</pn> fria re <num value="3">tri</num>
bh-faghmhar, gu rucsat <lb n="3169">a h-arbhur eisdi ana m-barcaibh
iarna crech<ex>ad</ex>, co ro fhas gorta mor a <pn type="kingdom">Ciarr<ex>aig</ex>e</pn> <lb n="3170">uili dhe sin. As-b<ex>er</ex>t
<ps><fn>Mothla</fn></ps> mac <ps><fn>Flainn</fn></ps>: <q>Eirct<ex>er</ex>
uainn ar cenn ar m-<term type="brother">br&aacute;thar</term> <lb n="3171">bun<ex>a</ex>d-chineoil .i. <ps><fn>Finnch<ex>ua</ex></fn></ps> <pn type="mountain">Sl<ex>&eacute;b</ex>i Cua</pn>, cu ros-foire sinne amail
fhoires cach</q>.  <lb n="3172">Teacat na te<ex>cht</ex>a aniar co
<ps><fn>F<ex>innchua</ex></fn></ps>, &ampersir; at-fiadhat d&oacute; a
tosca. LUID <ps><fn>Finnchua</fn></ps> <lb n="3173">i <pn type="kingdom">Ciarr<ex>aig</ex>i</pn> iar sin d' f&oacute;iridhin a
bunad-cheiniuil, <frn lang="la">et</frn> ba si sin <corr sic="agaid">ad<ex>ai</ex>g</corr> thangatar <lb n="3174">na <term type="reaver">dib<ex>erc</ex>aigh</term> isin tir, &ampersir; gabhsat a
bh-<pn>Findtracht Cind Maghair</pn>. Fiafraigidh <lb n="3175">in <term type="king">ri</term> d' <ps><fn>Finnchua</fn></ps>, cidh do-genduis
friu.<mls n="71va" unit="folio">

Fiafraigidh <ps><fn>F<ex>innchua</ex></fn></ps> <lb n="3176">don <term type="king">righ</term> cia h-olc do-ghn&iacute;tis gacha blia<ex>dne</ex>
isin t&iacute;r? <q>Ni fhacba&iacute;t</q>, ar in <term type="king">r&iacute;</term>, <lb n="3177"><q>a bec do arb<ex>ur</ex> isin
crich dia n-eis</q>. <q>Leag<ex>ur</ex> scail<ex>ed</ex> dhoib</q>, ar
<ps><fn>F<ex>innchua</ex></fn></ps>, <q>cu <lb n="3178">ro ghabhat a
n-oir<ex>e</ex>da f<ex>or</ex>ru, &ampersir; tecam-ne isin traigh tara n-eis,
&ampersir; is ced lim-sa ga<ex>n</ex> <lb n="3179">ar bh-f<ex>ai</ex>csin doibh cu
tisat chucainn 'nar cenn</q>. Nir' b&oacute; cian iarum gu <lb n="3180">bh-f<ex>a</ex>cat<ex>ur</ex> cuca iat isin traigh, &ampersir; a n-oir<ex>e</ex>da
f<ex>ur</ex>m<ex>a</ex>da forra. Ro eirigh immorro <lb n="3181">a bharann &ampersir;
a bhorrf<ex>a</ex>d in <term type="cleric">cleir<ex>ig</ex></term>, amail lanna
d<ex>er</ex>glasrach <ex>no</ex> amail thoichim <lb n="3182">tuindi fria
t&iacute;r. Ba h-e tricce &ampersir; tindisn<ex>ig</ex>i do- thoet
<ps><fn>F<ex>innchua</ex></fn></ps> a cath a <term type="brother">brathar</term> <lb n="3183">in l&aacute;-sin tre bhaidh
cur' bho meidight<ex>ir</ex> airdigt<ex>ir</ex> fria seol primh-luingi uas <lb n="3184">fheth-fhairrgi ferta &ampersir; cum<ex>acht</ex>a De tre <corr sic="ghuighi innaeim">ghuidhi in <term type="saint">naeim</term></corr> i n- ag<ex>aid</ex> na n-allm<ex>ur</ex>ach <lb n="3185">in la-sin, cu ro eirg<ex>e</ex>tar tonna <pn type="country:Ireland">Eir<ex>enn</ex></pn> fris. Ro ghabh tra scemhdh<ex>acht</ex><lb n="3186">
&ampersir; leadarthaighi cho<ex>n</ex> h-e ina gaiscedh in
la-sin. Gengu betis Iaeich ag c<ex>ur</ex> in <lb n="3187">chatha acht esiumh
a aenur is roime no mhoidhf<ex>et</ex>h, &aacute;ir is cuma no theasc<ex>a</ex>d <lb n="3188">da arm &ampersir; da fhiaclaibh na h-allm<ex>urchu</ex>. Conadh de
ro lil <ps><fn>F<ex>innch&uacute;</ex></fn></ps> de .i. amail <lb n="3189">choin in la-sin h-e. <frn lang="la">Et</frn> t<ex>u</ex>csat in
sluag <on type="people/dynasty">Ciarr<ex>ai</ex>g<ex>he</ex>c<ex>h</ex></on> a n-aigti uili
re <corr sic="hadh">h-agh</corr> &ampersir; <lb n="3190">re gaisc<ex>ed</ex>
in tan-sin, cu n&aacute; terna dona h-allmharch<ex>aib</ex> cen ghab<ex>ail</ex>
<ex>no</ex> cin marb<ex>ad</ex> <lb n="3191">acht <ps><fn>Ciar Cuircheach</fn></ps>
a aenar. <frn lang="la">Et</frn> is h-e <ps><fn>F<ex>innchua</ex></fn></ps>
ro ainic esein. Ro com- maidh<ex>ed</ex> <lb n="3192">an gn&iacute;mh-sin acu
iar sin, &ampersir; ro m&oacute;raid f<ex>er</ex>ta De &ampersir;
<ps><fn>F<ex>innchua</ex></fn></ps> cuna g<ex>a</ex>bann nert <lb n="3193">allm<ex>ura</ex>c<ex>h</ex> gana duth<ex>aig</ex> budhein innti acht gu
cuimn<ex>edar</ex> <ps><fn>Finnch&uacute;</fn></ps> oc tabairt <lb n="3194">in catha &ampersir; a thabhuirt a n-ainm Dh&eacute;
&ampersir; <ps><fn>F<ex>innchua</ex></fn></ps> &ampersir; a chana dh' fir a
in<ex>ai</ex>d da eis. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="3195">AS-p<ex>er</ex>t in <term type="king">r&iacute;</term>
fris: <q>Beir do br<ex>eith</ex>, a <term type="cleric">clei<ex>rig</ex></term>,
&ampersir; ben do beim c&iacute;sa orainn <lb n="3196">infecht-sa,
uair bidh <term type="monastic tenant">manuigh</term> dhilsi d<ex>ui</ex>t-si
&ampersir; d' fir h' inaidh inne do gres</q>. <q>As &iacute; <lb n="3197">mo br<ex>eth</ex></q>, ar <ps><fn>F<ex>innchua</ex></fn></ps>: <q>miach
bracha gacha baile dhamh, <ex>con</ex>a furrthain do<pb n="96">
 <lb n="3198">bhiudh cacha blia<ex>dne</ex></q>. Ro chinnset-som
cu tibritis. AS- p<ex>er</ex>t iarum in <term type="king">r&iacute;</term><lb n="3199">
n<ex>a</ex>c<ex>h</ex> fuighbhedh <ps><fn>Ciar Cuir<ex>chech</ex></fn></ps>
failti oca &ampersir; no cheaduighfed d' <ps><fn>Finnch<ex>ua</ex></fn></ps>
a <lb n="3200">bhreith laiss.<mls n="71vb" unit="folio">

LUIDH iarum <ps><fn>Ciar Cuircheach</fn></ps> la
<ps><fn>Finnch<ex>ua</ex></fn></ps> <lb n="3201"><num value="30">.xxx.</num>
.i. a bh-fuair dia chairdibh &ampersir; dia choiceil<ex>ib</ex> isin
tir. CEILEabhrais <ps><fn>F<ex>innchua</ex></fn></ps> <lb n="3202">iar sin
don <term type="king">righ</term> &ampersir; don righraidh, &ampersir;
facb<ex>ais</ex> benn<ex>acht</ex>ain acu, &ampersir; teit g&oacute; a aras <lb n="3203">fesin. <frn lang="la">Et</frn> cuiris <ps><fn>Ciar</fn></ps>
a <pn type="kingdom">Ciarr<ex>aig</ex>i Cuir<ex>cech</ex></pn>, <ex>con</ex>adh uadh ro
sloinn<ex>ed</ex>. <frn lang="la">Et</frn> dlig<ex>id</ex> <lb n="3204"><ps><fn>F<ex>innchua</ex></fn></ps> gacha blia<ex>dne</ex> <num value="30">.xxx.</num> torc o <pn type="kingdom">Ciarr<ex>aig</ex>i
Cuir<ex>cech</ex></pn>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="3205">TEACAIT iar sin re linn
<ps><fn>F<ex>innchua</ex></fn></ps> <on type="dynasty">Clanna Neill in
tuaiscirt</on> do ghabail <lb n="3206"><term type="kingship">righi</term> <pn type="province">Mum<ex>an</ex></pn>, uair
at-cualat<ex>ar</ex> in t&iacute;r ina folmaisi &ampersir; <pn type="region">L<ex>et</ex>h Mogha</pn> 'ar bh-fag<ex>ail</ex> leoin <lb n="3207">ima
<term type="king">righuibh</term> &ampersir; ima codhn<ex>a</ex>c<ex>h</ex>uibh,
&ampersir; gan <term type="king">r&iacute;gh</term> diles
orra. Gabhait iarum <lb n="3208"><term type="fortress">longp<ex>or</ex>t</term> oc <pn type="lake">Loch
Sighleann</pn> i n-<pn>Gurt Cl<ex>ainn</ex>i Neill</pn> an&iacute;u,
&ampersir; n&iacute;r' bac<ex>a</ex>d dibh, <lb n="3209">uair n&iacute;r' bhe
<term type="overking">airdr&iacute;</term> f<ex>or</ex> <pn type="province">Mum<ex>ain</ex></pn> in tan-sin acht comard <term type="sub-king">oirr<ex>ig</ex></term>. Do-cuad<ex>ur</ex> <lb n="3210">immorro <on type="people/dynasty">Muimn<ex>ig</ex></on> a muinighin a <term type="saint">noem</term> um cosc<ex>ur</ex> <on type="people/dynasty">Cl<ex>ainn</ex>i Neill</on> do breith, <lb n="3211">uair ni rabhat<ex>ur</ex> cuing<ex>i</ex>d chatha acu 'na <ex>n</ex>-ag<ex>aid</ex>. Do-
bh&iacute; tra <term type="king's son">mac r&iacute;gh</term> acu <lb n="3212">in tan-sin .i. <ps><fn>Scannal</fn></ps> mac <term type="king">r&iacute;gh</term> <pn type="kingdom">Ua
Cairbre</pn>. Erlamh airmhitn<ex>e</ex>c<ex>h</ex> do shil <lb n="3213"><ps><fn>Eog<ex>ain</ex></fn></ps> esein, &ampersir; adubairt gu
ticfadh <num value="7">moirsheis<ex>er</ex></num> <term type="saint">naem</term> do cur in chatha acht <lb n="3214">gu m-beth
<num value="1">aen</num>-laech do <on type="dynasty">Clannaibh
Eog<ex>ain</ex></on> roime do <term type="king's son">mac r&iacute;gh</term>
<ex>no</ex> <term type="materies regis">rigdamna</term>.  <lb n="3215">At-cuas d' <on type="people/dynasty">f<ex>er</ex>uibh Mum<ex>an</ex></on>
cu raibhi f<ex>er</ex> calma don <pn type="province">Mum<ex>ain</ex></pn>
.i. <ps><fn>Cairbre Crom</fn></ps> <lb n="3216">mac <ps><fn>Crimhthain
t-Srei<add>b</add></fn></ps> meic
<ps><fn>Ech<ex>ach</ex></fn></ps> meic <ps><fn>Aeng<ex>us</ex>a</fn></ps> meic
<ps><fn>Nat Fraeich</fn></ps>, &ampersir; fa <lb n="3217">mac <term type="king">righ</term> &ampersir; <term type="queen">righna</term>,
&ampersir; fa h-<term type="materies regis">adhb<ex>ur</ex> righ</term> acht
gu righdais tuatha &ampersir; <term type="kindred">fine</term>
&eacute;, &ampersir; <lb n="3218">ro h-inniseadh doibh-sium a bheith
ac seilg a n-droibheluibh &ampersir; a b-fasaighibh &ampersir; <lb n="3219">a <corr sic="bhfeguibh">bh-fheduibh</corr> .i. ar mhucaibh
<add place="interlined">&ampersir;


aigib</add>, &ampersir; lot<ex>ur</ex> fesa uathaibh ara chenn, <lb n="3220">&ampersir; adubratar fris no bherdais <term type="kingship">righi</term> d&oacute; ar tia<ex>cht</ex>ain a cenn chat<ex>h</ex>a
leo.  <lb n="3221">At-b<ex>er</ex>t-sum friu n&aacute; raghadh no gu tis<ex>ed</ex>
in cathaighi calma bai i <pn type="province">Mum<ex>ain</ex></pn> <lb n="3222">lais, .i. <ps><fn>Finnch<ex>ua</ex></fn></ps> <pn type="mountain">Sl<ex>&eacute;b</ex>i Cua</pn>. B<ex>er</ex>ar a fhis sin dona <term type="saint">naemaibh</term> &uacute;t, &ampersir; tecait <lb n="3223">sein ar ceann <ps><fn>F<ex>innchua</ex></fn></ps> gu <term type="nobles">maithibh</term> <pn type="province">M<ex>u</ex>man</pn> leo da
breith don chath.  <lb n="3224"><q>Caidhi</q>, ol
<ps><fn>F<ex>innchua</ex></fn></ps>, <q>in lucht ros- gabh do l&aacute;imh in
cath. N&iacute; nert leo itir <lb n="3225">cu raibhais-si ica
thab<ex>air</ex>t leo aroen fria <ps><fn>Scannal</fn></ps>. <corr sic="Dor&uacute;menarsa">Do-rum<ex>&eacute;n</ex>ar- sa</corr> ris</q>, ol<lb n="3226">
<ps><fn>F<ex>innchua</ex></fn></ps>, <q>gidh leasc leam</q>;<mls n="72ra" unit="folio">

<frn lang="la">et</frn> tainic leo cu riachtatar <pn type="lake">Loch<lb n="3227">
Sil<ex>enn</ex></pn> gu <term type="assembly">comthinol</term>
<pn type="province">Mum<ex>an</ex></pn>. <frn lang="la">Et</frn> do-ria<ex>c</ex>ht
<ps><fn>Cairbre Crom</fn></ps> chuca <ex>con</ex>a <lb n="3228">shochr<ex>ai</ex>te
amail ro gheall in tan ad-cual<ex>a</ex> <ps><fn>Finnch<ex>ua</ex></fn></ps> do
te<ex>cht</ex> ann, <frn lang="la">et</frn> ad- conncat<ex>ur</ex> <lb n="3229"><on type="people/dynasty">Cl<ex>ann</ex>a Neill</on> uatha ag eirghi gu moch isin
matain ina <term type="fortress">longport</term> ina <lb n="3230">m-broin adhbhail ildathaigh. Locuid <on type="people/dynasty">fir Mhum<ex>an</ex></on> in cath re gr&aacute;in <on type="people/dynasty">Cl<ex>ainn</ex>i <lb n="3231">N&eacute;ill</on>
&ampersir; ar imut a laech &ampersir; a trealaim, acht
<ps><fn>F<ex>innchua</ex></fn></ps> a aenar. <frn lang="la">Et</frn>
comairlig<ex>e</ex>d <note resp="EBJ">Lineation jumps from 3231 to 3242. Ten
empty line-breaks have been inserted.</note> <lb n="3232"> <lb n="3233"> <lb n="3234"> <lb n="3235"> <lb n="3236"> <lb n="3237"> <lb n="3238"> <lb n="3239"> <lb n="3240"> <lb n="3241"><pb n="97">
 <lb n="3242"><ps><fn>F<ex>innchua</ex></fn></ps> <on type="people/dynasty">Fir Mhum<ex>an</ex></on>, &ampersir; adubairt n<ex>a</ex>c<ex>h</ex>
leicfithe baile dia b-f<ex>er</ex>unn doibh <lb n="3243">dam<ex>a</ex>d loc<ex>a</ex>d
leo. Do-raidhs<ex>e</ex>t <on type="people/dynasty">Fir Mum<ex>an</ex></on>:
<q>Atait <on type="people/dynasty">Cl<ex>ann</ex>a N<ex>&eacute;ill</ex></on> ar
<num value="3">tri</num> <lb n="3244">coiml&iacute;n-ne</q>. AS-p<ex>er</ex>t
<ps><fn>F<ex>innchua</ex></fn></ps> <corr sic="animarcraigh doshlaighi">a
n-imarcraidh do shlaidhi</corr> comtis coimlina, <lb n="3245"><frn lang="la">et</frn>o ro bheitis coimhl&iacute;n cach do mharbhadh a
fhir chomhl<ex>ainn</ex> iar sin. Cidh tra, <lb n="3246">ro gress &ampersir;
ro n<ex>er</ex>t <ps><fn>F<ex>innchua</ex></fn></ps> &ampersir; <ps><fn>Cairbri
Crom</fn></ps> <on type="people/dynasty">fir Mhum<ex>an</ex></on> 'cum an
chatha, &aacute;ir <lb n="3247">ni raibhe <ps><fn>Cairpre</fn></ps>
ara imghab<ex>&aacute;il</ex>. Ro aemsat <on type="people/dynasty">fir
Mumh<ex>an</ex></on> in cath tria naire <lb n="3248">&ampersir; tria
n<ex>er</ex>tadh <ps><fn>F<ex>innchua</ex></fn></ps> &ampersir;
<ps><fn>Cairbri</fn></ps>. IS ann sin ro choraighset <on type="people/dynasty">Cl<ex>ann</ex>a Neill</on> <lb n="3249">iat fein 'cum
an chatha, &ampersir; tancatar a n-dail <on type="people/dynasty">fher
Mum<ex>an</ex></on> cu dian &ampersir; cu das<ex>acht</ex>ach <lb n="3250">.i. doiri
dia n-armaibh uasa cennuibh &ampersir; leibheann da sciathaibh <lb n="3251">'na timceall. Eirghit <on type="people/dynasty">Muimn<ex>ig</ex></on> 'na n-ag<ex>aid</ex> iarum &ampersir; a
<term type="saint">naeim</term> leo, <frn lang="la">et</frn> g<ex>er</ex>'
s<ex>a</ex>t <lb n="3252">liu do <on type="people/dynasty">Cl<ex>annai</ex>b
N<ex>&eacute;ill</ex></on> ro sraein<ex>ed</ex>h in cath forra a nertuibh <term type="saint">naemh</term> &ampersir; curadh, &ampersir; <lb n="3253">leantar in maidm, &ampersir; dichenntar m&oacute;ran dibh,
&ampersir; tinoilt<ex>er</ex> a cind a n-aen-inadh, <lb n="3254">&ampersir;
do-b<ex>er</ex>ur i l-<pn type="lake">Loch Sil<ex>enn</ex></pn> frisa n-ab<ex>ar</ex> <pn type="lake">Loch Cenn</pn> an&iacute;u. <frn lang="la">Et</frn>
righthar <lb n="3255"><ps><fn>Cairbri Crom</fn></ps> mac
<ps><fn>Crimhthain</fn></ps> f<ex>or</ex> <pn type="province">Mhum<ex>ain</ex></pn>. <frn lang="la">Et</frn> aitchidh
<ps><fn>F<ex>innchua</ex></fn></ps> Dia <lb n="3256">um deilbh mhaith do
thab<ex>air</ex>t fair, uair ba scairb<ex>ig</ex>hi a dhenamh, &ampersir; fuair <lb n="3257"><ps><fn>F<ex>innchua</ex></fn></ps> &oacute; Dhia a rogha dealbha
dh&oacute;, <ex>cona</ex>d <ps><fn>Cairp<ex>re</ex> Caemh</fn></ps> at-b<ex>er</ex>thea
fris <lb n="3258">iar sin iar n-aithearr<ex>a</ex>c<ex>h</ex> crotha &ampersir;
d<ex>a</ex>tha. A <pn type="church">Cill Crom-ghlaise</pn> ro h-ail<ex>ed</ex> in<lb n="3259">
<ps><fn>Cairp<ex>re</ex></fn></ps> sin ac <ps><fn>Sceallan
Chael</fn></ps>, con<ex>a</ex>d de ro lean <ps><fn>Cairp<ex>re</ex> Crom</fn></ps>
dhe, amail <lb n="3260">as-bert:

<text type="poem">
<body>
<lg n="1" type="verse">
<lb n="3261">
<l>Fa direch o
chinn go bonn</l>
<lb n="3262">
<l>ge at-b<ex>er</ex>tea fris <ps><fn>Cairp<ex>re</ex>
Crom</fn></ps>:</l>
<lb n="3263">
<l>as de run-geibh ainm re ais</l>
<lb n="3264">
<l>ara altramh a <pn type="church">Cromglais</pn>.</l>
</lg>
</body>
</text><lb n="3265">
Beannachaidh <ps><fn>F<ex>innchua</ex></fn></ps> <on type="people/dynasty">fir Mhum<ex>an</ex></on> &ampersir; <term type="king of Cashel">r&iacute; Caisil</term> annsin .i. <ps><fn>Cairbre</fn></ps><mls n="72rb" unit="folio"><lb n="3266">
<ex>con</ex>a shil, &ampersir; do-rinne in <term type="king">r&iacute;</term> cad<ex>a</ex>c<ex>h</ex> fria
<ps><fn>F<ex>innchua</ex></fn></ps> do fein &ampersir; da shil, &ampersir;<lb n="3267">
sraein<ex>ed</ex> catha ria <on type="dynasty">Cl<ex>ainn</ex>
Cairpre</on> in tan do-bertais a n-ainm Dhe &ampersir;
<ps><fn>F<ex>innchua</ex></fn></ps>, <lb n="3268"><ex>no</ex> minn dia mhinnuibh oca
ag dul a n-deab<ex>aid</ex>h, &ampersir; bhidh leo a buaidh; <frn lang="la">et</frn> <lb n="3269">geallais <ps><fn>F<ex>innchua</ex></fn></ps>
n<ex>a</ex>c<ex>h</ex> cuirfedh cath o sin amach. Cinnit <on type="people/dynasty">Muimnigh</on> ima <lb n="3270"><term type="king">r&iacute;gh</term> cana <ps><fn>F<ex>innchua</ex></fn></ps>
f<ex>or</ex>ru .i. in <num value="100">cet</num> laegh &ampersir; in <num value="100">c<ex>&eacute;t</ex></num> uan &ampersir; in <num value="100">c<ex>&eacute;t</ex></num> arc d' <ps><fn>Finnch<ex>ua</ex></fn></ps> <lb n="3271">&ampersir; d' fir a in<ex>aid</ex>h o <on type="people/dynasty">f<ex>er</ex>uib Mum<ex>an</ex></on>, &ampersir; coimhet a
inaidh ar <on type="dynasty">Clannaibh Cairp<ex>ri</ex></on> <lb n="3272">do
g<ex>re</ex>s. <frn lang="la">Et</frn> almsa as cech sroin o <pn type="kingdom">F<ex>er</ex>uib Muighi</pn> d' fir a inaidh, &ampersir; a
<corr sic="ghuighi">ghuidhi-</corr>sium <lb n="3273">dhoib-sium ind am
eicne, &ampersir; <corr sic="guighfed">guidhf<ex>e</ex>d</corr>-sium Dia um
shlicht <ps><fn>Coirp<ex>ri</ex></fn></ps> &ampersir; <lb n="3274"><ps><fn>Chathail</fn></ps> d' foirithin iar bh-fir.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="3275">TEIT <ps><fn>F<ex>innchua</ex></fn></ps> iar sin dia
mhennat fesin; &ampersir; teitt iar sin do <pn type="city">Roim</pn>,
uair rob <lb n="3276">aithr<ex>e</ex>c<ex>h</ex> leis na catha do-chuir &ampersir;
na gnimha do-roine ar connailbhe &ampersir; ar <lb n="3277">bhaidh
brathairsi. Ocus ro chan na runna-so sis:<pb n="98">
<note resp="EBJ">Lineation error, line 3277 duplicated. The duplicate is
here rendered 3277a.</note>
 <text type="poem">
<body>
<lg n="1" type="verse">
<lb n="3277a">
<l><num value="7">SEACHT</num> catha ro chuires-sa,</l>
<lb n="3278">
<l>as me <ps><fn>F<ex>innchua</ex></fn></ps> cin meabhuil,</l>
<lb n="3279">
<l>o chath <pn type="fortress">Duine Dubhchomair</pn></l>
<lb n="3280">
<l>gu cath <pn>Finntraicht Cinn Maghair</pn>.</l>
</lg>
<lg n="2" type="verse">
<lb n="3281">
<l>Cath i <pn type="royal site">Temhr<ex>aig</ex></pn> thuc<ex>us</ex>-sa,</l>
<lb n="3282">
<l>cath i <pn type="province">Laign<ex>ib</ex></pn> lem crabh<ex>ad</ex>,</l>
<lb n="3283">
<l>cath a
<pn type="province">Mum<ex>ain</ex></pn> mhedhonaigh</l>
<lb n="3284">
<l>do-rad<ex>us</ex> h-e cen gabhadh.</l>
</lg>
<lg n="3" type="verse">
<lb n="3285">
<l>Cath <pn type="lake">Locha Cenn</pn>
comramh<ex>ach</ex></l>
<lb n="3286">
<l>ar <on type="people/dynasty">Clannuibh
Neill</on> cin mheab- hail,</l>
<lb n="3287">
<l>cath <pn type="royal site">Cruachna Ai</pn> ollbladh<ex>ach</ex></l>
<lb n="3288">
<l>as romam-sa <corr sic="romheabaidh">ro mheam<ex>aidh</ex></corr>.</l>
</lg>
<lg n="4" type="verse">
<lb n="3289">
<l>Mu thachar fria <on type="people/dynasty">Muimhn<ex>e</ex>c<ex>haib</ex></on></l>
<lb n="3290">
<l>le mac
<ps><fn>Aedha</fn></ps> lem fhertuibh,</l>
<lb n="3291">
<l>mu chatha re
cuimn<ex>e</ex>c<ex>haib</ex></l>
<lb n="3292">
<l>coir a n-airimh 'na <num value="7">sechtuibh</num>.</l>
</lg>
<lg n="5" type="verse">
<lb n="3293">
<l>Co <pn type="city">Roim Letha</pn> mh'
<term type="pilgrimage">ailithre</term></l>
<lb n="3294">
<l>f<ex>or</ex> slig<ex>id</ex>
<ps><fn>Poil</fn></ps> is <ps><fn>P<ex>etair</ex></fn></ps>,</l>
<lb n="3295">
<l>i mainistir <ps><fn>Bronaidi</fn></ps> <add place="bottom">.i. <ps><fn>Buidi</fn></ps> meic
<ps><fn>Bronaigh</fn></ps></add></l>
<lb n="3296">
<l>rom-airm<ex>i</ex>dt<ex>er</ex> 'na
<num value="7">sectaibh</num>.</l>
</lg>
</body>
</text><lb n="3297">
<ex>Con</ex>adh iat-sin gnimhradha &ampersir; geinem<ex>ain</ex>
<ps><fn>F<ex>innchua</ex></fn></ps> &ampersir; a chatha &ampersir; a conghala<lb n="3298">
&ampersir; a thur<ex>us</ex>a o do-labuir a m-broinn a <term type="mother">mh<ex>&aacute;tha</ex>r</term> no gu n-dech<ex>aid</ex> do <pn type="city">Roim <lb n="3299">Letha</pn>, cu raibhi fria re
m-blia<ex>dne</ex> innti oc aithrighi, amail ro scribh fesin i <lb n="3300">Leabhur <pn type="monastery">Mainistreach Baidhi Meic
Bron<ex>aig</ex></pn>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="3301"><note type="colophon"><ps><rn type="friar">In
brath<ex>air</ex></rn> <sn>O Buag<ex>a</ex>c<ex>h</ex>ain</sn></ps> ro scribh an B<ex>et</ex>ha-so
as <add resp="WS">in</add> l<ex>eabhur</ex> <pn type="monastery">Main<ex>es</ex><ex>t</ex>r<ex>e</ex>c<ex>h</ex> <lb n="3302">B<ex>aidhi</ex></pn></note>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p><lb n="3303"><add place="bottom"><frn lang="la">Finit</frn> re <ps><fn>Fionnchua</fn></ps></add>.</p>
</div2>
</div1>
<pb n="99">
<mls n="72va" unit="folio">
<div1 n="7" type="life">
<lb n="3304">
<head>Betha <ps><fn>Brenainn</fn></ps> meic
<ps><fn>Fhinnl<ex>ogh</ex>a</fn></ps></head>
<div2 type="paragraph">
<p><lb n="3305"><frn lang="la"><cit>
<qt>BEATUS UIR QUI TIMET DOMINUM, IN
MANDATIS EIUS uolet nimis</qt>
<bibl>Ps. 111:1</bibl>
</cit></frn>.  <lb n="3306">IS fechtn<ex>a</ex>c<ex>h</ex> &ampersir; as fir&eacute;n foirbhthe in fer
f<ex>or</ex>sa m-bi ecla &ampersir; imuam<ex>on</ex> an <lb n="3307">Coimd<ex>ed</ex>
cum<ex>acht</ex>aigh &ampersir; accobhras co d<ex>er</ex>mhair timna &ampersir;
f<ex>or</ex>ceatal De do <lb n="3308">comall<ex>ad</ex>, amail luaitt<ex>er</ex> i canoin
petarlaice &ampersir; nu- fhiad<ex>niss</ex>i in t-aithi<ex>ns</ex>e-so.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="3309">Sochaidhi tra do uasal-<term type="father">aithribh</term> &ampersir; d' <term type="prophet">faidibh</term> &ampersir; d' <term type="apostle">aps<add source="BN" resp="WS">t</add>al<ex>aib</ex></term>
&ampersir; do <lb n="3310"><term type="disciple">deiscipl<ex>aib</ex></term>
in Choimdh<ex>ed</ex>h, frisi n-debhradh i pet<ex>ar</ex>l<ex>aic</ex> &ampersir; i
nui-fhiad<ex>niss</ex>i <lb n="3311">in t-aitheasc-sa .i. a bheith
fechtn<ex>a</ex>c<ex>h</ex> firen f<ex>or</ex>bhthe f<ex>or</ex>asta ar accob<ex>or</ex> &ampersir; ar<lb n="3312">
ailgi<ex>us</ex> leo na timna &ampersir; in f<ex>or</ex>cetuil diadha
do com- hall<ex>ad</ex>, &ampersir; ar imecla in <lb n="3313">Coimd<ex>edh</ex> co
foirbhthe 'na cridibh &ampersir; 'na m<ex>en</ex>mannaibh cen scrutain aili
acht <lb n="3314">m<ex>a</ex>d sin. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="3315">A <num value="1">oen</num> iarum don luct-sin
in nui- fhiad<ex>niss</ex>i, <lb n="3316">int&iacute; <corr sic="dia ata">diata</corr> lith &ampersir; f<ex>or</ex>aithmet ind ecmong na ree-sea
&ampersir; na h-aims<ex>ir</ex>i .i.  <lb n="3317">h-i <date value="05.26">.uii. kl. Iuin</date> .i. <ps><fn>Brenainn</fn></ps> mac
<ps><fn>Finnlogha</fn></ps> do shlicht <ps><fn>Ceir</fn></ps> meic
<ps><fn>Fhergh<ex>us</ex>a</fn></ps>.  <lb n="3318">Ceann creitme &ampersir;
crabhaidh ermhoir in dom<ex>uin</ex> uili inti <ps><rn type="saint">noem</rn>
<fn>Brenainn</fn></ps> .i.  <lb n="3319">amail
<ps><fn>Abraham</fn></ps> n-iris<ex>e</ex>c<ex>h</ex>. <term type="psalmist">Sailmchetl<ex>aid</ex></term> primh-fhathacdai amail
<ps><fn>Daibith</fn></ps> mac <lb n="3320"><ps><fn>Iese</fn></ps>. <term type="sage"><ex>Ec</ex>n<ex>aid</ex></term>
derrscaight<ex>e</ex>c<ex>h</ex> amail <ps><fn>Shol<ex>main</ex></fn></ps> mac n-
<ps><fn>D<ex>aibi</ex>d</fn></ps>. <term type="law-giver">Re<ex>cht</ex>aidhi</term><lb n="3321">
amail <ps><fn>Mhoysi</fn></ps> mac
<ps><fn>Amhra</fn></ps>. Tintodhach tidhnaict<ex>e</ex>c<ex>h</ex> amail <ps><fn><reg>Hieronymus Cirine</reg></fn> <rn type="prophet">f&aacute;idh</rn></ps>.<lb n="3322">
Intliuchtach amhra amail <ps><fn>Aguistin</fn></ps>. Mor-
leighnidh primh-coitcheann amail <lb n="3323"><ps><fn>Origin</fn></ps>. Ogh amail <ps><fn>Eoin</fn></ps>
<corr sic="bru.dalta">bruinne-dalta</corr> in Coimdh<ex>ed</ex>. <term type="evangelist">Soiscel<ex>aigthe</ex></term> amail <lb n="3324"><ps><fn>Matha</fn></ps>. Foircetl<ex>aid</ex> amail
<ps><fn>Pol</fn></ps>.  <lb n="3325"><add source="BN" resp="WS">Cend</add> <term type="hermit">dithreabhuch</term> amail
<ps><fn>Eoin Baitsi</fn></ps>. <term type="commentator">Trachtaire</term> amail <ps><fn>G<ex>ri</ex>g<ex>oir</ex>
Roma</fn></ps>.  <lb n="3326">Techtaire treab<ex>ar</ex> mara &ampersir; tire
amail <ps><fn>Noei</fn></ps> mac <ps><fn>Laim<ex>ech</ex></fn></ps>. Uair
amail <lb n="3327">ro thocaibh <ps><fn>Naei</fn></ps> in n-airc uas
tonnghor na dil<ex>enn</ex> ind airdi, as amlaid sin <lb n="3328">toiceb<ex>us</ex>
<ps><fn>Bren<ex>ainn</ex></fn></ps> a <term type="monk">mhancha</term>
&ampersir; a mhuinnt<ex>er</ex>a<mls n="72vb" unit="folio">

a n-airdi &uacute;as <lb n="3329">tein<ex>id</ex> bhr&aacute;tha, cuna ria
d&eacute; na ceo na crithir iat tre cumh<ex>acht</ex>aibh &ampersir; <lb n="3330">caen-crab<ex>ud</ex> <ps><fn>Bren<ex>ainn</ex></fn></ps> meic
<ps><fn>Finnlogha</fn></ps>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="3331">A n-aims<ex>ir</ex> immorro
<ps><fn>Aeng<ex>us</ex>a</fn></ps> meic <ps><fn>Nat Fraeich</fn></ps> <term type="king">righ</term> <pn type="province">Mum<ex>an</ex></pn>, is ann <lb n="3332">ro genair int&iacute; <ps><rn type="saint">noemh</rn>
<fn>Bren<ex>ainn</ex></fn></ps>. Do <on type="people/dynasty"><corr sic="chiarraidi">Chiarraigi</corr> Luacra</on> dh&oacute; .i. do <on type="people/dynasty">Alltraigi <lb n="3333">Caille</on>
do-shainnr<ex>ed</ex>. </p>
</div2>
<pb n="100">
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="3334">B&aacute; fer saer socheneoil
craibhd<ex>e</ex>c<ex>h</ex> iris<ex>e</ex>c<ex>h</ex> a <term type="father">athair</term> in
meic-sin .i.  <lb n="3335"><ps><fn>Findlogh</fn></ps>. IS amhlaid
bat<ex>ur</ex> in lanamhain sin, i smact &ampersir; i coibl<ex>ig</ex>i <lb n="3336">dlighthigh fo riag<ex>ail</ex> <ps><rn type="bishop">esp<ex>uic</ex></rn>
<fn>Eirc</fn></ps>. At-connaic <term type="mother">m<ex>&aacute;thai</ex>r</term> <ps><fn>Bren<ex>ainn</ex></fn></ps>
aisl<ex>ing</ex>i <lb n="3337">resiu ro genair <ps><fn>Bre<ex>nainn</ex></fn></ps>
.i. lan a h-ochta dh' &oacute;r glan do bh<ex>eit</ex>h aice &ampersir; a
ciche <lb n="3338">do taitnemh amail t-sne<ex>ch</ex>ta. IAr n-indisi na
h-aisl<ex>ing</ex>i d' <ps><rn type="bishop">esp<ex>oc</ex></rn> <fn>Eirc</fn></ps>
adubairt <lb n="3339">gu n-geinf<ex>et</ex>h uaithi gein chumh<ex>acht</ex>ach bhudh
l&aacute;n do rath in Sp<ex>ir</ex>ta N&oacute;<ex>emh</ex> <lb n="3340">.i. <ps><fn>Bren<ex>ainn</ex></fn></ps>.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="3341">ARAILI fer saidhbhir bai i n-aitreibh co fada
<corr sic="oc">&oacute;</corr> taigh <ps><fn>Finnl<ex>ogh</ex>a</fn></ps>,
<ps><fn>Airdi</fn></ps> <lb n="3342">mac <ps><fn>Fidh<ex>aig</ex></fn></ps> a
ainm. Tainic primh-<term type="prophet">fhaidh</term> na h-<pn type="country:Ireland">Eir<ex>enn</ex></pn> in tan-sin co tech <lb n="3343"><ps><fn>Airrdhe</fn></ps> meic <ps><fn>Fidh<ex>aig</ex></fn></ps>
.i. <ps><fn>Beg</fn></ps> mac <ps><fn>D&eacute;</fn></ps>. Ro
fiafraigh <ps><fn>Airrdhe</fn></ps> do <lb n="3344"><ps><fn>Bec</fn></ps>: <q>Cid ni is nesa d&uacute;n
innosa</q>? Adubairt <ps><fn>Bec</fn></ps>: <q>Geinfidh do <term type="king">r&iacute;</term> dilis <lb n="3345">dingbhala fein eadrat
&ampersir; muir inocht, &ampersir; bidh sochaidhi do <term type="king">r&iacute;ghaibh</term> &ampersir; do <lb n="3346"><term type="overking">ruir<ex>e</ex>c<ex>h</ex>aibh</term> aidheor<ex>us</ex> he, &ampersir;
ber<ex>us</ex> leis docum nime.</q> ISinn <corr sic="aghaiahsin">adh<ex>aig</ex>h-
sin</corr> <lb n="3347">gene <ps><fn>Bre<ex>nainn</ex></fn></ps> rucs<ex>a</ex>t
<num value="30"><ex>tricha</ex></num> b&oacute; <num value="30"><ex>tricha</ex></num> laegh ag <ps><fn>Airrdhe</fn></ps> mac
<ps><fn>Fidh<ex>aig</ex></fn></ps>.  <lb n="3348">IAr sin ro &eacute;irig
<add source="BN" resp="WS">co mo<ex>ch</ex> arnabarach</add>
<ps><fn>Airdhi</fn></ps>, &ampersir; boi oc iar<ex>rad</ex> in <lb n="3349">toighi a ruc<ex>a</ex>d in mac beag, &ampersir; fuair tech
<ps><fn>Findl<ex>ogh</ex>a</fn></ps>, &ampersir; in naidhiu ann, &ampersir;<lb n="3350">
ro shlecht co duthr<ex>acht</ex>ach 'na fhiadhn<ex>us</ex>i, &ampersir;
ros- edbair in <num value="30"><ex>tricha</ex></num> loilg<ex>e</ex>c<ex>h</ex> <ex>con</ex>a <lb n="3351">laeghaibh dh&oacute;, <frn lang="la">et</frn> ba si-sin
ced-almsa <ps><fn>Bre<ex>nainn</ex></fn></ps>. Ro gabh iar sin an <term type="hospitaller">brug<ex>aid</ex></term> <lb n="3352">in mac ana laim,
&ampersir; adubairt: <q>Bidh <term type="fosterling">dalta</term>
dam-sa in mac-so tre bithu na <lb n="3353">beth<ex>ad</ex></q>, ol se.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="3354">A <corr sic="agaid">n-ad<ex>aig</ex></corr> immorro
ghene <ps><fn>Bre<ex>nainn</ex></fn></ps> ad-connaic <ps><rn type="bishop">esp<ex>oc</ex></rn> <fn>Eirc</fn></ps> <pn type="folkname">Alltraigi <lb n="3355">Cailli</pn> fo <num value="1">aen</num>-lasair d<ex>er</ex>mhair amail na aices riamh roime,
&ampersir; timt<ex>ir</ex>e<ex>cht</ex> examuil <lb n="3356">na n-<term type="angel">aingiul</term> i n-ed<ex>aig</ex>hibh glegheala imon t&iacute;r
immacuairt. Eirghi<ex>us</ex> <ps><rn type="bishop">esp<ex>oc</ex></rn> <lb n="3357"><fn>Eirc</fn></ps> gu moch <corr sic="arabarach">aramharach</corr>, &ampersir; tainic gu tech
<ps><fn>Finnlogha</fn></ps>, &ampersir; ro ghabh in mac ina <lb n="3358">laim, &ampersir; adubhairt fris:<mls n="73ra" unit="folio">

<q>A dhuine Dh&eacute;</q> .i. duine fhoigen<ex>us</ex> do <lb n="3359">Dhia,
<q>gabh mhisi cucat amail <term type="monk">mhanach</term> n-dili<ex>us</ex>;
<frn lang="la">et</frn> cidh soch<ex>aid</ex>i is forbhfhaeil<ex>id</ex> <lb n="3360">friat ghein as f<ex>or</ex>bhfail<ex>id</ex> mu cridi-si &ampersir; mh'
ainim</q>, ol <ps><rn type="bishop">esp<ex>oc</ex></rn>
<fn>Eirc</fn></ps>. Iar sin <lb n="3361">ro shlecht 'na fhiadhn<ex>us</ex>i
&ampersir; roch&iacute; co d<ex>er</ex>mhair i comurtha fhaeilti, &ampersir;
ron-baist <lb n="3362">iar sin, &ampersir; tug<ex>a</ex>d <ps><fn type="hypocorism">Mo Bh&iacute;</fn></ps> fair mar ainm art<ex>us</ex> o a
<corr sic="thustighibh">th<ex>us</ex>tidhibh</corr>. <addSpan source="BN" resp="WS" to="LB3366"><frn lang="la">ut dixit <term type="poet">poeta:</term></frn>

<text type="poem">
<body>
<lg n="1" type="verse">
<lb n="3363">
<l><ps><fn type="hypocorism">Mo Bhi</fn></ps> a ainm-sium ar tus</l>
<lb n="3364">
<l>o <corr sic="thustighibh">thustidhib</corr>, caomh a rus:</l>
<lb n="3365">
<l>macaom sl<ex>uagh</ex>ach, sirthech, seng,</l>
<lb n="3366">
<l>ba
cob<ex>ai</ex>r d' <on type="people:Irish">Feraib Erenn</on>.<anchor id="LB3366"></l>
</lg>
</body>
</text><lb n="3367">
IAr sin ro fherastar broen find .i. ciabhor fhinn, cu ro
l&iacute;n in<pb n="101">
 <lb n="3368"><pn>Fhianann</pn> uili. As de-sin bha
<ps><fn>Broenfinn</fn></ps> a ainm-sium. Finn immorro <lb n="3369">do-radh fris, ar ba find o churp &ampersir; o anmain: <addSpan source="BN" resp="WS" to="LB3373"><frn lang="la">ut dixit:</frn>

<text type="poem">
<body>
<lg n="1" type="verse">
<lb n="3370">
<l><ps><fn>Braonfind</fn></ps> a ainm-sium iar sin</l>
<lb n="3371">
<l>o c<ex>u</ex>rp ocus o anmain</l>
<lb n="3372">
<l>on braon-sin fuair
slain</l>
<lb n="3373">
<l>o <ps><rn type="bishop">epscop</rn>
<fn>Eirc</fn></ps> a <num value="1">aon</num> rain.</l>
</lg>
</body>
</text> <anchor id="LB3373"></p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="3374">IS ann sin ro scennset <num value="3">tri</num>
muilt corcra as in top<ex>ur</ex> <corr sic="fiac">fiacha</corr> bais<ex>tigi</ex><lb n="3375">
<ps><fn>Bre<ex>nainn</ex></fn></ps>. <frn lang="la">ut:</frn>

<addSpan to="LB3379"><text type="poem">
<body>
<lg n="1" type="verse">
<lb n="3376">
<l><num value="3">Tri</num> muilt corc<ex>r</ex>a, suairc in t<ex>r</ex>ed,</l>
<lb n="3377">
<l>fiach<ex>a</ex> baistigh <ps><fn>Bre<ex>nainn</ex></fn></ps> beg,</l>
<lb n="3378">
<l>ro sgeinnset, ba caom an cor,</l>
<lb n="3379">
<l>as in
top<ex>u</ex>r an aonor.</l>
</lg>
</body>
</text><anchor id="LB3379"> </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="3380">Rucs<ex>a</ex>t a mhuinnt<ex>er</ex> leo h-e cu m-boi
bli<ex>adan</ex> occa iar sin <add source="BN" resp="WS">ica altrum.  <lb n="3381">I cind bliadne iar sin</add> ruc <ps><rn type="bishop">esp<ex>oc</ex></rn> <fn>Eirc</fn></ps> lais h-e ar am<ex>us</ex> a
<term type="foster-mother">mhuime</term> fein
.i. <ps><fn>&Iacute;ta</fn></ps>, &ampersir; <lb n="3382">bai <num value="5"><ex>coic</ex></num> blia<ex>dne</ex> oc <ps><fn>&Iacute;tta</fn></ps>,
<frn lang="la">et</frn> t<ex>u</ex>c in <term type="nun">chaill<ex>e</ex>c<ex>h</ex></term>
gradh <add source="BN" resp="WS">n</add>- d<ex>er</ex>mair dou, &aacute;ir
it-ceth <lb n="3383">timt<ex>ir</ex>e<ex>cht</ex> na n-<term type="angel">ai<ex>n</ex>g<ex>el</ex></term> h-uasa &ampersir; rath in Sp<ex>irt</ex>u
N<ex>&oacute;im</ex> fair co foll<ex>us</ex>, <frn lang="la">et</frn> <lb n="3384">no bhith <ps><fn>Bre<ex>nainn</ex></fn></ps>, oc sir-ghaire frisin
<term type="nun">caill<ex>ig</ex></term> cech tan at-c&iacute;dh
h-&iacute;. ARAILI <lb n="3385">la ro fhiar<ex>faig</ex>
<ps><fn>Ita</fn></ps> dhe: <q>Cidh do- gn&iacute; faeilti dhuit, a
naeidhi<add source="BN" resp="WS">u</add> <lb n="3386">noemh</q>? ol
si. <q>T<ex>us</ex>a</q>, ol se, <q>at-c&iacute;m oc labra frim choidhchi
&ampersir; ogha imdha <lb n="3387">ele amail t<ex>us</ex>a, &ampersir; siat
acum comhaltram as ce<ex>c</ex>h la&iacute;mh diach&eacute;le</q>.  <lb n="3388"><term type="angel">Aingil</term> immorro bat<ex>ar</ex> annsin i n-
dealbhuibh na n-ogh.  <add source="BN" resp="WS"> <text type="poem">
<body>
<lg n="1" type="verse">
<lb n="3389">
<l><term type="angel">Aingil</term> i
n-dealbhaibh &oacute;gh fhind</l>
<lb n="3390">
<l>bad<ex>a</ex>r ic alt<ex>r</ex>am
<ps><fn>Br<ex>enainn</ex></fn></ps>,</l>
<lb n="3391">
<l>as cech laim ina cheile</l>
<lb n="3392">
<l>don naoidhin cin mor-mheile.</l>
</lg>
</body>
</text></add></p></div2>

<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="3393">Iar sin ro legh oc <ps><rn type="bishop">esp<ex>oc</ex></rn> <fn>Eirc</fn></ps> a shalma co g<ex>re</ex>ssach
<add source="BN" resp="WS">i cinn <num value="5">.u.</num>
m-bl<ex>iadne</ex></add>, &ampersir; ba <lb n="3394">fada la
h-<ps><fn>Ita</fn></ps> beith 'na ecmais. Ni rabha immorro b&oacute;
blicht oc <ps><rn type="bishop">esp<ex>oc</ex></rn> <fn>Eirc</fn></ps>, <lb n="3395">&aacute;ir n&iacute; gabhudh almsana <add source="BN" resp="WS">o neoch</add> acht b<ex>e</ex>can o dhainibh riaghalda. Ro
boi-siumh <lb n="3396">tra i n-araile la occ iar<ex>raid</ex> bainne f<ex>or</ex> a
<term type="tutor">aidi</term>. <q>IS tual<ex>aing</ex> Dia &oacute;n, <add source="BN" resp="WS">a <lb n="3397">mic</add></q>! ar <ps><rn type="bishop">esp<ex>oc</ex></rn> <fn>Eirc</fn></ps>. IS iar sin ticedh ind
agh all<ex>aid</ex> cech l&aacute;i do <pn type="mountain">Shleibh <lb n="3398">Luachra</pn> <ex>con</ex>a laegh le, co m-blighthe do-sum h-i,
&ampersir; teighedh a h-oenar isin sl<ex>iab</ex> <lb n="3399">iarna
bleag<ex>onn</ex>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="3400">IS annsin boi <ps><fn>Br&iacute;g</fn></ps>
inna farr<ex>ad</ex>-s<ex>u</ex>m .i. <term type="sister">d<ex>er</ex>bhshiur</term>
dh&oacute;, &ampersir; ba d<ex>er</ex>mhair <lb n="3401">m&eacute;d a grada
lais, &aacute;r ba foll<ex>us</ex> d&oacute; timt<ex>ir</ex>e<ex>cht</ex> na n-<term type="angel">ai<ex>n</ex>g<ex>el</ex></term> fuirre, &ampersir; ro fhegadh <lb n="3402">gn&uacute;is a <term type="tutor">aidi</term> amail ruithen
<add source="BN" resp="WS">n</add>-grene samhr<ex>a</ex>ta. </p>
</div2>
<pb n="102">
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="3403">ARAILI la <corr sic="dochuadh">do-chuaidh</corr> <ps><rn type="bishop">esp<ex>oc</ex></rn>
<fn>Eirc</fn></ps> do proic<ex>ept</ex>. Luid-seom<mls n="73rb" unit="folio"><lb n="3404">
lais isin carput, &ampersir; ba h-aesach <num value="10">deich</num> m-blia<ex>dne</ex> <ps><fn>Bren<ex>ainn</ex></fn></ps> in
tan-sin. Facab<ex>ar</ex>-somh <lb n="3405">a aenar isin charp<ex>ut</ex> iar n-dul
don <term type="cleric">cl<ex>&eacute;re</ex>c<ex>h</ex></term> don
proicept. Suidhi<ex>us</ex> <ps><fn>Bre<ex>nainn</ex></fn></ps> <lb n="3406">isin
carp<ex>ut</ex> &ampersir; se oc gabail a shalm a &aacute;enar. IS annsin
do-riacht <lb n="3407">ingen min <corr sic="macachta" cert="10">macdachta</corr> mong- bhuidhe, do cenel r&iacute;gda, gusan
carp<ex>at</ex> cuici-siumh, <lb n="3408">&ampersir; sillis fair, &ampersir;
feghaidh a ghn&uacute;is aluinn edrocht, &ampersir; fuabrais leim
chuice isin <lb n="3409">carpat fo chedoir &ampersir; a cluiche do
denamh ris. IS ann as- pert fria: <lb n="3410"><q>Imthigh <add source="BN" resp="WS">dod tigh</add> &ampersir; b<ex>eir</ex> mhiscaidh cidh
dod-fucc ille</q>, &ampersir; geibhidh-sium <lb n="3411">ialla in
carp<ex>ai</ex>t, &ampersir; gabhuidh f<ex>or</ex> a <corr sic="sraeidhled">sraeighl<ex>ed</ex></corr> cu cruaidh cu raibhi ic cai
&ampersir; occ <lb n="3412">diucairi, cu ria<ex>c</ex>ht gu h-airm a raibe a
<term type="mother">m<ex>&aacute;thai</ex>r</term> &ampersir; a h-<term type="father">ath<ex>air</ex></term> .i. in <term type="king">r&iacute;</term> &ampersir; in <term type="queen">rigon</term>.  <lb n="3413">IMpoidi<ex>us</ex> iar sin <ps><rn type="bishop">esp<ex>oc</ex></rn> <fn>Eirc</fn></ps>, &ampersir; gabuidh ica
cairiughudh-sum cu g&eacute;r im bual<ex>ad</ex> <lb n="3414">na h-oighi
neimeln<ex>idh</ex>i. <q>Do-gen-sa aithrighi inn</q>, ar
<ps><fn>Bre<ex>nainn</ex></fn></ps>, <q>&ampersir; ab<ex>air</ex>-si h-&iacute;</q>.<lb n="3415">
<q>Tair isin uam<ex>aid</ex>h-sea co m<ex>a</ex>duin</q>, ar <ps><rn type="bishop">esp<ex>oc</ex></rn> <fn>Eirc</fn></ps>, <q>&ampersir; b&iacute;
at aenar innt&iacute; cu <lb n="3416">tor<ex>us</ex>-sa cug<ex>u</ex>t
imar<ex>a</ex>c<ex>h</ex></q>. Suidhis <ps><fn>Bre<ex>nainn</ex></fn></ps> isin uam<ex>aid</ex>h
iarum, &ampersir; gabhais a <lb n="3417">shalma &ampersir; a immna
molta don Coimdh<ex>id</ex> innti. Oirisidh <ps><rn type="bishop">esp<ex>oc</ex></rn> <fn>Eirc</fn></ps> i bh-farr<ex>a</ex>d <lb n="3418">na h-uamadh ic eiste<ex>cht</ex> ra <ps><fn>Bre<ex>nainn</ex></fn></ps> cen
fhis d&oacute;. At-clos tra foghur gotha <lb n="3419"><ps><fn>Bre<ex>nainn</ex></fn></ps> ag gab<ex>&aacute;il</ex> a shalm <num value="1000">m<ex>&iacute;le</ex></num> ceimeann f<ex>or</ex> ce<ex>c</ex>h
l<ex>et</ex>h. Do-cluinti foghur <lb n="3420">gotha <ps><fn>Coluim
C<ex>ille</ex></fn></ps> in comhfhad cetna in tan no bhith ic cantain a shalm
&ampersir; a <lb n="3421">immunn.  <add source="BN" resp="WS"> <text type="poem">
<body>
<lg n="1" type="verse">
<lb n="3422">
<l>Foghar gotha
<ps><fn>Bren<ex>ainn</ex></fn></ps> bhinn</l>
<lb n="3423">
<l>isinn uama 'con
fhiannaind,</l>
<lb n="3424">
<l><num value="1000">mile</num> ceimend in
cech dinn</l>
<lb n="3425">
<l>at-cluintea a ard-guth alainn.</l>
</lg>
</body>
</text> </add><lb n="3426">
IS annsin ad-connuic in <term type="cleric">cl<ex>&eacute;re</ex>c<ex>h</ex></term> <corr sic="buighne">buidhne</corr> <term type="angel">ai<ex>n</ex>g<ex>el</ex></term>
s&uacute;as cu nemh &ampersir; an&uacute;as co <lb n="3427">tal<ex>main</ex>
immon uamh<ex>aid</ex> co m<ex>a</ex>duin. O sin imach immorro n&iacute;r' chumhaing<lb n="3428">
nech gn&uacute;is <ps><fn>Bre<ex>nainn</ex></fn></ps> d'
f<ex>ai</ex>csin ar im<ex>a</ex>d na ruithn<ex>e</ex> n-diadha acht <ps><fn>Finan <lb n="3429">Cam</fn></ps> a aenar, &aacute;ir ba l&aacute;n do rath in
Spir<ex>ta</ex> N<ex>&oacute;im</ex> &eacute;isidhe, <add source="BN" resp="WS">&ampersir; is edh fo-dera do a <lb n="3430">f&aacute;icsin-sium seoch cach, <frn lang="la">ut
dixit</frn>:

<text type="poem">
<body>
<lg n="1" type="verse">
<lb n="3431">
<l>Silledh f<ex>or</ex>
aghaidh m-<ps><fn>Bren<ex>ainn</ex></fn></ps></l>
<lb n="3432">
<l>ni cumgaid nech
a n-<pn type="country:Ireland">Eirind</pn></l>
<lb n="3433">
<l>acht
<ps><fn>F&iacute;nan Cam</fn></ps>, caom an modh,</l>
<lb n="3434">
<l>ar
m<ex>e</ex>t a ratha a aonor.</l>
</lg>
</body>
</text> </add></p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="3435">ARAILE la bat<ex>ar</ex> oc imthe<ex>cht</ex> f<ex>or</ex> an
slig<ex>id</ex> .i. <ps><fn>Bre<ex>nainn</ex></fn></ps> &ampersir; <ps><rn type="bishop">esp<ex>oc</ex></rn> <fn>Eirc</fn></ps>.  <lb n="3436">Do-rala
<num value="1">oen</num> &oacute;clach ina cuide<ex>cht</ex>a f<ex>or</ex> an
slig<ex>id</ex>. Teacmhuidh didiu namhait<pb n="103">
 <lb n="3437">bat<ex>ur</ex> aigi dh&oacute; .i. <num value="7">moirshes<ex>er</ex></num> laech, &ampersir; gabhais ecla mhor in
t-oclach, &ampersir; <lb n="3438">adub<ex>air</ex>t: <q>Muirbhfit sud mhisi
innosa</q>.<mls n="73va" unit="folio">

<q>Eirg bec<add source="BN" resp="WS">an</add> ar <lb n="3439">scath in
chairthi cl<ex>oich</ex>i ucut</q>, ar <ps><fn>Bren<ex>ainn</ex></fn></ps>,
<q>&ampersir; s&iacute;n ara scath
t&uacute;</q>. Do-ghn&iacute;-si<ex>u</ex>m <lb n="3440">tra amlaid sin, <frn lang="la">et</frn> tocbhuidh <ps><fn>Bre<ex>nainn</ex></fn></ps> a lama fria
Dia, &ampersir; do-ghn&iacute; <lb n="3441">ernaighthi, co ro soei<add source="BN" resp="WS">r</add>tea in t- &oacute;clach i rict coirthi
cloichi. Teacait iarum a <lb n="3442">namhait-sium cosin coirthi,
&ampersir; benuid a cenn de ina richt-som, &ampersir; gonait in <lb n="3443">coirthi 'na thoebh, &ampersir; faccbhait in cloch 'arna
dicenn<ex>ad</ex>, &ampersir; berait in cenn leo <lb n="3444">a rict cinn a
namhat. <frn lang="la">Et</frn> mar<ex>aid</ex>h beos in cl<ex>oc</ex>h sin isin luc
cetna.  <lb n="3445"><ex>Con</ex>udh annsin do-roine
<ps><fn>Bre<ex>nainn</ex></fn></ps> cl<ex>oic</ex>h don duine &ampersir; <lb n="3446">duine don cl<ex>oich</ex>. <q>Denaidh aithr<ex>ig</ex>i</q>, ar <ps><rn type="bishop">escup</rn> <fn>Eirc</fn></ps>, <q>uair ceann na cloiche<lb n="3447">
fil occuibh, &ampersir; ro imthigh bur namha imshlan
uaibh</q>. Do-gn&iacute;at iarum aithr<ex>ig</ex>i <lb n="3448">n-dic<ex>ra</ex> fo
riag<ex>uil</ex> <ps><rn type="bishop">esp<ex>uic</ex></rn> <fn>Eirc</fn></ps> o sin
immach. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="3449">IAR b-fogluim immorro canone petarluice
&ampersir; nui- f<ex>iadnaisse</ex> do <lb n="3450"><ps><fn>Bren<ex>ainn</ex></fn></ps>, dob ail d&oacute; riagla <term type="saint">noem</term> i n-<pn type="country:Ireland">Eir<ex>enn</ex></pn>
do scr&iacute;b<ex>ad</ex>h &ampersir; d' fogluim.  <lb n="3451">Cedaighis
tra <ps><rn type="bishop">esp<ex>oc</ex></rn> <fn>Eirc</fn></ps> do-sum dul
d' fogluim na riagla-sin, &aacute;r ro-fhitir <lb n="3452">g<ex>ur</ex>up o
Dhia ro bui do-somh in comairli-sin. <frn lang="la">Et</frn> adubairt
<ps><rn type="bishop">esp<ex>oc</ex></rn> <fn>Eirc</fn></ps>: <lb n="3453"><q>Tar doridhisi cucam-sa, &ampersir; na riagla-sin leat, cu
ro ghabha t&uacute; gradha uaim-si</q>.  <lb n="3454">IAr n-dul do-som
d' agalluim a <term type="foster- mother">muime</term>
.i. <ps><fn>Ita</fn></ps>, is <ex>ed</ex> adubuirt in cedna fris .i.  <lb n="3455">riagla <term type="saint">naemh</term> n-<pn type="country:Ireland">Eir<ex>enn</ex></pn> d' fogluim, &ampersir; adubhuirt
ris: <q>Na dena foghl<ex>uim</ex> ag <lb n="3456">mnaibh na ac &oacute;guibh
cu nach d<ex>er</ex>ntar h' &eacute;gnach. Imthigh</q>, ar s&iacute;,
<q>&ampersir; teicemh<ex>aid</ex> <lb n="3457">laech <corr sic="suaithnidh">suaichnidh</corr> sochenelach dhuit ar an
slig<ex>id</ex></q>. Ecmaing, dano, ba h-&eacute; <lb n="3458">mac
<ps><fn>Lenin</fn></ps> in lae<ex>c</ex>h-sin. IAr n-imthe<ex>cht</ex> immorro do
<ps><fn>Bren<ex>ainn</ex></fn></ps> do-rala mac <lb n="3459"><ps><fn>Len&iacute;n</fn></ps> d&oacute;. IS ann do-raidh
<ps><fn>Bre<ex>nainn</ex></fn></ps> fris: <q>Dena aithr<ex>ig</ex>i, ar it&aacute;
Dia ocut <lb n="3460">toghairm, &ampersir; baat mac dili<ex>us</ex> d&oacute;
o sunn amach</q>. IS annsin ro-soei <ps><fn>Colman</fn></ps> <lb n="3461">mac <ps><fn>Lenin</fn></ps> c<ex>us</ex>an Coimdhi, &ampersir;
cumhduight<ex>er</ex> ecl<ex>as</ex> lais fo c&eacute;dair, <frn lang="la">ut
dixit</frn> <lb n="3462"><ps><fn>C<ex>o</ex>l<ex>man</ex></fn></ps>:

<text type="poem">
<body>
<lg n="1" type="verse">
<lb n="3463">
<l><ps><fn>BRENUINN</fn></ps> breo beth<ex>a</ex> buadh<ex>aig</ex></l>
<lb n="3464">
<l>beim in ael airimh aenuigh</l>
<lb n="3465">
<l>siar cu
h-airbhire in aenuigh</l>
<lb n="3466">
<l><pn type="otherworld">Th&iacute;re Tairng<ex>ir</ex>e</pn> taebhuigh.</l>
</lg>
<mls n="73vb" unit="folio">
<lg n="2" type="verse">
<lb n="3467">
<l>N&iacute; taebh fri fann na feles,</l>
<lb n="3468">
<l>coemh a cland cubhaidh ires,</l>
<lb n="3469">
<l>mac fial
<ps><fn>Finnlogha</fn></ps> re bas</l>
<lb n="3470">
<l>dim cech dindrogha
dliges.</l>
</lg>
<lg n="3" type="verse">
<lb n="3471">
<l>Dlighidh <corr sic="migh">midh</corr> modh
nad maidim,</l>
<lb n="3472">
<l>aibinn modh mag nat senaim,</l>
<pb n="104">
<lb n="3473">
<l>ard-urdaig <pn type="province">Mhum<ex>an</ex></pn> magda</l>
<lb n="3474">
<l>cli cumd<ex>aig</ex>
<ps><fn>Banba</fn></ps> <ps><fn>Bre<ex>nainn</ex></fn></ps>.</l>
<trailer>Br.</trailer>
</lg>
<lg n="4" type="verse">
<lb n="3475">
<l>Mu chin bhias ina dh&iacute;rim</l>
<lb n="3476">
<l>lir lebinn dom<ex>uin</ex> dedhuinn,</l>
<lb n="3477">
<l><on type="people:Irish">fir Eir<ex>enn</ex></on> tar ler lilit</l>
<lb n="3478">
<l>co
<ps><fn>Brighit</fn></ps> is co
<ps><fn>Bre<ex>nuinn</ex></fn></ps>.</l>
<trailer><ps><fn>Bren<ex>ainn</ex>.</fn></ps></trailer>
</lg>
<lg n="5" type="verse">
<lb n="3479">
<l><ps><fn>Colum Cilli</fn></ps> ceall ualann</l>
<lb n="3480">
<l>inmhain inne ina shenaim,</l>
<lb n="3481">
<l>rad b-<on type="people:Irish">fer n-Eir<ex>enn</ex></on> a h-innair</l>
<lb n="3482">
<l>in
flaith a birraib <ps><fn>Brenainn</fn></ps>.</l>
<lb n="3483">
<trailer><ps><fn>Brenainn</fn></ps>, breo.</trailer>
</lg>
</body>
</text></p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="3484">IAR SIN ro-siact <ps><fn>Bre<ex>nainn</ex></fn></ps>
crich <pn type="province"><ex>Con</ex>n<ex>acht</ex></pn> fo cl&uacute; araili fir
craibdhigh <lb n="3485">bai ann .i. <ps><fn>Iarlaithe</fn></ps> mac
<ps><fn>Logha</fn></ps>, meic <ps><fn>Trena</fn></ps>, meic
<ps><fn>Feic</fn></ps>, meic <ps><fn>Macta</fn></ps>, meic <lb n="3486"><ps><fn>Bresail</fn></ps>, meic <ps><fn>Sir<ex>ach</ex>ta</fn></ps>,
meic <ps><fn>Fiach<ex>ach</ex> Finn</fn></ps>. <frn lang="la">Et</frn>
ros-fogl<ex>aim</ex>- sium .i.  <lb n="3487"><ps><fn>Bre<ex>nainn</ex></fn></ps>, na
h-uili riagla <add source="BN" resp="WS"><term type="saint">naom</term></add> Eir<ex>enn</ex>cha aici-sein. <frn lang="la">Et</frn> as-b<ex>er</ex>t fria <ps><fn>Iarl<ex>aith</ex>i</fn></ps>: <lb n="3488"><q>Ni h-ann so bias h' eis&eacute;irgi etir</q>, ar se. <q>A
meic noeim</q>, ar <ps><fn>Iarl<ex>aith</ex>i</fn></ps>, <q>cid <lb n="3489">uma bh-folcai f<ex>or</ex>ainn ratha diadhai in Spir<ex>t</ex>a
N<ex>&oacute;i</ex>b<ex>h</ex> filet innat cu foll<ex>us</ex> &ampersir; <lb n="3490">cum<ex>acht</ex>a d&iacute;airmh<ex>id</ex>i in Choimdh<ex>ed</ex> cum<ex>acht</ex>aigh
fil gu h-incleithe it m<ex>en</ex>main <lb n="3491">neimelln<ex>id</ex>i? TUSA tra
do-ria<ex>ch</ex>t cucam-sa do fhoghl<ex>aim</ex> occum</q>, ol
<ps><fn>Iarl<ex>aith</ex>i</fn></ps>.  <lb n="3492"><q>Misi immorro bias
og<ex>u</ex>t-sa o sunn amach, acht geibh misi it <term type="sevice">mhanchaine</term> <lb n="3493">tria bithu na
beth<ex>ad</ex>. Act cena</q>, ar <ps><fn>Iarl<ex>aith</ex>i</fn></ps>, <q>abuir
frim cait i m-bia mo <lb n="3494">eis<ex>eir</ex>ghi</q>? At-b<ex>er</ex>t
<ps><fn>Bre<ex>nainn</ex></fn></ps>: <q>Dentar carput nua leat</q>, ar se,
<q>&aacute;r is <lb n="3495">senoir thu, &ampersir; eirg inn f<ex>or</ex> an
slig<ex>id</ex>. Ocus cipe inadh i meb<add source="BN" resp="WS">s</add>at
d&aacute; fhertais an <lb n="3496">carp<ex>ait</ex>, is ann bias h' esseirghi
&ampersir; eis<ex>eir</ex>ghe shochuidhi immaille frit</q>.  <lb n="3497">IAr
sin tra teit in sean&oacute;ir isin carput, <frn lang="la">et</frn> ni
cian rainic in tan ro mebsat da <lb n="3498">fhertais in carp<ex>ait</ex>;
<frn lang="la">et</frn> as &eacute; ainm an inaidh-sin, <pn type="monastery">Tuaim Da Ghual<ex>ann</ex></pn>. IS ann <lb n="3499">sin
do-ronsat a n-<num value="2">d&iacute;s</num> in laidh-sea eturra, ic
feghudh na reilgi uathaibh, &ampersir; <lb n="3500">timt<ex>ir</ex>e<ex>cht</ex> na
n-<term type="angel">ai<ex>n</ex>g<ex>el</ex></term> co foll<ex>us</ex> d&iacute;;
&ampersir; as-b<ex>er</ex>t <ps><fn>Bren<ex>ainn</ex></fn></ps> na <num value="5">.u.</num> <num value="1st">c<ex>&eacute;t</ex></num> rainn di
&ampersir; <lb n="3501">as-b<ex>er</ex>t <ps><fn>Iarl<ex>aith</ex>i</fn></ps> iar
sin:

<text type="poem">
<body>
<lg n="1" type="verse">
<lb n="3502">
<l>ARD reileac na
n-<term type="angel">ai<ex>n</ex>g<ex>e</ex>l</term> n-a<ex>n</ex></l>
<lb n="3503">
<l>at-cim
tar mo shuil,</l>
<lb n="3504">
<l>ni tadhbhaist<ex>er</ex> ithfern uar</l>
<lb n="3505">
<l>anas tardtar ana h-uir.</l>
</lg>
<lg n="2" type="verse">
<lb n="3506">
<l>Com<ex>a</ex>d oin iar tairceall cros</l>
<mls n="74ra" unit="folio">
<lb n="3507">
<l>Do-ro in fotan glas</l>
<lb n="3508">
<l>niba h-aitreabh
dheam<ex>an</ex> n-d&uacute;r</l>
<pb n="105">
<lb n="3509">
<l>taithfentar dhun ass.</l>
</lg>
<lg n="3" type="verse">
<lb n="3510">
<l>Bidh aird-ceall cu n-imut cliar</l>
<lb n="3511">
<l>i m-b&iacute;at <term type="synod">sen<ex>ad</ex>h</term> mor,</l>
<lb n="3512">
<l>bidh lighi tren ocus truagh,</l>
<lb n="3513">
<l>bidh
sl<ex>ig</ex>i do shl<ex>&oacute;g</ex>.</l>
</lg>
<lg n="4" type="verse">
<lb n="3514">
<l>Diultfait do <term type="monk">man<ex>aig</ex></term> do cill,</l>
<lb n="3515">
<l>bid b<ex>eir</ex>
tab<ex>air</ex> treall,</l>
<lb n="3516">
<l>olc in comha ros-bia inn</l>
<lb n="3517">
<l>tadhall ithfrinn tall.</l>
</lg>
<lg n="5" type="verse">
<lb n="3518">
<l>Ticfat do <term type="monk">braithre</term>
biaidh uair.</l>
<lb n="3519">
<l>du-roichset do chein,</l>
<lb n="3520">
<l>bidh t<ex>us</ex>a bhus fuighleoir dhoibh,</l>
<lb n="3521">
<l>do-genat do reir.</l>
</lg>
<lg n="6" type="verse">
<lb n="3522">
<l>IN airet donet mu riar</l>
<lb n="3523">
<l><corr sic="&ampersir; mairet">mairet</corr> in da clar,</l>
<lb n="3524">
<l><corr sic="cuirfitit">cuirfit</corr> a naimdhi i cein,</l>
<lb n="3525">
<l>lasf<ex>ai</ex>t amail grein.</l>
</lg>
<lg n="7" type="verse">
<lb n="3526">
<l>IN airet do-net mu reir</l>
<lb n="3527">
<l>budh fir dhamh an rann,</l>
<lb n="3528">
<l>betit a meic tara
n-&eacute;is,</l>
<lb n="3529">
<l>ni biat i pein tall.</l>
</lg>
<lg n="8" type="verse">
<lb n="3530">
<l>Mo-genar thoghfas in clar</l>
<lb n="3531">
<l>ard na n-iub<ex>ur</ex> n-&uacute;r,</l>
<lb n="3532">
<l>ni ba
h-itfernach iar m-brath</l>
<lb n="3533">
<l>neach ro-sia 'na h-uir.</l>
</lg>
<lg n="9" type="verse">
<lb n="3534">
<l>Ni budh bairnech a mheic
<ps><fn>Dhuach</fn></ps></l>
<lb n="3535">
<l>rot-fia lim-sa a luach,</l>
<lb n="3536">
<l>neam ocus tuile ce<ex>n</ex> tlath,</l>
<lb n="3537">
<l>mo chuile cen
crich.</l>
</lg>
<lg n="10" type="verse">
<lb n="3538">
<l><corr sic="buaigh">Buaidh</corr> <term type="king">r&iacute;gh</term> is <term type="cleric">cleir<ex>ech</ex></term> dod shil</l>
<lb n="3539">
<l>i cein bed
dom reir;</l>
<lb n="3540">
<l>nocha cirrfa nech do giall</l>
<lb n="3541">
<l>cindfet tar gach reir.</l>
<trailer><frn lang="la">et reli-
qua</frn>.</trailer>
</lg>
</body>
</text><lb n="3542">
IAR b-facbail <ps><fn>Iarluithe</fn></ps> annsin do
<ps><fn>Bre<ex>nainn</ex></fn></ps> gab<ex>ais</ex> roime f<ex>o</ex>r amus <pn type="plain">Mhuighi <lb n="3543">h-Ai</pn>. Do-rala immorro <term type="angel">ai<ex>n</ex>g<ex>el</ex></term> do f<ex>or</ex> an slig<ex>id</ex>, &ampersir; is
<ex>ed</ex> as-b<ex>er</ex>t fris: <q>Scr&iacute;bh</q>, <lb n="3544">ar se,
<q>briathra in crabh<ex>aid</ex> uaim-si</q>. Scribhais
<ps><fn>Bre<ex>nainn</ex></fn></ps> annsin oc onn <lb n="3545"><term type="angel">aingel</term> ind uili riag<ex>ail</ex> n-eclusdai noemdha, <frn lang="la">et</frn> mar<ex>aid</ex> bheo<ex>us</ex> in riag<ex>ol</ex> sin.  <lb n="3546">IN
tan immorro bat<ex>ar</ex> oc imthe<ex>cht</ex> in muighi <ex>co n</ex>-aicet in fuat,
&ampersir; duini marbh <lb n="3547">fair, &ampersir; a charait
ic&aacute; ch&aacute;in<ex>iudh</ex>. <q>Tairisnig<ex>id</ex> isin Coimdhid</q>, ol
<ps><fn>Bre<ex>nainn</ex></fn></ps>,<pb n="106">
 <lb n="3548"><q>ocus bidh beo in duine fil
ocuibh</q>. IAr n-denum ernaighthi co Dia do <lb n="3549"><ps><fn>Bre<ex>nainn</ex></fn></ps> eirghes in t-ocl<ex>&aacute;ech</ex>
acedoir, &ampersir; b<ex>er</ex>ait a muinnt<ex>er</ex> leo h-e co <lb n="3550">bh-faeilti n-d<ex>er</ex>mhair. Iar sin tra geibhidh cach ica
fheg<ex>a</ex>d- somh cu mor, &ampersir; <lb n="3551">berait leo h-&eacute;
cu <term type="king">righ</term> in mhuighi. <frn lang="la">Et</frn>
tairgidh in <term type="king">r&iacute;</term> ferann do in bhaile in<lb n="3552">
bhudh ail do isin maigh-sin, &ampersir; n&iacute;r' ghabh
uadha, &aacute;r n&iacute;r' bail leis beith isin <lb n="3553">magh-soin.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="3554">IAr scribeann tra riaghla ind <term type="angel">ai<ex>n</ex>g<ex>il</ex></term> &ampersir; riagla <term type="saint">noemh</term> n-<pn type="country:Ireland">Eir<ex>enn</ex></pn>
<ex>con</ex>a <lb n="3555">m-besaibh &ampersir; <ex>con</ex>a crab<ex>ud</ex> do
<ps><fn>Bre<ex>n</ex>a<ex>inn</ex></fn></ps>, impais co h-<ps><rn type="bishop">esp<ex>oc</ex></rn><mls n="74rb" unit="folio">

<fn>Eirc</fn></ps>, <lb n="3556">&ampersir; gabais gradha uaidh. IS
ann at-cualaidh-siumh isin t- sosc<ex>&eacute;l</ex>a: <frn lang="la"><cit>
<qt>Qui <lb n="3557">relingquit <term type="father">patrem</term> <corr sic="aut et">aut</corr> <term type="mother">matrem</term> aut <term type="sister">sororem</term> aut
agross centuplum  <lb n="3558"><corr sic="in procenti accipiat">in
praesenti accipiet</corr> et uitam eternam
posidebit</qt>
<bibl>Mt. 19:29-30</bibl>
</cit></frn>. IS iar sin tra ro
fh&aacute;s gradh in <lb n="3559">Coimdh<ex>ed</ex> co d<ex>er</ex>mhair ina
cridhi-siumh, &ampersir; ba h-ail d&oacute; a thir &ampersir; a
tal<ex>am</ex> &ampersir; a <lb n="3560"><corr sic="thustighi">th<ex>us</ex>tidhi</corr> &ampersir; a athardha dh'
facb<ex>ail</ex>, &ampersir; ro thothl<ex>aig</ex>h co duthr<ex>acht</ex>ach ar an <lb n="3561">Coimd<ex>id</ex> cu tard<ex>a</ex> thalm<ex>ain</ex> n-d<ex>er</ex>rit n-diamhair n-inill
n- aluind n-etarscartha <lb n="3562">dh&oacute; o dhainib. IAr
codl<ex>ad</ex> immorro do-sum in <corr sic="agaidhsin">adaigh-sin</corr> cu
cual<ex>a</ex> guth <lb n="3563">in <term type="angel">aingil</term> do nimh
&ampersir; at-b<ex>er</ex>t fris: <q>Eirigh, a
<ps><fn>Brenainn</fn></ps></q>, ar se, <q>&ampersir; do-rad Dia <lb n="3564">duit inn&iacute; ro cuinghis .i. <pn type="otherworld">Tir
Tairng<ex>ir</ex>e</pn></q>. EIRghis <ps><fn>Bre<ex>nainn</ex></fn></ps> iarum,
&ampersir; ba maith <lb n="3565">lais a m<ex>en</ex>m<ex>a</ex> on aitheasc-sin,
&ampersir; teit a aenar i <pn type="mountain">Sliabh n-Daidche</pn>,
&ampersir; feghais <lb n="3566">ind aicen n-dermair <corr sic="n-dosholachta">n- dofholachta</corr> uadh f<ex>or</ex> cech l<ex>et</ex>h, <frn lang="la">et</frn> is ann sin at-connuic-sium <lb n="3567">an innsi
n-aluind n-airegda co timt<ex>ir</ex>echt<add source="BN" resp="WS">aib</add>
na n-<term type="angel">aing<ex>el</ex>di</term>. Iar sin tra <lb n="3568">anaidh-siumh tredhen<ex>us</ex> annsin, &ampersir; codlais
doridhisi. Tic <term type="angel">aingeal</term> <lb n="3569">in
Coimdh<ex>ed</ex> dia acall<ex>aim</ex> annsin, &ampersir; at-b<ex>er</ex>t fris:
<q>Biat-sa</q>, ar se, <q>o sunn imach <lb n="3570">maroen friut tria
bhithu na beth<ex>ad</ex>, &ampersir; m&uacute;i<ex>n</ex>fet<add source="BN" resp="WS">-sa</add> duit an innsi n- &aacute;l<ex>ainn</ex> <lb n="3571">at-connarcais &ampersir; is mian lat d'
faghbail</q>. C&iacute;&iacute;s <ps><fn>Bre<ex>nainn</ex></fn></ps> annsin
co dermhair <lb n="3572">ara fhaeiltighi leis aitheasc in <term type="angel">ai<ex>n</ex>g<ex>il</ex></term> fris, &ampersir; do-ghni atl<ex>aigth</ex>i
buidi do Dia. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="3573">EIRghes iar sin <ps><fn>Bre<ex>nainn</ex></fn></ps> as
in t-sleibh, &ampersir; tic co a m<ex>uin</ex>t<ex>ir</ex>, <frn lang="la">et</frn>
at-b<ex>er</ex>t friu: <lb n="3574"><q>Dentar <num value="3">tri</num> longa
mora libh</q>, ar se, <q>&ampersir; <num value="3">tri</num> sretha do
r&aacute;mhadhuibh for cech <lb n="3575">luing, &ampersir; <num value="3">tri</num> seola do croicnibh, &ampersir; <num value="30"><ex>tricha</ex></num> f<ex>er</ex> an cach luing</q>, acht n&iacute;r'
bhat <term type="cleric">cleir<ex>ig</ex></term> <lb n="3576">uile. <add source="BN" resp="WS"><frn lang="la">ut dixit <term type="poet">poeta</term></frn>:

<text type="poem">
<body>
<lg n="1" type="verse">
<lb n="3577">
<l><num value="3">Tri</num> longa seolais in saoi</l>
<lb n="3578">
<l>tar tonngar
mara romaoi</l>
<lb n="3579">
<l><num value="30">t<ex>r</ex>icha</num> f<ex>er</ex> in
cech luing lais</l>
<lb n="3580">
<l>tar t<ex>r</ex>eath<ex>an</ex> mara mongmais.</l>
</lg>
<lg n="2" type="verse">
<lb n="3581">
<l><num value="3">T<ex>r</ex>i</num> sr<ex>e</ex>tha do
ramaib leo</l>
<lb n="3582">
<l>ar gach luing dib, caom an gleo,</l>
<pb n="107">
<lb n="3583">
<l>seol c<ex>r</ex>oicenn g<ex>o</ex> loinne<add resp="WS">o</add>lais</l>
<lb n="3584">
<l>isna <num value="3">tri</num>
longaib seolais.</l>
</lg>
<lg n="3" type="verse">
<lb n="3585">
<l>Nochu <term type="cleric">cleirchiu</term>
luid uile</l>
<lb n="3586">
<l>for loing<ex>es</ex>, caom in chaire,</l>
<lb n="3587">
<l>m<ex>u</ex>nt<ex>e</ex>r h-<uncl resp="WS"><ex>uath</ex>ad</uncl>, lom a
l&iacute;,</l>
<lb n="3588">
<l>isna <num value="3">tri</num> longaib
seolai.</l>
</lg>
</body>
</text> </add></p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="3589">SEOLAIS tra <ps><fn>Bre<ex>nainn</ex></fn></ps> mac
<ps><fn>Finnlogha</fn></ps> annsin for ton<add source="BN" resp="WS">n</add>ghor in mara <lb n="3590">mong-ruaidh &ampersir;
f<ex>or</ex> treathan na tonn toebh-uaine &ampersir; f<ex>or</ex> beluibh ind
aicein <lb n="3591">ingantaigh adhuathmhair agairbh, airm a b-facatar
ilar na m-biast <lb n="3592">m-beil-d<ex>er</ex>g muiridhi; <frn lang="la">et</frn> fo- geibhd&iacute;s ailena <lb n="3593">aille
ingant<add source="BN" resp="WS">ach</add>a, &ampersir; n&iacute;
tairistis inntibh <add source="BN" resp="WS">sin</add> beos.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="3594">BATUR tra amlaid sin fria re <num value="5">.u.</num> <corr sic="mbliagan">m-bliad<ex>an</ex></corr><mls n="74va" unit="folio">

f<ex>o</ex>r an aicen <lb n="3595">n-ingantach n-anaithnidh n-aineolach
dhoib-sium; <frn lang="la">et</frn> ni tharla duine dhoibh <lb n="3596">frisin re-sin, &ampersir; ni roibhi esb<ex>aid</ex>h dhuini dia
pop<ex>ul</ex> f<ex>or</ex>ru, &ampersir; n&iacute; ro frithortadh <lb n="3597">corp
na anum duini dib; <frn lang="la">et</frn> ba h-ingnadh inn&iacute;
sin, ar ni ro leicc <ps><fn>Bre<ex>nainn</ex></fn></ps> <lb n="3598">doibh
lon do breith leo, acht at-b<ex>er</ex>t ba tualuing Dia biadh doibh in cech<lb n="3599">
dh&uacute; i m-beitis, amal ro shasastar na <num value="5000">.u. mile</num> dona <num value="5">.u.</num> aranaibh
&ampersir; don <num value="2">dh&aacute;</num> <lb n="3600">n-iasc<ex>aib</ex>.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="3601">IN tan immorro ba comfhocraibh don chaisc,
batar a m<ex>uin</ex>t<ex>er</ex> icca radh <lb n="3602">fria
<ps><fn>Bre<ex>nainn</ex></fn></ps> dula f<ex>or</ex> t&iacute;r do cheileabhr<ex>ad</ex>
na casc. <q>As tual<ex>ang</ex> Dia</q>, <lb n="3603">ol
<ps><fn>Bre<ex>nainn</ex></fn></ps>, <q>tal<ex>am</ex> do thabairt <add source="BN" resp="WS">duin</add> in gach inadh b<ex>us</ex> ail d&oacute;</q>. IAr <lb n="3604">toidhe<ex>cht</ex> immorro na casc toccbhais in mil m&oacute;r
m<ex>uirid</ex>i a fhormna a <lb n="3605">n-airdi uas treathan &ampersir; uas
tonnghar in mara, cur' bho tal<ex>am</ex> com-trom cobhsaidh <lb n="3606">amal faichthe choimh-reidh chomh-aird. <frn lang="la">Et</frn> tiaghait-sium f<ex>or</ex>sin tal<ex>main</ex>-sin, &ampersir;<lb n="3607">
ceileabrait in caisc ann .i. <num value="1">oen</num> la
&ampersir; <num value="2">da</num> <corr sic="oighthi">oidhchi</corr>. Iar n-dul doibh-sium ana <lb n="3608">longuibh sceinneas an bl<ex>ed</ex>mil fon muir fo chedair. <frn lang="la">Et</frn> ba h-amlaid sin do-ceileabraitis <lb n="3609">in
chaisc co cenn <num value="7"><ex>secht</ex></num> m-blia<ex>dne</ex> f<ex>or</ex> druim in
mil moir, amail <lb n="3610">at-b<ex>er</ex>t <add source="BN" resp="WS"><ps><fn>Cundedan</fn></ps></add>:

<text type="poem">
<body>
<lg n="1" type="verse">
<lb n="3611">
<l>Carais
<ps><fn>Bren<ex>ainn</ex></fn></ps> buan-chrab<ex>ud</ex>h</l>
<lb n="3612">
<l>do reir
<term type="synod">shenuid</term> is <term type="congregation">shamhaidh</term>:</l>
<lb n="3613">
<l><num value="7"><ex>secht</ex></num> m-blia<ex>dne</ex> ar druim in mil mhoir</l>
<lb n="3614">
<l>ba docair in coir chrab<ex>aid</ex>h.</l>
</lg>
</body>
</text><lb n="3615">
Uair in tan ba comhfhocraibh don chaisc cacha blia<ex>dne</ex>
no thocbhadh in mil <lb n="3616">mor a druim co m-ba tal<ex>am</ex> tirim
te<ex>cht</ex>aidhe. </p>
</div2>
<pb n="108">
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="3617">ARAILI laithe dhoibh f<ex>or</ex> an
aicen n-ingant<ex>a</ex>c<ex>h</ex> co bh-facadar srotha <lb n="3618">doimne dubha
in mara mong-ruaidh, &ampersir; as <lb n="3619">inntibh-sin
do-rimart<ex>us</ex> a longa dia m-badh<ex>ud</ex>h ar mhet na h- ainbthine.  <lb n="3620">Gabhuidh c&aacute;ch iar sin ic feg<ex>a</ex>d i n-ag<ex>aid</ex>
<ps><fn>Bre<ex>nainn</ex></fn></ps>, &aacute;r ba d<ex>er</ex>mhair met in <lb n="3621">gabhuidh i r-rabut<ex>ur</ex>. Tocb<ex>us</ex> <ps><fn>Br<ex>enainn</ex></fn></ps>
a ghuth cu h-ard, &ampersir; at-b<ex>er</ex>t: <q>AS lor <lb n="3622">d<ex>ui</ex>t,
a mhuir mor-sa</q>, ar se, <q>mhisi m' oenar do badhadh, &ampersir;
leicc uaid in lucht-so</q>.  <lb n="3623">IS ann sin tra ro fhethnuig
in mhuir, &ampersir; toirnes <corr sic="fechedha">fethedha</corr> i na
soebchoire <lb n="3624">fo cetoir. O sin imach<mls n="74vb" unit="folio">

iarum n&iacute; ro erchoitset do neoch aile.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="3625">ARAILI laithi bat<ex>ar</ex> f<ex>or</ex>sin muir. Tainic
Diabol a n-deilbh shenta <lb n="3626">adhuathmhair aidheid<ex>ig</ex> inglain
ithf<ex>er</ex>n<ex>aid</ex>i <corr sic="conesidh" cert="10">co n-deisidh</corr>
f<ex>or</ex> seol na l<ex>uinge</ex> a <lb n="3627">bh-fiadhn<ex>us</ex>e
<ps><fn>Bre<ex>nainn</ex></fn></ps>, &ampersir; n&iacute; fhac<ex>a</ex> nech
acu-som h-e acht <ps><fn>Bre<ex>nainn</ex></fn></ps> a oenar.  <lb n="3628">Fiafraighis <ps><fn>Bre<ex>nainn</ex></fn></ps> de cidh m&aacute;
t&aacute;inic riana aimsir choir .i. ria n-aimsir na <lb n="3629">h-esseirghi moiri. <q>IS airi tanac</q>, ar Diab<ex>ul</ex>, <q>d'
iar<ex>rad</ex> mu phianta i clusaluibh <lb n="3630">doimhne in mara duibh
dorcha-sa</q>. Iarf<ex>aig</ex>i<ex>us</ex> <ps><fn>Bre<ex>nainn</ex></fn></ps> do-sum:
<q>Cidh on, <lb n="3631">cait i b-fuil in locc ithfern<ex>aid</ex>i
sin</q>. <q>Truagh sin</q>, ar Diab<ex>ul</ex>, <q>n&iacute; chumaing <lb n="3632">nech a faicsin &ampersir; se beo iar sin</q>. Cidh tra
foillsighis Diab<ex>ul</ex> annsin <lb n="3633">dor<ex>us</ex> ithfrinn do
<ps><fn>Bre<ex>nainn</ex></fn></ps>. <frn lang="la">ET</frn> fegais
<ps><fn>Bre<ex>nainn</ex></fn></ps> in carcair n-gairbh n- guirm <lb n="3634">lan do brentaidh, lan do lasair, lan do mhosair, lan do <term type="fortress">longportaibh</term> <lb n="3635">na n-dem<ex>an</ex>
neimhn<ex>e</ex>c<ex>h</ex>, lan do ghol &ampersir; d' eighiumh &ampersir; d'
urchoit, &ampersir; gaire truagha <lb n="3636">&ampersir; nuallghotha
mora &ampersir; golfad<ex>a</ex>c<ex>h</ex>, &ampersir; basgairi <corr sic="nu">na</corr> tuath pecthach, &ampersir; betha <lb n="3637">dhub<ex>a</ex>c<ex>h</ex> bron<ex>a</ex>c<ex>h</ex> i cridhibh pe<ex>n</ex>e, i carcraibh
teneadh, i sruamuibh na <lb n="3638">sreat<add source="BN" resp="WS">h</add> s&iacute;r-thein<ex>ed</ex>, i cailiuch bith-broin, i
lathachuibh dubha dorcha, i <lb n="3639">cathairibh trom-lasrach, i
n-imut br&oacute;in &ampersir; bais &ampersir; riagh &ampersir;
cuibr<ex>e</ex>c<ex>h</ex> &ampersir; troimthres <lb n="3640">n-dichumhaing cu <corr sic="mblaedhad" cert="5">m- blaedh<ex>ail</ex></corr> adh<ex>uath</ex>m<ex>ur</ex> na
n-dem<ex>an</ex> neimhn<ex>e</ex>c<ex>h</ex>, i n-aite <lb n="3641">bhith-dorcha,
bith-fhuair, bith-brein, bith-shal<ex>aig</ex>, bith- ciamair, bith-ghairbh,<lb n="3642">
bith-foda, bith-mh&uacute;ichn<ex>ig</ex>, marbhthaigh,
mhalartaigh, muchna, <corr sic="mhoingteinntighi">mhoing-teinntidhi</corr> <lb n="3643">ichtair
<corr sic="adheitid">adheitig</corr> ithfrinn. For sleasaibh sliabh
sir-thein<ex>ed</ex>, cen an<ex>a</ex>d, <lb n="3644">cen airisium, acht sluaigh
dhemhna ica tarraing i carcraibh troma, <lb n="3645"><corr sic="teinntighi">teinntidhi</corr>, dorcha, doimne, diamra, doera,
dubha, deinmeacha, <lb n="3646">sir-dheabt<ex>a</ex>c<ex>h</ex>a, sir-throtacha,
sir-scithaigh, sir- marbhthaigh, <lb n="3647">sir-bheogholaigh,
gaethach, golfartach, grechtha <lb n="3648">g<ex>er</ex>an<ex>a</ex>c<ex>h</ex>, gothach
ghoirt, ghudhamhn<ex>a</ex>c<ex>h</ex>, cruma, croma, cruaidhe, calma, <lb n="3649">cend-mhora: &ampersir; biasta buidhi, bel-mhora<mls n="75ra" unit="folio">
.

Leom<ex>ain</ex> lonna <lb n="3650">l&eacute;itme<ex>c</ex>h<ex>a</ex>. Dracuin d<ex>er</ex>ga
demhn<ex>a</ex>cdha. Tigri trena tangn<ex>a</ex>c<ex>h</ex>a.<pb n="109">
 <lb n="3651">Scoirpi gorma gimac<ex>h</ex>a. Seabhuic ruadha,
ro-arda. Gribha garba, goib-ghera.  <lb n="3652">Daela dubha,
dronn-mhora. Cuili gera, guilbn<ex>e</ex>c<ex>h</ex>a. Creabair croma,
cnamh-ghobacha.  <lb n="3653">Farcha troma, iarn<ex>aid</ex>i. Susta senta,
sen-garbha. Cl<ex>aidib</ex> gera.  <lb n="3654">Gai ruadha. Deamna
dubha. Teinnti brena. Srotha neimhe. Cait ac scripadh.  <lb n="3655">Coin ic l<ex>et</ex>r<ex>a</ex>d. Gadhair ic tafunn. Demhna ic
glaed<ex>ad</ex>. Lochu brena. Lathacha <lb n="3656">mora. Cuithi
dorcha. Gleanna doimne. Sl<ex>&eacute;b</ex>ti arda. Creaca cruaidhi.  <lb n="3657"><term type="fortress">Longphort</term> salach. Pian<add source="BN" resp="WS">ad</add> cin anadh. Saithi sannt<ex>a</ex>c<ex>h</ex>.  <lb n="3658">Tachar m<ex>en</ex>ic. Troit cin fhuir<ex>e</ex>c<ex>h</ex>. Demhna ac
pian<ex>ad</ex>. Betha <lb n="3659">bron<ex>a</ex>c<ex>h</ex>. Airm i fuileat srotha secdha
s<ex>er</ex>bha sir-brena <lb n="3660">lobhtha leaghtha loisct<ex>e</ex>c<ex>h</ex>a loma
luatha lain-thein<ex>ed</ex> cumhga <lb n="3661">cruaidhi
cairrg<ex>e</ex>c<ex>h</ex>a. F<ex>a</ex>da fuara fodhoimhne.  <lb n="3662">Muighi loma
loiscnecha. Tulcha corra gimhacha. Glennta <lb n="3663">cruaidhi
crumhacha. Mointi garbha deilgn<ex>e</ex>c<ex>h</ex>a. Caillti dubha teinntidhi.<lb n="3664">
Slighthi salcha biasd<ex>aid</ex>i. Mara te<ex>cht</ex>a
tuilbrena. Cloithe aidble iarn<ex>aid</ex>i.  <lb n="3665">Uiscedha dubha
domillsi. Aitte imda ecsamhla. <term type="congregation">Samhadh</term> salach sir-dhub<ex>a</ex>c<ex>h</ex>.  <lb n="3666">Gaetha goirti geimhr<ex>e</ex>ta. Snechta secdha sir-shilti. Lanna
d<ex>er</ex>ga <lb n="3667"><corr sic="teinntighi">teinntidhi</corr>. Gnuisi
doera dor- ch<ex>aid</ex>i. Deamhna luatha leitmecha. Piana <lb n="3668">aidble <ex>ec</ex>samla. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="3669">IS annsin ro fiafraighs<ex>e</ex>t a muinnt<ex>er</ex> do
<ps><fn>Bre<ex>nainn</ex></fn></ps>: <q>Cuich agailli</q>? ol <lb n="3670">iat. Do-innis <ps><fn>Bre<ex>nainn</ex></fn></ps> doibh cu rub
Diab<ex>ul</ex> boi oca agalluimh, &ampersir; ro indis <lb n="3671">doib
becan dona pianuibh ad-connaic, amail adubhr<ex>a</ex>mar amal frith <lb n="3672">i sein scribheannuibh na pet<ex>ar</ex>l<ex>aic</ex>i. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="3673">IS annsin as-b<ex>er</ex>t fer dia m<ex>uin</ex>t<ex>ir</ex> ra
<ps><fn>Br<ex>enainn</ex></fn></ps>: <q>Leicc dam-sa</q>, ar se, <lb n="3674"><q>cun n-facar ni dona pianuibh-sin</q>. IArna ch<ex>etugu</ex>d do
ith- fern <ex>con</ex>a <lb n="3675">ilpian<ex>aib</ex> d' faicsin ba marbh
ac<ex>&eacute;t</ex>oir, <frn lang="la">et</frn> is <ex>ed</ex> as-b<ex>er</ex>t ic ecc:
<q>Mairg, Mairg, <lb n="3676">Mairg</q>, ar se: <q>tainic &ampersir;
ticfa &ampersir; ticc isin carcair-si</q>! iar sin tra do-gni<mls n="75rb" unit="folio"><lb n="3677">
<ps><fn>Bre<ex>nainn</ex></fn></ps> ern<ex>aig</ex>hthi, &ampersir;
aith- beoaight<ex>er</ex> in f<ex>er</ex> sin ba marbh da m<ex>uin</ex>t<ex>ir</ex>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="3678">Nir' bho cian do-chuatar as sin in tan fuaradar
an inghin min, macd<ex>acht</ex>a, <lb n="3679">mong-bhuidhi. Gilithir
snechta <ex>n&oacute;</ex> uan tuinne, &ampersir; s&iacute; marbh iar
tab<ex>air</ex>t buille <lb n="3680">do ghai trena f<ex>or</ex>mna, <ex>co
n</ex>-deach<ex>aid</ex> itir a <num value="2">da</num> cich. Ba d<ex>er</ex>mhair
immorro <lb n="3681">m<ex>&eacute;t</ex> na h-ingini sin .i. <num value="100">c<ex>&eacute;t</ex></num> traig<ex>ed</ex> ina h-airdi &ampersir; <num value="9">nai</num> traighthe itir a <num value="2">da</num> cich
&ampersir; <lb n="3682"><num value="7"><ex>secht</ex></num> <corr sic="tra">traighid</corr> i bh-fot a meoir
m<ex>e</ex>d&oacute;in. Taithbeo<ex>aigi</ex> <ps><fn>Bre<ex>nainn</ex></fn></ps> h-
&eacute; fo chedair, <lb n="3683">&ampersir; ro baist iar sin, <frn lang="la">et</frn> ro fhiafr<ex>aig</ex> a cenel di. <q>Do
aitreabt<ex>a</ex>c<ex>h</ex>uibh in <lb n="3684">mhara damh-sa</q>, ar si .i. don
lucht oilit &ampersir; <corr sic="ernaigit" cert="5">ernaidit</corr>
eiseirgi doibh. Fiaf<ex>raigis</ex> <lb n="3685"><ps><fn>Bre<ex>nainn</ex></fn></ps>
di cidh ba h-ail le: <q>In docum nimhe ragha fo chedair, <ex>n&oacute;</ex>
in docum<pb n="110">
 <lb n="3686">h' athardha</q>? Do-freagair an ingen tre
berla nar' thuic nech aili acht <lb n="3687"><ps><fn>Bre<ex>nainn</ex></fn></ps>, &ampersir; is <ex>ed</ex> adub<ex>air</ex>t:
<q>Docum nime</q>, ar si, <q>uair do-cluinim gotha <lb n="3688">na
n-<term type="angel">ai<ex>n</ex>g<ex>el</ex></term> oc mol<ex>ad</ex> an Choimd<ex>et</ex>h
cumh<ex>achtaig</ex></q>. IAr caithium immorro <lb n="3689">chuirp
<ps><fn>Cr<ex>ist</ex></fn></ps> &ampersir; a fola don ingin at- bath ce<ex>n</ex>
na<ex>ch</ex> snimh, <add source="BN" resp="WS">&ampersir; adnaict<ex>er</ex> co
h-onor<ex>a</ex>c<ex>h</ex> <lb n="3690">h-i la <ps><fn>Br<ex>enainn</ex></fn></ps>
annsin</add>.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="3691">ARAILE la do-bat<ex>ar</ex> f<ex>or</ex>sin muir co
soinmhech, &ampersir; siat oc imramh, <ex>co n</ex>-accatar <lb n="3692">araili inis &aacute;l<ex>aind</ex>, &ampersir; si ard, acht cena
n&iacute; fhuarat<ex>ur</ex> port reidh.  <lb n="3693">Bat<ex>ar</ex> cu cenn <num value="12">da la dhec</num> uimpi immacuairt, &ampersir; n&iacute;r'
fh<ex>&eacute;t</ex>sat dula innti frisin <lb n="3694">re-sin. At-cualatar
immorro gotha da&iacute;ne innti ag mol<ex>ad</ex> in Choimd<ex>ed</ex>, &ampersir;<lb n="3695">
ad-conncat<ex>ar</ex> ecl<ex>ais</ex> <corr sic="ard airgeda aibinn">n-aird n- airegda n-aibinn</corr> innti. IAr cloiste<ex>cht</ex>
doibh-siumh <lb n="3696">fhoghuir lochta na h-innsi, cotlaidh
<ps><fn>Bre<ex>nainn</ex></fn></ps> <ex>con</ex>a mhuinnt<ex>ir</ex> <lb n="3697">acedoir
ina suan spir<ex>t</ex>al<ex>da</ex>. Uair nar' leicit-sium tra docum na h-indse <lb n="3698">cuirthear clar ciartha dhoibh anuas &ampersir; se scribtha,
&ampersir; is <ex>ed</ex> bai ann: <q>Na <lb n="3699">den<ex>aid</ex> soethar frisin
innsi-sea do tia<ex>cht</ex>ain innti, &aacute;r ni ticfaidhi do gres, acht<lb n="3700">
an inis iarrthai fo-gebhthai, &ampersir; ni h-&iacute; so
h-i, &ampersir; eirg dod th&iacute;r fein &ampersir; dod tal<ex>main</ex>,<lb n="3701">
&aacute;r it&aacute; sochuidhi ann ocut iar<ex>raid</ex>,
&ampersir; las bhudh ail h' faicsin, &ampersir; t&uacute;ir na
s<ex>cr</ex>iptuire <lb n="3702">noemdha, <frn lang="la">quibus dictum est
<cit>
<qt><corr sic="mansionis">mansiones</corr> Dei <corr sic="multi">multae</corr>
sunt</qt>
<bibl>Jn. 14:2</bibl>
</cit></frn>. Amal bidh edh <lb n="3703">ad-b<ex>er</ex>eadh:<mls n="75va" unit="folio">

as imdha aitti &ampersir; adba aili oc on Coimdhi a n-ecmais <lb n="3704">na h-indsi-seo</q>. IAr sin tra impait<add source="BN" resp="WS">-sium</add> on innsi-sin, &ampersir; b<ex>er</ex>ait leo in
tabhuill <lb n="3705">ciartha &uacute;t i comartha failti &ampersir;
deithiten lochta na h-innsi thuc dhoibh, <frn lang="la">et</frn> <lb n="3706">no h-airleghtha cach dia aca-s<ex>u</ex>m amal bidh o Dia no
b<ex>er</ex>tha dhoibh. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="3707">ARAILE la bat<ex>ar</ex> oc imram in mhara. Gabhuis
&iacute;ta d<ex>er</ex>mhair iat, <lb n="3708">cur' ba comhfhocraibh
b&aacute;s doibh. IS annsin at-conncatar na srotha aille <lb n="3709">eocharglana usq<ex>u</ex>i ic teip<ex>er</ex>sin &ampersir; ic snighi as in
carraic. Fiafraighit na <lb n="3710"><term type="monk">braithre</term>: <q>In ibham in t-us<ex>ce</ex></q>? ar
siat. <q>Bennachaidh ar tus h-e</q>, ol <lb n="3711"><ps><fn>Bre<ex>nainn</ex></fn></ps>, <q>dia fhis cret h-e</q>. IAr
m- beannach<ex>ad</ex> immorro in uisq<ex>u</ex>i, &ampersir; iar <lb n="3712">cantain <frn lang="la">alleluia</frn> h-uasa, traighid fo
chedoir na srotha, <frn lang="la">et</frn> ad-conncatar iar sin <lb n="3713">in Diab<ex>ul</ex> ic sceird<ex>ed</ex> na n-uiscedh uadh &ampersir; ic
marb<ex>ad</ex> in lochta no<ex>us</ex>-ibh<ex>et</ex>h.  <lb n="3714">Saerthar-som tra
annsin tre cumh<ex>acht</ex>aibh <ps><fn>Bre<ex>nainn</ex></fn></ps>, &ampersir;
irchraidhis a n-&iacute;ta <lb n="3715">fo
c<ex>&eacute;t</ex>oir. F<ex>or</ex>-iattar immorro in loc-sin f<ex>or</ex> Diab<ex>ul</ex>, cu
n<ex>a</ex>c<ex>h</ex> d<ex>er</ex>na olc fria <lb n="3716">duini na fria h-anmannuibh eli
o sin amach. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="3717">IAR m-BEITH immorro do
<ps><fn>Bre<ex>nainn</ex></fn></ps> <num value="7"><ex>secht</ex></num> m-blia<ex>dni</ex>
f<ex>or</ex> loingi<ex>us</ex>, <lb n="3718">imp&aacute;is doridhisi co a thir
&ampersir; co a thal<ex>main</ex> fein amal ro f<ex>or-co</ex>ngradh fair isinn <lb n="3719">innsi. IS annsin do-chuatar lucht a thire &ampersir; a
thuaithi fein 'na ag<ex>aid</ex>, &ampersir; bat<ex>ar</ex><pb n="111">
 <lb n="3720">ica fhiafraig<ex>id</ex> de cidh poi<ex>n</ex>d boi
dh&oacute; dia loingi<ex>us</ex>; &ampersir; t<ex>u</ex>csat m&aacute;ine &ampersir;
ascadha <lb n="3721">dh&oacute; amal do-bherdais do Dhia. Iar
bh-facb<ex>&aacute;il</ex> immorro in t-saeg<ex>uil</ex> do ilibh <lb n="3722">dhibh
leanait iar sin <ps><fn>Cr<ex>ist</ex></fn></ps>, &ampersir; do- ghni-sium
f<ex>er</ex>ta &ampersir; m&iacute;rb<ex>uil</ex>i imdha annsin, &ampersir; <lb n="3723">do-shlanaigh aos gal<ex>air</ex> &ampersir; cuimhrighthi, &ampersir;
ro innarb demhna &ampersir; duailche. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="3724">ACCaillis iar sin a <term type="tutor">aidi</term> .i. <ps><rn type="bishop">esp<ex>oc</ex></rn>
<fn>Eirc</fn></ps>. Tainic iar sin co du a m-bui a <lb n="3725"><term type="foster-mother">mhuime</term> .i. <ps><fn>&Iacute;ta</fn></ps>,
&ampersir; iarf<ex>aigius</ex> di cidh do-ghenadh fr&iacute;a
loingi<ex>us</ex>. Feraiss <ps><fn>Ita</fn></ps> <lb n="3726">foeilti fris
amal no f<ex>er</ex>adh fria <ps><fn>Cr<ex>ist</ex></fn></ps> cona <term type="apostle">apstal<ex>aib</ex></term>. <frn lang="la">Et</frn> is <ex>ed</ex> at-
b<ex>er</ex>t fris: <lb n="3727"><q>A meic inmhain, cidh dia n-d<ex>e</ex>c<ex>h</ex>adhais
f<ex>or</ex> longais c<ex>en</ex> a chomhairle frium-sa, <lb n="3728">uair in
tal<ex>am</ex> ica t&aacute;i iar<ex>rad</ex>h ar Dhia nocha n- fhaghbhai h-i iarsna
croicnibh <lb n="3729">marbhaibh mochlaigibh-sin. Uair tal<ex>am</ex> noemh
cos<ex>ec</ex>artha h- &iacute;, &ampersir; ni ro doirt<ex>e</ex>d <lb n="3730">fuil
duine riam innti. Acht cena</q>, ar si, <q>dentar longa crannda lat,<mls n="75vb" unit="folio"><lb n="3731">
 &ampersir; is doigh is amhlaid sin fagheba in talamh
shire</q>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="3732">IAR SIN tra luidh <ps><fn>Bre<ex>nainn</ex></fn></ps>
i crich <pn type="province">Conn<ex>acht</ex></pn>, &ampersir; do-gnit<ex>er</ex>
long mor <lb n="3733">mh&iacute;rbulla aice ann sin, 's&iacute;
d<ex>er</ex>scaight<ex>e</ex>c<ex>h</ex> d<ex>er</ex>mair, &ampersir; teit innti <ex>con</ex>a
mhuindt<ex>ir</ex> <lb n="3734">&ampersir; <ex>con</ex>a phop<ex>ul</ex>, <frn lang="la">et</frn> b<ex>er</ex>uit luibhi &ampersir; sila ecsamhla leo da
c<ex>ur</ex> innti, <frn lang="la">et</frn> dano <lb n="3735">b<ex>er</ex>uit <term type="wright">soera</term> &ampersir; <term type="smith">gobhuinn</term> leo iar n-at<ex>a</ex>c<ex>h</ex>
<ps><fn>Bre<ex>nainn</ex></fn></ps> doibh ima lec<ex>onn</ex> maroen <lb n="3736">ris. IS annsin tainic in <term type="buffoon">crosan</term>
cu <ps><fn>Bre<ex>nainn</ex></fn></ps>, &ampersir; sl&eacute;chtais ina
fhiadhn<ex>us</ex>i, &ampersir; <lb n="3737">is <ex>ed</ex> at-b<ex>er</ex>t fris: <q>A
<ps><fn>Brenainn</fn></ps></q>, ar se, <q>geibh ar Dhia mh&eacute;,
&ampersir; airchis dom <lb n="3738">troighi <ex>co n</ex>-dighser
lat</q>. B<ex>er</ex>is <ps><fn>Bre<ex>nainn</ex></fn></ps> lais h-e iar sin;
&ampersir; teit isin luing <lb n="3739">leo <num value="60">.LX.</num>
fer immorro ba seadh a l-lin, &ampersir; bat<ex>ar</ex> uili ic mol<ex>ad</ex> in
Coimdh<ex>ed</ex> &ampersir; <lb n="3740">a m<ex>en</ex>man<ex>a</ex> cu Dia, amail
at-b<ex>er</ex>at na scribhinn. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="3741">IS e, immorro, leath t&oacute;isech ro
ghabs<ex>a</ex>t, f<ex>or</ex> am<ex>us</ex> <pn type="island/monastery">&Aacute;irne</pn>,
co d&uacute; i m-bui <ps><fn>Enne</fn></ps> <lb n="3742">&ampersir;
<ps><fn>Pupu</fn></ps> <add source="BN" resp="WS">&ampersir;


<ps><fn>Rochath</fn></ps></add>; &ampersir; bat<ex>ar</ex> re h-edh
m&iacute;s ana bh-farr<ex>ad</ex>.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="3743">IAR n-DULA, immorro, doibh seal<ex>ad</ex> siar o <pn type="island/monastery">Araind</pn> at-ciat in t-ail<ex>&eacute;n</ex> mor<lb n="3744">
n-ard n-airegda n-alainn. IS AND sin immorro ro bat<ex>ar</ex>
loch<ex>ait</ex> amail <lb n="3745">mhur-chata, &ampersir; linuit in tracht
fo c<ex>&eacute;t</ex>oir dia slucudh-som. IArfaighit, immorro, <lb n="3746">na <term type="monk">braitre</term> do
<ps><fn>Bre<ex>nainn</ex></fn></ps>: <q>Cidh &aacute;ilgidit na
loch<ex>ait</ex>-si</q>? ar siat. <q>Ar n-ithi-ne <lb n="3747">&ampersir; ar
slug<ex>ud</ex></q>, ar <ps><fn>Bre<ex>nainn</ex></fn></ps>. IS annsin dano
at-b<ex>er</ex>t <ps><fn>Bre<ex>nainn</ex></fn></ps> frisin <lb n="3748"><term type="buffoon">crosan</term>: <q>Eirg</q>, ol se, <q>&ampersir; caith
corp <ps><fn>Cr<ex>ist</ex></fn></ps> &ampersir; a fhuil, &ampersir; eirg
iar sin docum na <lb n="3749">beth<ex>ad</ex> suth<ex>ain</ex>i, &aacute;r
at-cluinim-si clascetal <term type="angel">aingel</term> icot togairm
cuca</q>. Ba <lb n="3750">maith lais-sium sin, &ampersir; is <ex>ed</ex>
as-b<ex>er</ex>t: <q>A <term type="lord">Thig<ex>er</ex>na</term></q>! ar se, <q>cia
m<ex>ai</ex>th do-ron<ex>us</ex> <lb n="3751">in tan dom-b<ex>er</ex>ur acedair docum
n<ex>ime</ex></q>? IAr caithiumh tra cuirp <ps><fn>Cr<ex>ist</ex></fn></ps>
&ampersir; a <lb n="3752">fhola don <term type="buffoon">crosan</term>, lingidh fo chedair co faeilti
d<ex>er</ex>mhair, <ex>co n</ex>-duatar na mur-chata <lb n="3753">h-e uile acht beg
dia chnamuibh. <frn lang="la">Et</frn> adhluict<ex>er</ex> leo-s<ex>u</ex>m sin,
&ampersir; scribhthar a <lb n="3754">ainm a <term type="martyrology">martralaic</term>, &aacute;r ba <term type="martyr">mairt&iacute;r</term> amra h-&eacute;. IS foll<ex>us</ex> as
sin <ex>con</ex>naircle in<pb n="112">
 <lb n="3755">Coimdh<ex>ed</ex> ar in foll<ex>us</ex>-p<ex>e</ex>ct<ex>a</ex>c<ex>h</ex>
th&aacute;inic <corr sic="fadheoigh">fa dheoidh</corr> isin luing do
thogha <lb n="3756">ar tus dochum nimhe. IS amhlaid sin tra bias cech
caen- duthr<ex>acht</ex>ach <lb n="3757"><corr sic="deighinach">deidhin<ex>a</ex>c<ex>h</ex></corr> thicfa isin ecl<ex>ais</ex> cu ragha
ar tus docum nime tre <corr sic="imarcraigh">imarcraidh</corr> <lb n="3758">caen-duthr<ex>acht</ex>a sech in lucht bat<ex>ar</ex> rompa: <frn lang="la">ut <ps><fn>Christus</fn></ps> ait: <cit>
<qt>nouisimi primi,<lb n="3759">
<add source="BN" resp="WS">primi</add>
nouisimi</qt>
<bibl>Mt. 19:30</bibl>
</cit></frn>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="3760">IAR bh-facb&aacute;il immorro doibh na
h-indsi-sin gabais galar opunn in <lb n="3761"><term type="smith">gabhuinn</term> cu m-ba comfhoc<ex>us</ex> bas. At- b<ex>er</ex>t
<ps><fn>Bre<ex>nainn</ex></fn></ps> fris:<mls n="76ra" unit="folio"><lb n="3762">
<q>Cidh mh<ex>acht</ex>nuighi</q>, ar s&eacute;, <q>eirg dochum
na flatha nemhdha amal ro th&uacute;iris <lb n="3763">duid <corr sic="cusaniugh">c<ex>us</ex>aniu</corr>, <ex>n&oacute;</ex> m<ex>a</ex>d ail lat b<ex>eit</ex>h
isin t-saeg<ex>ul</ex> beo<ex>us</ex>, do-gen-sa ernuighthi fort <lb n="3764">co
Dia, &ampersir; fo-ghebha slainti</q>. At-b<ex>er</ex>t in <term type="smith">gobha</term>: <q>At-cluinim</q>, ar se, <lb n="3765"><q>guth in Coimd<ex>ed</ex> ocum togairm;</q> <frn lang="la">et</frn> iar caithimh cuirp <ps><fn>Cr<ex>ist</ex></fn></ps>
&ampersir; a fola dh&oacute;, <lb n="3766">teit docum nime. BAI, tra,
ceist mor itir na <term type="monk">braitribh</term> 'mon c<ex>or</ex>p do
beith <lb n="3767">gan adhnacul, ar ni raibhi tal<ex>am</ex> 'na
bh-farr<ex>ad</ex>. IS annsin do- raidh <ps><fn>Bre<ex>nainn</ex></fn></ps> <lb n="3768">a adhnacul idir tonnaibh in mhara, &aacute;r in t&eacute; do-
r&oacute;ine nemh &ampersir; tal<ex>main</ex> &ampersir; na <lb n="3769">duili arcena, is tual<ex>ang</ex> h-e tonna in mara dh'
fast&uacute;dh in cuirp inntibh co nemchumhsc<ex>aigth</ex>i.  <lb n="3770">Cidh tra acht adhnaicit-sium in <term type="smith">g<ex>obainn</ex></term> itir tonnuibh in <lb n="3771">mara, cen
rochtain cu tal<ex>main</ex>, sis, cen eirghi ar uachtar shaile, cen
chumscug<ex>ud</ex> <lb n="3772">anunn <ex>n&oacute;</ex> ille, acht amal bidh a
tal<ex>main</ex> no b<ex>et</ex>h; <frn lang="la">et</frn> biaidh annsin cen <lb n="3773">truaillnedh cu tora la an mesr<ex>aig</ex>hthi. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="3774">IAR bh-Facb<ex>&aacute;il</ex> immorro dhoibh-sium an
inuidh-sin ad- conncatar talm<ex>ain</ex> <lb n="3775">m-bic n-d<ex>er</ex>oil. IAr
n-gab<ex>ail</ex> doibh phuirt annsin l&iacute;ntar in port f<ex>or</ex>ru do
demnaibh <lb n="3776">i n-dealbhuibh abhac &ampersir; luchrapan,
&ampersir; a n-gnuisi com dhubh fria gual.  <lb n="3777">IS andsin
at-b<ex>er</ex>t <ps><fn>Bre<ex>nainn</ex></fn></ps>: <q>Cuiridh ind ancaire imach,
&aacute;r ni fh<ex>&eacute;t</ex>fa nech <lb n="3778">dul isin tir-si, acht
int&iacute; gnifes catha fria demhna &ampersir; doirtfes fola <lb n="3779">toraibh</q>. Bat<ex>ar</ex> tra annsin cu ceann <num value="7"><ex>secht</ex></num> la <corr sic="conanoighthibh"><ex>con</ex>a n-
oidhchibh</corr>, &ampersir; n&iacute;r' fh<ex>&eacute;t</ex>sat <lb n="3780">a n-ancaire do thocb<ex>ail</ex> an&iacute;s. <frn lang="la">Et</frn> facbuit annsin h-e idir na cairrcibh i leanm<ex>ain</ex>,<lb n="3781">
&ampersir; imthighit ass iar sin. BAT<ex>ur</ex> som, tra, a
n-doc<ex>u</ex>mal mor d' esb<ex>aid</ex>h an <lb n="3782">anc<ex>uir</ex>i &ampersir; d'
ecc in gabunn, &aacute;r ni raibi acu angcaire na <term type="smith">gobha</term> do-gneth doibh <lb n="3783">h-e. IS ann sin
adub<ex>air</ex>t <ps><fn>Bre<ex>nainn</ex></fn></ps> fria <term type="priest">sacart</term> da m<ex>uin</ex>t<ex>ir</ex>: <q>Dena-sa feidm <lb n="3784"><term type="smith">gabunn</term> gu ceann in m&iacute;s
so</q>. Beannachais tra <ps><fn>Bre<ex>nainn</ex></fn></ps> lamha in t-<term type="priest">sacairt</term>, <lb n="3785">ar ni ro fhoghlainn
gaibhnecht. IS annsin do-roine in <term type="priest">sacart</term>
angcaire <add source="BN" resp="WS">n</add>- d<ex>er</ex>scaight<ex>e</ex>c<ex>h</ex> <lb n="3786">n<ex>a</ex>c<ex>h</ex> frith roime <add source="BN" resp="WS">n&aacute;</add>
'na dheag<ex>aid</ex> a com-maith. </p>
</div2>
<mls n="76rb" unit="folio">
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="3787">IMr<add source="BN" resp="WS">a</add>it iar sin
f<ex>o</ex>rsin aicen seal siar, <frn lang="la">et</frn> fo-ghabhat an <lb n="3788">indsi m-bic n-aibinn n-aluinn co n-imat eisc aireghdha iarna
fhacbhail<pb n="113">
 <lb n="3789">don mhuir<add source="BN" resp="WS">traigh</add> i <corr sic="clusalaibh" cert="5">cusalaibh</corr> i caislibh na h-innsi airdi-sin. A m-bat<ex>ar</ex>
ann <lb n="3790">iarum imonn innsi imacuairt <ex>co n</ex>-fhaicet ecl<ex>ais</ex>
clochdha innte &ampersir; senoir etlaidhi <lb n="3791"><corr sic="aidhethbhan">aigh<ex>ed</ex>h bhan</corr> ic ernuighthi innti. As
amhlaid bai in senoir-sin, cen fhuil, cen <lb n="3792">fheoil, acht
leathar tana truagh f<ex>or</ex>sna cnamhaibh cruadhloma- sin. IS ann <lb n="3793">at-b<ex>er</ex>t an senoir ut: <q>Teich, a
<ps><fn>Bren<ex>ainn</ex></fn></ps></q>, ar se, <q>co luath. Fil immorro
mur-chat <lb n="3794">mor sunn amail og-dam no ech trebliadhn<ex>aid</ex>i
iarna fhorbairt do iasc <lb n="3795">na h-indsi-sea. Imghabhaid-si
h-&eacute;</q>, ar in senoir. Gabait-sium <lb n="3796">ina luing fo
c<ex>&eacute;t</ex>oir, &ampersir; imr<add source="BN" resp="WS">a</add>it
f<ex>or</ex>sin aicen cu h-athlumh iarum. AMUIL bat<ex>ar</ex> <lb n="3797">ann <ex>co
n</ex>-fhaccat<ex>ar</ex> in <add source="BN" resp="WS">m</add>- biast-cat
muir<ex>id</ex>i ic snamh <corr sic="nandiaigh">'na n-diaidh</corr>:
meidight<ex>ir</ex> coire <lb n="3798">n-umh<ex>aid</ex>i cechtar cech ruisc
dhou. Fiacla <corr sic="dorcha">torcdha</corr> lais. Guaire aitenndai<lb n="3799">
fair. Craes onchon aga, co nirt leom<ex>an</ex>, cu conf<ex>a</ex>d
con. IS annsin gab<ex>us</ex> <lb n="3800">cach dib-som f<ex>or</ex> ernuighthi fri
Dia ar met na h-ecla rotas- gabh. IS ann <lb n="3801">as-b<ex>er</ex>t
<ps><fn>Bren<ex>ainn</ex></fn></ps>: <q>A Dhe uilichum<ex>acht</ex>aigh, tairmisc do
phiast dind n&aacute; <lb n="3802">ron-ethad</q>! Eirghis iar sin
bleidhmhil mor muir<ex>id</ex>i <lb n="3803">&ampersir; gab<ex>us</ex> cach dib oc
badh<ex>udh</ex> a celi &ampersir; f<ex>or</ex> cathug<ex>ud</ex> cu cruaid, cu ros-baidh<lb n="3804">
cach a cheli dhibh i fudhom<ex>ain</ex> in mara, &ampersir; ni
fac<ex>us</ex> ne<ex>cht</ex>ar dibh o sin <lb n="3805">imach. Do-gniat immorro
<ps><fn>Bre<ex>nainn</ex></fn></ps> &ampersir; a muinnt<ex>er</ex> <corr sic="atlaidhi">atlaighi</corr> buidhi do Dia, <lb n="3806">&ampersir;
impoidhit aridisi co du i m-bui in senoir, <frn lang="la">et</frn>
f<ex>er</ex>ais in sen<ex>&oacute;ir</ex> f<ex>ailti</ex> friu, &ampersir; c&iacute;is <lb n="3807">ar met na faeilti, <frn lang="la">et</frn> do-rinne na runna
beca-sa ic ferthain f<ex>ailte</ex> ra <lb n="3808"><ps><fn>Bre<ex>nainn</ex></fn></ps>:

<text type="poem">
<body>
<lg n="1" type="verse">
<lb n="3809">
<l>Dia do betha,
a <ps><fn>Brenainn</fn></ps>, sunn &ampersir;rl</l>
<lb n="3810">
<l><addSpan source="BN" resp="WS" to="LB3832">f<ex>or</ex> creatha denaim na tonn:</l>
<lb n="3811">
<l>fota at&uacute; 'cot &iacute;arr<ex>ai</ex>d ann,</l>
<lb n="3812">
<l>buide lem t' iadhad 'mun fhonn.</l>
</lg>
<lg n="2" type="verse">
<lb n="3813">
<l><num value="12">Di f<ex>er</ex>aib dec</num> bam<ex>ur</ex> sunn,</l>
<lb n="3814">
<l>do-cuadar &eacute;c in <term type="congregation">samad</term> sunn:</l>
<lb n="3815">
<l>acht misi ro facb<ex>ad</ex> dib</l>
<lb n="3816">
<l>ba m<ex>ai</ex>t<ex>h</ex> in l&iacute;n bad<ex>ur</ex> ann.</l>
</lg>
<lg n="3" type="verse">
<lb n="3817">
<l>Lodam<ex>ur</ex>-ne d' iarr<ex>ai</ex>d nimhe,</l>
<lb n="3818">
<l>dirim a h-<pn type="country:Ireland">Eir<ex>inn</ex></pn> ili,</l>
<lb n="3819">
<l>tar tonnaib in mara mir,</l>
<lb n="3820">
<l><ex>con</ex>air ro b<ex>ad</ex> coir d' iarraid.</l>
</lg>
<lg n="4" type="verse">
<lb n="3821">
<l>Fuaram<ex>ur</ex> innsi n-fhuair n-aird</l>
<lb n="3822">
<l>uas trillsib na tonn trengairg,</l>
<lb n="3823">
<l>seisem innti sealaib sealg</l>
<lb n="3824">
<l>err<ex>a</ex>maid es&eacute;irghi a h-<num value="1">aon</num> aird.</l>
</lg>
<pb n="114">
<lg n="5" type="verse">
<lb n="3825">
<l><sic corr="Da h-uc-sam, Da-fuc-sam">Dabucsum</sic> linn in cat m-b<ex>e</ex>c,</l>
<lb n="3826">
<l>rinn ni tainic cen cor lac:</l>
<lb n="3827">
<l>da-rorbair f<ex>or</ex> cnamaibh eisc</l>
<lb n="3828">
<l>angb<ex>aid</ex> in beist amlaid ro fhast.</l>
</lg>
<lg n="6" type="verse">
<lb n="3829">
<l>Faeilidh mo craidhe co n-drucht</l>
<lb n="3830">
<l>frisna h-aoighedaib dom-ria<ex>cht</ex>:</l>
<lb n="3831">
<l>mith<ex>ig</ex> dam-sa to<ex>cht</ex> fo l&iacute;a</l>
<lb n="3832">
<l>imthiges dia f<ex>or</ex> a s&eacute;t.</l>
<trailer>D&iacute;a</trailer>
</lg>
</body>
</text><anchor id="LB3832"><lb n="3833">
<q>Do <on type="people:Irish">f<ex>er</ex>uibh Eir<ex>enn</ex></on>
damh- sa</q>, ol in senoir, <q>&ampersir; <num value="12">da fhear
dec</num> do- d<ex>e</ex>c<ex>h</ex>amar diar <lb n="3834">n-<term type="pilgrimage">ailithri</term>, &ampersir; do-rat-sum in m<ex>ur</ex>-chat
<add source="BN" resp="WS">m</add>-biasd<ex>aid</ex>i ut lin<ex>n</ex> ana &eacute;n
bhic, &ampersir; ba <lb n="3835">h-inm<ex>ain</ex> linn h-e cu mor,
&ampersir; ro fhorbair iar sin cu mor, &ampersir; n&iacute; ro erchoit
duinne <lb n="3836">riam,<mls n="76va" unit="folio">

<frn lang="la">et</frn> isat marbha <num value="11">aein-fher
dec</num> dhibh, &ampersir; itu-sa sunn m' aoenar <lb n="3837"><add source="BN" resp="WS">a</add>gut irnaidhi-si cu tarda corp
<ps><fn>Cr<ex>ist</ex></fn></ps> <add source="BN" resp="WS">&ampersir; a
fuil</add> dam &ampersir; dula iar-soduin docum <lb n="3838">nime</q>. Foillsighi<ex>us</ex> immorro in senoir doib-sium in
tal<ex>main</ex> icca rabutar iaraid <lb n="3839">.i. <pn type="otherworld">Tir Tarrngairi</pn>. IAr caithimh tra cuirp
<ps><fn>Cr<ex>ist</ex></fn></ps> &ampersir; a fola don t-senoir, luidh <lb n="3840">docum nimhe, &ampersir; adlaict<ex>er</ex> annsin h-e maroen ria
<term type="monk">braithribh</term> cu n-onoir &ampersir; <lb n="3841"><add source="BN" resp="WS">co n</add>-airmhitin m&oacute;ir
<add source="BN" resp="WS">acus</add> cu salmaibh &ampersir; cu
n-imnaibh, ind ainm in Ath<ex>ar</ex> <lb n="3842">&ampersir; in Maic
&ampersir; in Spir<ex>t</ex>a N<ex>&oacute;imh</ex>.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="3843">IAr sin tra ro-siachtatar-som in talm<ex>ain</ex> ica
rabatar iar<ex>raid</ex> fria re <lb n="3844"><num value="7"><ex>secht</ex></num>
m-blia<ex>dne</ex> .i. <pn type="otherworld">Tir Tairng<ex>ir</ex>e</pn>, amal ita
<frn lang="la">in prouerbio, <cit>
<qt>qui quaerit
inuenit</qt>
<bibl></bibl>
</cit></frn>.  <lb n="3845">IAr rochtain immorro
doib-siumh i comfhocraibh in tiri-sin, &ampersir; ba h-ail doibh <lb n="3846">port do ghabail ann, at-cualat<ex>ar</ex> guth araile senor<ex>a</ex>c<ex>h</ex>,
&ampersir; is <ex>ed</ex> at-b<ex>er</ex>t friu: <q>A <lb n="3847">dhaine
lan-shaethracha, a <term type="pilgrim">oilithr<ex>e</ex>c<ex>h</ex>a</term>
noemhdha, a lucht ernaighit na logu <lb n="3848">nemhdha, a bheatha
bith-scith ic ern<ex>aid</ex>i in tiri-sea, <corr sic="ernaighid">ernaidhid</corr> bican da bar <lb n="3849">saethar
coleic</q>. Iar m-beith immorro doibh-sium seal annsin ina tost
at-bert in <lb n="3850">senoir ut friu: <q>A <term type="monk">braithre</term> inmuini</q>, ar se, <q>cidh n<ex>a</ex>c<ex>h</ex>
faicthi-si in tal<ex>main</ex> <lb n="3851">n-airegda n-alaind-sea arnar'
doirtedh fuil duini riam, &ampersir; nach imchub<ex>aidh</ex> <lb n="3852">do adhnacul pect<ex>a</ex>c<ex>h</ex> na droch-dhaine ann. Facbhuidh didiu
in bhar luing <lb n="3853">cech ni fil ocuibh cenmoth&aacute; becc
n-etuigh umaibh nama, &ampersir; tec<ex>aid</ex>h an&iacute;s</q>.  <lb n="3854">IAr tiachtain immorro doibh-sium f<ex>or</ex> t&iacute;r pocais cach
d&iacute;bh a chele, &ampersir; c&iacute;is in <lb n="3855">senoir cu
mor fria met na faeilti. <q>Siridh &ampersir; feghaidh</q>, ar se,
<q>brughe parrthais &ampersir; <lb n="3856">muighi milidhi in tiri
sol<ex>us</ex>ta, suaichn<ex>id</ex>h, socharthan<ex>aig</ex>, soc<add source="BN" resp="WS">h</add>archain, n-aird, <lb n="3857">n-aireghdha, n-aluinn,
n-oeibhinn. Tir boladhmhar, blathmhin, benn<ex>acht</ex>ach.  <lb n="3858">Tir ilcheolach, airphetech, nuall-fhaeilt<ex>e</ex>c<ex>h</ex>, nemh-
thoirrsiuch. Airm i bh-fuighbhidh</q>, <lb n="3859">ar in senoir,
<q>slainte ce<ex>n</ex> galar, aeibhnes cen imrisan, <term type="union">aoenta</term> cen <lb n="3860">tachor, flaithes cen
scail<ex>edh</ex>, s&aacute;imhe<mls n="76vb" unit="folio">

cen d&iacute;mhaine, soeire cen<pb n="115">
 <lb n="3861">saethar, <term type="union">aenta</term>
sol<ex>us</ex>ta <term type="angel">aingel</term>, air<ex>er</ex>dha parrthais,
timthirecht <term type="angel">aingeal</term>, fleadhug<ex>ud</ex> <lb n="3862">cen airdhidhbhadh, seachna phene, aighthe firen, tochaithium
na <lb n="3863">mor-casc, betha benn<ex>acht</ex>ach, coir, chumdaighthe,
moir, mhilidhi, saeir, saim, <lb n="3864">sorcha, cen dubhai, cen
dorchai, cen pec<ex>ad</ex>, cen aimnert, i cor- paibh edrochtaibh <lb n="3865">nemh-truailn<ex>id</ex>i<add source="BN" resp="WS">b,</add> i sostaib
<term type="angel">aingeal</term> f<ex>or</ex> bruighibh <pn type="otherworld">Tiri Tarr<ex>ngiri</ex></pn>. IS <lb n="3866">adhbhul a
soillsi &ampersir; a suthaighi na h-indsi-sin, a saimhe, a
s<ex>er</ex>caighi, a caeimhe, <lb n="3867">a chobhs<ex>aid</ex>i, a fostacht, a
loghmaire, a reidhi, a ruithn<ex>ig</ex>i, a glaine, a gradhmhaire, <lb n="3868">a gile, a cheolbinni, a noeimhe, a niamglaine, a soeire, a
s&aacute;dhaile, a <lb n="3869">h-aille, a h-ailgine, a h-airdi, a
h-edrochta, a h-airmhidiu, a lanshidh, a lan-<term type="union">aenta</term>.  <lb n="3870">Mo-genar, tra, bias co
n-degh-airill<ex>iud</ex> &ampersir; <ex>co n</ex>-<corr sic="dethgnimaib">d<ex>e</ex>ch-ghnim<ex>aib</ex></corr>, &ampersir; gairfeas
<ps><fn>Braen <lb n="3871">Find</fn></ps> mac
<ps><fn>Findlogha</fn></ps> ina <term type="union"><corr sic="aentaigh">aentaidh</corr></term> isin l<ex>et</ex>h-sin</q>, ar in
senoir, <q>do <lb n="3872">bhith-aithreibh na h-indsi i tam tre bithu
na beth<ex>ad</ex></q>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="3873">IAr bh-f<ex>ai</ex>csin immorro doibh-sium in
pharrthais sin etir ton- nuibh in <lb n="3874">mhara, machtnuighit
&ampersir; ingantaighit cu mor m&iacute;rb<ex>uil</ex>i De &ampersir; a
cum<ex>acht</ex>a, &ampersir; anoraighit <lb n="3875">in Coimdhi cu mor iar
bh-faicsin na moir-mirbal-sin. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="3876">IS amlaid immorro bai in senoir noemh sin, cen
etuch n-daenna etir, acht <lb n="3877">ba lan a corp uili do clumuibh
gleghealaibh amail cholum <ex>n&oacute;</ex> fhailinn; &ampersir; ba <lb n="3878">h-erlabra <term type="angel">aingil</term> acht bec bui
aice. Ceileabharthar in teirt leo iar m-bein a <lb n="3879">cluicc. <corr sic="cunatlaighi">Canait</corr> atlaighi buidhi
do Dhia &ampersir; a m<ex>en</ex>man<ex>a</ex> tudmidi ind. Ni ra laimset <lb n="3880">n&iacute; do fhiarf<ex>aigi</ex>, &ampersir; no aemdais a
n-anmcairdine dho la <lb n="3881">t<ex>ur</ex>cbhail soiscela. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="3882">IS e dano proic<ex>ept</ex> ba m<ex>en</ex>ca do-gn&iacute;th
<ps><fn>Petar</fn></ps> &ampersir; <ps><fn>P<ex>&oacute;l</ex></fn></ps>
&ampersir; na h-<term type="apostle">aps<ex>tail</ex></term> noemhdha <lb n="3883">olceana, in proicept-so na pian &ampersir; na fochraice, ar
ro aibhsighthea dhoibh <lb n="3884">fon cuma c<ex>&eacute;t</ex>na. IS e dano
proic<ex>ept</ex> do-rindi <ps><fn>Siluest<ex>ar</ex></fn></ps> <term type="abbot of Rome">ab Roma</term> do <ps><fn><ex>Con</ex>santin</fn></ps> <lb n="3885">mac
<ps><fn>Elena</fn></ps>, d' <term type="high-king of the world">airdrigh in dom<ex>ain</ex></term>, isin <term type="assemblt">mor-dail</term> dia ro edb<ex>air</ex> <pn type="city">Ro<add source="BN" resp="WS">i</add>mh</pn> do <lb n="3886"><ps><fn>Pet<ex>ar</ex></fn></ps> &ampersir; do
<ps><fn>P<ex>&oacute;l</ex></fn></ps>. IS e so proic<ex>ept</ex> do-righne
<ps><fn>Fabian</fn> <rn type="coarb of Peter">comarba
P<ex>etair</ex></rn></ps> do <ps><fn>Pilip</fn></ps> <lb n="3887">mac
<ps><fn>Gordian</fn></ps>, do <term type="king or Romans">r&iacute;gh
Romhan</term>,<mls n="77ra" unit="folio">

dia ro creid in Coimdhi<add source="BN" resp="WS">dh</add> &ampersir;<lb n="3888">
dia ro creitsett il-<num value="1000">mhile</num> aili
annsin; <frn lang="la">et</frn> ba h-essidhi ceid <term type="king of Romans">ri do Romanch<ex>aib</ex></term> <lb n="3889">do-creit in Coimdi
<ps><fn>I<ex>ss</ex>u Cr<ex>ist</ex></fn></ps>. IS e so, dano, proic<ex>ept</ex>
gnathaighi<ex>us</ex> h-<ps><fn>Ely</fn></ps> do <lb n="3890">dhenumh do
anmunnuibh na bh-firen fochrunn na b<ex>eta</ex>d i Parr<ex>thus</ex>.  <lb n="3891">IN tan iarum osluicis h-<ps><fn>Ely</fn></ps> an leabur don
proic<ex>ept</ex> tecuit annsin anmunna <lb n="3892">na bh-firen i rechtuibh
en n-glegheal cuice da cech aird. Indisid dano dhaibh <lb n="3893">ar
t&uacute;s fochraice na firen; aibnes &ampersir; air<ex>er</ex>a fl<ex>ath</ex>a
nime, <frn lang="la">et</frn> at forbhfhaeiltigh-sium <lb n="3894">ind
airet-sin. Indisidh iarum doib piana &ampersir; todernama itfrinn
&ampersir; erbhadha<pb n="116">
 <lb n="3895">laithi bra<ex>th</ex>a. IS foll<ex>us</ex> cu mor gne
m-broin f<ex>or</ex>ra-som fesin annsin .i.  <lb n="3896">h-<ps><fn>Eli</fn></ps> &ampersir; <ps><fn>Enoc</fn></ps>,
<ex>cona</ex>d h-e sin <num value="2">Da</num> Bron Flatha Nime. IAdhuidh h-
<ps><fn>Eli</fn></ps> iarum <lb n="3897">a leab<ex>ar</ex>
proicepta. Do-ghniat ind eoin nuallghubai d<ex>er</ex>mhair in uair-sin,
&ampersir; <lb n="3898">tennait a n-eittiu fria curpu co tecat srotha
fola eistibh ar om<ex>un</ex> pian ithfrinn <lb n="3899">&ampersir; laithi
b<ex>r&aacute;tha</ex>. IN tan iarum is iat anmunna na <term type="saint">noem</term> dian<ex>a</ex>d erdhalta sir-aitriubh <lb n="3900">flatha nime do-gniat an gubai sin, ba<add source="BN" resp="WS">d</add> deithbhir do dhainibh in <lb n="3901">dom<ex>ain</ex>
ciamdais d<ex>&eacute;r</ex>a fola do-ghnetis oc airichill laithe bra<ex>tha</ex>.<lb n="3902">
Bete immorro uilc imdha &ampersir; imnedha isin laiti sin
.i. i l-laithi <lb n="3903">bra<ex>tha</ex>.  <lb n="3904">IS andsin icfus in
Coimdi a commain fein ria ca<ex>ch</ex> aen n-duine isin dom<ex>un</ex>: pian <lb n="3905">lais dona pect<ex>a</ex>c<ex>h</ex>uibh, fochraic dona
firenuib. Cuirfit<ex>ir</ex> iarum na pecthaigh <lb n="3906">annsin i
fudhomh<ex>ain</ex> na pene suthaine f<ex>or</ex> dos-iadhta glas breithri De <lb n="3907">fo mhiscaidh <term type="brehon">br<ex>eth</ex>em<ex>an</ex></term>
bra<ex>tha</ex>. Berthar iarum na <term type="saint">naeim</term> &ampersir;
na fireoin, lucht <lb n="3908">na desheirci &ampersir; na trocuiri,
f<ex>or</ex> deis De Athar, do bith-aithribh flatha nimhe.  <lb n="3909">Beit
iarum isin mor-gloir sin ind <term type="union">aontaidh</term>
dhee<ex>acht</ex>a &ampersir; daon<ex>acht</ex>a Meicc De, <lb n="3910">ISind <term type="union"><corr sic="aoentaigh">aoentaidh</corr></term> is uaisli
cech <term type="union">aen<ex>taid</ex></term> .i. ind <term type="union">aen<ex>taid</ex></term> na naoimh-trinoiti uaisli <lb n="3911">uilicum<ex>acht</ex>aighi, Ath<ex>ar</ex> &ampersir; Maic &ampersir;
Spir<ex>ta</ex> N<ex>&oacute;imh</ex>.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="3912">Ailim trocuiri De uasail uilicum<ex>acht</ex>uigh tre
impidhe <ps><rn type="saint">noeimh</rn> <fn>Brenuinn</fn></ps>, <lb n="3913">ro airiltnighium uile ind <term type="union">aen<ex>taid</ex></term>- sin, roissam, ro aitreabum, <frn lang="la">in saecula <lb n="3914">saeculorum</frn>!</p>
</div2>
</div1>
<pb n="117">
<mls n="77rb" unit="folio">
<div1 n="8" type="life">
<lb n="3915">
<head>Betha <ps><fn>Ciarain</fn></ps> <pn type="monastery">Cl<ex>&uacute;an</ex>a Mac Nois</pn></head>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="3916"><frn lang="la"><cit>
<qt>OMNIA QUE CUMQUE UULTIS
UT <corr sic="faciunt">FACIANT</corr> HOMINES UOBIS ITA et <lb n="3917">uos faciatis illis</qt>
<bibl>Mt. 7:12</bibl>
</cit></frn>
.i. Cech maith as ail libh do dhenamh dhuibh o <lb n="3918">dhainibh
bidh amlaid sin ra ghn&eacute;the dhoibh. <frn lang="la">Haec est enim
lex et <lb n="3919">prophetae</frn>, uair is &eacute; sin rect
&ampersir; faitsine. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="3920">Tairmeascaidh cecha h-uilc immorro, <corr sic="fuarcarthaigh">fuacarthaidh</corr> cecha maithi<ex>us</ex>a, <lb n="3921">s&iacute;dhuighi D&eacute; &ampersir; d&aacute;ine,
<ps><fn>I<ex>ss</ex>u Cr<ex>ist</ex></fn></ps> mac D&eacute; bhi, sl&aacute;inicidh
ind uili dhom<ex>ain</ex>, <lb n="3922">IS &eacute; ro raidh na briathra-so
do thinchosc a <term type="apostle">aps<ex>tal</ex></term> &ampersir; a <term type="disciple">deiscip<ex>ul</ex></term> &ampersir; na h-uili <lb n="3923">ecalsa im comhlud na desherce .i. <ex>co n</ex>-d<ex>er</ex>ndais na daine
do mhaith &ampersir; do <lb n="3924">dheirc fria coibnesom ind uile
do-ghendais doibh fein. IS do sin at-b<ex>eir</ex> <lb n="3925"><ps><fn>I<ex>ss</ex>u</fn></ps>: <frn lang="la"><cit>
<qt>Omnia quae
cum- que
uultis</qt>
<bibl>Mt. 7:12</bibl>
</cit></frn>. <ps><fn>Matha</fn></ps>
immorro mac <ps><fn>Alfei</fn></ps>, in <term type="sage">sui</term> <lb n="3926">f<ex>or</ex>bhur<ex>a</ex>c<ex>h</ex> de <on type="people:Hebrews">Ebhraib</on>,
in cethrum<ex>a</ex>d fer ad-cuaidh in sosc<ex>&eacute;l</ex>a coimdheta, is e <lb n="3927">ro scribh na briathra-so i curp shoscela, <ex>co n</ex>-apair f<ex>or</ex>
slict a <term type="master">maigistreach</term> .i.  <lb n="3928"><ps><fn>Is<ex>s</ex>u</fn></ps>: <frn lang="la"><cit>
<qt>Omnia quae
cum- que </qt>
<bibl>Mt. 7:12</bibl>
</cit></frn> .i. Mad do-b<ex>er</ex>thi-si an
bhar n-dainibh maithe da bar <lb n="3929">clannuibh as mo cu mor
do-b<ex>er</ex>a in t-<term type="father">Ath<ex>air</ex></term> nemhdha m<ex>ai</ex>th dia
macaibh <lb n="3930">non-guidet, <ex>cona</ex>d f<ex>or</ex> slict na m-briathar-sa
do-r&aacute;idh <ps><fn>I<ex>ss</ex>u</fn></ps> in comairli-si.  <lb n="3931"><frn lang="la"><cit>
<qt>Omnia que cumque et
reliqua</qt>
<bibl>Mt. 7:12</bibl>
</cit></frn>. Uair aithn<ex>id</ex>h rect
&ampersir; f&aacute;itsine gradh do tabairt <lb n="3932">do Dia
&ampersir; don coib<ex>nesam</ex>. Uair as &eacute; clethe &ampersir; forair
in f<ex>or</ex>c<ex>et</ex>uil diadha in d<ex>er</ex>c, <lb n="3933">uair is si in d<ex>er</ex>c
sual<ex>aig</ex> dhili<ex>us</ex> na cr<ex>is</ex>taidi, uair na suailche arcena bite oc<lb n="3934">
degh-dhainibh &ampersir; oc droch-dhainibh. Ni tectann
immorro in deirc acht <lb n="3935">deg-daine nama, <ex>con</ex>adh air sin
at-b<ex>eir</ex> <ps><fn>I<ex>ss</ex>u</fn></ps>: <q><cit>
<qt>IS ann ro-fhinnfat na
h-uili <lb n="3936">daine <ex>con</ex>idh dom muinntir-si dhuibh, dia cara
cach uaibh araili amal <lb n="3937">ro car<ex>us</ex>-sa
sibh-si</qt>
<bibl>Mt. 5:46, Lk. 6:32</bibl>
</cit></q>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="3938">Sochuidhi immorro do macuibh beth<ex>ad</ex>, etir
<term type="apostle">aps<ex>tal</ex>a</term> &ampersir; <term type="disciple">desciplu</term> in <lb n="3939">Coimd<ex>ed</ex>h, o sin ille
ro comhaillset cu duthr<ex>acht</ex>ach &ampersir; cu leir in comairli-sin<lb n="3940">
tuc <ps><fn>I<ex>ss</ex>u</fn></ps> doibh<mls n="77va" unit="folio">

um comhall<ex>ad</ex> na derce feibh ro comuill &ampersir; tuc <lb n="3941">saeingradh don d<ex>eir</ex>c sech gach sualuigh in t-<term type="apostle">aps<ex>tal</ex></term> uasal oirmitn<ex>e</ex>c<ex>h</ex>, in <lb n="3942">t-<term type="confessor">anmchara</term>, <corr sic="inoeibel teoir">in oeibelteoir</corr>, in fer dia ro las iarthar in betha a
bh-fertuib &ampersir; a <lb n="3943">mirbhuilibh, a suailcibh
&ampersir; a so-ghnimhaib .i. <frn lang="la"><ps><rn type="saint">Sanctus</rn> <fn>Ciaranus</fn></ps> <term type="priest">sacerdos</term> et <lb n="3944"><term type="apostle">apostulus</term> <ps><fn>Christi</fn></ps></frn>, In
t-uasal-<term type="priest">sacart</term> &ampersir; in t-<term type="apostle">aps<ex>tal</ex></term>, inti <ps><rn type="saint">noeim</rn>
<fn>Ciaran</fn> <an>mac in<pb n="118">
 <lb n="3945">t-Saeir</an></ps>. Mac &oacute;n in t-<term type="craftsman">Saeir</term> do-roine nemh &ampersir; tal<ex>main</ex>
c<ex>us</ex>na h- uilib fil<ex>et</ex> inntib, <lb n="3946">m<ex>a</ex>d iarsan
geineal<ex>ac</ex>h nemhdha. Mac in t-<term type="craftsman">Saeir</term>
denmha carpat &ampersir; cech <lb n="3947">saeirsi arcena h-e iar sin
n-geneal<ex>ac</ex>h talm<ex>an</ex>da. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="3948">IS ann didiu airmitnighit ind irisigh
lithlaithi in uasail-sin, i <corr sic="quingtigh">q<ex>u</ex>ingtidh</corr> <lb n="3949">septimp<ex>er</ex>
arai laithi mis grene, isin laith-si in&iacute;u arai laithi
<ex>secht</ex>m<ex>ain</ex>i. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="3950">At-fiadhat didiu taithmet cumair dia fertuib
&ampersir; dia mhirbhuil<ex>ib</ex> in <lb n="3951">craibhdhig-sin ar
airfit<ex>e</ex>d anma na n-iris<ex>e</ex>c<ex>h</ex>, &ampersir; dia ghenel<ex>ach</ex>
coll<ex>aid</ex>i &ampersir; dia <lb n="3952">coimp<ex>er</ex>t bhith <damage extent="2 letters"> caith &ampersir; don fhorb<ex>adh</ex> do-rat f<ex>or</ex> a
rith m-buadha isna talm<ex>an</ex>daibh.  <lb n="3953">Fer didiu onoiri
m&oacute;ire ic on Coimdh<ex>id</ex> in fer-so. Fer dia ro cong<ex>aib</ex> <lb n="3954">Dia a chathr<ex>aig</ex> <num value="50">.L.</num> bl<ex>iadne</ex> rian a
geinem<ex>ain</ex>. Fer fil a n-urd <term type="apostle">apst<ex>al</ex></term> la
<ps><fn>Cr<ex>ist</ex></fn></ps> <lb n="3955">isin dom<ex>un</ex>-so, amal ro
r&aacute;idh <ps><fn>Colum Cille</fn></ps>: <frn lang="la"><cit>
<qt>Quum tu <ps><fn>Christi</fn></ps> <term type="apostle">apostulum</term> <lb n="3956">mundo missisti
hominem</qt>
<bibl>'Alto et ineffabili' Lib Hymn I,
157</bibl>
</cit></frn>. Locharn didiu h-e f<ex>or</ex> lasadh co soillsi ecna
&ampersir; <lb n="3957">forc<ex>et</ex>uil amal ro raidh <ps><fn>Co<ex>lum</ex>
C<ex>ille</ex></fn></ps>: <q><frn lang="la"><cit>
<qt>Lucerna huius insolae,
lucens .l.  <lb n="3958">mirabili</qt>
<bibl></bibl>
</cit></frn></q>. Fear ro
fhothaighistair aird-ecl<ex>ais</ex> asa ruc<ex>ad</ex> greim riagla &ampersir;
<ex>ec</ex>na &ampersir; <lb n="3959">f<ex>or</ex>c<ex>et</ex>uil do uilib ecalsaibh na
h-<pn type="country:Ireland">Eir<ex>enn</ex></pn> amal ro raidh in t-<term type="sage"><ex>ec</ex>na<ex>id</ex></term> cetna: <lb n="3960"><frn lang="la"><cit>
<qt>Custodiantur reg- mina</qt>
<bibl></bibl>
</cit> et
caetera</frn> .i. Coimh<ex>&eacute;t</ex>tar oc <term type="elder">sruithibh</term> na g-cathr<ex>a</ex>c<ex>h</ex>-so <lb n="3961">na
r&iacute;agla &ampersir; na f<ex>or</ex>cetla &ampersir; na b&eacute;sa
arichta on <term type="master">maighist<ex>er</ex></term>, o
<ps><fn>Ciaran</fn></ps>, <ex>con</ex>id <lb n="3962">iat-saidhe
r&iacute;agla &ampersir; besa ro scailtea &ampersir; ructha do uilibh
cathrachuibh <term type="saint">noebh</term> <lb n="3963"><pn type="country:Ireland">Eir<ex>enn</ex></pn>, &aacute;r is aisti b<ex>er</ex>ar
r&iacute;ag<ex>la</ex> &ampersir; besa fo <pn type="country:Ireland">Eir<ex>inn</ex></pn> uili.  </damage></p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="3964">Fer fil a n-urd na primh-<term type="prophet">fhaithe</term> oc on Coimd<ex>id</ex> isin dom<ex>un</ex>-so amal <lb n="3965">ro r&aacute;idh in <term type="prophet">f&aacute;idh</term>
c<ex>&eacute;t</ex>na: <frn lang="la"><cit>
<qt><term type="prophet">Profeta</term> qui nouisimus</qt>
<bibl></bibl>
</cit>,
et cetera</frn>, &aacute;r bai dia uaisli &ampersir; dia<mls n="77vb" unit="folio"><lb n="3966">
 airmhitn<ex>ig</ex>i oc on Coimdh<ex>id</ex> cu ro tirchanadh o
fhaidhib f<ex>o</ex>da riana <lb n="3967">genem<ex>ain</ex>, amal ro thirchan
<ps><fn>Ysac</fn></ps> &ampersir; <ps><fn>Eoin Baup<ex>taist</ex></fn></ps>
<ps><fn>I<ex>ss</ex>u</fn></ps>, <frn lang="la">et</frn> a n-is uaisli and.<lb n="3968">
Ro tircan cet<ex>us</ex> <ps><fn>Patraic</fn></ps> mac
<ps><fn>Calpuirn</fn></ps> i <pn>Cruachan Oighli</pn>, iar n-dunad in<lb n="3969">
crainn imma thaisib isinn inad i ta an cath<ex>air</ex>-sin
aniu. Ro thirchan <lb n="3970"><ps><fn>Brighit</fn></ps> o 't-connaic
in lasair <add place="top">&ampersir; in t-<term type="angel">a<ex>i</ex>ngel</term></add> <num value="50">.L.</num> blia<ex>dne</ex>
ria <ps><fn>Ciar<ex>&aacute;n</ex></fn></ps> isinn inadh <lb n="3971">i tat
crosa <ps><fn>Brighdi</fn></ps> indiu. Ro thircan
<ps><fn>Bec</fn></ps> mac <ps><fn>De</fn></ps> <ex>co n</ex>-deb<ex>air</ex>t:
<q>Andsin, a <lb n="3972"><ps><an>meic in t-Saeir</an></ps>, it casair
chaeimh cot clasaibh, cot coraibh, cot cairpthibh, cot <lb n="3973">ceolaibh</q>. Ro thirchan <ps><fn>Col<ex>um</ex> C<ex>ille</ex></fn></ps> i
n- <pn>Ard Abla</pn> do <ps><fn>Aedh</fn></ps> mac
<ps><fn>Brannuib</fn></ps> <ex>no</ex> <lb n="3974"><add place="right"><ps><fn>Brenainn</fn></ps></add>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="3975">IS e so didiu genel<ex>ach</ex>
<ps><fn>Ciar<ex>ain</ex></fn></ps>: <ps><fn>CIARAN</fn></ps> mac
<ps><fn>Beoit</fn></ps> meic <ps><fn>Olchain</fn></ps> meic <lb n="3976"><ps><fn>Dichon</fn></ps> meic <ps><fn>Cuirc</fn></ps> meic
<ps><fn>Cuindenn</fn></ps> meic <ps><fn>Cuinneadha</fn></ps> meic
<ps><fn>Feic</fn></ps> meic <ps><fn>Maeil <lb n="3977">Cathr<ex>ach</ex></fn></ps> meic <ps><fn>Lairi</fn></ps> meic
<ps><fn>Lairne,</fn></ps> meic <ps><fn>Cuiltri</fn></ps> meic
<ps><fn>Gluin<ex>ig</ex></fn></ps> meic <ps><fn>Coirp<ex>ri</ex></fn></ps><pb n="119">
 <lb n="3978">meic <ps><fn>Logai</fn></ps> meic
<ps><fn>Meidle</fn></ps> meic <ps><fn>Duibh</fn></ps> meic
<ps><fn>Lugna</fn></ps> meic <ps><fn>Feidl<ex>imid</ex></fn></ps> meic <lb n="3979"><ps><fn>Ech<ex>ach</ex></fn></ps>, meic <ps><fn>Bresail</fn></ps>
meic <ps><fn>Deghadh</fn></ps> meic <ps><fn>Reo Soirche</fn></ps> meic
<ps><fn>Reo Doirche</fn></ps> <lb n="3980">meic
<ps><fn>Tighernmhais</fn></ps> meic <ps><fn>Follaigh</fn></ps> meic
<ps><fn>Eithreoil</fn></ps> meic <ps><fn>Ireoil</fn> <rn type="prophet">F&aacute;idh</rn></ps> meic <lb n="3981"><ps><fn>Eirimhoin</fn></ps> meic <ps><fn>Mhil<ex>ed</ex>
Esb<ex>aine</ex></fn></ps>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="3982"><ps><fn>Beoid</fn></ps> dano mac
<ps><fn>Olchain</fn></ps> do <on type="people">Latharnaibh Maighi
Molt</on> do <on type="people">Ull<ex>taib</ex></on> a <lb n="3983"><term type="father">athair</term> talm<ex>an</ex>da inti
<ps><fn>Ciar<ex>ain</ex></fn></ps>. <ps><fn>Dar Erca</fn></ps> <term type="daughter">ingen</term> <ps><fn>Ercain</fn></ps> meic
<ps><fn>Buachalla</fn></ps> a <lb n="3984"><term type="mother">math<ex>air</ex></term>-sium, <frn lang="la">ut dixit</frn>
<ps><fn>Ciar<ex>&aacute;n</ex></fn></ps>:

<text type="poem">
<body>
<lg n="1" type="verse">
<lb n="3985">
<l><ps><fn>Dar
Erca</fn></ps> mu <term type="mother">m<ex>&aacute;thai</ex>r</term>-si,</l>
<lb n="3986">
<l>n&iacute;rbo bannscal olcc,</l>
<lb n="3987">
<l><ps><fn>Beoit</fn> <rn type="craftsman">soer</rn></ps> mo
<term type="father">ath<ex>air</ex></term>-si,</l>
<lb n="3988">
<l>do <on type="people">Latharnaibh Molt</on>.  </l>
</lg>
</body>
</text><lb n="3989">
Do <on type="people">Chiarr<ex>aig</ex>i Irluacra</on> didiu dia
<term type="mother">m<ex>&aacute;thai</ex>r</term> .i. do <on type="people">Glasr<ex>aig</ex>i</on> insainnr<ex>iud</ex>. <ps><fn>Glas</fn> <lb n="3990"><rn type="poet">fili</rn></ps> didiu a <term type="grandfather">senath<ex>air</ex></term>. Ba h-&iacute; fochonn a
n-acomail na deisi sin. Dia n-dech<ex>aid</ex> <lb n="3991"><ps><fn>Beoid</fn></ps> do thorruma a <term type="brother">brathar</term> bat<ex>ur</ex> i crich <pn type="kingdom">Ceneoil Fhiachr<ex>a</ex>c<ex>h</ex></pn>, o 't-connac-sium <lb n="3992">an ingin .i. <ps><fn>Dar Erca</fn></ps>, f<ex>or</ex> a cinn ro
chuindigh f<ex>or</ex> a <corr sic="tuisdighibh">tuisdidhibh</corr> cu
tuc<ex>a</ex>d <lb n="3993">d&oacute; h-i iar bh-f&iacute;r. <frn lang="la">Et</frn> ruc <num value="5">coicc</num> macca dh&oacute; iar
sin, &ampersir; is e so ord ara rucaid .i.  <lb n="3994"><ps><fn>Lucoll</fn></ps> a <num value="1st">primh</num>-gein,
<ps><fn>Donnan</fn></ps> in <num value="2nd">tanaisti</num>,
<ps><fn>Ciaran</fn></ps> in <num value="3rd">treas</num>,
<ps><fn>Odran</fn></ps> in <num value="4th">cethram<ex>a</ex>d</num>, <lb n="3995"><ps><fn>Cronan</fn></ps> an <num value="5th"><ex>c&oacute;ice</ex>d</num>, &ampersir; ba <term type="deacon">deochain</term>, uasal-<term type="priest">shacairt</term> immorro na <term type="4">cethra</term>
meic <lb n="3996">aili. Ruc didiu <num value="3">teora</num> <term type="daughter">ingena</term> do, &ampersir; bat<ex>ar</ex> <num value="2">di</num> &oacute;igh dibh-saidhi
.i. <ps><fn>Lugb<ex>e</ex>c</fn></ps> &ampersir; <lb n="3997"><ps><fn>Rathbeo</fn></ps>. <ps><fn>Pata</fn></ps> immorro in
<num value="3rd">tres</num> <term type="daughter">ingen</term>,
&ampersir; ba <term type="holy widow">feadhbh craibhd<ex>e</ex>c<ex>h</ex></term>
iside. IT e <lb n="3998">inso relge i tat taisi na <term type="saint">naemh</term>-sin .i. <ps><fn>Lucholl</fn></ps> &ampersir;
<ps><fn>Odhran</fn></ps> i n-<pn type="church">Isil Ciarain</pn>; <lb n="3999"><ps><fn>Donnan</fn></ps> &ampersir;
<ps><fn>Ciar<ex>an</ex></fn></ps> i <pn type="monastery">Clu&aacute;in Mac
Noiss</pn>. <ps><fn>Cronan</fn> <rn type="deacon">deoch<ex>an</ex></rn></ps><mls n="78ra" unit="folio">

&ampersir;<lb n="4000">&ampersir; <ps><fn>Beoit</fn></ps> &ampersir;
na <num value="3">tri</num> h-<term type="daughter">inghena</term> i
<pn type="church">Tigh Meic in t-Saeir</pn>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="4001">BAI, tra, <term type="king">r&iacute;</term>
ecraibhd<ex>e</ex>c<ex>h</ex> in tan sin i <pn type="kingdom">Crich h-Ua Neill</pn>
.i. <ps><fn>Ainmiri</fn></ps> mac <lb n="4002"><ps><fn>Colgan</fn></ps> a ainm-sidhe. No ordaighedh-sidhe na
tuatha &ampersir; na cenela fo ch&iacute;ss <lb n="4003">ro-trom. Luidh didiu <ps><fn>Beoid</fn></ps> f<ex>or</ex> teich<ex>ed</ex>
in <term type="king">righ</term>-sin i crich <pn type="province">Conn<ex>acht</ex></pn> cu <lb n="4004"><ps><fn>Cremhthann</fn></ps> mac
<ps><fn>Lughd<ex>a</ex>c<ex>h</ex></fn></ps> meic <ps><fn>Dall<ex>ain</ex></fn></ps>
.i. <term type="king of Ireland">ri Eir<ex>enn</ex></term>, co <pn>Raith <lb n="4005">Cremthainn</pn> a <pn type="plain">Muigh Ai</pn>.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="4006">IS ann ro coimpredh <ps><fn>Ciar<ex>an</ex></fn></ps>,
i <date value="05.27">sex k<ex>a</ex>l<ex>ainn</ex> Iuin</date>, &ampersir; ro
genair i <date value="02.24">sex k<ex>a</ex>l<ex>ainn</ex> <lb n="4007">Marta</date>. Ro tirchan<ex>a</ex>d gein <ps><fn>Ciar<ex>ain</ex></fn></ps>
o <ps><fn>Lugbrann</fn></ps> .i. o <term type="druid">druidh</term> in
<term type="king">righ</term> <lb n="4008">remhraidhti. <frn lang="la">Dixit</frn> in <term type="druid">drui</term>:

<text type="poem">
<body>
<lg n="1" type="verse">
<lb n="4009">
<l>R&oacute; ic
gabair <ps><fn>Aengh<ex>us</ex>a</fn></ps></l>
<lb n="4010">
<l>dia raibi i cris i
cliaba<ex>n</ex></l>
<lb n="4011">
<l>tucad i sog n-aen-lo-sa</l>
<lb n="4012">
<l>o
Dhia in firt-sin do <ps><fn>Ciar<ex>an</ex></fn></ps>.</l>
</lg>
</body>
</text><pb n="120">
 <lb n="4013">O ro-chuala in <term type="druid">drai</term> i n-araili lo fogar <add place="infralinear">an</add> carp<ex>ai</ex>t, <q><add place="infralinear">Fogur carb<ex>ai</ex>t</add> fo <term type="king">rig</term>
annso</q>, <lb n="4014"><add resp="WS">ar se</add>. O 't-cotar na
gille imach ni fhacatar acht <ps><fn>Beoid</fn></ps> &ampersir;
<ps><fn>Dar Erca</fn></ps> isin carp<ex>ut</ex>.  <lb n="4015">O ro faitbiset
na gille imon n-<term type="druid">draidh</term>, is <ex>ed</ex> ro raidh:
<q>In mac fil i m-broinn na <lb n="4016">bannscaili</q>, ol se,
<q>bidh <term type="king">ri</term> mor h- e, <frn lang="la">et</frn>
amal do-aitne grian idir renda nimhe <lb n="4017">do-aitnebha-sum i
bh-f<ex>er</ex>tuibh &ampersir; i mirbhuil<ex>ib</ex> diaisn&eacute;idhi isna
talm<ex>an</ex>daibh</q>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="4018">Ro genair didiu iar sin <ps><rn type="saint">noemh</rn> <fn>Ciar<ex>an</ex></fn></ps> i <pn type="plain">Maigh Ai</pn> icc <pn>Raith Crem- tainn</pn>.  <lb n="4019">Ro baist<ex>e</ex>d o <ps><rn type="deacon">deochain</rn> <fn><frn lang="la">Iustus</frn></fn></ps>, uair rob imcub<ex>aid</ex> cum<ex>a</ex>d o fhiren
no baistfithe <lb n="4020">an fir&eacute;n.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="4021">I N-araili lo at-bath ech
<ps><fn>Aengh<ex>us</ex>a</fn></ps> meic <ps><fn>Cremthainn</fn></ps> cu ro
gaibh toirsi <lb n="4022">moir do ecuib a eich. O ro chotuil tra
<ps><fn>Aengh<ex>us</ex></fn></ps> ro artraig <term type="angel">aingel</term> De dh&oacute; <lb n="4023">ind aislingi,
&ampersir; is <ex>ed</ex> ro raidh ris: <q>Ticfa <ps><fn>Ciaran</fn> <an>mac
in <add place="infralinear">t</add>- Saeir</an></ps>
&ampersir; to-duiscfe h' ech <lb n="4024">dhuit;</q> &ampersir; is
<ex>ed</ex> on ro comhaill<ex>ed</ex>, ar tainic <ps><fn>Ciar<ex>an</ex></fn></ps> la
breithir ind <term type="angel">ai<ex>n</ex>g<ex>il</ex></term> &ampersir; ro
bennach <lb n="4025">uisce co t<ex>u</ex>cadh darsind each, &ampersir;
ad-racht fo c<ex>&eacute;t</ex>oir a bas. Do-rad <lb n="4026">immorro
<ps><fn>Ae<ex>n</ex>gh<ex>us</ex></fn></ps> ferann mor do Dhia &ampersir; do
<ps><fn>Chiar<ex>an</ex></fn></ps> ar thoduscadh an eich.  <lb n="4027"><pn>T&iacute;r na Gabrai</pn> ainm in fherainn.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="4028">I N-araili lo ro chairigh a <term type="mother">mh<ex>&aacute;thai</ex>r</term> esium. <q>Do-b<ex>er</ex>at, tra</q>,
ol si, <q>gille <lb n="4029">bheaca in baile mil leo amuich as na
miltenuibh dia muindt<ex>er</ex>aibh, &ampersir; nocha <lb n="4030">tabrai-si
dhuinne</q>. O 't-cual<ex>a</ex> <ps><fn>Ciar<ex>an</ex></fn></ps> inn&iacute;-sin,
luidh co araili top<ex>ur</ex>, &ampersir; l&iacute;n<ex>aid</ex> a <lb n="4031">leastar as, &ampersir; bennachaidh cur' bh&oacute; mil
tog<ex>ai</ex>de, &ampersir; do-beir in mil-sin dia <lb n="4032"><term type="mother">mh<ex>&aacute;thai</ex>r</term> cur' bo buidhech. <frn lang="la">Et</frn> as &iacute; sin mil-sin r<ex>u</ex>c<ex>ad</ex> do <ps><rn type="deacon">deoch<ex>ain</ex></rn> <fn>Uis</fn></ps> i <lb n="4033">l&oacute;gh a bhathis-sium.</p>
</div2>
<mls n="78rb" unit="folio">
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="4034">I N-araili lo ro ghresset droch-dhaine coin
<add place="right">fheochair</add> co <lb n="4035"><ps><fn>Ciar<ex>an</ex></fn></ps> da l<ex>et</ex>r<ex>a</ex>d. O 't-connaic
<ps><fn>Ciar<ex>an</ex></fn></ps> in coin, ro chan in fersa-so: <frn lang="la"><cit>
<qt>Ne tradas <lb n="4036">best&iacute;s animam
confitentem tibi</qt>
<bibl>Ps. 73:19</bibl>
</cit>. Et</frn> o ro
r&aacute;idh-seom sin ad-rocuir in c&uacute; fo cetoir <lb n="4037">&ampersir; nocho n-err<ex>acht</ex> o sin.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="4038">Ba h-e immorro monur do-b<ex>er</ex>tis a th<ex>us</ex>tidhi
fair-sium .i. inghaire, fo <lb n="4039">cosm<ex>ail</ex>i<ex>us</ex>
<ps><fn>D<ex>abi</ex>d</fn></ps> meic <ps><fn>Iese</fn></ps> &ampersir;
<ps><fn>Iacoip</fn></ps> &ampersir; na <term type="elder">sruithi</term> anall, &aacute;r ro-fhit<ex>ir</ex> Dia <lb n="4040">cum<ex>a</ex>d <term type="herdsman">bhuachail</term> treabhuir do
moir- tretuibh eisium .i. treta na n-iris<ex>e</ex>c<ex>h</ex>.  <lb n="4041">IAr
sin f<ex>or</ex>-caemhnacair n&iacute; adhamhraighthi icc <pn type="fostress">Raith Cremhthainn</pn> i <pn type="plain">Muigh <lb n="4042">Ai</pn>, eisiumh oc coimet indile a <term type="foster- father">aidi</term> .i. <ps><rn type="deacon">deoch<ex>ain</ex></rn>
<fn>Uis</fn></ps> oc <pn>Fidharta</pn>, &ampersir; sist <lb n="4043">fhoda etarra. Ro-cluineadh-som immorro inni it-b<ex>er</ex>eadh a
<term type="foster-father">aidi</term> amal no betis <lb n="4044">toebh fria toebh. IS ann sin t&aacute;inic sind<ex>a</ex>c<ex>h</ex> co
<ps><fn>Ciar<ex>an</ex></fn></ps> as in coill, &ampersir; gn&iacute;th <lb n="4045">cennsa fris. Do athaighedh co m<ex>en</ex>ic chuigi, cu ro erail
fair umaloit do <lb n="4046">dhenamh dh&oacute; .i. a leab<ex>ar</ex> salm
dh' imochar etarra &ampersir; a <term type="foster-father">aidi</term> .i. <ps><rn type="deacon">deoch<ex>ain</ex></rn> <fn>Uis</fn></ps>.<pb n="121">
 <lb n="4047">Uair in tan at-b<ex>er</ex>eadh oc
<pn>Fidharta</pn>: abair so a n-ainm ind Ath<ex>ar</ex> &ampersir; in Maic<lb n="4048">
&ampersir; in Spir<ex>t</ex>a N<ex>&oacute;imh</ex> do-cluineadh
<ps><fn>Ciar<ex>an</ex></fn></ps> ic <pn>Raith Cremthainn</pn> otha sin cu<lb n="4049">
d<ex>ered</ex>h in aicepta, &ampersir; no bh&iacute;dh in
sinnach gu h- umul oc irn<ex>aid</ex>i in aicipta, co <lb n="4050">tairseadh
a scribenn i ceir cu tabhradh lais iar sin cu
<ps><fn>Ciar<ex>an</ex></fn></ps>. FEACHT ann <lb n="4051">mebhais a
thangn<ex>acht</ex> aicinta triasin sinnach gur' fhobair f<ex>or</ex> ithe a
liubhair, <lb n="4052">uair ba sanntach um na leadhbuibh bat<ex>ar</ex> uime
dianechtair. O ro bhai-sium <lb n="4053">oc ithi in liub<ex>air</ex>, is ann
tainic <ps><fn>Aengh<ex>us</ex></fn></ps> mac <ps><fn>Cremhthainn</fn></ps>
gu c&eacute;itheir<ex>n</ex> <lb n="4054">&ampersir; gu milconuibh cuici, cu
ros-toifnetar h-e, cu nach f&uacute;air a dh&iacute;n a n-in<ex>ad</ex>, <lb n="4055"><ex>co n</ex>-deach<ex>aid</ex> fa chochull <ps><fn>Ciar<ex>ain</ex></fn></ps>. Ro
mor<ex>a</ex>d ainm De &ampersir; <ps><fn>Ciar<ex>ain</ex></fn></ps> tre anacol <lb n="4056">in liub<ex>air</ex> ar in sinn<ex>a</ex>c<ex>h</ex>, &ampersir; tria anacul in t-
sinn<ex>aig</ex> ar na conuibh, <frn lang="la">et</frn> is e in <lb n="4057">leab<ex>ar</ex>-sin Polaire <ps><fn>Ciar<ex>ain</ex></fn></ps> aniu.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="4058">IS friu as cuibhdhi sin fria droch-dhainib bite
i comfhocraib don <lb n="4059">ecl<ex>ais</ex>, &ampersir; fo-gabut torba na
h-ecalsa, eter com<ex>uinn</ex> &ampersir; baithi<ex>us</ex> &ampersir; bhiadh
&ampersir; <lb n="4060">f<ex>or</ex>cetul, &ampersir; arai n&iacute; anat-sum
oc ingreim na h- <ex>ec</ex>alsa, cu tic <corr sic="mortlaig">mortlaid</corr>
&ampersir; galar <lb n="4061">anaithn<ex>id</ex>h chucu,<mls n="78va" unit="folio">

conadh andsin <damage extent="2 letters"> as eic<ex>en</ex> doibh tuidhe<ex>cht</ex>
fo <lb n="4062">diten na h-<ex>ec</ex>ailsi, amal do-chuaidh in sinn<ex>a</ex>c<ex>h</ex>
fo cochull <ps><fn>Ciarain</fn></ps>.  </damage></p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="4063">I n-araili la do <term type="mother">m<ex>&aacute;thai</ex>r</term> <ps><fn>Ciar<ex>ain</ex></fn></ps> oc
denumh glaisne cu ro-siact co tabuirt <lb n="4064">eduig innti. IS ann
ro raidh a <term type="mother">m<ex>&aacute;thai</ex>r</term> fris: <q>Amach
d<ex>ui</ex>t, a <ps><fn>Chiar<ex>ain</ex></fn></ps>! Ni <lb n="4065">h-ada
leo-s<ex>u</ex>m fir a n-aein-tigh fria dathug<ex>ud</ex> eduigh</q>. <q>Sriabh
odhur ann-sumh <lb n="4066">on</q>, ol <ps><fn>Ciar<ex>an</ex></fn></ps>. Do
neoch tra do educh tuc<ex>a</ex>d isin n-glaisin ni raibhi na<ex>c</ex>h <lb n="4067">n-etuch dibh cen sreibh n-uidir ann. Do-gnithir dorisi inn
glaisin, <ex>co n</ex>-deb<ex>air</ex>t <lb n="4068">a <term type="mother">mh<ex>&aacute;thai</ex>r</term> fris-sium: <q>Eirc-si imach
dano infecht-sa, a <ps><fn>Ciar<ex>ain</ex></fn></ps>, &ampersir; na bidh <lb n="4069">sriabh odhur ann, a <ps><fn>Chiar<ex>ain</ex></fn></ps>
'n&oacute;sa</q>. IS annsin do-raidh-sium:

<text type="poem">
<body>
<lg n="1" type="verse">
<lb n="4070">
<l><frn lang="la">Alleluia Domine</frn>,</l>
<lb n="4071">
<l>rob geal glaisin mo
<term type="foster-mother">muime</term>!</l>
<lb n="4072">
<l>ce<ex>c</ex>h tan
ti am laimh <lb n="4073"></l>
<l>rop gilither cn&aacute;imh,</l>
<lb n="4074">
<l>ca<ex>ch</ex> <add resp="WS">tan</add> ti a bruth</l>
<lb n="4075">
<l>rop gilithir gruth!</l>
</lg>
</body>
</text><lb n="4076">
Cech ed<ex>a</ex>c<ex>h</ex>, didiu, do-rat<ex>a</ex>d innti rob aen-geal iar
sin. Do- gnither an treas <lb n="4077">fect in glaisin. <q>A
<ps><fn>Chiar<ex>ain</ex></fn></ps></q>, ol a <term type="mother">m<ex>&aacute;thai</ex>r</term>, <q>na mill umam innosa in <lb n="4078">n-glaisin, acht bennachthar lat h-i</q>. O ros-benn<ex>ach</ex>
immorro <ps><fn>Ciar<ex>an</ex></fn></ps> ni d<ex>er</ex>nad <lb n="4079">roimpi na
<corr sic="nadiaigh">'na diaidh</corr> glaisin bhudh com maith ria, ar
cidh ed<ex>a</ex>c<ex>h</ex> <pn type="kingdom">Ceniuil <lb n="4080">Fiachrach</pn>
uili do-b<ex>er</ex>thi ina h-iarcain nos-gormfadh; &ampersir; no gormadh
<corr sic="fadeoigh">fadeoidh</corr> <lb n="4081">na conu &ampersir;
na catu &ampersir; <corr sic="ina">na</corr> crunda frisa comhraiced.</p>
</div2>
<pb n="122">
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="4082">FEACHT do-sum oc inghaire
bh&oacute;. Do-t&aacute;et cu all<ex>aid</ex> ro-tr&uacute;agh cuici. Iss <lb n="4083">e arosc m-breithre no bidh aice-sium .i. <q>don-fair
trocuire</q>! <q>Eirg &ampersir; tomuil in <lb n="4084">laegh,
&ampersir; n&aacute; bris &ampersir; na h-ith a
chn&aacute;mha</q>. Do-chuaidh in cu &ampersir; do-righne <lb n="4085">amhlaid. O rogheis in b&oacute; oc iaraidh in laeig, is <ex>ed</ex>
ro raidh a <term type="mother">m<ex>&aacute;thai</ex>r</term> <lb n="4086">fris-sium: <q>Innis, a <ps><fn>Chiar<ex>ain</ex></fn></ps>, cia airm
i ta laeg na bo-so, toircedh uait in <lb n="4087">laegh cibe <corr sic="aiged">aid<ex>ed</ex></corr> i n-dech<ex>aid</ex></q>. Do-ch&oacute;idh
<ps><fn>Ciar<ex>an</ex></fn></ps> c<ex>us</ex>an in<ex>a</ex>d a n-duaidh in <lb n="4088">c&uacute; in l&aacute;eg, cu ro tinoil cnama in laeigh,
&ampersir; do-rat i fiadhn<ex>us</ex>i na bo, &ampersir; ad-ract in <lb n="4089">laeg &ampersir; ro sheasaimh. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="4090">In araili <add resp="WS">lo</add> tancatar
<term type="plunderer">foghl<ex>aid</ex></term> a h-<pn type="kingdom">Uaibh
Failge</pn> do mharb<ex>ad</ex> daeine <lb n="4091">i <pn type="kingdom"><corr resp="EBJ" sic="chin&eacute;oil">Ciniul</corr> Fiach<ex>rach</ex></pn>, cu b-fuarat<ex>ur</ex> inti <ps><rn type="saint">naeim</rn>
<fn>Chiar<ex>an</ex></fn></ps> oc leighinn ica indilib, cu <lb n="4092">ro
trialls<ex>a</ex>t dia marbh<ex>ad</ex>, acht cena ro benuit-som o dailli,<mls n="78vb" unit="folio">

&ampersir; ni <lb n="4093">caemhnacair cor do cois na do l&aacute;imh
doibh no gu n-dernsat aithr<ex>ig</ex>hi, &ampersir; cur ro tuasluicthea <lb n="4094">tre breithir n-De &ampersir; <ps><fn>Ciar<ex>ain</ex></fn></ps> iat.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="4095">FEACHT aili ro fhaidh a <term type="father">athair</term> eisium do idhnacul coiri don <term type="king">righ</term> .i. do <lb n="4096"><ps><fn>Fhurban</fn></ps>,
<ex>co nus</ex>-tarlatar boicht d&oacute; f<ex>or</ex>sin conuir &ampersir; atn-aig
cairi in <term type="king">righ</term> dh&oacute;ibh, <lb n="4097">cor' cuibrighed-som annsin, &ampersir; t<ex>u</ex>cad daeiri fair ac
un <term type="king">righ</term>, &ampersir; ba h-e monar <lb n="4098">no h-erbtha fair, br&oacute; do bleith. F<ex>or</ex>-caemhnacair
mirbhuili mora annsin .i.  <lb n="4099">in tan ro triall-som bleith na
bron no impa a h-aenar, &ampersir; do-gnith samlaid <lb n="4100">do
gres, <frn lang="la">et</frn> ba h-iat <term type="angel">aingil</term> in Coimdh<ex>ed</ex>h no mheil<ex>ed</ex> dia
raith-seom. Nir' bh&oacute; <lb n="4101">cian iar sin cu tancatar
<term type="smith">gobuinn</term> a tiribh <term type="province">Mum<ex>an</ex></term>, &ampersir; <num value="3">teora</num>
cair<ex>ed</ex>ha leo do <lb n="4102"><ps><fn>Chiaran</fn></ps> a n-almsain,
cu rub amhlaid sin ro saer<ex>ad</ex> <ps><fn>Ciaran</fn></ps> o fhognum in
<term type="king">righ</term>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="4103">IArsna h-iibh sin, tra, ba mith<ex>ig</ex> la
<ps><fn>Ciar<ex>an</ex></fn></ps> teact f<ex>or</ex> scolaidhe<ex>cht</ex> <lb n="4104">d'
fhogluim <ex>ec</ex>na cu <ps><fn>Finden</fn></ps> <pn type="monastery">Cluana h-Iraird</pn>. Ro chuinn<ex>ig</ex> immorro bhoin <lb n="4105">f<ex>or</ex> a <term type="mother">m<ex>&aacute;thai</ex>r</term>
&ampersir; f<ex>or</ex> a <term type="father">athair</term> dia breith lais
dia fhoglaim. At- b<ex>er</ex>t a <lb n="4106"><term type="mother">mh<ex>&aacute;thai</ex>r</term> na tibhr<ex>ed</ex> do. Ro
beannach-som boin dona buaibh .i. <ps><fn type="cow">Odhur <lb n="4107">Ciar<ex>ain</ex></fn></ps> a h-ainm o sin amach, <frn lang="la">et</frn> do-dhech<ex>aid</ex> <ex>con</ex>a laegh <corr sic="andiaigh">a
n-diaidh</corr> <ps><fn>Chiarain</fn></ps> <lb n="4108">otha sin gu
<pn type="monastery">Cl<ex>uain</ex> Iraird</pn>. Do-rat-som iarum t&iacute;
dia bhachaill eat<ex>ar</ex>ra, &aacute;r n&iacute; <lb n="4109">roibhi
airbhe etarra, &ampersir; no bhith in bo oc lighi in laeigh,
&ampersir; n&iacute; ticeadh cechtar <lb n="4110">dhibh tarsin
toraind. Loim immorro na bo-sin no rannta etir in <num value="12">da
<term type="bishop">esp<ex>oc</ex></term> <lb n="4111">dhec</num>-sin <ex>con</ex>a
muinnteruibh &ampersir; <corr sic="conanaidheadhaibh"><ex>con</ex>a
n-&aacute;igheadhaibh</corr>, &ampersir; nos- folartnaig<ex>e</ex>d uili <lb n="4112">iat, <frn lang="la">ut dixit</frn>:

<text type="poem">
<body>
<lg n="1" type="verse">
<lb n="4113">
<l><num value="150">Caeca f<ex>or</ex> cet</num> comlana</l>
<lb n="4114">
<l>no biathadh
<ps><fn type="cow">Odhar Ciar<ex>ain</ex></fn></ps>,</l>
<lb n="4115">
<l>la
h-&aacute;idhib, la lobhr&aacute;na,</l>
<lb n="4116">
<l>la lucht
proinntigi is griana<add resp="WS">i</add>n.</l>
</lg>
</body>
</text><pb n="123">
 <lb n="4117">Ata immorro sece na h-Uidhre i <pn type="monastery">Cl<ex>uain</ex> Mac Nois</pn>, &ampersir; gebe anum scar<ex>us</ex>
ria <lb n="4118">corp don t-seich<ex>id</ex>-sin aitreab<ex>a</ex> in b<ex>et</ex>h<ex>aid</ex>
suth<ex>ain</ex>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="4119">BAt<ex>ar</ex> didiu <num value="12">da <term type="bishop">esb<ex>oc</ex></term> dec</num> na h-<pn type="country:Ireland">Eir<ex>enn</ex></pn> a scoil <ps><fn>Findein</fn></ps>
i <pn type="monastery">Cluain Iraird</pn>, <lb n="4120"><frn lang="la">ut dixit</frn>:

<text type="poem">
<body>
<lb n="4121">
<lg n="1" type="verse">
<head>.r.</head>
<l><num value="2">Da</num>
<ps><fn>Fhinnen</fn></ps>, <num value="2">da</num>
<ps><fn>Cholum</fn></ps> caidh,</l>
<lb n="4122">
<l><ps><fn>Ciaran</fn></ps>, <ps><fn>Cainneach</fn></ps>,
<ps><fn>Comghall</fn></ps> cain,</l>
<lb n="4123">
<l><num value="2">da</num> <ps><fn>Brenainn</fn></ps>,
<ps><fn>Ruadhan</fn></ps> co li,</l>
<lb n="4124">
<l><ps><fn>Nindedh</fn></ps>, <ps><fn type="hypocorism">Mo
Bi</fn></ps>, mac <ps><fn>Nat Fraeich</fn></ps> <lb n="4125">.i. <ps><fn type="hypocorism">Mo Laisi</fn></ps> <pn type="monastery">Daminnsi</pn>.</l>
</lg>
</body>
</text><lb n="4126">
IS e ord no bhith acu .i. ce<ex>c</ex>h <term type="bishop">esp<ex>oc</ex></term> dibh do bleith na bron a la. <term type="angel">Aingil</term> didiu <lb n="4127">no mheil<ex>ed</ex> in m-broin
do-raith <ps><fn>Ciar<ex>ain</ex></fn></ps> in la ba leis. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="4128">Tucadh <term type="daughter">ingen</term> <term type="king">righ</term> <pn type="kingdom">Cual<ex>ann</ex></pn> fecht<ex>us</ex>
c<ex>us</ex><add resp="WS">in</add> <ps><fn>Finnen</fn></ps><mls n="79ra" unit="folio">

do <lb n="4129">l&eacute;ghadh a salm iar n-idhbairt a h-oighi do
Dhia. Ro erb <ps><fn>Finnen</fn></ps> ra <ps><fn>Ciar<ex>an</ex></fn></ps><lb n="4130">
an ingin, cum<ex>a</ex>d aigi no leghudh a salma. Ni fhac<ex>a</ex> tra
<ps><fn>Ciar<ex>an</ex></fn></ps> do c<ex>ur</ex>p na <lb n="4131">h-ingine cein
bat<ex>ar</ex> immale acht a traighthi nama. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="4132">TANCATAR didiu <num value="12">d&aacute; clamh
dh&eacute;c</num> cu <ps><fn>Finnen</fn></ps>, dia n-ic. Faidhis
<ps><fn>Fin<ex>n&eacute;n</ex></fn></ps> <lb n="4133">iat cu
<ps><fn>Ciar<ex>an</ex></fn></ps>. Ferais <ps><fn>Ciar<ex>an</ex></fn></ps> failti
friu, &ampersir; luidh leo on cill siar, &ampersir; bean<ex>aid</ex> <lb n="4134">f&oacute;tt as in tal<ex>main</ex> <corr sic="curmhebhaid">cur'
mhemh<ex>aid</ex></corr> sruth uisq<ex>u</ex>i glain as. Do-rat-sumh <num value="3">tri</num> tonna <lb n="4135">donn <ex>us</ex>q<ex>u</ex>i tar ce<ex>c</ex>h
bh-fer dibh, comtar &oacute;ghslana fo chedoir.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="4136">ISin scoil-si beo<ex>us</ex> no athaig<ex>e</ex>d damh
all<ex>aid</ex> cu <ps><fn>Ciar<ex>an</ex></fn></ps>, cu tabr<ex>a</ex>d-sum <lb n="4137">a
leab<ex>ar</ex> f<ex>or</ex> congnaibh an daimh. Laithi ann at-cual<ex>a</ex>
<ps><fn>Ciar<ex>an</ex></fn></ps> an clocc.  <lb n="4138">Ad-raigh suas co
h-opunn risin cloc, araidhe ba dene <add place="mixed">ad-racht</add> in t-agh all<ex>aidh</ex>, <lb n="4139">&ampersir; luidh as <ex>con</ex>a leabhar f<ex>or</ex> a congnaibh. Ciar'
bh&oacute; fliuch in la-sin &ampersir; inn <lb n="4140"><corr sic="agaid">ad<ex>aig</ex></corr>, &ampersir; ciar' bho oslaicthi an
leab<ex>ar</ex>, ni ro fliuch<ex>ad</ex> oen-lit<ex>er</ex> ann. Ad-racht <lb n="4141">in
<term type="cleric">cl<ex>&eacute;re</ex>c<ex>h</ex></term> iarnamhar<ex>a</ex>ch,
&ampersir; do-riacht in t-agh all<ex>aidh</ex> <ex>con</ex>a lib<ex>ur</ex> imshlan do.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="4142">ISin scoil-sin didiu tainicc <ps><fn>Nindedh
Saebh- ruisc</fn></ps> o <pn type="lake">Lochuibh Eirne</pn> do <lb n="4143">legadh cu <ps><fn>Finnen</fn></ps>, &ampersir; n&iacute;
raibhi leab<ex>ar</ex> oca. <q>Essidh leab<ex>ar</ex></q>, or
<ps><fn>Fin<ex>nen</ex></fn></ps>.  <lb n="4144">Rola
<ps><fn>Nindedh</fn></ps> cuairt f<ex>or</ex> an scoil, &ampersir; ni fuair o
neoch dhibh lib<ex>ar</ex>. <q>In <lb n="4145">ranacais in moeth&oacute;clach
fil i tuaisciurt na faighthe</q>? or
<ps><fn>F<ex>inn&eacute;n</ex></fn></ps>. <q>Raghat <lb n="4146">inno<ex>us</ex>a</q>, or <ps><fn>Nindedh</fn></ps>. In tan iarum
rainic <ps><fn>Nindedh</fn></ps>, is ann luid
<ps><fn>Ciar<ex>an</ex></fn></ps> tar <lb n="4147">teistemain medhon<ex>ach</ex>
liubuir <ps><fn>Matha</fn></ps>: <frn lang="la"><cit>
<qt>Omnia
quecumque uultis ut faciunt <lb n="4148">homines uobis ita et uos
faciatis illis</qt>
<bibl>Mt. 7:12</bibl>
</cit></frn>. <q>Tancas do
ias<ex>acht</ex> liubhuir</q>, <lb n="4149">ar
<ps><fn>Ninnedh</fn></ps>. <q>Don-fair trocuire</q>, ar
<ps><fn>Cia<ex>ran</ex></fn></ps>, <q>as fris leghaim-si &ampersir; iss e<ex>d</ex>
as-beir <lb n="4150">in teistem<ex>ain</ex> frium cech ni budh maith dam do
dhenamh dhamh co <lb n="4151">n-dernaind do neoch. Beir-si in
leab<ex>ar</ex></q>, ol <ps><fn>Ciar<ex>an</ex></fn></ps>. Ro fiarfho<ex>cht</ex> a aes
cumtha<pb n="124">
 <lb n="4152">de <corr sic="arabarach">aram&aacute;r<ex>a</ex>c<ex>h</ex></corr> occ denamh in aicipta,
cait i m-boi a leab<ex>ar</ex>?<mls n="79rb" unit="folio"><lb n="4153">
<q>Dos-fuc dhamh-sa</q>, ar a
<ps><fn>Ninn<ex>id</ex>h</fn></ps>, <q>b&iacute;dh <ps><fn>Ciaran</fn> <an type="epithet">l<ex>et</ex>h Matha</an></ps> a ainm, ar fer don <lb n="4154"><add resp="WS">sco</add>il. Acc, ar <ps><fn>Finden</fn></ps>,
acht <ps><fn>Ciar<ex>an</ex></fn> <an type="epithet">leith
n-Eir<ex>enn</ex></an></ps> <damage extent="2 letters">e uili,</damage></q> <frn lang="la">ut dixit</frn> <ps><fn>Fin<ex>n&eacute;n</ex></fn></ps>:

<text type="poem">
<body>
<lg n="1" type="verse">
<lb n="4155">
<l>Oc
<ps><fn>Finnen</fn></ps> ro leghastur</l>
<lb n="4156">
<l><ps><fn>Ciaran</fn></ps> craibdhech gu n-greische,</l>
<lb n="4157">
<l>leath liub<ex>air</ex> leis cin l&eacute;ginn,</l>
<lb n="4158">
<l>l<ex>et</ex>h <pn type="country:Ireland">Eir<ex>enn</ex></pn> d&oacute;
da esse.</l>
</lg>
</body>
</text><lb n="4159">
IS uadh sin rucadh in m-breithir n-urdraic co <pn type="city">Roim</pn> co h-<ps><fn>Alaxander</fn></ps> .i. <frn lang="la">non <lb n="4160">legam <ps><fn><corr sic="marcam">Marcum</corr></fn></ps> quo usque compleuera<add resp="WS">m</add> <ps><fn><corr sic="mathium">Mattheum</corr></fn></ps></frn>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="4161">Do-rala tra iar sin t<ex>eir</ex>ci arbha &ampersir;
fhuluing don scoil- sein, cu m-ba h-eicen, <lb n="4162">f<ex>er</ex> maith
dibh f<ex>or</ex> timcheall do choimet in builc arbha do- b<ex>er</ex>thea don
mhuileann.  <lb n="4163">Do-rala do <ps><fn>Chiar<ex>an</ex></fn></ps> iar
n-urd timchill, bolc corcai do breith don <lb n="4164">mhuilinn. Ro
raidh-si<ex>u</ex>mh oc oscailt in builc-sin: <q>A Choimdhe</q>, ol se, <lb n="4165"><q>ro badh maith lium cum<ex>a</ex>d cruithne<ex>cht</ex> chaein,
&ampersir; com<ex>a</ex>d sh&aacute;s<ex>a</ex>d adhbhul, <lb n="4166">ailghen,
oirmhitech so dona <term type="elder">sruithibh</term></q>. For-caemhnacair amhlaid sin .i.<lb n="4167">
<term type="angel">ai<ex>n</ex>g<ex>el</ex></term> De ro tairbir<ex>e</ex>d in
muil<ex>enn</ex> ina laim-si<ex>u</ex>m, &ampersir; esium oc gabhail a shalm <lb n="4168">gu n-glaine cridhi &ampersir; menm<ex>an</ex>, &ampersir; in coirci
do- b<ex>er</ex>thea inn ba cruithnect <lb n="4169">tog<ex>ai</ex>de oc toidhecht
as. Tic didiu <term type="daughter">inghen</term> <term type="master">airchinnigh</term> in mhuil<ex>inn</ex> cu raibhi <lb n="4170">ic saichthin f<ex>or</ex> <ps><fn>Ciar<ex>an</ex></fn></ps>, &ampersir; cu
tart gradh dh&oacute;, &aacute;r ba h-ailli a dhealbh oldas cech <lb n="4171">duine a com-aeis <damage extent="4 letters"> didiu duit,
ol <ps><fn>Ciar<ex>an</ex></fn></ps>, <q>n&aacute;ch edh do-b<ex>er</ex>i dot aire
ercra <lb n="4172">in t-saeg<ex>uil</ex> &ampersir; laithi bra<ex>tha</ex>
&ampersir; piana ith- frinn ara n-imghab<ex>ail</ex> &ampersir; fochraic nime
ara <lb n="4173">ro<ex>cht</ex>uin</q>? O do-chuaidh an ingen dia tigh
innisidh in scel- sin dia h-<term type="father">athair</term>
&ampersir; <lb n="4174">dia <term type="mother">m<ex>&aacute;thai</ex>r</term>. Tancatar saidhe &ampersir;
tarcatar an ingin do <ps><fn>Ciar<ex>an</ex></fn></ps>. <q>Dia n-edbra <lb n="4175">a h-oighi do Dhia</q>, ol <ps><fn>Cia<ex>ran</ex></fn></ps>
&ampersir; dia bh-fogna dh&oacute;, baam aent<ex>a</ex>dach-sa fria.  <lb n="4176">Ro idpair didiu an inghen a h-oighi do Dhia &ampersir; do
<ps><fn>Chiar<ex>an</ex></fn></ps>, &ampersir; ro idhbuir-sum a <lb n="4177">muinnt<ex>ir</ex> uili a m-bith-fhoghnum &ampersir; a m-bith-dilsi
do <ps><fn>Chiar<ex>an</ex></fn></ps> o sin amach. O <lb n="4178">do-chuat<ex>a</ex>r dia tigh tuc<ex>a</ex>d cuibrenn uata do
<ps><fn>Chiar<ex>an</ex></fn></ps> .i. <num value="3">tri</num> bairgena
cruithnechta <lb n="4179"><ex>con</ex>a bh-furrthain do <uncl resp="WS">sh</uncl>aill, &ampersir; d' feoil leo, &ampersir; leastur
lan do <ex>lin</ex>d<mls n="79va" unit="folio"><lb n="4180">
O ro fhacoibhset na timthirigh sin, &ampersir; o
r<ex>u</ex>cs<ex>a</ex>t benn<ex>ach</ex>tain, ro raidh-sium: <lb n="4181"><q>Don-fair
troc<ex>uir</ex>i</q>, or se, <q>ni cubhuidh d&uacute;inne so do c<ex>ai</ex>thimh
seach na <lb n="4182"><term type="monk">braithribh</term>
aili</q>. Fo-ceird iar sin an biadh uili iarna mhiniug<ex>ud</ex> c<ex>us</ex>in
muil<ex>enn</ex>, <lb n="4183">&ampersir; fo-c<ex>eir</ex>d in lin<ex>n</ex> <ex>co n</ex>-d<ex>er</ex>na
min cruithnechta dibh uili. O ro airigh <ps><fn>Ciar<ex>an</ex></fn></ps> in<lb n="4184">
timthir<ex>id</ex> ica f<ex>or</ex>choimhet frisin cleith, do-rat
breithir fair <ex>co n</ex>-debuirt fris: <lb n="4185"><q>Rom-bera corr</q>,
ar se, <q>do shuil as do cinn</q>! F<ex>or</ex>- caemnacair amlaid iardain,<pb n="125">
 <lb n="4186">uair benais p<ex>e</ex>ta cuirri a shuil asa chinn
cu rabha f<ex>or</ex> a <corr sic="gruaigh">gruaidh</corr> oc dul dia <lb n="4187">thigh dh&oacute;. Tainic in t-<term type="master">aircinnech</term> acedair maille frisin timthir<ex>id</ex> cu
ro shlechtsat <lb n="4188">do <ps><fn>Chiar<ex>an</ex></fn></ps>, &ampersir;
ro edbuir in muilenn <ex>con</ex>a fherann uili do <ps><fn>Ciar<ex>an</ex></fn></ps>
ar <lb n="4189">&iacute;cc in gilla. Tard <ps><fn>Ciar<ex>an</ex></fn></ps> a
d<ex>er</ex>nuinn frisin s&uacute;il cu rola 'na h-in<ex>a</ex>d, &ampersir; tard<lb n="4190">
sigin na croichi tairrsi cur' bh&oacute;
oghshl<ex>&aacute;n</ex>.  </damage></p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="4191">O ro scaich tra meilt in arbha frith cethra
builc l&aacute;na do cruithneacht <lb n="4192">coss<ex>ec</ex>artha annsin
tria rath De &ampersir; <ps><fn>Ciar<ex>ain</ex></fn></ps>. O ro-siact-sum
dia thigh <ex>con</ex>a <lb n="4193">arbhur lais do-righne tuara dona <term type="elder">sruithibh</term>. Tuara on ba ferr thucad dhoibh <lb n="4194">riamh. Or on aimsir frith an mainn rundai tall ic <on type="Israelites">macuibh Isr<ex>ae</ex>l</on> n&iacute; frith <lb n="4195">samail in tuara-sin, &aacute;r is amlaid ro boi, gu m-blas
cacha <corr sic="dethbidh">d<ex>eg</ex>h-bhidh</corr>, etir <lb n="4196">mhidh &ampersir; fh&iacute;n, cu ro shas &ampersir; cu ro
slan<ex>aig</ex> iat uili. Uair gach duine gal<ex>air</ex> bai <lb n="4197">isin
cath<ex>raig</ex> uili di neoch ro chaith n&iacute; dhe ba h- oghshlan fo
chedair. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="4198">Ni ro airigset na <term type="elder">sruithi</term> ind iarmeirghi <corr sic="inagaid">in
ad<ex>aig</ex></corr>-sin cu primh iarnamarach.  <lb n="4199">O ro fiafr<ex>aig</ex>
<ps><fn>Finn<ex>&eacute;n</ex></fn></ps> do <ps><fn>Ciar<ex>an</ex></fn></ps> in
mhirbhoill f<ex>or</ex>-caemnacuir ann <lb n="4200">ro innis
<ps><fn>Ciar<ex>an</ex></fn></ps> uili o thos<ex>a</ex>c<ex>h</ex> co tidhnacul in
mhuil<ex>inn</ex> &ampersir; in fherainn <ex>con</ex>a <lb n="4201">aidhmibh
<gloss>no <ex>con</ex>a dhainib</gloss> dh&oacute; a n- idhbairt, <q><frn lang="la">et</frn> ac sin duit-si in f<ex>er</ex>ann-sin <lb n="4202">uili, a
<ps><fn>Fhindein</fn></ps></q>! ar <ps><fn>Ciar<ex>an</ex></fn></ps>. IS
annsin do-rat <ps><fn>F<ex>ind&eacute;n</ex></fn></ps> a bennacht co
duthr<ex>acht</ex>ach <lb n="4203">do <ps><fn>Chiaran</fn></ps>. <frn lang="la">Ut dixit</frn> <ps><fn>Fin<ex>d&eacute;</ex>n</fn></ps>:

<text type="poem">
<body>
<lg n="1" type="verse">
<lb n="4204">
<l>A
<ps><fn>Ciar<ex>ain</ex></fn></ps>, a cridhican!</l>
<lb n="4205">
<l>ar do
noeime not-caruim.</l>
<lb n="4206">
<l>dot-ria rath a dhilican</l>
<lb n="4207">
<l>imut flatha ocus feruinn.</l>
</lg>
<mls n="79vb" unit="folio">
<lg n="2" type="verse">
<lb n="4208">
<l>A <ps><fn>Chiar<ex>ain</ex></fn></ps> uais <del>oirnidi</del> <add>ollblad<ex>aigh</ex></add>!</l>
<lb n="4209">
<l>duit rop soma gach freacra,</l>
<lb n="4210">
<l>cu rab it
cill comhramh<ex>aigh</ex></l>
<lb n="4211">
<l>imut orduin is ecna.</l>
</lg>
</body>
</text><lb n="4212">
Do-rat<ex>a</ex>d tra in benn<ex>acht</ex>-soin co
d&uacute;thr<ex>ach</ex>tach do <ps><fn>Chiar<ex>an</ex></fn></ps> tria ro-gradh
&ampersir; tria <lb n="4213">meisci sp<ex>&iacute;rt</ex>al<ex>da</ex>. Con<ex>a</ex>d
annsin f<ex>or</ex>-fhacuib l<ex>et</ex>h derce &ampersir; ordain &ampersir; <ex>ec</ex>na
fria <lb n="4214"><on type="people:Irish">firu Eir<ex>enn</ex></on> do
<ps><fn>Chiar<ex>an</ex></fn></ps> &ampersir; da cathraigh. For-fhacuib didiu
<ps><fn>Ciar<ex>an</ex></fn></ps> ana aice-sium <lb n="4215">&ampersir; ara
<ex>ca</ex>thr<ex>aig</ex>, <ex>con</ex>adh de sin ata ana
<ps><fn>Fhindein</fn></ps>. F<ex>or</ex>-erlangair didiu in <lb n="4216">t-arb<ex>ar</ex>-soin <term type="congregation">samh<ex>ad</ex></term>
<ps><fn>F<ex>ind&eacute;in</ex></fn></ps> gu cenn <num value="40">.xl.</num>
la <ex>con</ex>a <corr sic="oighthibh">n-oidhchibh</corr>, <frn lang="la">et</frn> ro taiscedh <lb n="4217">a <num value="3rd">trian</num> do aes galair, &aacute;r ro &iacute;cadh cech
n-ainces, &ampersir; ni ro lamh luch na peist <lb n="4218">a mhill<ex>ed</ex>
<ex>co n</ex>-derna cre dhe <corr sic="fadheoidh">fa dheoidh</corr>,
&ampersir; no ic<ex>a</ex>d cech n-galar f<ex>or</ex> a <lb n="4219">tab<ex>ur</ex>tha.</p>
</div2>
<pb n="126">
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="4220">LAITHE n-oen do
<ps><fn>Chiar<ex>an</ex></fn></ps> oc tinol <term type="band of reapers">meithli buana</term> cu tarla dh&oacute; araili <lb n="4221">ocl<ex>&aacute;ech</ex> d&aacute;r' ainm
<ps><fn>Cl&uacute;ain</fn></ps>. <q>Tab<ex>air</ex> cabhuir dh&uacute;n <add place="infralinear">i<ex>c on</ex> buain</add>
amar<ex>a</ex>c<ex>h</ex></q>, ol <lb n="4222"><ps><fn>Ciar<ex>an</ex></fn></ps>. <q>Do-bh&eacute;r</q>, ar
<ps><fn>Cluain</fn></ps>. O dho-chuaidh immorro
<ps><fn>Cluain</fn></ps> dia thigh, <lb n="4223">at-b<ex>er</ex>t fria
muinnt<ex>ir</ex>: <q>Abraidh-si</q>, ar s&eacute;, <q>mo bh<ex>eit</ex>h-si a
n-galar dia tistar <lb n="4224">ar mo chenn o
<ps><fn>Ciar<ex>an</ex></fn></ps></q>. O ro h-indis<ex>ed</ex> don gilla do
dhech<ex>aid</ex> ara cenn-som <lb n="4225">sin, at-chuaidh do
<ps><fn>Ciar<ex>an</ex></fn></ps> inn&iacute; sin. Faitbes
<ps><fn>Ciar<ex>an</ex></fn></ps> ica cluinsin, &ampersir; ro tuic <lb n="4226">conadh f<ex>or</ex> togaeis ro bai <ps><fn>Cluain</fn></ps>, uair
rob fhaidh De &iacute;arbhf&iacute;r <ps><fn>Ciar<ex>an</ex></fn></ps>. O <lb n="4227">do-chuat<ex>ur</ex> tra muinnt<ex>er</ex> <ps><fn>Cluana</fn></ps> dia
dhuscad is amhlaid fuarut<ex>ur</ex> h-e, cin <lb n="4228">anmain. Ro
chaeins<ex>e</ex>t a mhuindt<ex>er</ex> cu m&oacute;r h-e, &ampersir; tancatar
lucht an imfhoraidh <lb n="4229">fai cur' fhiafraighset dibh fochunn
na h-accaine. <q><ps><fn>Cluain</fn></ps></q>, ar siat, <q>do-chuaidh<lb n="4230">
imshl&aacute;<ex>n</ex> ina leabh<ex>aid</ex> &ampersir; marbh anosa
h-e, &ampersir; is &eacute; <ps><fn>Ciar<ex>an</ex></fn></ps> ros-marbh ona
breithir, <lb n="4231">o nach dech<ex>aid</ex> don bhuain lais</q>. Tiaghuit
in lucht-sin uili do <corr sic="etarghuighi">etarghuidhi</corr> <lb n="4232"><ps><fn>Ciar<ex>ain</ex></fn></ps> um thaithbheog<ex>ud</ex> in
mhairbh. <q>Do- ghenum-ne uili</q>, ar siat, <q>buain <lb n="4233">d<ex>ui</ex>t-si, &ampersir; do-b&eacute;ram ar <term type="service">mainchine</term> &ampersir; ar bh-foghnamh d<ex>ui</ex>t
&ampersir; do Dia cu brath, <lb n="4234">dia n-duisce dhun in
marbh</q>. IS annsin at-b<ex>er</ex>t <ps><fn>Ciar<ex>an</ex></fn></ps> fria <term type="scol&oacute;c">scoloic</term>: <q>Eirg-si</q>, <lb n="4235">ol
se, <q>&ampersir; beir mu bhachaill lat docum in mhairbh, &ampersir;
tab<ex>air</ex> sighin na croiche <lb n="4236">don bhachaill f<ex>or</ex> a ucht,
&ampersir; geibh in rann so:</q>

<text type="poem">
<body>
<lg n="1" type="verse">
<lb n="4237">
<l><q>Rodh&aacute;il <ps><fn>Cl<ex>&uacute;ain</ex></fn></ps></q></l>
<lb n="4238">
<l><q>aniu cucam-sa do bhuain,</q></l>
<lb n="4239">
<l><q>ar
is gal<ex>ar</ex> &aacute;n f<ex>or</ex>rich</q></l>
<lb n="4240">
<l><q>beo ina thigh
marbh fofhuair</q>.</l>
</lg>
</body>
</text></p>
</div2>
<mls n="80ra" unit="folio">
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="4241">Ad-racht iarumh <ps><fn>Clu&aacute;in</fn></ps>
acedair, &ampersir; do-riacht co luath <lb n="4242">dochum
<ps><fn>Ciar<ex>ain</ex></fn></ps>. <q>Bend<ex>acht</ex> fort, a <ps><rn type="saint">naemh</rn> <fn>Chiar<ex>ain</ex></fn></ps></q>, or se: <q>is
maith ina <lb n="4243">n-d<ex>er</ex>nuis frim, ar is buidhi lium tuidhe<ex>cht</ex>
&oacute; ilphianuib ithfrinn. Anois <lb n="4244">ro-fh<ex>et</ex>amar tarbha
na h-um<ex>al</ex>oite, &ampersir; etarba na h- anum<ex>al</ex>oidi, &ampersir;
ro-fh<ex>et</ex>amar <lb n="4245">in mor-cataidh fhuil oc on Coimd<ex>id</ex>
f<ex>or</ex>t-sa, &ampersir; fil ic m<ex>uin</ex>t<ex>ir</ex> nime cu coitcheann</q>.  <lb n="4246">Ro shlect iar sin do <ps><fn>Ciar<ex>an</ex></fn></ps>, &ampersir;
do- rat a <term type="service">mhainchine</term> dh&oacute;.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="4247">Ro fhiafraigset araili dona <term type="cleric">cleirchibh</term> do <ps><fn>Fhinnen</fn></ps> cia no
taispenfadh in <lb n="4248">irn<ex>aig</ex>thi in tan nach beth
<ps><fn>Finnen</fn></ps> i bhus. <q>In t-ocl<ex>&aacute;ech</ex>
&uacute;t</q>, ar <ps><fn>F<ex>inn&eacute;n</ex></fn></ps>, .i.  <lb n="4249"><ps><fn>Ciaran</fn></ps>, <q>esidhe</q>. <q><term type="abbacy">Abdhaine</term> do-b<ex>er</ex>e dh&oacute;</q>, ar
<ps><fn>Brenainn</fn></ps> seoch chach. <q>Do-rad<ex>ad</ex>, <lb n="4250">do-b<ex>er</ex>ar, do-bertar</q>, or
<ps><fn>Finn&eacute;n</fn></ps>. Form<ex>a</ex>t didiu lasna <term type="saint">naemhu</term> inni-sin cenmota <lb n="4251"><ps><fn>C<ex>olomb</ex> C<ex>ille</ex></fn></ps>.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="4252">IS ann ro fiafr<ex>aig</ex> araili dib-sum cia dona
<term type="saint">naemuibh</term> budh mo fochraic a <lb n="4253">nimh. <q>Don-fair trocuire</q>! ar
<ps><fn>Ciar<ex>an</ex></fn></ps>, <q>ro-finnfaigt<ex>er</ex> in ar congbhaluibh ar<pb n="127">
 <lb n="4254">tal<ex>main</ex></q>. IS ann sin do-righne
<ps><fn>Brenainn</fn></ps> <pn type="monastery">Birra</pn> faitsine
dh&oacute;: <q>Gebmait-ne <num value="2">da</num> <lb n="4255">congbail f<ex>or</ex> <ps><fn>Brenainn</fn></ps>, f<ex>or</ex> <num value="2">dib</num> srothaibh itir prim-chath<ex>rach</ex>aibh, &ampersir; in
d<ex>et</ex>hbir <lb n="4256">bias etir na <num value="2">da</num> sruth
biaidh etir met na cathrach</q>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="4257">IN tan immorro ba <corr sic="mithidh">mithigh</corr> do <ps><fn>Chiaran</fn></ps> toidhe<ex>cht</ex>
o <pn type="monastery">Cluain Iraird</pn> iar <lb n="4258">bh-foghluim
l&eacute;iginn &ampersir; <ex>ec</ex>na, f<ex>or</ex>-fhacuib in Uidhir oc
<ps><fn>Ninded</fn></ps> noemh, acht <lb n="4259">as-b<ex>er</ex>t-s<ex>o</ex>m a
seche do rochtuin d&oacute; iardain, <frn lang="la">et</frn> at-b<ex>er</ex>t
<ps><fn>Ciaran</fn></ps> foss: <q>Gidh <lb n="4260">sochuidhi
do-chab<ex>air</ex> dia blicht ro budh liu dia tibhreadh a seiche
cab<ex>air</ex></q>. <frn lang="la">Et</frn> <lb n="4261">as-b<ex>er</ex>t-som:
<q>Ce<ex>c</ex>h ainim ragh<ex>us</ex> asa churp do sheich<ex>id</ex> na h-Uidhre nocha <lb n="4262">pianfaid<ex>er</ex> a n-ithfrenn</q>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="4263">At-connuic <ps><fn>Finden</fn></ps> aisl<ex>ing</ex>i
do-sum &ampersir; do <ps><fn>Colum C<ex>ille</ex></fn></ps> .i. <num value="2">da</num> esca isin aier <lb n="4264"><ex>co n</ex>-dath oir
f<ex>or</ex>ru. Do-chuaidh indalanae f<ex>or</ex> fairrce sortuaidh os mhedon <lb n="4265"><pn type="country:Ireland">Eir<ex>enn</ex></pn>. <ps><fn>Colum
C<ex>ille</ex></fn></ps> sin cu taitnemh a shaeiri &ampersir; a socenelche
<frn lang="la">et</frn> <ps><fn>Ciaran</fn></ps> <lb n="4266">cu
taitn<ex>e</ex>m a d<ex>er</ex>ce &ampersir; a trocuiri. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="4267">TEIT <ps><fn>Ciaran</fn></ps> iar sin d'
acallaimh<mls n="80rb" unit="folio">

<term type="king of Ireland">righ Eir<ex>enn</ex></term> .i. <ps><fn>Tuathail<lb n="4268">
Maeilgairbh</fn></ps>, do cuingidh fair <term type="bondmaid">chumhaili</term> bai aigi. Do-r<ex>a</ex>t tra
<ps><fn>Ciar<ex>an</ex></fn></ps> a <lb n="4269">dhorn imon m-broin ar deirc,
&ampersir; ro gheall cu bh- foighenadh deis na <term type="bondmaid">cum<ex>ail</ex>e</term>.  <lb n="4270">Ro d<ex>er</ex>luic
<ps><fn>Tuath<ex>al</ex></fn></ps> iarum in <term type="bondmaid">cum<ex>ail</ex></term> do Dia &ampersir; do
<ps><fn>Chiar<ex>an</ex></fn></ps>, &ampersir; do-rad fos a <ex>eta</ex>c<ex>h</ex> <lb n="4271">r&iacute;gda, &ampersir; do-rat <ps><fn>Ciar<ex>an</ex></fn></ps> do
bo<ex>chtaib</ex> fo c<ex>&eacute;t</ex>&oacute;ir.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="4272">FEACHT ann do-luidh <ps><fn>Ciar<ex>an</ex></fn></ps>
do cuingidh <term type="bondmaid">c<ex>um</ex>uili</term> aili c<ex>us</ex>in <term type="king">righ</term> .i. cu <lb n="4273"><ps><fn>Furbaidi</fn></ps>. IS annsin tuc fer ele boin do-sum
a n-edbairt: tuc araili brat d&oacute;, <lb n="4274">tuc araile
aighen. Do-rat-sum uili do bhochtuibh fo chet&oacute;ir isin lo cetna,
et <lb n="4275">do-rat Dia <num value="3">tri</num> h-edb<ex>ur</ex>ta roptar
ferr do <ps><fn>Ciar<ex>an</ex></fn></ps> .i. coiri deis a aighin, <num value="12">da brat <lb n="4276">dec</num> deis a <num value="1">aen</num>-broit, <num value="12">da bai dec</num> a n-in<ex>a</ex>d
a <num value="1">aen</num>-bh&oacute;. O 't-connuic in <term type="king">r&iacute;</term> inn&iacute;-sin <lb n="4277"><corr sic="dorat dorat">do-rat</corr> in <term type="bondmaid">cum<ex>ail</ex></term> d&oacute;.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="4278">O thainic tra co celeabhr<ex>ad</ex> do-sum dia <term type="tutor">aiti</term> targ<ex>aid</ex>-siumh a chathr<ex>aig</ex> <lb n="4279">do
fhoghn<ex>u</ex>m dho. <q>Acc</q>, ar <ps><fn>Finden</fn></ps>, <q>nir-ben do
<corr sic="chathsi">chathraig-si</corr> fri nech aili <lb n="4280">acht fri Dia do-rat sain-s<ex>eir</ex>c d<ex>ui</ex>t s<ex>e</ex>c<ex>h</ex>ainne
uili</q>. C&iacute;idh <ps><fn>Ciar<ex>an</ex></fn></ps>, ar ba h-uas<ex>al</ex> <lb n="4281">lais a <term type="tutor">aite</term> do thaircsin a
chathr<ex>a</ex>c<ex>h</ex> dh&oacute;. <q>Biaidh dano <term type="union">aenta</term> edrann cena</q>, <lb n="4282">ar
<ps><fn>Finn<ex>&eacute;n</ex></fn></ps>, <q>&ampersir; ni ba <corr sic="nimhidh" cert="5">nimhidhech</corr> na talm<ex>an</ex>da int&iacute;
millfeas ar n-<term type="union">aent<ex>aid</ex>h</term></q>. <q>Bidh <lb n="4283">amlaid</q>, ar <ps><fn>Ciar<ex>an</ex></fn></ps>. Do-imth<ex>ig</ex>
<ps><fn>Ciar<ex>an</ex></fn></ps> roime iar sin. <frn lang="la">Et</frn> is
ann t<ex>u</ex>c <ps><fn>Col<ex>um</ex> <lb n="4284">C<ex>ille</ex></fn></ps> in t<ex>est</ex>-si
fair

<text type="poem">
<body>
<lb n="4285">
<lg n="1" type="verse">
<head>r<ex>a</ex>nn</head>
<l>Amhra ocl<ex>&aacute;ech</ex> teit uann siar,</l>
<lb n="4286">
<l><ps><fn>Ciar<ex>an</ex></fn> <an>mac in
t-Shaeir</an></ps>:</l>
<lb n="4287">
<l>ce<ex>n</ex> saint, ce<ex>n</ex> uail, ce<ex>n</ex>
ecnach,</l>
<lb n="4288">
<l>ce<ex>n</ex> etradh, ce<ex>n</ex> aeir.</l>
</lg>
</body>
</text></p>
</div2>
<pb n="128">
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="4289">IAr sin do-cuaidh
<ps><fn>Ciar<ex>an</ex></fn></ps> co h-<pn type="island/monastery">Aruinn</pn> do agall<ex>aim</ex>
<ps><fn>Enna</fn></ps>, &ampersir; at-condcad<ex>ur</ex> <lb n="4290">aen-aisl<ex>ing</ex>i <ps><fn>Ciar<ex>an</ex></fn></ps> &ampersir;
<ps><fn>Enna</fn></ps> .i. crann mor toirth<ex>e</ex>c<ex>h</ex> i farr<ex>ad</ex> srotha
f<ex>or</ex> medhon <lb n="4291"><pn type="country:Ireland">Eir<ex>enn</ex></pn> <ex>co
n</ex>-didn<ex>a</ex>d <pn type="country:Ireland">inis Eir<ex>enn</ex></pn>, &ampersir;
ros-dech<ex>aid</ex> a thor<ex>ad</ex> tar muir bai imon innsi <lb n="4292">amuigh,
&ampersir; ticdis eoin an dom<ex>ain</ex> gu m-b<ex>er</ex>dis n&iacute; dia
thor<ex>ad</ex>. At-cuaid <ps><fn>Ciar<ex>an</ex></fn></ps> <lb n="4293">in fhis do
<ps><fn>Enna</fn></ps>. Ro raidh <ps><fn>Enna</fn></ps>: <q>An crann
mor at-connacuis t<ex>us</ex>a fein 'sin <lb n="4294">&aacute;ir it mor <add place="mixed">fri tua</add> &ampersir; doenaib, bid lan
<pn type="country:Ireland">Eiri</pn> dot thanoir. Ditneb<ex>aid</ex>h <lb n="4295">fo sc<ex>at</ex>h do ratha an innsi-sea, &ampersir; sasfuider
soch<ex>aid</ex>i &oacute; rath th' &aacute;ine &ampersir; <lb n="4296">th'
urn<ex>aig</ex>ti. Eirg didiu la breith<ex>ir</ex> n-D&eacute; f<ex>or</ex> ur srotha
&ampersir; foth<ex>aig</ex> ecl<ex>ais</ex> ann</q>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="4297">Fect<ex>us</ex> do-san a n-<pn type="island/monastery">Aruinn</pn> ac t&iacute;r<ex>ad</ex>h isin
&aacute;ith, &ampersir; <ps><fn>Lonan Cerr</fn></ps> malle fris, <lb n="4298">&ampersir; i frithb<ex>e</ex>rt no bhidh-se coidhci fri
<ps><fn>Ciar<ex>an</ex></fn></ps>, <ex>co</ex> facad<ex>ur</ex> in naoi f<ex>or</ex> n&oacute;-
chomb&aacute;th<ex>ad</ex> <lb n="4299">'na b-fhiadn<ex>us</ex>i. <q>Indar leam</q>,
ar <ps><fn>Lonan</fn></ps>, <q>baidhfid<ex>er</ex> inn&iacute;u in
<ex>n&oacute;i</ex> &uacute;t, &ampersir; loiscfid<ex>er</ex> <lb n="4300">in
aith-sea le m<ex>&eacute;t</ex> na gaeithi</q>. <q>Acc</q>, ar
<ps><fn>Ciar<ex>an</ex></fn></ps>, <q>in <ex>n&oacute;i</ex> &uacute;t loiscfid<ex>er</ex>,
&ampersir; as <lb n="4301">b&aacute;d<ex>ud</ex>h baidfidh in aith-sea<mls n="80va" unit="folio">

<ex>con</ex>a h-arbhur</q>. Ocus iss <ex>ed</ex>h &oacute;n <lb n="4302">ro
comhaill<ex>ed</ex>, uair terl<ex>&aacute;</ex> lucht na <ex>n&oacute;i</ex> &ampersir;
tuc<ex>ad</ex>h in nou i farr<ex>ad</ex>h na h-atha.  <lb n="4303">Gabuis tene in
aith &ampersir; loisct<ex>er</ex> in n&oacute;u, <corr sic="atnaid">atn-aig</corr> in gaeth s<ex>&eacute;t</ex>edh f<ex>or</ex>sin
&aacute;ith <ex>con</ex>a <lb n="4304">h-arb<ex>ur</ex> isin fairgi, g<ex>ur</ex>'
b&aacute;id<ex>ed</ex>h tre breith<ex>ir</ex> <ps><fn>Chiar<ex>ain</ex></fn></ps>.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="4305">O do-dhech<ex>aid</ex> <ps><fn>Ciar<ex>an</ex></fn></ps> a
h-<pn type="island/monastery">Aruinn</pn> tachr<ex>aid</ex> bo<ex>c</ex>ht d&oacute;
ar in <ex>con</ex>air. <corr sic="atnaid">Atn-aig</corr> <lb n="4306"><ps><fn>Ciar<ex>an</ex></fn></ps> a chasal l&iacute;n d&oacute;
&ampersir; do-toet co h-<pn type="island/monastery">Inis
Cath<ex>aig</ex>h</pn> do ben- nach<ex>ad</ex> do <ps><fn>Shena<ex>n</ex></fn></ps>.  <lb n="4307">O ro bhui-sium ina <num value="1">aen</num>-bhrut ro
foillsig<ex>ed</ex> do <ps><fn>S<ex>en</ex>&aacute;n</fn></ps> inn&iacute;-sin,
&ampersir; do-chuaid 'na <lb n="4308">choinne, &ampersir; casal lin
f&oacute; ocsail, &ampersir; do- raidh re <ps><fn>Ciar<ex>an</ex></fn></ps>:
<q>Nach nar</q>, ar se, <q><term type="priest">sacart</term> <lb n="4309">do imth<ex>echt</ex> cen chochull</q>. <q>Don-fair trocuiri</q>! ar
<ps><fn>Ciar<ex>an</ex></fn></ps>, <q>airchisfid Dia <lb n="4310">at&aacute;
cochull dam-sa fo choim mu senor<ex>a</ex>c<ex>h</ex></q>. O do- r&oacute;<ex>cht</ex>
<ps><fn>C<ex>iaran</ex></fn></ps> gu <pn type="monastery">Cl<ex>&uacute;ain</ex> <lb n="4311">Mac N<ex>ois</ex></pn> dob ail d&oacute; co ructha casal eli uadh do
<ps><fn>S<ex>en</ex>an</fn></ps>. Ro leic<ex>ed</ex>h in casul <lb n="4312">fri
sruth na <pn type="river">Sinna</pn>, &ampersir; ro-sia<ex>cht</ex> gen
fhliuch<ex>ad</ex> gu p<ex>or</ex>t <pn type="island/monastery">Innsi
Cath<ex>aig</ex></pn>. Adub<ex>air</ex>t <lb n="4313"><ps><fn>S<ex>en</ex>an</fn></ps> re
<term type="monk">mhanch<ex>aib</ex></term>: <q>Eirg<ex>i</ex>d don muir &ampersir;
fo-gheb<ex>aid</ex>h <corr sic="aeidhi">aeighidh</corr> ann, &ampersir; <lb n="4314">tucaidh libh <ex>co n</ex>-anoir &ampersir; <ex>co n</ex>-airmhitin</q>. O
dha- chuat<ex>ur</ex> ima<ex>c</ex>h na <term type="monk">man<ex>aig</ex>h</term>, <lb n="4315">fuaratar in casul f<ex>or</ex>sin muir, is se t<ex>ir</ex>im, &ampersir;
t<ex>u</ex>cs<ex>a</ex>t leo h-e co <ps><fn>S<ex>en</ex>an</fn></ps>, &ampersir; ro
ghni-sium <lb n="4316">atlug<ex>u</ex>dh buidhi don Coimd<ex>id</ex>h, &ampersir; as
e sin cas<ex>al</ex> <ps><fn>S<ex>en</ex>an</fn></ps> inn&iacute;u.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="4317">Do-dhech<ex>aid</ex> iar sin co a <term type="monk">braithribh</term> co h-<pn type="church">&Iacute;sill</pn>, &ampersir; do-rat
<ps><fn>Cobhtha<ex>c</ex>h</fn></ps> mac <lb n="4318"><ps><fn>Brecain</fn></ps> <pn type="church">Isel</pn> do Dia
&ampersir; do <ps><fn>C<ex>iaran</ex></fn></ps>, &ampersir; do-aitreabh
annsin maille na <term type="monk">braithribh</term>.  <lb n="4319"><frn lang="la">Et</frn> do-bhi la ic denum a aicciupta
immuich f<ex>or</ex> in ach<ex>ad</ex>, do-chuaidh-sium do <lb n="4320">thorruma a
<corr sic="aeidhi">aeigh<ex>ed</ex></corr>, &ampersir; f<ex>or</ex>- facuibh a
leab<ex>ur</ex> osl<ex>aicth</ex>i co m<ex>a</ex>tain fon fl<ex>iucha</ex>d, <lb n="4321">&ampersir; ni rainic banna fliuch in leb<ex>ur</ex>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="4322">Fe<ex>cht</ex>us do-bhi <ps><fn>C<ex>iaran</ex></fn></ps> ag
<ex>cu</ex>r sil an <pn type="church">&Iacute;sill</pn>. Do-taed bo<ex>cht</ex>
<ex>cu</ex>gi. <corr sic="atnaid">Atn-aig</corr> <lb n="4323"><ps><fn>C<ex>iaran</ex></fn></ps> mam don gran 'na ucht, &ampersir;
ro soud<ex>ad</ex>h fo c<ex>&eacute;t</ex>oir in gran a n-or.<pb n="129">
 <lb n="4324">Tuc<ex>ad</ex>h carp<ex>a</ex>t <ex>con</ex>a ech<ex>aib</ex> do
<ps><fn>Ciar<ex>an</ex></fn></ps> o <ps><fn>Aengh<ex>us</ex></fn></ps> mac
<ps><fn>Crimththuin</fn></ps>.  <lb n="4325">Do-rat
<ps><fn>C<ex>iaran</ex></fn></ps> don bocht ar in &oacute;r, &ampersir; ro
soe in t-&oacute;r a n-gran, &ampersir; ro siol<ex>ad</ex>h an <lb n="4326">gort de.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="4327">Ro bui immorro lo<ex>c</ex>h i farr<ex>ad</ex>h <pn type="church">&Iacute;sill</pn>, &ampersir; no aitreabdais aes tuaithi
&ampersir; <lb n="4328">daescarshl<ex>&uacute;ag</ex> an innsi bui fair,
&ampersir; do- thairmisc<ex>ed</ex>h nual &ampersir; fog<ex>ur</ex> in lo<ex>c</ex>hta-sin<lb n="4329">
ad-tarbha um na <term type="cleric">clerch<ex>iu</ex></term>. <corr sic="roghuigh">Ro ghuidh</corr>
<ps><fn>C<ex>iaran</ex></fn></ps> in Coimdi cor' alta asa h-in<ex>a</ex>d <lb n="4330">in innsi, &ampersir; do-ron<ex>a</ex>d in n&iacute;-sin, &ampersir;
at- cith<ex>er</ex> beos an t-in<ex>ad</ex> a roibi isin lo<ex>c</ex>h re <lb n="4331">cuimn<ex>igu</ex>d in fh<ex>er</ex>ta-sin. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="4332">O n&aacute; caemnac<ex>a</ex>tar immorro na <term type="monk">braithri</term> fulang deerc&iacute;
<ps><fn>C<ex>iarain</ex></fn></ps> ara m<ex>&eacute;t</ex>, &ampersir; o <lb n="4333">ron-gaibh f<ex>or</ex>mat, do-raidhs<ex>e</ex>t fris: <q>Eirg uann</q>, ol
siat, <q>&aacute;r ni ruibem a n-aein-in<ex>a</ex>d</q>.  <lb n="4334">Do-raidh <ps><fn>C<ex>iaran</ex></fn></ps>: <q>Diam<ex>a</ex>d sunn</q>, ar
se, <q>no beinn-si gidh <pn type="church">Isel</pn> an <lb n="4335">t-in<ex>ad</ex>-so arai luic, ro b<ex>ad</ex>h ard arai n-anoire &ampersir;
n- airm<ex>i</ex>ten</q>.<mls n="80vb" unit="folio"><lb n="4336">
As ann ro raid-sium so: <text type="poem">
<body>
<lg n="1" type="verse">
<lb n="4337">
<l><q>Ciar-sa isiul ro b<ex>ad</ex>h ard</q></l>
<lb n="4338">
<l><q>mina th&iacute;s<ex>ed</ex>h in fodhard:</q></l>
<lb n="4339">
<l><q>in fodhard mina this<ex>ed</ex>h</q></l>
<lb n="4340">
<l><q>ro
b<ex>ad</ex>h ard g<ex>er</ex>sa &iacute;sel.</q></l>
</lg>
</body>
</text><lb n="4341">
Do-r<ex>a</ex>t <ps><fn>C<ex>iaran</ex></fn></ps> annsin a liubhair
f<ex>or</ex> oss n-all<ex>aid</ex>. Ro comaithig-seom iarum <lb n="4342">in n-os
n-allaid ce<ex>c</ex>h a tiged. Do-chuaid in t-agh roime-si<ex>u</ex>m co h-<pn type="island">Inis <lb n="4343">n-A&ndot;gin</pn>. Do-cuaid-sium isin
innsi &ampersir; nos- aitreabhann. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="4344">Do-d<ex>e</ex>chad<ex>ur</ex> iarum a <term type="monk">braithri</term> c<ex>u</ex>igi-sium as gach aird. Ro bhui araili<lb n="4345">
uasal-<term type="priest">shacart</term> isin
innsi. <ps><fn>Dainel</fn></ps> a ainm, do <pn type="country:Britain">Breatn<ex>aib</ex></pn> dh&oacute;, &ampersir;
ron-greis Diab<ex>ul</ex> <lb n="4346">gu ro f<ex>or</ex>mdigh re
<ps><fn>C<ex>iaran</ex></fn></ps>. R<ex>u</ex>cadh iarum cua<ex>c</ex>h rigda co tri
h-enuib ordha o <lb n="4347"><ps><fn>Chiar<ex>an</ex></fn></ps> do-sum i
comartha n-dilg<ex>ud</ex>ha. Ro ingant<ex>aig</ex>h an <term type="priest">sac<ex>ar</ex>t</term> inni-sin, &ampersir; <lb n="4348">do-r&iacute;ne aithrighi, &ampersir; do-shle<ex>cht</ex> do
<ps><fn>C<ex>iaran</ex></fn></ps>, &ampersir; do-rat an innsi d&oacute;.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="4349">Fe<ex>cht</ex> do <ps><fn>C<ex>iaran</ex></fn></ps> an <pn type="island">Inis A&ndot;gin</pn> gu cual<ex>a</ex> in gairm isin purt. Ro
raidh <lb n="4350">risna <term type="monk">braithribh</term>:
<q>Eirgidh</q>, ar se, <q>ar c<ex>e</ex>nn adbhair b<ex>ur</ex> n-ab<ex>ad</ex>h</q>. O
rancat<ex>ur</ex> <lb n="4351">an port ni fhuarad<ex>ur</ex> ann acht
moeth&oacute;gl<ex>&aacute;ec</ex>h tuata. Raidhit fri
<ps><fn>C<ex>iaran</ex></fn></ps> inn&iacute;-sin: <lb n="4352"><q>Eirg<ex>id</ex>h
arai sin ara chenn ar&iacute;s. Foll<ex>us</ex> dam-sa f<ex>or</ex> a ghuth co m-ba
h-e bh<ex>us</ex> <lb n="4353">abb daib-si am deg<ex>aid</ex>h</q>. T<ex>u</ex>cadh iarum
in t-ogl<ex>ach</ex> isin innsi co <ps><fn>C<ex>iaran</ex></fn></ps>, &ampersir; <lb n="4354">ro bherr <ps><fn>C<ex>iaran</ex></fn></ps> h-e, &ampersir; ro legh
aigi, &ampersir; ba h-e sin <ps><fn>Enna</fn> <nk reg="moccu">mac
h-ui</nk> <fn type="ancestral">Laigsi</fn></ps> .i. fer <lb n="4355">noebh adhamr<ex>aig</ex>thi 'con Coimd<ex>id</ex>h, &ampersir; is e rob ab
iar <ps><fn>Ciaran</fn></ps>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="4356">Do-rala cu torch<ex>uir</ex> sosc<ex>&eacute;l</ex>a
<ps><fn>C<ex>iarain</ex></fn></ps> isin lo<ex>c</ex>h o araili <term type="monk">brath<ex>uir</ex></term> anfhait<ex>e</ex>c<ex>h</ex>, <lb n="4357">&ampersir;
ro bhui cu fota fon loch. I n-araili laithi a n-aimsir samhr<ex>aid</ex>
do-cuad<ex>ur</ex> bai <lb n="4358">isin lo<ex>c</ex>h gu ro len iris an
t-shosc<ex>&eacute;l</ex>a do cois b&oacute; dhibh, co t<ex>u</ex>c le gu port
tirim.<pb n="130">
 <lb n="4359">As de sin ata <pn>P<ex>or</ex>t in
t-Sosc<ex>&eacute;oil</ex></pn> a n-<pn type="island">Inis A&ndot;gin</pn>. O
ra h-oslaiced immorro in <lb n="4360">sosc<ex>&eacute;l</ex>, is amlaid ro
bui, glegheal, tirim, gan dith litri tre rath
<ps><fn>C<ex>iarain</ex></fn></ps>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="4361">Tainic araili fer do <on type="people">Corca
Baiscinn</on> co <ps><fn>C<ex>iaran</ex></fn></ps>, <ps><fn>Donnan</fn></ps>
a ainm, mac <lb n="4362"><term type="brother">brathar</term> do
<ps><fn>Senan</fn></ps> mac <ps><fn><add resp="WS">G</add>errginn</fn></ps>, &ampersir; in ann <term type="mother">m<ex>&aacute;tha</ex>ir</term> d&oacute; &ampersir; do
<ps><fn>S<ex>en</ex>an</fn></ps>. <q>Cidh <lb n="4363">accobrai <ex>n&oacute;</ex>
cidh theigi</q>? ol <ps><fn>Ciar<ex>an</ex></fn></ps>. <q>Do chuingidh inaidh
i tairisiur &ampersir; i <lb n="4364">foigh&eacute;n do
Dia</q>. For-facuibh <ps><fn>C<ex>iaran</ex></fn></ps> <pn type="island">Inis
Angin</pn> la <ps><fn>Donnan</fn></ps>. Ro raidh <lb n="4365"><ps><fn>D<ex>onnan</ex></fn></ps>: <q>Uair as condeirc d<ex>ui</ex>t frium,
facuibh n&iacute; dod comurth<ex>aib</ex> &ampersir; dot <lb n="4366">minnaib
agum</q>. Facb<ex>aid</ex>h <ps><fn>C<ex>iaran</ex></fn></ps> aigi a
soisc<ex>&eacute;l</ex> .i. an s<ex>oisc&eacute;l</ex> frith as in lo<ex>c</ex>h, <lb n="4367">&ampersir; a clog &ampersir; a fher imchuir .i. <ps><fn>Mael
Odran</fn></ps>. <num value="3">Tri</num> bl<ex>iadne</ex> immorro &ampersir;
<num value="3">tri</num> m&iacute;s ro bui <lb n="4368"><ps><fn>C<ex>iaran</ex></fn></ps> a n-<pn type="island">Inis
Angin</pn>. <frn lang="la">Et</frn> is <ex>ed</ex> tainic iar sin co
h-<pn>Ard Manntain</pn> i farr<ex>ad</ex> na <lb n="4369"><pn type="river">Sinna</pn>. O 't-connuic-sium aibhne an inaidh-sin, iss
<ex>ed</ex>h ro raid: <q>Madh annso <lb n="4370">thairismit</q>, ar se,
<q>bidh imda saidbreas in t-shaeg<ex>uil</ex> aguinn, &ampersir; bid uaithti<lb n="4371">
anmunna docu n<ex>im</ex>i as</q>. Tainic iar sin c<ex>us</ex>in
m-baile-sa. <pn>Ard Tiprat</pn> a <lb n="4372">ainm in tan sin. <q>As
sund immorro anfam<ex>it</ex>, uair bat imdha anm<ex>ain</ex> docum <lb n="4373">nimhe as, &ampersir; biaidh torroma o Dia &ampersir; o
dhainib coidchi forsin in<ex>a</ex>d-so</q>.  <lb n="4374">I n-<date value="02-25">o<ex>cht</ex> k<ex>a</ex>l<ex>ainn</ex> Febra</date> ro ghabh
<ps><fn>C<ex>iaran</ex></fn></ps> i <pn type="monastery">Cl<ex>ua</ex>in</pn>, in
<num value="10th"><ex>dechma</ex>d</num> esca, i sathrann.  <lb n="4375"><num value="8">Ocht<ex>ur</ex></num> immorro do-chuaidh
leis. i. <ps><fn>Ciaran</fn></ps>, <ps><fn>Aeng<ex>us</ex></fn></ps> mac
<ps><fn>Nisse</fn></ps>, <ps><fn>Cael Cholum</fn></ps>, <lb n="4376"><ps><fn type="hypocorism">Mu Lioc</fn></ps>,
<ps><fn>Lugna</fn> <nk reg="moccu">mac h-ui</nk> <fn type="ancestral">Moga Laim</fn></ps>, <ps><fn>Colman</fn></ps> mac
<ps><fn>Nuin</fn></ps>. Amhra tra <lb n="4377">ro gab<ex>ad</ex>h an
congbhail-sin la <ps><fn>Ciar<ex>an</ex></fn></ps> i Cl<ex>&uacute;ain</ex> <ex>con</ex>a
<num value="8">o<ex>chtur</ex></num> iar <corr sic="ddaighecht">d-daidhe<ex>cht</ex></corr> <lb n="4378">do thonnaib <corr resp="EBJ" sic="adusce">in uisce</corr> feibh ro ghabh
<ps><fn><ex>Noe</ex></fn></ps> mac <ps><fn>Laimhiach</fn></ps> in dom<ex>an</ex>
<ex>con</ex>a <num value="8">ochtar</num> <lb n="4379">iar tuidh<ex>ech</ex>t do
thonnuib na dil<ex>enn</ex>. As annsin ro clann <ps><fn>Ciar<ex>an</ex></fn></ps> an
<num value="1st">c<ex>&eacute;t</ex></num> cleath <lb n="4380">i <pn type="monastery">Cl&uacute;<ex>ain</ex></pn> &ampersir;
<ps><fn>Diarm<ex>ai</ex>d</fn></ps> mac <ps><fn>C<ex>er</ex>b<ex>aill</ex></fn></ps> maille
ris. At-b<ex>er</ex>t <ps><fn>C<ex>iaran</ex></fn></ps> re
<ps><fn>Diarm<ex>ait</ex></fn></ps> ic <lb n="4381">s&aacute;dh<ex>ud</ex>h na
cl<ex>et</ex>hi: <q>Leic, a laeich, mu laimh uas do laim, &ampersir; bia-sa
uas <on type="people:Irish">fher<ex>aib</ex> <lb n="4382">Eir<ex>enn</ex></on> i
n-<term type="high-kingship">aird- righi</term></q>. <q>As ced
lium</q>, ar <ps><fn>Diarm<ex>ait</ex></fn></ps>, <q>acht co t<ex>u</ex>ca comarda<lb n="4383">
dam aire sin</q>. <q>At-ber immorro</q>, ol
<ps><fn>C<ex>iaran</ex></fn></ps>. <q>Cid at uath<ex>ad</ex>-sa inniu baat <term type="king of Ireland">ri <lb n="4384">Eir<ex>enn</ex></term> in trath-sa
imarach</q>. Ba fior-son, dano, ar ro marb<ex>ad</ex>h <ps><fn>Tuath<ex>al</ex> <lb n="4385">Maelgarb</fn></ps> <term type="king of Ireland">r&iacute;
E<ex>i</ex>renn</term> in oidchi-sin, &ampersir; ro gab
<ps><fn>D<ex>iarmait</ex></fn></ps> <term type="kingship">rigi</term> h-<pn type="country:Ireland">Eir<ex>enn</ex></pn> <corr sic="arabharach">aramh&aacute;r<ex>a</ex>c<ex>h</ex></corr><mls n="81ra" unit="folio"><lb n="4386">
&ampersir; ro edhbuir <num value="100">c<ex>&eacute;t</ex></num>
ceall do <ps><fn>Ciar<ex>an</ex></fn></ps>. <ex>Cona</ex>d dia f<ex>or</ex>cell sin
as-b<ex>er</ex>t:

<text type="poem">
<body>
<lg n="1" type="verse">
<lb n="4387">
<l>At-b<ex>&eacute;r</ex> co f&iacute;r f<ex>oi</ex>rgl<ex>idh</ex>i</l>
<lb n="4388">
<l>cid uath<ex>ad</ex> do dream dh&aacute;mh<ex>a</ex>c<ex>h</ex></l>
<lb n="4389">
<l>b&aacute;t <term type="king of Ireland"><reg>r&iacute; Eirenn</reg>r&iacute; aebhda oirdn<ex>idh</ex>i <lb n="4390">
Eir<ex>enn</ex></term> in trath-sa im&aacute;rach.</l>
</lg>
<lg n="2" type="verse">
<lb n="4391">
<l>Marb<ex>ad</ex>h <ps><fn><reg>Tuathal Maelgarb</reg>Tuathail tog<ex>aid</ex>he<lb n="4392">
Maelgarbh</fn></ps> b&aacute; gairm gu<ex>n</ex> gloire,</l>
<pb n="131">
<lb n="4393">
<l>as de it&aacute; in r&aacute;dh roghaidi<lb n="4394"></l>
<l>ba h-e a &eacute;cht <ps><fn>Mael M&oacute;ire</fn></ps>.</l>
</lg>
<lg n="3" type="verse">
<lb n="4395">
<l>Gen mhaidm is gan eirscl<ex>aid</ex>i</l>
<lb n="4396">
<l>ro ghab <pn type="royal site">Uisnech</pn> n&iacute;r iar
n- <term type="assembly">d&aacute;l</term>.</l>
<lb n="4397">
<l>do-rat <ps><fn>Diarm<ex>ait</ex></fn></ps> d<ex>e</ex>rrse<ex>aig</ex>hthi</l>
<lb n="4398">
<l><num value="100">c&eacute;t</num> ceall do Dhia 's do
<ps><fn>Chiar<ex>&aacute;n</ex></fn></ps>.</l>
</lg>
</body>
</text><lb n="4399">
IAr sin ro shaidedh in cl<ex>et</ex>h, &ampersir; adub<ex>air</ex>t
<ps><fn>C<ex>iaran</ex></fn></ps> ica s&aacute;th<ex>ad</ex>: <q>Ac so</q>, ar se,<lb n="4400">
<q>i rosc <ps><fn>Triuin</fn></ps></q>
.i. <ps><fn>Tren</fn></ps> mac-sidhe ro bhui i n-<pn type="fortress">Dun Cluana Ichtair</pn> ro triall <lb n="4401">anum<ex>a</ex>loit do-s<ex>u</ex>m. Mebhuis fo c<ex>&eacute;t</ex>air a <num value="1">aen</num>-suil 'na cinn la breit<ex>ir</ex>
<ps><fn>C<ex>iar&aacute;in</ex></fn></ps>.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="4402">Araili l&aacute; do-bhad<ex>ur</ex> na <term type="monk">braithri</term> a n-&iacute;t<ex>aid</ex>h moir &ampersir; siat
ic buain i <pn type="monastery">Cl<ex>uain</ex></pn>.  <lb n="4403">Foidhit
araili timtiridh uathaibh cosin <term type="cleric">cl<ex>ere</ex>c<ex>h</ex></term>
co r<ex>u</ex>ctha <ex>us</ex>q<ex>u</ex>i doib <lb n="4404">isin g<ex>ur</ex>t, <ex>cona</ex>d ann
is-p<ex>er</ex>t <ps><fn>C<ex>iar&aacute;n</ex></fn></ps> dia ro ghabhduis inniu
f<ex>or</ex> a n- &iacute;t<ex>aid</ex>h <lb n="4405">no imfhulaingfedh saidbreas
mor in t-shaeg<ex>uil</ex> dona <term type="monk">braithrib</term>
thicf<ex>a</ex>tis d&aacute;r n-eis.  <lb n="4406">As d<ex>er</ex>bh eimh, ar na
<term type="monk">braithri</term>, <q>as f<ex>err</ex> linne ainmne ara
tib<ex>er</ex>t<ex>ar</ex> fochr<ex>ai</ex>c <lb n="4407">dhuin fein do denamh, &ampersir;
dia ticfa les dona <term type="monk">braithribh</term> 'nar
n-deg<ex>aid</ex>h, inas sas<ex>a</ex>d <lb n="4408">ar n-it<ex>ad</ex> inniu</q>. Tuc<ex>a</ex>d
telcoma lan d' fhin otha tire <on type="people:Franks">Franc</on>
cosin m-baili do <lb n="4409"><ps><fn>C<ex>iar&aacute;n</ex></fn></ps> i logh
na h-ainmne-sin, &ampersir; ro mhair blagh don telcomu-sin sunn co<lb n="4410">
h-aims<ex>er</ex>a <corr sic="deighincha">d&eacute;idhincha</corr>. O thainic immorro in
fesc<ex>ur</ex> ro b<ex>en</ex>n<ex>a</ex>c<ex>h</ex> <ps><fn>C<ex>iar&aacute;n</ex></fn></ps> <lb n="4411">l<ex>es</ex>t<ex>ur</ex> lan d' <ex>us</ex>q<ex>u</ex>i, &ampersir; ro soudh i f&iacute;n
tog<ex>aid</ex>hi, &ampersir; ro d&aacute;il<ex>ed</ex>h f<ex>or</ex> na <term type="monk">manch<ex>aib</ex></term> <lb n="4412"><ex>co</ex>na bai fl<ex>ait</ex>h ro
d<ex>err</ex>sc<ex>aig</ex> don fhl<ex>aith</ex>-sin. &Aacute;r do-d<ex>e</ex>c<ex>h</ex>ad<ex>ur</ex>
m<ex>uin</ex>t<ex>er</ex> <lb n="4413"><ps><fn>Col<ex>uim</ex> C<ex>ille</ex></fn></ps> o h-<pn type="island/monastery">&Iacute;</pn> iar n-aims<ex>er</ex>aibh fodaib cosin
<ex>ca</ex>thr<ex>ai</ex>g-si. Ro fuir<ex>ed</ex>h <lb n="4414">fl<ex>ait</ex>h doibh, &ampersir;
ro h-<ex>er</ex>d<ex>ur</ex>caig<ex>ed</ex> triasin <ex>ca</ex>th<ex>raig</ex> uili n<ex>a</ex>c<ex>h</ex> raibhi
roimpi na<ex>ch</ex> <lb n="4415">'na d<ex>egai</ex>d f<ex>lait</ex>h a com-maith. As
annsin as-p<ex>er</ex>t s<ex>en</ex>oir ro bui i tich <lb n="4416"><term type="elder">sruithi</term>: <q>Ro-fet<ex>ur</ex>-sa</q>, ar se, <q>fl<ex>ait</ex>h
ba f<ex>err</ex> indas. Ferr in fl<ex>ai</ex>th do-r&iacute;ne
<ps><fn>Ciar<ex>&aacute;n</ex></fn></ps> <lb n="4417">dia <term type="monk">mhanch<ex>aib</ex></term> dia m-bat<ex>ar</ex> a n- &iacute;t<ex>aid</ex>
mhoir, cu ro-soi-sium in t-<ex>us</ex>qui i fin <lb n="4418">doibh. Narub
scel cen com<ex>ur</ex>dha duibh-si sin</q>, ar in s<ex>en</ex>oir, <q>misi fein ro
dail <lb n="4419">in fin-sin, &ampersir; teighed mh' orda dar <corr sic="oemair">eochair</corr> in bl<ex>ed</ex>hi isin fin taisc<ex>i</ex>d-si,
&ampersir; fin- naidh <lb n="4420">innosa boladh mh' orda<ex>n</ex> ara tuma
isin fin an tan sin</q>. Tanc<ex>at</ex>ar &ampersir; ro rasasta <lb n="4421">uili o bol<ex>ad</ex> in meoir-sin. Ad-rubr<ex>a</ex>tar: <q>As f<ex>e</ex>rr</q>,
ar iat, <q>in fhl<ex>ait</ex>h-sa ina cech <lb n="4422">fl<ex>aith</ex> in fl<ex>ait</ex>h
isa bol<ex>ad</ex> mhar<ex>us</ex> iar n-aims<ex>i</ex>r ro- f<ex>o</ex>da f<ex>or</ex>
meor. Benn<ex>acht</ex></q>, <lb n="4423">ar siat, <q>f<ex>or</ex>
<ps><fn>C<ex>iar&aacute;n</ex></fn></ps>, &ampersir; b<ex>en</ex>n<ex>acht</ex> f<ex>or</ex> in
Coimd<ex>id</ex> ro dhan<ex>aig</ex>h do cech maith</q>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="4424"><ps><fn>Crichidh</fn></ps> <pn type="monastery">Cl<ex>&uacute;an</ex>a</pn>, <term type="scol&oacute;c">scoloc</term> <ps><fn>C<ex>iar&aacute;in</ex></fn></ps>,
do- cuaidh co <pn type="monastery">Saig<ex>ir</ex></pn>, cu ro feidhl<ex>ig</ex>h
fri <lb n="4425">re cian innti, cu ro asl<ex>aig</ex>h Dem<ex>an</ex> fair in tene
senta bui ic na <term type="monk">manch<ex>aib</ex></term> isin <lb n="4426">cucht<ex>air</ex> do bhad<ex>ud</ex>h. It-b<ex>er</ex>t <ps><fn>Ciar<ex>an</ex></fn></ps>
<pn type="monastery">Saigri</pn> na caithf<ex>ed</ex> biadh co tistais <lb n="4427"><corr sic="aeidhed">aeigh<ex>id</ex></corr> do-bh&eacute;r<ex>ad</ex>h
teine dh&oacute;. Luid immorro <ps><fn>Crich<ex>id</ex>h</fn></ps> uaidib
seal<ex>ad</ex> b<ex>e</ex>c <lb n="4428">se<ex>cht</ex>air in <ex>ca</ex>thr<ex>ach</ex> g<ex>u</ex>r' marbsat
coin allta &ampersir; noch<ex>ur</ex>' mhills<ex>e</ex>t a c<ex>or</ex>p.<pb n="132">
 <lb n="4429">O ra-cuala <ps><fn>C<ex>iar&aacute;n</ex></fn>
<an>mac in t- Sair</an></ps> bas a ghilla, luidh co
<ps><fn>C<ex>iar&aacute;n</ex></fn></ps> <pn type="monastery">Saigri</pn> dia<lb n="4430">
chuinghidh. O ra-sia<ex>cht</ex> is <ex>ed</ex> as-p<ex>er</ex>t
<ps><fn>C<ex>iar&aacute;n</ex></fn></ps> <pn type="monastery">Saigri</pn>:
<q>Is <ex>ed</ex> t&oacute;is<ex>e</ex>c<ex>h</ex> ricthi a <lb n="4431">leas <ex>us</ex>q<ex>u</ex>i dar
b<ex>ur</ex> cosa, acht n&iacute; fhil tene ocuinn do th&eacute;g<ex>ad</ex>h
<ex>us</ex>q<ex>u</ex>i dhuibh, <lb n="4432">acht tuc<ex>aid</ex>h-si bur n-aid<ex>ed</ex>h<ex>a</ex>
t<ex>ened</ex> duin, ar is daeibh ro cinn Dia</q>. IS annsin <lb n="4433">tuarcoibh <ps><fn>C<ex>iar&aacute;n</ex></fn> <an>mac in t-
Shaeir</an></ps> a lamha docum nime, &ampersir; do-r&oacute;ine
ern<ex>aigth</ex>i <lb n="4434">n-dicra. Iar f<ex>or</ex>b<ex>ad</ex>h na h-ern<ex>aigth</ex>i
tainic t<ex>ene</ex> do nim <ex>co n</ex>-eisid f<ex>or</ex> a ucht.  <lb n="4435">Ro
thim<ex>ur</ex>c a uct imon t<ex>enid</ex> &ampersir; dus-fuc lais cosin
mainist<ex>ir</ex>. Fo-c<ex>eir</ex>d uadh <lb n="4436">in tein<ex>id</ex> f<ex>or</ex> lar,
&ampersir; ni ro mill cid brothairne don casal bui ime. Ro
tathbheod<ex>aig</ex> <lb n="4437">dano a gilla at-bath roime sin, &ampersir;
ro caith proinn malle riu-san. Do-rons<ex>a</ex>t a n-<term type="union">aeint<ex>aid</ex>h</term> <lb n="4438">annsin na <num value="2">da</num> <ps><fn>Q<ex>u</ex>iar&aacute;n</fn></ps>. <q>Saidbri<ex>us</ex>
an t-saeguil</q>, ar <ps><fn>Q<ex>ui</ex>ar&aacute;n</fn> <an>mac <lb n="4439">in t-Saeir</an></ps>, i <pn type="monastery">Saig<ex>ir</ex></pn>
moir. <q>E<ex>c</ex>na &ampersir; ord<ex>an</ex> cen ercra i <pn type="monastery">Cl<ex>uai</ex>n Mac N<ex>ois</ex></pn></q>, ar <lb n="4440"><ps><fn>Q<ex>u</ex>iar&aacute;n</fn></ps> <pn type="monastery">Saigri</pn>. Nocu raibhi anim
<ps><fn>C<ex>iar&aacute;in</ex></fn></ps> isin baili-sin acht fri re <num value="7">.vii.</num> mis <lb n="4441">nama, <ex>co</ex> n-d<ex>e</ex>c<ex>haid</ex>h
do<ex>cu</ex>m n<ex>im</ex>i isin <num value="9th"><ex>noma</ex>d</num> la i m&iacute;ss<mls n="81rb" unit="folio">

medhonaigh <lb n="4442">fhoghmhuir. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="4443">O ro-fhid<ex>ir</ex> immorro
<ps><fn>Ciar&aacute;n</fn></ps> g<ex>ur</ex>' chomhfhoicsigh laithi a
eitsichta, do-roine <lb n="4444">faitsine gu toirrsi
m&oacute;ir. Adub<ex>ar</ex>t ro budh mhor ingreim a <ex>ca</ex>thr<ex>a</ex>c<ex>h</ex> o <lb n="4445">droch-dhainib fri der<ex>ed</ex>h n-dom<ex>ain</ex>. <q>Cedh, immorro, do-
ghen<ex>u</ex>m-ne ind <lb n="4446">aimsir in lochta-sin</q>? ol na <term type="monk">man<ex>aig</ex>h</term>, <q>in ocut thaisibh-si anfam<ex>ait</ex>
<ex>n&oacute;</ex> in <lb n="4447">l<ex>et</ex>h n-aili raghm<ex>ai</ex>t</q>?
<q>Eircidh</q>, ol <ps><fn>Q<ex>u</ex>iar<ex>&aacute;n</ex></fn></ps>, <q>&ampersir;


facbhuidh ma thaisi amhail <lb n="4448">fhacbaith<ex>er</ex> cnama oiss re
grein, daigh as ferr dhuibh <add place="top">aitreabh</add> immalle <lb n="4449">frium-sa in nim
inn&aacute;s feidhliug<ex>ud</ex> icum thaisibh i bhos</q>. O ro
chomhfoicsigh <lb n="4450">tra aimser a eitsichta dont&iacute; <ps><rn type="saint">noeibh</rn> <fn>Q<ex>u</ex>iaran</fn></ps> ind ecl<ex>ais</ex> bic,
isin <num value="33rd">tres bl<ex>iadain</ex> <lb n="4451">.xxx.</num> a
aeisi, h-i <date value="09.09">q<ex>u</ex>incid Sep- timb<ex>er</ex></date> arai
laithi mis g<ex>re</ex>ine, h-i satharn arai laithi <lb n="4452"><ex>secht</ex>m<ex>ain</ex>e, in <num value="18th">ochtm<ex>ad</ex>h decc</num>
arai esca, as ann a<ex>d-r</ex>ub<ex>air</ex>t-sium: <q>Nom-b<ex>er</ex>ur <lb n="4453">in
din<ex>n</ex> bec</q>, or se. <frn lang="la">Et</frn> o ra fheghastar in nemh
&ampersir; ind aer n-ard uasa cinn, iss <lb n="4454"><ex>ed</ex> as-p<ex>er</ex>t:
<q>AS aghasta in set-sa suas</q>. <q>Nidait as agh<ex>us</ex>ta</q>, ar na
<term type="monk">man<ex>aig</ex>h</term>.  <lb n="4455"><q>Ni fhetur-sa
emh</q>, ar se, <q>nach ni do thimna De dar mo thiasainn acht cena <lb n="4456">ro imecl<ex>aig</ex>h cid <ps><fn>Daibhith</fn></ps> mac
<ps><fn>Iesse</fn></ps> &ampersir; <ps><fn>Pol</fn> <rn type="apostle">aps<ex>tal</ex></rn></ps> in seut-sa</q>. As annsin <lb n="4457">ruc<ex>a</ex>d in t-adhart cloiche uadh ara h-aine. <q>Acc</q>, ar
eisium, <q>tab<ex>air</ex> <lb n="4458">fomorno. <frn lang="la"><cit>
<qt>Qui
enim perseuerauerit usque in hiis
.e</qt>
<bibl>Mt. 10:22</bibl>
</cit></frn></q>. Ro linsat tra <term type="angel">aingil</term> idir <lb n="4459"><corr sic="nemum">n<ex>e</ex>m</corr> &ampersir; lar i frithsh&eacute;t a
anma-som. Tucad iar sin ind ecl<ex>ais</ex> bic, &ampersir; tuarcuibh <lb n="4460">a lamha, &ampersir; ro benduch a pop<ex>ul</ex>, &ampersir;
adub<ex>air</ex>t risna <term type="monk">braithriu</term> ind ecl<ex>ais</ex> do<lb n="4461">
dhun<ex>a</ex>d fair gu torsedh <ps><fn>Coeimgen</fn></ps> o <pn type="monastery">Glinn Da Lacha</pn>. O do-ro<ex>cht</ex>
<ps><fn>Coeimhg<ex>en</ex></fn></ps> <lb n="4462">iar treden<ex>us</ex> ni uair
lan-cennsa na g-<term type="cleric">cleir<ex>e</ex>c<ex>h</ex></term> fo chetair,
uair ro batar i m-bron &ampersir; <lb n="4463">i toirrsi mhoir deis
a g-<term type="cleric">cleir<ex>ig</ex></term>. Ro raidh
<ps><fn>Coeimhghen</fn></ps> friu: <q>Foircsi gruamdh<ex>acht</ex>a</q>,<pb n="133">
 <lb n="4464">ar se, <q>f<ex>or</ex>uib do g<ex>re</ex>s</q>. Ro ghabh
imecla iar sin na <term type="elder">sruithe</term>, &ampersir; <lb n="4465">do-ronsat reir <ps><fn>Coimhgen</fn></ps>, &ampersir; ro
oslaic- sit ind ecl<ex>ais</ex> becc reme. Do-dech<ex>aid</ex> <lb n="4466">fo
c<ex>&eacute;t</ex>air spir<ex>ut</ex> <ps><fn>Ciarain</fn></ps> dochum nimhe,
&ampersir; tainic ar&iacute;s ina churp do agalluimh <lb n="4467"><ps><fn>Chaoimhgen</fn></ps>, &ampersir; ro fher failti
friss, &ampersir; bad<ex>ur</ex> on trath co araile andsin ic <lb n="4468">imacalduim &ampersir; oc denumh an <term type="union">aent<ex>a</ex>d</term>. B<ex>en</ex>nachuis <ps><fn>Ciar<ex>an</ex></fn></ps>
iar sin <ps><fn>Coeimhg<ex>en</ex></fn></ps>.  <lb n="4469">Beannachuis dano
<ps><fn>Caeimhg<ex>en</ex></fn></ps> uisq<ex>u</ex>i, &ampersir; do-gn&iacute;
comman do <ps><fn>Q<ex>u</ex>iar<ex>&aacute;n</ex></fn></ps>, <ex>co</ex>nad <lb n="4470">annsin do-rat <ps><fn>Q<ex>u</ex>iar&aacute;n</fn></ps> a clog do
<ps><fn>Caeimg<ex>en</ex></fn></ps> i comurtha a n-<term type="union">oent<ex>a</ex>d</term> &ampersir; i screpul <lb n="4471">a
chomnae. As eiside Boban <ps><fn>Coeimhg<ex>in</ex></fn></ps> inniu.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="4472"><term type="saint">Noeib</term> <pn type="country:Ireland">Eir<ex>enn</ex></pn> tra ro fhoirmd<ex>ec</ex>hs<ex>a</ex>t re
<ps><fn>Q<ex>u</ex>iar&aacute;n</fn></ps> ara fheabh<ex>us</ex>, <ex>co n</ex>-dechadar <lb n="4473">i muinighin <term type="king">Riogh</term> nime cu ro
gairdighthe a shaeghal-som. Rop &eacute; met in <lb n="4474">form<ex>ai</ex>t
ros-gabsat fris <ex>co n</ex>-deb<ex>air</ex>t cidh a fh&iacute;r- chumth<ex>a</ex>c<ex>h</ex>
fein .i. <ps><fn>Colum Cilli</fn></ps>: <lb n="4475"><q>Benn<ex>acht</ex> for
Dhia</q>, ar se, <q>r<ex>u</ex>c inti <ps><rn type="saint">noeib</rn>
<fn>Q<ex>u</ex>iar<ex>&aacute;n</ex></fn></ps>, daig da maradh co m- badh <lb n="4476">s<ex>en</ex>oir ni fhuicf<ex>e</ex>d in<ex>a</ex>d da ech charpuit ind <pn type="country:Ireland">Eir<ex>inn</ex></pn> na bhudh leis</q>.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="4477">IS sunn tra ata
<ps><fn>Q<ex>u</ex>iar<ex>&aacute;n</ex></fn></ps> cosin <num value="8">ocht<ex>ur</ex></num> ro r&aacute;idh-sium <ex>co n</ex>-il-<num value="1000">mhiltib</num> <term type="saint">naomh</term> <lb n="4478">archena. IS sund itat taisi <ps><fn>Poil</fn></ps> &ampersir;
<ps><fn>Petuir</fn></ps> for-facuibh <ps><fn>B<ex>en</ex>ian</fn></ps>
&ampersir; <ps><fn>Cumlach</fn></ps> isin <lb n="4479">crund chocai i
bhos. IS sund itat taisi in meic dhaill .i. <term type="disciple">deiscip<ex>ul</ex></term> <ps><fn>P<ex>ec</ex>a</fn></ps>. IS <lb n="4480">sund dano ita scrin ind aiged .i. <ps><fn>P<ex>ec</ex>a</fn></ps>,
is eiside it-connairc araili craibd<ex>e</ex>ch <lb n="4481">d' imorch<ex>ur</ex> d'
<term type="angel">ainglib</term> co h-adnacul
<ps><fn>Ciar<ex>&aacute;in</ex></fn></ps>. <num value="3">Tri</num> inganta<mls n="81va" unit="folio">

i bhoss <lb n="4482">in oidche-sin, in tech <corr sic="naeidhedh">n-
&aacute;eigedh</corr> gan teinidh, gan <corr sic="&aacute;eididh">aeig<ex>idh</ex></corr>, gan ern<ex>aig</ex>hthe, <lb n="4483">&aacute;r robu l&oacute;r <ps><fn>P<ex>ec</ex>a</fn></ps> do
theinidh &ampersir; <corr sic="daeidhidh">d' aeigh<ex>idh</ex></corr>
&ampersir; d' ernaighthe. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="4484">Ni fil, tra, do-ruirmeadh gu leir a
n-do-r&oacute;ine Dia di f<ex>er</ex>taibh &ampersir; m&iacute;rbhuil<ex>ib</ex> <lb n="4485">ar inh&iacute;&iacute; <ps><rn type="saint">noeib</rn>
<fn>Quiar<ex>&aacute;n</ex></fn></ps>, daig as <corr sic="liach" cert="10">lia</corr> tuiremh &ampersir; aisneiss dib. Daigh ni <lb n="4486">ro g&eacute;nair iar taidh<ex>echt</ex> <ps><fn>Crist</fn></ps> i
coluinn ne<ex>c</ex>h budh mho d&eacute;eirc &ampersir; trocuire, budh <lb n="4487">m&oacute; saeth<ex>ur</ex> &ampersir; aine &ampersir; ernaighthi,
bhadh mo umhla &ampersir; caen-duthr<ex>acht</ex>, badh mo <lb n="4488">cennsa &ampersir; ailgine, bhadh mho deithitin &ampersir;
iret im eccluis n-De, bad mo saeth<ex>ur</ex> <lb n="4489">laithidhi
&ampersir; fritaire aidhchi. IS &eacute; na tarat nach n-inmar <ex>no</ex>
nach n&iacute; mesc <lb n="4490">ina churp riam o ro ghabh
crab<ex>ud</ex>. IS e na h-eissibh loim na linn no gu m-b<ex>et</ex>h <lb n="4491">a
trian d' uisqui. IS e nar' chaith ar an no gu m-beth <num value="3rd">trian</num> do ghaineam trit.  <lb n="4492">IS e nar'
cotuil co comuirsedh a thaebh re h-&uacute;ir nocht. IS fo chinn na
raibhi <lb n="4493">acht cloch do ghnath do adhurt. IS fria chnes na
ro chomhraic lion n&aacute; olunn.  <lb n="4494">Fer &eacute; cu
l&aacute;n<add resp="WS">ed</add>partaib toghaidhi toltanchaib don
Choimd<ex>idh</ex>, amail <ps><fn>Aibel</fn></ps> mac <lb n="4495">n-<ps><fn>Adaim</fn></ps>. Fer <ex>co n</ex>-depracoitibh dichraibh
don Dia, amail h-<ps><fn>Enocc</fn></ps> mac
n-<ps><fn>Iareth</fn></ps>.  <lb n="4496">Luam<ex>uir</ex>e
lan-fholartnaighth<ex>e</ex>c<ex>h</ex> do airc na h-Ecuilsi etir thonnaibh <corr sic="intshaeduil">in<pb n="134">
 <lb n="4497">t-shaeguil</corr>, amhail
<ps><fn>Noei</fn></ps> mac <ps><fn>Laimhiach</fn></ps>. F&iacute;r
<term type="pilgrim">ailith<ex>er</ex></term> co sonairte irsi &ampersir;
creitmhe, <lb n="4498">amail <ps><fn>Abraham</fn></ps> mac
<ps><fn>Tharae</fn></ps>. Fer b&uacute;idh bl&aacute;ith dilghedhuch o
cridhi, amail <lb n="4499"><ps><fn>Moyse</fn></ps> mac
n-<ps><fn>Amhrae</fn></ps>. Fer feid- hil foiss i fulung fochaidhi
&ampersir; trebluidi, amail <lb n="4500"><ps><fn>Iob</fn></ps>
foch<ex>ad</ex>hach. <term type="psalmist">Salmcetl<ex>aid</ex>h</term> lan-bhind
lan-airpeitech do Dhia, amail <ps><fn>D<ex>ab</ex>id</fn></ps> <lb n="4501">mac <ps><fn>Iese</fn></ps>. Estadh fir-ecna &ampersir;
f&iacute;r-eoluis, amail <ps><fn>Solm<ex>ain</ex></fn></ps> mac n-
<ps><fn>D<ex>abi</ex>d</fn></ps>. Ail nemchumhsc<ex>aig</ex>hthe <lb n="4502">f<ex>or</ex>
a foth<ex>aig</ex>t<ex>er</ex> ind Ecl<ex>as</ex>, amail <ps><fn>Petur</fn> n- <rn type="apostle">aps<ex>tal</ex></rn></ps>. Primh-proiceptoir <lb n="4503">coitcenn &ampersir; lestar toghai ic foera firinni, amail
<ps><fn>Pol</fn> n-<rn type="apostle">aps<ex>tal</ex></rn></ps>. Fer lan <lb n="4504">do rath in Spir<ex>t</ex>a N<ex>&oacute;imh</ex> &ampersir; d' &oacute;igi,
amail <ps><fn>Eoin</fn></ps> m-bronn-dalta. Fer l&aacute;n do
cosm<ex>ail</ex>i<ex>us</ex> <lb n="4505">o ilmoduibh re h-<ps><fn>Issu
Cr<ex>ist</ex></fn></ps>, re cenn na n- uile. Ar do-r&iacute;ne an f<ex>er</ex>-sa<lb n="4506">
fion don uisce dia mhuinnt<ex>ir</ex> &ampersir; dia <corr sic="&aacute;idedaib">&aacute;ig<ex>ed</ex>uib</corr> isin <ex>ca</ex>thr<ex>aig</ex>-si
amail do- r&iacute;ne <ps><fn>I<ex>ss</ex>u</fn></ps> <lb n="4507">fin
tog<ex>aid</ex>i don <ex>us</ex>q<ex>u</ex>i ic fl<ex>eid</ex>h <pn>Cannan</pn>
<pn>Galale</pn>. Mac <term type="craftsman">saeir</term> dano
at-b<ex>er</ex>ur frisin <lb n="4508">f<ex>er</ex>-sa amail ad<ex>er</ex>ar mac <term type="craftsman">sae<ex>ir</ex></term> re <ps><fn>Cr<ex>ist</ex></fn></ps> isin
sosc<ex>&eacute;l</ex> .i. <frn lang="la"><cit>
<qt>hic est filius <term type="craftsman">fabri</term></qt>
<bibl>Mt. 13: 55</bibl>
</cit></frn>
.i.  <lb n="4509"><ps><fn>Ioseph</fn></ps>. <num value="33">Tri
bl<ex>iadni</ex> .xxx.</num> i n-aeis ind fhir-si amail asat <num value="33">.iii. bl<ex>iadni</ex> .xxx.</num> <lb n="4510">i n-aeis
<ps><fn>Cr<ex>ist</ex></fn></ps>. Ro bui eiseirgi dano don fir- sa iar
treiden<ex>us</ex> i bhus ina imdhai i <lb n="4511"><pn type="monastery">Cluain</pn> do acalluim &ampersir; do chomdhidn<ex>a</ex>d
<ps><fn>Chaeimgen</fn></ps>, amail ro bhui eiseirghi do <lb n="4512"><ps><fn>Cr<ex>ist</ex></fn></ps> iar treden<ex>us</ex> as in adhnucul ind
<pn type="city">Iar<ex>us</ex>al<ex>em</ex></pn> do comdhidhn<ex>a</ex>d &ampersir; do
nert<ex>a</ex>d <lb n="4513">a <term type="mother">mhath<ex>ar</ex></term>
&ampersir; a <term type="disciple">dheiscip<ex>ul</ex></term>. <ex>Con</ex>id arna
maithib-sin &ampersir; arna maithibh imdhaib <lb n="4514">ailib ata a
ainim ag muinnt<ex>ir</ex> nimhe. At&aacute;t a r&eacute;lce &ampersir; a
thaisi i bhus <ex>co n</ex>-anoir <lb n="4515">&ampersir; <ex>co n</ex>-airmheitin,
co fertuibh &ampersir; co m&iacute;rbhuilibh cechlaithidhe. <frn lang="la">Et</frn> cid <lb n="4516">mor a anoir coleic on mhudh-soin
bidh m&oacute; a anoir i <corr sic="aentaigh">n-<term type="union">aentaidh</term></corr> naoibh <lb n="4517">nemh-truaill<ex>igth</ex>i a chuirp &ampersir; a anma i m-<term type="assembly">mor-dhail bratha</term>, in tan b<ex>us</ex> <term type="brehon">br<ex>ith</ex>em</term> <lb n="4518">f<ex>or</ex> toradh a foircetuil
inti <ps><rn type="saint">noibh</rn> <fn>Q<ex>u</ex>iar<ex>&aacute;n</ex></fn></ps><mls n="81vb" unit="folio">

imm&aacute;lle re h-<ps><fn>&Iacute;ssa Cr<ex>ist</ex></fn></ps> <lb n="4519">dia ro fhoghain. Biaidh immorro isin ma <damage extent="2 let- ters"> moir-sin, i n-<term type="union">aont<ex>aid</ex>h</term>
uasal-<term type="father">ath<ex>ur</ex></term> <lb n="4520">&ampersir; <term type="prophet">fhatha</term>, i n-<term type="union">aont<ex>aid</ex></term>
<term type="apostle">aps<ex>tal</ex></term> &ampersir; <term type="disciple">deiscipul</term> in t-<ps><rn type="saviour">Shl&aacute;nicedha</rn> <fn>I<ex>ss</ex>u Chr<ex>is</ex>t</fn></ps>,
i n- <term type="union">aon<ex>taid</ex></term> <lb n="4521"><num value="9">.ix.</num> n-grad n-<term type="angel">aingel</term> na
tairmdhechad<ex>ur</ex>, i n-<term type="union">aon<ex>taid</ex></term>
d&eacute;e<ex>cht</ex>a &ampersir; daen<ex>acht</ex>a <lb n="4522">Mheicc Dhe, isin
<term type="union">aent<ex>aid</ex></term> as uaisli ce<ex>c</ex>h n-<term type="union">aent<ex>aid</ex></term>, i n-<term type="union">aent<ex>aid</ex></term>
na noeib-trinoidi, <lb n="4523">Ath<ex>ar</ex> &ampersir; Meic &ampersir;
Spir<ex>t</ex>a N<ex>oimh</ex>.  </damage></p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="4524">Ailim trocaire n-De uasail uile<ex>cu</ex>mh<ex>ach</ex>taigh
tre imp<ex>i</ex>di <ps><rn type="saint">noib</rn>
<fn>Q<ex>u</ex>iar<ex>&aacute;in</ex></fn></ps> <lb n="4525">co risem in <corr sic="aentaig"><term type="union">aentaid</term>-sin</corr>. Ros-aitreabham <frn lang="la">in saecula saeculorum</frn>!</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="4526"><note type="colophon">Ni me as
cintuch risna focluib dich&eacute;ill<ex>id</ex>i ata isin m-beth<ex>aid</ex>-si,
acht an <lb n="4527">droch-chairt</note></p>
</div2>
</div1>
<pb n="135">
<mls n="81vb" unit="folio">
<div1 n="9" type="rule">
<lb n="4528">
<head>Riaghail <ps><fn>Pat<ex>raic</ex></fn></ps> inso</head>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="4529">Soer<ex>ad</ex> ecl<ex>as</ex>i De co m-baith<ex>us</ex> &ampersir;
g-comnai &ampersir; gabhail n-ecnairce, co macuibh <lb n="4530">do
leighiund, co n-edbairt cuirp <ps><fn>Crist</fn></ps> f<ex>or</ex> cach
n-altoir. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="4531">Ni dleag<ex>ur</ex> <term type="tithe"><ex>dech</ex>m<ex>ad</ex>a</term> na b&oacute; cennaithe, na trian
annoiti, n&aacute; dire s<ex>&eacute;t</ex> do <lb n="4532">mhainib, mane bhe
a frithfhol<ex>ad</ex> na h-ecl<ex>as</ex>i do baithi<ex>us</ex> &ampersir; chomnai
&ampersir; gabail <lb n="4533">n-&eacute;cnairce a <term type="monk/monastic tenant">man<ex>ach</ex></term> itir biuu &ampersir;
marbhu, &ampersir; co raibh oif- friunn i sollumn<ex>aib</ex> &ampersir; <lb n="4534">domnuighib, &ampersir; co rabhut aidhme og gach n-altoir dib
mar ad<ex>erur</ex> &ampersir;rl. </p>
</div2>
</div1>
<div1 n="10" type="monastic tract">
<lb n="4535">
<head>Cosc <ps><fn type="hypocorism">Mo Colmoc</fn> <nk reg="moccu">maic ui</nk>
<fn type="ancestral">Be<ex>o</ex>na</fn></ps></head>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="4536">Cidh as imgaibthe do duine? Ni
<ex>anse</ex>. Fergughudh m<ex>en</ex>ic. Mord<ex>a</ex>ta <lb n="4537">cen dan. Discire
fri s<ex>en</ex>oir. Moille fri clocc. Coicce fri h- antesda. Immat <lb n="4538">f<ex>or</ex>luaman. Faitphed briathar. Briathra inglana. Agairbhe
taitheisc.  <lb n="4539">Tairisiumh fri <term type="vice-abbot">secnap<ex>aid</ex></term>. Sithe fri
<ex>cu</ex>rsach<ex>ad</ex>. Commarbai do <term type="monk">mhanch<ex>aib</ex></term>.  <lb n="4540">Mence ch<ex>est</ex>aigthe. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="4541">C<ex>ei</ex>s<ex>t</ex>, cid as inleanta? Ni
cundtab<ex>ar</ex>t. Foss occ etlai. Enfaitiu m-briath<ex>ur</ex>.  <lb n="4542">Briathra ailgena. Riaghail do chudnodh. Eirghi la <num value="1st">ceit</num>-breit<ex>ir</ex>.  <lb n="4543">Ceim n-urlat<ex>a</ex>d ar
Dhia. Diuide cride. Comb&aacute;d<ex>u</ex>dh toile. Traeth<ex>ad</ex> <lb n="4544">aicn<ex>id</ex>. Ainmne fri fochaidhe. <frn lang="la">et
caetera</frn>. </p>
</div2>
</div1>
<div1 n="11" type="poem">
<lb n="4545">
<lg n="1" type="verse">
<lb n="4546">
<l n="1">AS doilghi leam ina in t-&eacute;cc</l>
<lb n="4547">
<l n="2">do-te<ex>cht</ex> idir ad&aacute;m d&eacute;t</l>
<lb n="4548">
<l n="3">an cuire ticf<ex>us</ex> ar m' eis,</l>
<lb n="4549">
<l n="4">a m-b<ex>et</ex>h uili f<ex>or</ex>
ainsheis.</l>
</lg>
<lg n="2" type="verse">
<lb n="4550">
<l n="5">Olc in aims<ex>er</ex> thicfa ann,</l>
<lb n="4551">
<l n="6">f<ex>or</ex>m<ex>a</ex>t, fingbal, f<ex>or</ex>r<ex>a</ex>c<ex>h</ex> fann,</l>
<lb n="4552">
<l n="7">toid<ex>echt</ex> gach uilc co h-&eacute;im<ex>e</ex>c<ex>h</ex>,</l>
<lb n="4553">
<l n="8">gan fh&iacute;r-laech, gan fhir-<term type="cleric">cl&eacute;r<ex>e</ex>c<ex>h</ex></term>.</l>
</lg>
<lg n="3" type="verse">
<lb n="4554">
<l n="9">Gan <term type="king">righ</term>
dam<ex>us</ex> c<ex>er</ex>t n&aacute; c&oacute;ir,</l>
<lb n="4555">
<l n="10">gan <term type="celibate bishop">esp<ex>o</ex>c &oacute;g</term> uas alt<ex>&oacute;ir</ex>,</l>
<lb n="4556">
<l n="11">gan <term type="hospitaller">brug<ex>aid</ex>h</term>
gebh<ex>us</ex> <term type="tithe"><ex>dech</ex>m<ex>aidh</ex></term></l>
<lb n="4557">
<l n="12">da crudhaibh, d&aacute; choem ch<ex>et</ex>hruibh.</l>
</lg>
<pb n="136">
<lg n="4" type="verse">
<lb n="4558">
<l n="13"><term type="elder">Sruithi</term> bitis do dheoin D&eacute;</l>
<lb n="4559">
<l n="14">i tos<ex>a</ex>c<ex>h</ex> na h-aims<ex>ir</ex>&eacute;,</l>
<lb n="4560">
<l n="15">ces loma clama cechra,</l>
<lb n="4561">
<l n="16">nirs<ex>a</ex>t bailce bloingecha.</l>
</lg>
<lg n="5" type="verse">
<lb n="4562">
<l n="17">Lucht na foghluma feighi</l>
<lb n="4563">
<l n="18">fo-gn<ex>i</ex>tis do <term type="king">righ</term> grene,</l>
<lb n="4564">
<l n="19">ni thairmesdais mec nait mn&aacute;,</l>
<lb n="4565">
<l n="20">robs<ex>a</ex>t glana a n-aicenta.</l>
</lg>
<lg n="6" type="verse">
<lb n="4566">
<l n="21">Leinti beca, bruit mhora,</l>
<lb n="4567">
<l n="22">cridhi triam<ex>ur</ex>a trogha,</l>
<lb n="4568">
<l n="23">pudralla gerra garbha,</l>
<lb n="4569">
<l n="24">ocus riagla
ro-gharbha.</l>
</lg>
<lg n="7" type="verse">
<lb n="4570">
<l n="25">Dot-icf<ex>a</ex>d sunn iar sodhuin</l>
<lb n="4571">
<l n="26"><term type="elder">sruithi</term> d<ex>erid</ex>h in
dom<ex>uin</ex></l>
<lb n="4572">
<l n="27">co m-brat, co m-buar, co m-bennuibh,</l>
<lb n="4573">
<l n="28">co failghibh, co fitchell<ex>aib</ex>.</l>
</lg>
<lg n="8" type="verse">
<lb n="4574">
<l n="29">Co sida is siric is srol,</l>
<lb n="4575">
<l n="30">gu coilcibh caemha iar n-ol,</l>
<lb n="4576">
<l n="31">co n-d&iacute;mhes ecna Dhe dil,</l>
<lb n="4577">
<l n="32">beit i
seilbh dilis Diab<ex>uil</ex>.</l>
</lg>
<lg n="9" type="verse">
<lb n="4578">
<l n="33">At-b<ex>er</ex>im fri siol
n-<ps><fn>Adhuim</fn></ps></l>
<lb n="4579">
<l n="34">ticfat lucht an
fhuar-chrab<ex>uid</ex>:</l>
<lb n="4580">
<l n="35">geb<ex>ai</ex>t orra dealbha De</l>
<lb n="4581">
<l n="36">na sleamna, na sladuigh&eacute;.</l>
</lg>
<lg n="10" type="verse">
<lb n="4582">
<l n="37">INann luas imthighit ass</l>
<lb n="4583">
<l n="38">f&eacute;r ocus fochon fonnghlas:</l>
<lb n="4584">
<l n="39">amhlaid raghuit immale</l>
<lb n="4585">
<l n="40">ocus blath na
m-brogaire.</l>
</lg>
<lg n="11" type="verse">
<lb n="4586">
<l n="41">Bregaire d<ex>er</ex>idh dhom<ex>ain</ex></l>
<lb n="4587">
<l n="42">raghait uili i n-aen-conair,</l>
<lb n="4588">
<l n="43">i n-glaic dhiabuil do dheoin D&eacute;,</l>
<lb n="4589">
<l n="44">a b-phianuib dorcha doilge.</l>
<trailer>A. d.</trailer>
</lg>
</div1>
<pb n="137">
<mls n="82ra" unit="folio">
<div1 n="12" type="vita">
<lb n="4590">
<head>Betha <ps><fn type="hypocorism">Mo Chua</fn></ps> <pn type="monastery">Balla</pn></head>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="4591"><frn lang="la"><cit>
<qt>HOMO PROFICISCENS
UOCAUIT SERUOS SUOS TRADIDIT ILLIS bona <lb n="4592">sua</qt>
<bibl>Mt. 25:14</bibl>
</cit></frn>. O dho-chuaidh in
f<ex>er</ex> maith f<ex>o</ex>r tur<ex>us</ex> ro congair a <term type="bondman">mhog<ex>a</ex>da</term> &ampersir; <lb n="4593">ro fhodhail
daib a indm<ex>us</ex>a. Ocus as ecsamail amuil <corr sic="rofhogail">ro
fhod<ex>ail</ex></corr> doibh na <lb n="4594">h-innmais sin .i. do-rat <num value="5"><ex>cuic</ex></num> tallne dh' fir, &ampersir; a <num value="2">dh&oacute;</num> dh' fhir aili, &ampersir; <num value="1">aen</num>-tall<ex>and</ex> don <lb n="4595">fhir <corr sic="deighinach">d&eacute;idhin<ex>a</ex>c<ex>h</ex></corr>.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="4596"><ps><fn>Matha</fn></ps> immorro mac
<ps><fn>Alpei</fn></ps>, in <term type="sage">sui</term> Ebhraidhi, in
c&eacute;tna fer ro scribh in <lb n="4597">soscela coimdheta, is &eacute; ro scrib i curp
sosc<ex>&eacute;l</ex>a ind aisneis noeim-si dia chuimni<ex>ugu</ex>d <lb n="4598">don ecl<ex>ais</ex> amail daili<ex>us</ex> Mac in <term type="father">Athar</term> nemhdha d&aacute;na ecsamhla in <lb n="4599">Sp<ex>&iacute;rt</ex>a N<ex>&oacute;imh</ex> da cech aen isin ecl<ex>ais</ex>.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="4600">IS e immorro in duine at-b<ex>er</ex>ar do dhul i
l-leith aili ann .i. <ps><fn>I<ex>ss</ex>u Cr<ex>ist</ex></fn></ps> <lb n="4601">Mac
D&eacute; bhi do-dhech<ex>aid</ex> do chab<ex>air</ex> in chin<ex>id</ex> daenna cu ros-ben
a glaic <lb n="4602">Dhiab<ex>uil</ex> &ampersir; cu ro freasgabh iar sin
f<ex>or</ex> nimhibh noemhdha ar am<ex>us</ex> in <term type="father">Athar</term><lb n="4603">
neamdha, &ampersir; ro congair cuice a <term type="apostle">apstola</term> cu ro fhodhuil doibh dana
&eacute;csamhla in <lb n="4604">Spir<ex>t</ex>a N<ex>&oacute;im</ex> amail rop
fholl<ex>us</ex> do ch&aacute;ch isin cincdighis. Ocus cu tidhnaic <lb n="4605">na dana cetna dona <term type="saint">noemaibh</term>
&ampersir; dona firenuibh fo ind t-samail na n-<term type="apostle">abstul</term> tria <lb n="4606">f<ex>o</ex>rceatal na
screaptra n-diadha. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="4607">Na <num value="5">cuic</num> tall<ex>and</ex>a immorro
at-b<ex>er</ex>ar sunn iar siens <num value="5">coic</num> cetf<ex>a</ex>da cuirp
&ampersir; <lb n="4608">anma sin ro tidhnaicedh o Dhia don cin<ex>ed</ex>h
doenna dia fhoghnamh fein &ampersir; <lb n="4609">d' feg<ex>a</ex>d De
trompa. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="4610">Na <num value="2">da</num> thall<ex>and</ex> immorro
it-b<ex>er</ex>ur sunn, iss <ex>ed</ex> do-fhornet in t-etarcnug<ex>ud</ex> <lb n="4611">&ampersir; in tuicsinug<ex>ud</ex> do-b<ex>er</ex>ut na <term type="saint">noeimh</term> &ampersir; na fireoin f<ex>or</ex> an Coimdh<ex>id</ex>
gu cumaid <lb n="4612"><corr sic="andethghnima">a
n-d<ex>e</ex>gh-ghnima</corr> fon n-etargna sin. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="4613">IN <num value="1">oen</num>-tall<ex>and</ex> immorro
iss <ex>ed</ex> do- f<ex>or</ex>ne, in dlig<ex>ed</ex> d<ex>er</ex>rscaight<ex>e</ex>c<ex>h</ex> fil isin <lb n="4614">anm<ex>ain</ex> doena, triasa bh-feghann h-i fein &ampersir; na
duili aili filet i tal<ex>main</ex> &ampersir; renna <lb n="4615">&ampersir;
firmam<ex>in</ex>t &ampersir; in sosad ainglecda &ampersir; in Tr&iacute;noit<mls n="82rb" unit="folio">

uilichum<ex>ach</ex>tach. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="4616">No as iat na <num value="5">cuice</num>
tall<ex>and</ex>a at-b<ex>er</ex>ur sunn. i. <num value="5">coic</num> liub<ex>air</ex>
re<ex>cht</ex>a <ps><fn>Moysi</fn></ps>; <lb n="4617">&aacute;r foghnaidh a
nemh-f<ex>or</ex>bunn-side do luct n&uacute;i- fhiadhn<ex>us</ex>i, &aacute;r
fo-gabur amlaid-so <lb n="4618"><term type="union">aenta</term>
pet<ex>ar</ex>l<ex>aic</ex>i fria nui- fhiadhn<ex>us</ex>i .i. re<ex>cht</ex>a fria
sosc<ex>&eacute;l</ex>a: uair dia tarta nech <lb n="4619">leis na <num value="5">coic</num> fa <num value="2">dh&oacute;</num> is a <num value="10">deich</num> fh&aacute;sas dibh. Dia tuctha dano na <num value="10">deich</num> fo <num value="4">cethair</num><pb n="138">
 <lb n="4620">is <num value="40">.xl.</num> fh&aacute;sas
dibh. As inann sin iarf&iacute;r &ampersir; <num value="5">coic</num>
liub<ex>air</ex> <ps><fn>Moysi</fn></ps> <ex>co n</ex>-<num value="10">deich</num><lb n="4621">
timnuibh in re<ex>cht</ex>a diadha do accomhal do <num value="4">ceithir</num> liub<ex>ur</ex> in t-soisc<ex>&eacute;l</ex>a dia <lb n="4622">bh-foghnum don duine thoirises on <num value="4">cethar</num>
dh&uacute;il &ampersir; cu bh-foghuin an duine-sin <lb n="4623">don
fhir Dhia do-rat re<ex>cht</ex>a &ampersir; riaghla ecsamla dona h- ecnaidib.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="4624">A h-aithli immorro re<ex>ch</ex>ta &ampersir; riaghla
na <num value="5">coic</num> n-aims<ex>er</ex> rem-t<ex>echt</ex>ach tainic <lb n="4625"><ps><fn>I<ex>ss</ex>u</fn></ps> sunn isin dom<ex>un</ex> cu ro chum-sidhe
rechta &ampersir; riaghla tria f<ex>or</ex>cetal soisc<ex>&eacute;l</ex>a <lb n="4626">don chin<ex>iud</ex> doena &ampersir; dona h-<term type="apostle">apstal<ex>aib</ex></term> seoch ch&aacute;ch, &ampersir; ro
f<ex>or</ex>- chansat-sidhe <lb n="4627">a fothosc<ex>aigh</ex>the &ampersir; a
n-<term type="disciple">deisciplu</term> noemhu tara n-eisi imna
riaghluibh-sin. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="4628">Sochaidhe, tra, do <term type="saint">noemuibh</term> &ampersir; d' fhirenuibh ro comaillset na
re<ex>cht</ex>a-sin <lb n="4629">&ampersir; na riaghla in Coimdh<ex>ed</ex> na
n-dula &ampersir; na ro leicset i mudha a taillne. Amhail <lb n="4630">ro comuill in <term type="saint">noem</term> uas<ex>al</ex> oirm-
heitn<ex>e</ex>c<ex>h</ex> dia t&aacute; l&iacute;th &ampersir; f<ex>or</ex>aithmet i
n-ecmong na <lb n="4631">ree-sea &ampersir; na h-aims<ex>ir</ex>i .i. in
grian t-sol<ex>us</ex>ta &ampersir; in r&eacute;tla loinnerdha &ampersir; in
tene <lb n="4632">thaeidhliuch &ampersir; in ruithen rathm<ex>ur</ex> ro
fhaidh Grian na Firindi isin dom<ex>un</ex> cu ro shoillsigh <lb n="4633">i
bh-fhertuib &ampersir; i mirbhuil<ex>ib</ex> <pn type="province">coic<ex>ed</ex>
<ex>Con</ex>n<ex>acht</ex></pn> .i. <ps><fn type="hypocorism">Mu Chua</fn></ps> <pn type="monastery">Balla</pn>. I <date value="02.27">teirt <lb n="4634">K<ex>a</ex>ll<ex>aind</ex> Mharta</date> immorro gacha blia<ex>dne</ex> indist<ex>er</ex>
n&iacute; dia fhertuib &ampersir; dia mirbhuil<ex>ib</ex> <lb n="4635">&ampersir; dia ghenealach coll<ex>aid</ex>i &ampersir; don
fhorb<ex>ad</ex>h do-rat f<ex>or</ex> a rith m-buadha i bhus <lb n="4636">isin
t-saeg<ex>ul</ex> freacnairc .i. <ps><fn type="hypocorism">Mu Cua</fn></ps>
<gloss><ps><fn>Cronan</fn></ps> a ainm dili<ex>us</ex></gloss> mac
<ps><fn>Becain</fn></ps> mic <ps><fn>Bairr</fn></ps> <lb n="4637">mic
<ps><fn>Nathi</fn></ps> mic <ps><fn>Luighdhech</fn></ps>, <ps><fn>Caindech</fn></ps> immorro mac
<ps><fn>Luigdech</fn></ps> mic <ps><fn>Liligdech</fn></ps> mic
<ps><fn>Dalann</fn></ps>, o taat <on type="dynasty">I Luigdech</on>, mic
<ps><fn>Dalann</fn></ps> do <on type="people">Ultaibh</on>.  <lb n="4638"><ps><fn>Cumne</fn></ps> immorro <term type="daughter">ingen</term> <ps><fn><ex>Con</ex>amhail</fn></ps> mic
<ps><fn>Machdain</fn></ps>, do <on type="people">Dhail
m-Bu&aacute;in</on>, a <lb n="4639"><term type="mother">mh<ex>&aacute;thai</ex>r</term>. <ps><fn>Briunsech</fn></ps>
&ampersir; <ps><fn>Lucait</fn></ps><mls n="82va" unit="folio">

&ampersir; <ps><fn>Tuideall</fn></ps> a <num value="3">tri</num> <term type="sister">d<ex>er</ex>bhshethr<ex>a</ex>c<ex>h</ex>a</term>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="4640">I n-araili aims<ex>ir</ex> immorro tainic
<ps><fn>Comghall</fn></ps> <add resp="WS"><pn type="monastery">B<ex>e</ex>ndchair</pn></add> do thigh
<ps><fn>Beca&iacute;n</fn></ps> <lb n="4641">remraidti, <frn lang="la">et</frn> at-connaic timt<ex>ir</ex>echt <term type="angel">aingiul</term> os cinn in tighi, &ampersir; ro
fhiarf<ex>aig</ex> do <lb n="4642"><ps><fn>Bhec<ex>&aacute;n</ex></fn></ps>: <q>Cidh
fil ocut-sa do macuibh</q>? <q>A dho do neoch is
&aacute;irmhighthi</q>, ar <lb n="4643"><ps><fn>Bec<ex>&aacute;n</ex></fn></ps>, <q>&ampersir; mac&aacute;n
lasc bec fil oc na caeir<ex>ib</ex>, &ampersir; ni h-airmhighthi
h-e</q>. <q>Tabar isin <lb n="4644">tech <ex>co n</ex>-fhacamar
h-&eacute;</q>, ar <ps><fn>Comg<ex>all</ex></fn></ps>. <add resp="WS">Tucc<ex>ad</ex> &oacute;n</add>. IS ann sin ro raidh
<ps><fn>Comg<ex>all</ex></fn></ps>: <lb n="4645"><q>As forbhfhaeil<ex>id</ex> m'
anam-sa resan mac-so, &aacute;r ita rath in Spir<ex>t</ex>a N<ex>&oacute;imh</ex>
'na <lb n="4646">comuide<ex>cht</ex></q>. Ruc iarum
<ps><fn>Comg<ex>all</ex></fn></ps> <ps><fn type="hypocorism">Mu Chua</fn></ps>
leis cu <pn type="monastery">Bennchar</pn>, cu ro l&eacute;gh <lb n="4647">can<ex>oin</ex> phet<ex>ar</ex>l<ex>aic</ex>i &ampersir; nui-f<ex>iadnissi</ex> ann,
&ampersir; ind ord n-ecl<ex>us</ex>dai, <frn lang="la">et</frn>
do-ghn&iacute;dh-somh <lb n="4648">f<ex>er</ex>ta &ampersir; mirb<ex>uil</ex>i isin
in<ex>a</ex>d-sin, ina gillaid- he<ex>cht</ex>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="4649">FEACT ann tainic ben aimrit dia at<ex>a</ex>c<ex>h</ex>-s<ex>o</ex>m
dia soer<ex>ad</ex> ar an aimrite.  <lb n="4650">IS ann sin do-rala do-sum
bheith oc c&aacute;i iarna bual<ex>ad</ex> dia <term type="tutor">oidi</term>, &ampersir; ni thuc <lb n="4651">freacra
fuirri. IS eadh do-r&oacute;ini in ben, do-chuir a bas fo a
dheoruib-si<ex>u</ex>m <lb n="4652">cu tard ina beolu, cu ro thuisim fo
c<ex>&eacute;t</ex>oir, &ampersir; co ruc mac .i. <ps><fn>Dabiu</fn></ps> mac
esidhe <lb n="4653">iardain. </p>
</div2>
<pb n="139">
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="4654">IS brect immorro, &ampersir; is
ecsam<ex>ail</ex> innisit na h-eol<ex>aig</ex> fatha tuidhe<ex>cht</ex>a <lb n="4655"><ps><fn type="hypocorism">Mu Chua</fn></ps> a h-<pn type="kingdom">Ull<ex>taib</ex></pn>, &aacute;r iss <ex>ed</ex> at-b<ex>er</ex>ut
f<ex>oir</ex>eann con- <ex>a</ex>d araili baili ruc <ps><fn>Comg<ex>all</ex></fn></ps> <lb n="4656">uadh, cum<ex>a</ex>d h-&eacute; fochunn a dheabtha. No is e in fotha
iar bh-fir .i. araili <lb n="4657">aims<ex>er</ex> ruc a <term type="mother">mh<ex>&aacute;thai</ex>r</term> le <ps><fn type="hypocorism">Mu
Chua</fn></ps> do thorruma a h-athardhai .i. <pn type="kingdom">Dal
m-Buain</pn>, <lb n="4658">&ampersir; a <corr sic="coimnesta">coibnesta</corr>; <frn lang="la">et</frn> o
't-conncadar-s<ex>u</ex>m esseom ro an&oacute;raighset h- &eacute;,
&ampersir; ro treicset <lb n="4659">cach airi. Ro bai immorro senoir
uasal don cin<ex>ed</ex>h-sin .i. <ps><fn>Coman</fn></ps> <term type="chaplain">sacart meise</term> <lb n="4660"><ps><fn>Fiachna</fn></ps> mic <ps><fn>Baetain</fn></ps>; <frn lang="la">et</frn> is <ex>ed</ex> at-b<ex>er</ex>t-sidhe r&aacute;
<ps><fn type="hypocorism">Mu Chua</fn></ps>: <q>Ro bentar an&oacute;ir <lb n="4661">h' athardha f<ex>o</ex>rt amail ra benuis-si f<ex>or</ex>m-sa</q>. O ro
bhatar .i. <ps><fn type="hypocorism">Mu Chua</fn></ps> &ampersir; a <term type="mother">m<ex>&aacute;thai</ex>r</term>, <lb n="4662">ic toidhe<ex>cht</ex> do
<pn type="monastery">Bennchar</pn> f<ex>o</ex>r cula do-ralatar macaimh
<ps><fn>Fiachna</fn></ps> mic <ps><fn>Baet<ex>ain</ex></fn></ps> <lb n="4663">doibh, cu m-bat<ex>ar</ex> ic fanamhat imon <term type="cleric">cl<ex>&eacute;re</ex>c<ex>h</ex></term>, &ampersir; iss <ex>ed</ex>
at-b<ex>er</ex>tis: <q><term type="cleric">Cl<ex>&eacute;re</ex>c<ex>h</ex></term>
lascc</q>.  <lb n="4664"><q>Meic cen casc</q>, ar
<ps><fn type="hypocorism">Mu Chua</fn></ps>. Ro fherg<ex>aiged</ex> iarum friu cu
mor, gu ros-cuir fon <lb n="4665">tal<ex>main</ex>. Cu ro cosait
<ps><fn>Coman</fn></ps><mls n="82vb" unit="folio">

&ampersir; <ps><fn>Fiachra</fn></ps> mac <ps><fn>Baetain</fn></ps>
fria <ps><fn>Comg<ex>all</ex></fn></ps> <lb n="4666">in gnimh-sin. IS ann sin
at-b<ex>er</ex>t <ps><fn>Comg<ex>all</ex></fn></ps> <ex>co</ex>na biadh
<ps><fn type="hypocorism">Mu Chua</fn></ps> in <pn type="kingdom">Ull<ex>taib</ex></pn>, <frn lang="la">et</frn> as i <lb n="4667">briathar <ps><fn>Comain</fn></ps> fa-d<ex>er</ex>a sin. <q>Os 'gum
innarba dhuit</q>, ar <ps><fn type="hypocorism">Mu Chua</fn></ps>,
<q>tab<ex>air</ex> <lb n="4668">comhartha dhamh triasa tuiceabh bhaile i
bh-fothaighiubh recl<ex>&eacute;s</ex></q>. <q>Ni fhil <lb n="4669">comhartha
ocum</q>, ar <ps><fn>Comg<ex>all</ex></fn></ps>, <q>acht m<ex>an</ex>a bera lat in
top<ex>ur</ex>-so</q>. <q>Is tual<ex>aing</ex> <lb n="4670">Dia cidh edh on</q>, ar
<ps><fn type="hypocorism">Mu Chua</fn></ps>. O do-chuaidh immorro
<ps><fn type="hypocorism">Mu Chua</fn></ps> a <pn type="monastery">Bennchar</pn> <lb n="4671">amach ro dhechsat a
coimmite dara n-eisi, &ampersir; at- conncat<ex>ur</ex> in nell uisc<ex>id</ex>i
<corr sic="inandiaigh">ina n-diaidh</corr> <lb n="4672">cech l<ex>et</ex>h no
theighdis. <q>IS &eacute; in top<ex>ur</ex> s&uacute;t</q>, ar
<ps><fn type="hypocorism">Mu Chua</fn></ps>, <q>&ampersir; ernuighium <lb n="4673">fris c<ex>ur</ex>ub &eacute; bias remhainn &ampersir; b<ex>us</ex>
treor<ex>aig</ex>i dhun</q>. <frn lang="la">Et</frn> fo in t-samail
<ps><fn>Moysi</fn></ps> mic <lb n="4674"><ps><fn>Amra</fn></ps> riasa
rabha nell sol<ex>us</ex>ta ic tiachtain a h-<pn type="country:Egypt">Eig<ex>ipt</ex></pn> at-b<ex>er</ex>t-som sin. Ra-siacht <lb n="4675"><ps><fn type="hypocorism">Mu Chua</fn></ps> as sin gu <pn type="monastery">Gael</pn>, cathair sin i bh-<pn type="kingdom">F<ex>er</ex>uibh Rois</pn>, &ampersir;
<ps><fn>Gabri<ex>n</ex></fn></ps> <term type="bishop">esp<ex>oc</ex></term> do <lb n="4676"><pn type="country:Britain">Bretn<ex>aib</ex></pn> innti-sein,
&ampersir; tarcaidh-sium in cill do <ps><fn type="hypocorism">Mhu
Chua</fn></ps>, ar bat <term type="foster-brother">comhaltadha</term>.<lb n="4677">
Ro thuit immorro bainne as in nell-sin <ex>co n</ex>-d<ex>er</ex>na
top<ex>ur</ex> isin bhaili dhe a <lb n="4678">comartha a n-<term type="union">aent<ex>a</ex>d</term>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="4679">Ro-sia<ex>c</ex>ht iar sin <ps><fn type="hypocorism">Mu
Chua</fn></ps> co <pn type="monastery">Fobhar Feichin</pn>. Is
&iacute; sin aimser a n-d<ex>er</ex>n<ex>a</ex>d <lb n="4680">muil<ex>enn</ex> ac
<ps><fn>Feich<ex>in</ex></fn></ps>, &ampersir; n&iacute; raibhi uisci aigi,
&ampersir; as i comairli do-ronsat na <term type="cleric">cleir<ex>ig</ex></term>: <lb n="4681"><q>O
dho-r&oacute;<ex>cht</ex></q>, ar siat, <q><ps><fn type="hypocorism">Mu
Chua</fn></ps> cucainn, tiagham gu <pn type="lake">Lo<ex>c</ex>h Lebinn</pn>
d<ex>us</ex> in <lb n="4682">bh-fuighbim uisci as</q>. <q>IS torathar
comhairli sin</q>, ar in <term type="millwright">soer</term>,
<q>&aacute;r ita in sliab <lb n="4683">lan-mhor eatraibh</q>. <q>IS
tualuing Dia cidh edh on</q>, ar <ps><fn type="hypocorism">Mu
Chua</fn></ps>. O ro-siachtatar <lb n="4684">tra na <term type="cleric">cleir<ex>ig</ex></term> in loch ro l&aacute;
<ps><fn type="hypocorism">Mu Chua</fn></ps> a bhachaill isin loch, gu ro
tholl <lb n="4685">roimpe in sliabh. Do-r&oacute;ine dano
<ps><fn>Feich<ex>in</ex></fn></ps> in c&eacute;tna &ampersir; na <term type="cleric">cl&eacute;ir<ex>ig</ex></term> arc<ex>en</ex>a, co <lb n="4686">frith
amlaid sin uisq<ex>u</ex>i don mhuil<ex>inn</ex>. Do-ronsat <corr sic="anaentuigh">a
n-<term type="union">aentu<ex>id</ex>h</term></corr> iar sin
<ps><fn>Feich<ex>in</ex></fn></ps> <lb n="4687">&ampersir;
<ps><fn type="hypocorism">Mu Chua</fn></ps>. </p>
</div2>
<pb n="140">
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="4688">TEIT iarum <ps><fn type="hypocorism">Mu
Chua</fn></ps> as sin cu <pn>Tech Telle</pn> i t<ex>er</ex>mann <pn type="monastery">Durmaighe</pn>, <frn lang="la">et</frn> iss <ex>ed</ex> <lb n="4689">rob ail do-som cathair d' fothug<ex>ud</ex> i farr<ex>a</ex>d an
inaidh-sin, &ampersir; araidhe nir' h-etadh, <lb n="4690">&aacute;r
n&iacute; ro thoirinn in top<ex>ur</ex>.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="4691">LUID iar sin <ps><fn type="hypocorism">Mu
Chua</fn></ps> tar <pn type="river">Sinainn</pn> i crich <pn type="province">Conn<ex>acht</ex></pn>. <ps><fn>Ceallach</fn></ps> mac <lb n="4692"><ps><fn><corr sic="radalluigh">R<ex>a</ex>galluigh</corr></fn></ps>
ba <term type="king">ri</term> <pn type="province">C<ex>on</ex>n<ex>acht</ex></pn>
in tan sin. IS eadh immorro do-rala do <ps><fn type="hypocorism">Mhu
Chua</fn></ps> <lb n="4693">dula i <pn>Soghan Ua Maine</pn>, <frn lang="la">et</frn> ro<mls n="83ra" unit="folio">

shlechtsat uili dh&oacute; ar connailbhi, <lb n="4694">&aacute;r do
<on type="people/dynasty">Ull<ex>taib</ex></on> a m- bun<ex>a</ex>d<ex>us</ex>. Ro anoraigh
dano <term type="queen">rigan</term> craibhdhech bai isin <lb n="4695">t&iacute;r esiumh cu <add resp="WS">l&aacute;n</add>mor,
<ps><fn>Baill-g<ex>el</ex></fn></ps> a h-ainm-side. Bai tra
<ps><fn type="hypocorism">Mu Chua</fn></ps> <num value="40">cethr<ex>a</ex>c<ex>h</ex>a</num> in <lb n="4696">carghais isin tir-sin,
&ampersir; ro fhuabratar a fhost<ex>a</ex>d acu do gres. <q>Ticfa
immorro</q>, <lb n="4697">ar <ps><fn type="hypocorism">Mu Cua</fn></ps>,
<q><add resp="WS">uaib</add> bodhein mac beth<ex>ad</ex> dia
bh-foighentai</q>. <ps><fn>Comman</fn></ps> dano <lb n="4698">ro
tarrnguir<ex>ed</ex> annsin. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="4699">IMthighis uathaibh iar sin, &ampersir;
facbh<ex>us</ex> benn<ex>ach</ex>t f<ex>or</ex>aib &ampersir; for a n-<term type="fosterling">daltuibh</term> <lb n="4700">&ampersir; f<ex>or</ex>a <term type="sister's son">macuibh sethar</term>, <frn lang="la">sicut</frn>
at-b<ex>er</ex>t:

<text type="poem">
<body>
<lg n="1" type="verse">
<lb n="4701">
<l>Bend<ex>acht</ex>
f<ex>or</ex> a n-<term type="fosterling">daltuibh</term></l>
<lb n="4702">
<l>da
m-beat do reir riaghla:</l>
<lb n="4703">
<l>mu benn<ex>acht</ex> cu d<ex>er</ex>mhair</l>
<lb n="4704">
<l>ara n-degh-mhnaibh diadha.</l>
</lg>
<lg n="2" type="verse">
<lb n="4705">
<l>Gach gilla is gach <term type="nephew adopted son">garmac</term></l>
<lb n="4706">
<l>bias dom r<ex>&eacute;</ex>ir cu
ro ghar,</l>
<lb n="4707">
<l>biaidh doibh 's ni bh&aacute; falumh,</l>
<lb n="4708">
<l>tal<ex>am</ex> <ex>con</ex>a thor<ex>ad</ex>.</l>
</lg>
</body>
</text></p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="4709">LUIDH <ps><fn type="hypocorism">Mu Chua</fn></ps>
iar sin cu <pn type="lake">Loch Cime</pn>. IS ann ro bui
<ps><fn>Cell<ex>ac</ex>h</fn></ps> mac <ps><fn>Raghall<ex>aig</ex></fn></ps> <lb n="4710"><term type="king">ri</term> <pn type="province"><ex>Con</ex>n<ex>acht</ex></pn> oc seilg. Luid in <corr sic="fiagh">fiadh</corr> isin loch, cu ro an f<ex>or</ex> cloich moir ann,<lb n="4711">
&ampersir; n&iacute;r lam<ex>a</ex>d dul <corr sic="nadhiaigh">'na dhiaidh</corr>, &aacute;r ro bui peist isin loch
no erchoid<ex>ige</ex>d cu m&oacute;r <lb n="4712">dona dainibh. IS ann sin
do-raidh in <term type="king">ri</term> re <ps><fn type="hypocorism">Mu
Chua</fn></ps>: <q>Da m<ex>a</ex>d dana lat fer <lb n="4713">dar muinnt<ex>ir</ex>
do dul <corr sic="in d&ampersir;haidh infiagha">i n-deghaidh in
fiadha</corr> f<ex>or</ex> do comairci riasin peist <lb n="4714"><add resp="WS">no ragad</add></q>. <q>Is tual<ex>aing</ex> Dia cidh edh on</q>, ar
<ps><fn type="hypocorism">Mu Cua</fn></ps>. Luidh in fer iar sin <lb n="4715">isin loch cu ro mharbh ind agh n-all<ex>aid</ex> bai forsin leic,
&ampersir; iss <ex>ed</ex> ro raid. <q>Roba <lb n="4716">maith</q>, ar se,
<q>an t-in<ex>a</ex>d innsi so</q>. Tainic iar sin in t-ocl<ex>&aacute;ech</ex> isin
snamh cu <lb n="4717">ro shluic in peist 'na <num value="1">oen</num>-mh&iacute;r esidhe, cu ro aithisigh in <term type="king">r&iacute;</term> do <ps><fn type="hypocorism">Mu
Chua</fn></ps>.  <lb n="4718">Ro ferg<ex>aig</ex> immorro in <term type="cleric">cl<ex>&eacute;re</ex>c<ex>h</ex></term> risin peist, cu ro sceith ind
ocl<ex>&aacute;ech</ex> n-oghshlan <lb n="4719">i bh-fiadhn<ex>u</ex>si na
sl<ex>&oacute;g</ex>, &ampersir; ni ro erchoid<ex>ig</ex> do neoch riamh iar sin. Ro
mor<ex>a</ex>d ainm <lb n="4720">De &ampersir; <ps><fn type="hypocorism">Mu
Ch<ex>ua</ex></fn></ps> triasin bh-firt-sin, <frn lang="la">et</frn> ro
shlecht in <term type="king">r&iacute;</term> &ampersir; urmhor na
sl<ex>&oacute;g</ex> do <lb n="4721"><ps><fn type="hypocorism">Mu
Ch<ex>ua</ex></fn></ps>. <frn lang="la">Et</frn> ba h-e sin tos<ex>a</ex>c<ex>h</ex> a
ard-ratha a <pn type="province">cuic<ex>e</ex>d C<ex>on</ex>n<ex>acht</ex></pn>.</p>
</div2>
<pb n="141">
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="4722">Luidh <ps><fn type="hypocorism">Mu
Chua</fn></ps> iar sin tar <pn>Odhbha</pn> bu thuaidh i crich
<pn>C<ex>er</ex>a</pn>, cu riact cu <lb n="4723"><pn>Ros Dairbriuch</pn>,
<frn lang="la">ut dixit</frn>:

<text type="poem">
<body>
<lg n="1" type="verse">
<lb n="4724">
<l><pn>Ros
n-Dairbhr<ex>e</ex>c<ex>h</ex></pn> cathair <ps><fn type="hypocorism">Mu Chua</fn></ps></l>
<lb n="4725">
<l>re n-abur <pn type="monastery">Balla</pn> bith-nua,</l>
<lb n="4726">
<l>inmain dos <term type="angel">aingl<ex>e</ex>c<ex>h</ex></term>
idhan <mls n="83rb" unit="folio"></l>
<lb n="4727">
<l><pn>Ros
n-Dairbr<ex>e</ex>c<ex>h</ex></pn> na noeimh-ibur.</l>
</lg>
<lg n="2" type="verse">
<lb n="4728">
<l><pn type="monastery">Balla</pn> ag dainibh
noemhdha an&uacute;</l>
<lb n="4729">
<l>in t-ainm coitchenn gu
coemh-cl&uacute;:</l>
<lb n="4730">
<l><pn>Ros n-Dairbhr<ex>e</ex>c<ex>h</ex></pn> rob
edh a aimm</l>
<lb n="4731">
<l>re linn <ps><fn>Tuathail
Treathanghairbh</fn></ps>.</l>
</lg>
<lg n="3" type="verse">
<lb n="4732">
<l>O crich <pn type="monastery">Bennc<ex>uir</ex></pn> na n-ath n-uar</l>
<lb n="4733">
<l>gu
clar <pn>C<ex>er</ex>a</pn> na caemh-shl<ex>&uacute;agh</ex>,</l>
<lb n="4734">
<l>a tir
<pn type="kingdom">Fher n-Domhnann</pn> na n-dos</l>
<lb n="4735">
<l>ro
fhaidh <ps><fn>Comhghall</fn></ps> gu
coem-<pn>Ros</pn>.</l>
<trailer>Ros.</trailer>
</lg>
</body>
</text><lb n="4736">
Anaid <corr sic="agaidh">ad<ex>aig</ex>h</corr> isin
d&uacute;-sin. O ro fheghsat immorro in coimmite os a cinn <lb n="4737">aramharach n&iacute; fhacat<ex>ar</ex> in topur. Do-raidh
<ps><fn type="hypocorism">Mu Ch<ex>ua</ex></fn></ps> friu in top<ex>ur</ex> dh' iar<ex>ra</ex>d.<lb n="4738">
IS and do-raidh <term type="scol&oacute;c">scoloc</term>
friu: <q>Ata top<ex>ur</ex> ball-aluinn tisana</q>. <q>Bidh uadha sin <lb n="4739">ainmneghthar in baili</q>, ar <ps><fn type="hypocorism">Mu
Cua</fn></ps>: amail as-b<ex>er</ex>t fesin:

<text type="poem">
<body>
<lg n="1" type="verse">
<lb n="4740">
<l>Bidh <pn type="monastery">Balla</pn> ainm in bhaili</l>
<lb n="4741">
<l>&aacute;r
do-rala f<ex>or</ex> mh' airi:</l>
<lb n="4742">
<l>bid h-e a ainm o sin imach</l>
<lb n="4743">
<l>cu t&iacute; in dine <corr sic="deiginach">d&eacute;idinach</corr>.</l>
</lg>
</body>
</text><lb n="4744">
Ro altuigh-sium do Dhia in<ex>a</ex>d <add resp="WS">a</add>
recl<ex>&eacute;s</ex>a dh' fhoillsiug<ex>ud</ex> d&oacute;. <num value="35">Coic
blia<ex>dna</ex> <lb n="4745"><ex>trichat</ex></num> immorro robo slan do
<ps><fn type="hypocorism">Mu Ch<ex>ua</ex></fn></ps> in tan sin, &ampersir; <num value="21">blia<ex>dan</ex> ar <ex>fichit</ex></num> do oc <lb n="4746">foghnum don
Choimdh<ex>id</ex> isinn in<ex>a</ex>d-sin, <ex>co n</ex>-dech<ex>aid</ex> docum nime:

<text type="poem">
<body>
<lb n="4747">
<lg n="1" type="verse">
<head>R<ex>ann</ex>.</head>
<l><num value="21">Blia<ex>dain</ex> ar
<corr resp="EBJ" sic="trichait">fichit</corr></num> gan acht</l>
<lb n="4748">
<l>do <ps><fn type="hypocorism">Mu Chua</fn></ps> a <pn type="province">coic<ex>e</ex>d <ex>Con</ex>n<ex>acht</ex></pn>,</l>
<lb n="4749">
<l>fraigh uiri ic tarainn a thaeibh</l>
<lb n="4750">
<l>fa d&uacute;ire crabhuidh cnes-chaeil.</l>
</lg>
</body>
</text><lb n="4751">
Tainic immorro <ps><fn>Eochaidh Minnech</fn></ps>, <term type="lord">flaith</term> <on type="people/dynasty">Clann
bh-Fiacrach</on>, do diultadh <lb n="4752">resin <term type="cleric">cl<ex>&eacute;re</ex>c<ex>h</ex></term>. Ro foillsig<ex>ed</ex>, dano,
dh&oacute; <term type="angel">aingil</term> &oacute;s cind in dairi
<add resp="WS">i r-roibi <lb n="4753"><ps><fn type="hypocorism">Mu
Chua</fn></ps></add>, &ampersir; o 't- connaic in <term type="cleric">cl<ex>&eacute;re</ex>c<ex>h</ex></term> ro thairinn d&oacute; fo
chedoir. As amlaid <lb n="4754">immorro do-bhui
<ps><fn type="hypocorism">Mu Chua</fn></ps> in tan sin, i carcair
cloichi. Do-riacht <ps><fn>Eoch<ex>aid</ex></fn></ps> ar am<ex>us</ex> <lb n="4755">in <term type="cleric">cleir<ex>ig</ex></term> &ampersir; <num value="100">c<ex>&eacute;t</ex></num> do <term type="nobles">maithibh</term>
a muinnt<ex>ir</ex>i 'na fharr<ex>ad</ex> .i. <ps><fn>Maine</fn></ps> <ex>con</ex>a <num value="7"><ex>secht</ex></num><pb n="142">
 <lb n="4756">macaibh &ampersir;
<ps><fn>Domhnall</fn></ps> &ampersir; <ps><fn>Feradhach</fn></ps>
&ampersir; <ps><fn>Mael Cathaigh</fn></ps> &ampersir;
<ps><fn>Ronan</fn></ps> &ampersir; <ps><fn>Suibhne</fn></ps>
&ampersir; <lb n="4757"><ps><fn>Finntan Finn</fn></ps> &ampersir;
<term type="nobles">maithi</term> <on type="people/dynasty">Cl<ex>ann</ex>
Fiacrach</on>. <frn lang="la">Et</frn> cidh marb<ex>ad</ex> in <term type="cleric">cleir<ex>ig</ex></term> ro trialls<ex>a</ex>t <lb n="4758">is &iacute;
a reir do-r&oacute;nsat, &aacute;r ro thaitnighset na ruitne
spir<ex>t</ex>al<ex>dai</ex> &ampersir; ind <add resp="WS">fh</add>ogh<add resp="WS">n</add>uma diada <lb n="4759">as a gnuis. Ro idb<ex>air</ex>set
d&oacute; in baili iar sin <ex>con</ex>a f<ex>er</ex>ann do dheoin <lb n="4760"><ps><fn>Cheall<ex>aig</ex></fn></ps> mic
<ps><fn>Raghall<ex>aig</ex></fn></ps>, <ex>con</ex>adh dia fhoth<ex>ugu</ex>d-sin ro chan
in <term type="historian">seanch<ex>aid</ex></term>:

<text type="poem">
<body>
<lg n="1" type="verse">
<lb n="4761">
<l>O <pn>Clugh Chuiri</pn> <pn>Calgaigh</pn> curaidh</l>
<lb n="4762">
<l>co <pn>M&oacute;in</pn> fri h-<pn>Adhradh</pn> atuaidh,</l>
<lb n="4763">
<l>o
<pn type="plain">Mhuigh Moetla</pn> <ex>con</ex>a moin</l>
<lb n="4764">
<l>gu
<pn>Croit Cual<ex>acht</ex>a</pn> cl<ex>et</ex>h mhoir.</l>
</lg>
<lg n="2" type="verse">
<lb n="4765">
<l>IS amhlaid thuccsat a t&iacute;r<mls n="83va" unit="folio"></l>
<lb n="4766">
<l><on type="people">Clanna Rosa</on> gu roibrigh</l>
<lb n="4767">
<l>gan ainbhthine 'na n-anm<ex>ain</ex>,</l>
<lb n="4768">
<l>ga <term type="service">mainchine</term> mor-adhbhail.</l>
</lg>
<lg n="3" type="verse">
<lb n="4769">
<l>Gu cuairt gach <num value="3rd">treas</num>
bliad<ex>an</ex> balc,</l>
<lb n="4770">
<l>itir fhir is mhn&aacute;i ocus mhac,</l>
<lb n="4771">
<l>do <ps><fn>Chua</fn></ps> na carcrach caeili</l>
<lb n="4772">
<l>re atach, re ecaine.</l>
</lg>
<lg n="4" type="verse">
<lb n="4773">
<l>Bo gach fir feram<ex>ail</ex> uili,</l>
<lb n="4774">
<l>idir <term type="king">righ</term> is rodhuine,</l>
<lb n="4775">
<l>do <ps><fn>Chua</fn></ps> ched<ex>a</ex>c<ex>h</ex> na fharr<ex>ad</ex>,</l>
<lb n="4776">
<l>ed<ex>a</ex>c<ex>h</ex> gacha h-<term type="ollav">ollam<ex>an</ex></term>.</l>
</lg>
<lg n="5" type="verse">
<lb n="4777">
<l>Muc mhor gacha tighi thuaidh.</l>
<lb n="4778">
<l>o <pn>Traigh Eothuili</pn> cu <pn>Muaidh</pn>,</l>
<lb n="4779">
<l>screpul gach teineadh cin tart</l>
<lb n="4780">
<l>do neimeadh
<pn type="province">Coicidh <ex>Con</ex>n<ex>acht</ex></pn>.</l>
</lg>
<lg n="6" type="verse">
<lb n="4781">
<l>Robo le <ps><fn type="hypocorism">Mu
Chua</fn></ps> gan ces</l>
<lb n="4782">
<l>o <pn>Odhba</pn> na n-drong
n-diles,</l>
<lb n="4783">
<l>roba tairpt<ex>ech</ex> a tuili</l>
<lb n="4784">
<l>cu
traigh n-ainbht<ex>e</ex>c<ex>h</ex> n-<pn>Eothuili</pn>.</l>
</lg>
</body>
</text></p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="4785">RO fhothaighesdar amhlaid sin a cheall
&ampersir; a con- gb<ex>&aacute;il</ex>, <frn lang="la">et</frn> tuc <num value="3">tri</num> h-<term type="bishop">espaic</term> <lb n="4786">do coisecr<ex>a</ex>d a releac &ampersir; a recl&eacute;s &ampersir;
<corr sic="nuiimr dann">do roind</corr> in f<ex>er</ex>uinn dia <term type="monastic tenant">manch<ex>aib</ex></term>. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="4787">BA do f<ex>er</ex>tuibh <ps><fn type="hypocorism">Mu
Chua</fn></ps>. <add resp="WS">Aroile</add> ben aimrit tainic cuigi,
cu ro benn<ex>a</ex>c<ex>h</ex> <lb n="4788"><num value="2">da</num> ghas bilair
dhi, &ampersir; cu ro coimp<ex>er</ex> fo c<ex>&eacute;t</ex>oir mac &ampersir;
<term type="daughter">ingin</term> .i. <ps><fn>Luicenchair <lb n="4789">Craibd<ex>e</ex>c<ex>h</ex></fn></ps> &ampersir; <ps><fn>Scannlan</fn></ps>
iat-saidhe. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="4790">FIRT amra aili bheo<ex>us</ex>
.i. <ps><fn type="hypocorism">Mu Chua</fn></ps> do-d<ex>e</ex>c<ex>h</ex>uidh gu <pn type="lake">Loch Cime</pn>, <lb n="4791">gu r' indisetar na
timt<ex>ir</ex>igh do <ps><fn>Cind Fhaeladh</fn></ps> mac
<ps><fn>Colcan</fn></ps>, &aacute;r is e ba <term type="king">r&iacute;</term><pb n="143">
 <lb n="4792"><pn type="province">Conn<ex>acht</ex></pn> in
tan-sin: <q>Ata</q>, ar siat, <q><term type="confessor">anmhchara</term> <ps><fn>Cheall<ex>aig</ex></fn></ps> mic
<ps><fn>Raghall<ex>aig</ex></fn></ps> <lb n="4793">amuigh</q>. <q>Ni dochaidi
linn h-e</q>, <add resp="WS">ar <ps><fn>Cend Faoladh</fn></ps></add>,
<q>a bheith 'na <term type="confessor">anmcaruit</term> ag <lb n="4794"><ps><fn>Ceall<ex>ach</ex></fn></ps> <add resp="WS">mac
<ps><fn>Ragall<ex>aig</ex></fn></ps></add>, &ampersir; n&iacute; thargha isin
n- innsi-si</q>. IS ann sin tuc <ps><fn type="hypocorism">Mu Chua</fn></ps><lb n="4795">
in loch tarsin n-indsi. Do-chuaidh in <term type="king">ri</term> ar eicin a n-ethar a n-deg<ex>aid</ex>
<ps><fn type="hypocorism">Mu Ch<ex>ua</ex></fn></ps>.  <lb n="4796">&ampersir;
t<ex>u</ex>c h-e fein &ampersir; a mac &ampersir; a <term type="grandson">ua</term> a n-daeiri dh&oacute;, &ampersir; inn inis
do shoer<ex>ad</ex>, &ampersir; ro <lb n="4797">soer<ex>ad</ex> iar sin.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="4798">BA do f<ex>er</ex>tuib <ps><fn type="hypocorism">Mu
Ch<ex>ua</ex></fn></ps> .i. <on type="dynasty">Sil Muiredhuigh</on> ro bui
isin Buidhi Connaill, <lb n="4799">cu ro shirset <term type="cleric">cleirigh</term> <pn type="province">coicidh
Conn<ex>acht</ex></pn> dia bein dib, &ampersir; ni fhuarat<ex>ar</ex>, cu <lb n="4800">tanc<ex>a</ex>tar airm i m-bui <ps><fn type="hypocorism">Mu
<ex>Cua</ex></fn></ps>, cu ro ic-sidhe iat, &ampersir; cu tuc in dath bai
orra f<ex>or</ex> a <lb n="4801">bhachuil, <frn lang="la">et</frn> t<ex>u</ex>csat
iar sin a <term type="service">maincine</term> dh&oacute;: <ex>con</ex>udh
dia <corr sic="fothugud">dathugud</corr>-sin as-b<ex>er</ex>t in <lb n="4802"><term type="historian">sench<ex>aid</ex></term>:

<text type="poem">
<body>
<lg n="1" type="verse">
<lb n="4803">
<l>RO shirset <on type="dynasty">Sil Muir<ex>edaig</ex></on></l>
<lb n="4804">
<l>tuatha <pn type="country:Ireland">Eir<ex>enn</ex></pn> isalla</l>
<lb n="4805">
<l>da n-di<ex>n</ex>
ar an duinebaidh</l>
<lb n="4806">
<l>cu tancatar cu <pn type="monastery">Balla</pn>.</l>
</lg>
<lg n="2" type="verse">
<lb n="4807">
<l>Ro gheallsat <on type="dynasty">Sil
Muireadh<ex>aig</ex></on></l>
<lb n="4808">
<l>riar an <term type="cleric">cleir<ex>ig</ex></term> gil glanna</l>
<lb n="4809">
<l>cumadh lir
fri duilleabur</l>
<lb n="4810">
<l>a n-indmhussa do <pn type="monastery">Balla</pn></l>
</lg>
<mls n="83vb" unit="folio">
<lg n="3" type="verse">
<lb n="4811">
<l>Do-rat f<ex>or</ex> a naemh-bachail</l>
<lb n="4812">
<l>galar na tuaithi uile,</l>
<lb n="4813">
<l><ex>con</ex>adh edh
<ex>for</ex>-caemhnacair</l>
<lb n="4814">
<l>is de ata in <ps><fn type="crozier">Bach<ex>al</ex> Bhuidhe</fn></ps>.</l>
</lg>
<lg n="4" type="verse">
<lb n="4815">
<l><num value="2500">Cuic c<ex>&eacute;t</ex> fa
ch&uacute;ic</num> thancab<ex>ar</ex></l>
<lb n="4816">
<l>d' f<ex>er</ex>uibh arm-ghlana
uailche,</l>
<lb n="4817">
<l>cu brath dia nam-<corr sic="riaraighsi">riaraidh-si</corr></l>
<lb n="4818">
<l>n&iacute; bete ni
b<ex>us</ex> uaitte.</l>
</lg>
<lg n="5" type="verse">
<lb n="4819">
<l>Gach eicen dos-ficfa-si</l>
<lb n="4820">
<l>guidhidh m' ainm co Dia</l>
<lb n="4821">
<l>choidhche ni
bar-ricfa-si</l>
<lb n="4822">
<l>anmforlunn <corr sic="nadhiaigh">'na
dhiaidh</corr>.</l>
</lg>
</body>
</text></p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="4823">BA do fhertaibh <ps><fn type="hypocorism">Mu
Chua</fn></ps>. Fecht do- chuaidh a crich <pn>Muaidhi</pn> cu riacht<lb n="4824">
cu h-<pn type="island">Inis Amhalghadh</pn>, &ampersir;
n&iacute; tucadh ethar cuigi. <q>Ni ba eicin feasda</q>, ar <lb n="4825"><ps><fn type="hypocorism">Mu Chua</fn></ps>, <q>ethar d' iar<ex>rad</ex>h
innti</q>. Tuarcaibh iar sin an tal<ex>am</ex> cu tiaghar do <lb n="4826">chois innti o sin c<ex>us</ex>aniu. </p>
</div2>
<pb n="144">
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="4827">FEACT n-oen do-chuaidh-sium <num value="4">cethrar</num> cu bru <pn type="river">Mhuaidhi</pn>. Tucs<ex>a</ex>t na <lb n="4828">h-<term type="fisherman">iascair<ex>id</ex>i</term> era fair. <q>Dia m- beth</q>, ar
esium, <q>timthiridh D&eacute; tis no b<ex>ered</ex> n&iacute; <lb n="4829">dhuinne</q>. As ann sin do-chuir in ron <num value="4">cethra</num> bradana dhoibh-sium f<ex>or</ex> t&iacute;r.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="4830">FEACT aili do-cuir <ps><fn type="hypocorism">M<ex>u Chua</ex></fn></ps> a timt<ex>ir</ex>idh d' acall<ex>aim</ex>
<ps><fn>Foelain</fn></ps>. O ro-siact-sidhe <lb n="4831">cu h-<pn>All
in Cleibh</pn> tancat<ex>ar</ex> chuice <num value="2">da</num> <term type="female warrior">ban-gaisgedh<ex>ac</ex>h</term> bat<ex>ar</ex> is<add resp="WS">sin</add> tir .i. <ps><fn>Bec</fn></ps> <lb n="4832"><term type="daughter">ingen</term> <ps><fn>Con Choraig</fn></ps> &ampersir;
<ps><fn>Lithben</fn></ps> <term type="daughter">ingen</term>
<ps><fn>Aitreabhthaigh</fn></ps>, <frn lang="la">et</frn> <add resp="WS">iss &eacute;</add> reabrad dodeitbir <lb n="4833">do-gnitis-sidhe, in duine teched sechu do-b<ex>er</ex>tis essidhe i
cliabh &ampersir; da th&eacute;it <lb n="4834">as-side &ampersir; a
imluadh tar an allt n-adhuathmhar. Ro f<ex>a</ex>illsig<ex>ed</ex> do
<ps><fn type="hypocorism">M<ex>u Chua</ex></fn></ps> a gilla <lb n="4835">do chur
isin cl<ex>&iacute;ab</ex>. Luidh <add resp="WS"><ps><fn type="hypocorism">M<ex>o
Chua</ex></fn></ps></add> cu riacht an t- in<ex>a</ex>d. Ro riaruig
<ps><fn>Lithben</fn></ps> <lb n="4836"><term type="daughter">ingen</term> <ps><fn>Aitreabhthaigh</fn></ps> h-e fo
c<ex>&eacute;t</ex>air, &ampersir; n&iacute; ro leic <ps><fn>Bec</fn></ps>
uaithi an gilla co tard an <lb n="4837"><term type="cleric">cl<ex>&eacute;r</ex>e<ex>ch</ex></term> a chochull di. Ro lassidhe ima
lamuibh &ampersir; ro riar<ex>aig</ex> in <term type="cleric">cl<ex>&eacute;re</ex>c<ex>h</ex></term> iar sin.  <lb n="4838"><frn lang="la">Et</frn> ro agaillset na h-ingena a<add resp="WS">n</add> da
n-<term type="father">athair</term> cu tardsat do shaig<ex>id</ex>
<ps><fn type="hypocorism">Mu Chua</fn></ps>, <add resp="WS">&ampersir; <lb n="4839">cu r-ro baist</add> <ps><fn type="hypocorism">Mu Chua</fn></ps>
iat <add resp="WS">iar sin</add>. T&aacute;inic immorro in
<ps><fn>Bh&eacute;c</fn></ps>-sin cu m-boi <num value="7"><ex>secht</ex></num> <lb n="4840">m-blia<ex>dna</ex> ic fogn<ex>u</ex>m do
<ps><fn type="hypocorism">Mu Chua</fn></ps>, cu raibhi i n-araili tan ic
acaine beith cen <lb n="4841">clai<ex>n</ex>d &ampersir; is <ex>ed</ex> a cetna dano
do-raidheadh <ps><fn>Coel</fn></ps> mac <ps><fn>Aedha</fn></ps>, <term type="elder">sen</term> <on type="lineage">Ceneoil Aedha</on>, <lb n="4842">&ampersir; tancatar a n-<num value="2">dis</num> co t<ex>u</ex>csat
a <term type="service">maincine</term> do <ps><fn type="hypocorism">M<ex>u
Chua</ex></fn></ps> do g<ex>re</ex>s. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="4843">Aillsi dano ro bai f<ex>or</ex>
<ps><fn>Taithleach</fn></ps> mac <ps><fn>Cind Fhael<ex>ad</ex></fn></ps>. Ro
&iacute;c <ps><fn type="hypocorism">M<ex>u Chua</ex></fn></ps> h-e, &ampersir; <lb n="4844">ros-cuir ara cloc fein, &ampersir; ata fair fos do d<ex>er</ex>bhadh
na mor-mirb<ex>uile</ex>-sin. </p>
</div2>
<mls n="84ra" unit="folio">
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="4845">Araili aims<ex>ir</ex> shamr<ex>ai</ex>dh do-cuir<ex>ed</ex>
<ps><fn type="hypocorism">Mu Cua</fn></ps> do coimhet na <lb n="4846">n-uan. Ro bui-sium immorro ic gabhail a bhiaide ina
bh-farr<ex>a</ex>d. Ro choimhrithsat <lb n="4847">na h-uain ar am<ex>us</ex> a
maithr<ex>e</ex>c<ex>h</ex>, &aacute;r n&iacute; raba fal eat<ex>ar</ex>ra. Tainic
<ps><fn type="hypocorism">M<ex>u Chua</ex></fn></ps> <lb n="4848">&ampersir; ro
tarraing a bhachail <corr sic="nadhiaigh">'na dhiaidh</corr> f<ex>or</ex>sin
tal<ex>main</ex>, &ampersir; ni ro lamh uan dona <lb n="4849">h-uan<ex>aib</ex> toct
tar slict na bacla, acht cach dhe oc dechsoin a cele tarsin slict <lb n="4850">anunn. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="4851">I n-araili la tucadh gu
<ps><fn type="hypocorism">M<ex>u Chua</ex></fn></ps> gilla anfhabrachtaidi nar'
fhet a lamha na <lb n="4852">a cosa na a uile bulla arcena do
gluas<ex>acht</ex>. Ro t<ex>a</ex>daill <ps><fn type="hypocorism">M<ex>u Chua</ex></fn></ps> o a
laimh a uili <lb n="4853">bhall <add resp="WS">ind gilla,</add>
&ampersir; adub<ex>air</ex>t fris: <q>E&iacute;r<ex>i</ex>g a n-ainm
<ps><fn>I<ex>ss</ex>u</fn></ps>, &ampersir; fegh in n- g<ex>re</ex>in, &ampersir;<lb n="4854">
imthigh;</q> &ampersir; ro eir<ex>ig</ex> fo c<ex>&eacute;t</ex>oir
&ampersir; ro mor<ex>a</ex>d ainm De &ampersir; <ps><fn type="hypocorism">M<ex>u
Chua</ex></fn></ps> de sin. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="4855">Feact aili t<ex>u</ex>cad duine demhn<ex>a</ex>c<ex>h</ex> cu
<ps><fn type="hypocorism">M<ex>u Chua</ex></fn></ps>. Ro innarb-som in dem<ex>on</ex> <lb n="4856">uadh ind ainm na Trin<ex>&oacute;i</ex>te.</p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="4857">I n-araili <corr sic="aighthi">aidhchi</corr>
tainic araili <term type="robber">m<ex>er</ex>leach</term> do ghait
cruithnechta <ps><fn type="hypocorism">M<ex>u Chua</ex></fn></ps>.  <lb n="4858">O
ro tocuibh in <term type="robber">m<ex>er</ex>l<ex>e</ex>c<ex>h</ex></term> in t- oire fair
ro fheodhaigh fo c<ex>&eacute;t</ex>oir, &ampersir; n&iacute; ro-fhet <lb n="4859">imtheacht na a oiri do c<ex>u</ex>r dhe, no gur' bennach
<ps><fn type="hypocorism">M<ex>u Chua</ex></fn></ps> iar sin. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="4860">FEACT aili th&aacute;inic f<ex>er</ex> saegulla
&ampersir; mac bod<ex>ur</ex> lais cu <ps><fn type="hypocorism">M<ex>u
Chua</ex></fn></ps>, &ampersir; <lb n="4861"><corr sic="roguigh">ro
ghuidh</corr> h-e cu ro slan<ex>aige</ex>d a mac dh&oacute;, &ampersir; <corr sic="roghuigh">ro guidh</corr> <ps><fn type="hypocorism">M<ex>u
Chua</ex></fn></ps> in Coimdhe fair,<pb n="145">
 <lb n="4862">&ampersir; ba slan in mac do chum<ex>acht</ex>aibh
Dh&eacute; &ampersir; do <corr sic="guighi">guidhi</corr>
<ps><fn type="hypocorism">M<ex>u Chua</ex></fn></ps>, &ampersir; ro mor<ex>ad</ex> <lb n="4863">ainm De &ampersir; <ps><fn type="hypocorism">M<ex>u Chua</ex></fn></ps>
dhe sin. </p>
</div2>
<div2 type="paragraph">
<p> <lb n="4864">IS e immorro in fer-so
.i. <ps><fn type="hypocorism">M<ex>u Chua</ex></fn></ps> do-rat a uili fhoghnuma o
thos<ex>a</ex>c<ex>h</ex> a <lb n="4865">beth<ex>ad</ex> fria <ex>ec</ex>na &ampersir;
crabhudh. IS e ro imeacl<ex>aig</ex> in C<ex>o</ex>imdhi as a naidin<ex>acht</ex>.  <lb n="4866">IS e ro traeth cech pec<ex>ad</ex>. IS &eacute; ro bhaidhestar ann
fein airfitedh in <lb n="4867">t-saeg<ex>uil</ex> frecnairc. IS e ro traeth
fuailfedh a cholla. IS e ro d<ex>er</ex>muit na h-aibhni<ex>us</ex>a <lb n="4868">freacnairc. IS e n&aacute; ruc a m<ex>en</ex>m<ex>ain</ex> na a
innfheitiumh o th-sirfheghadh <lb n="4869">na flatha neamhdha. IS e ro
miscnigh na maithi aims<ex>er</ex>da marbhtis otraighi.  <lb n="4870">IS e ro
imghabhudh onoire in domu<ex>in</ex> amail b&aacute;s. IS e ro adhuath<ex>aig</ex>
na h-indmh<ex>us</ex>a<mls n="84rb" unit="folio"><lb n="4871">
 &ampersir; na maine. IS e no comainsighedh in
t-airfit<ex>e</ex>d coll<ex>aid</ex>i <lb n="4872">mar badh neim. IS e na t<ex>u</ex>c
gradh don brentataidh coll<ex>aid</ex>i. IS e do-rat <lb n="4873">loghudh da
gach aen do-ghn&iacute;th olc fris. IS e ro traeth a corp &ampersir;
ros-tairbhir <lb n="4874">frisin bh-foghnumh n-diada. IS e ro
h-adhannadh o thein<ex>id</ex> gradha D&eacute; &ampersir; <lb n="4875">no
adhannadh-som on teinidh <add resp="WS">c<ex>&eacute;t</ex>na</add> cridhedha
na n-daine aili. IS e <lb n="4876">no char<ex>a</ex>d in comhfhoc<ex>us</ex> amail
h-&eacute; fein. IS e no tarm- naighed do c<ex>or</ex>puibh <lb n="4877">&ampersir; d' anmannuibh na n-daine. IS e no charadh a
naimdiu, amail no charadh <lb n="4878">a cairde. IS e no ernedh na
m<ex>ai</ex>th<ex>ius</ex>a do neoch cia mhiscnig<ex>e</ex>d <lb n="4879">neach
&eacute;. IS e do-ghn&iacute;th ern<ex>aigh</ex>thi tar cenn lochta a
ingreama &ampersir; a aithisighthe.  <lb n="4880">IS e ba <corr sic="foighidechu">foidhid<ex>e</ex>c<ex>h</ex>u</corr> fria fulang cech <corr sic="imnigh">imnidh</corr> &ampersir; cech fochaide.  <lb n="4881">IS
&eacute; do-b<ex>er</ex>eadh na m&aacute;ine diadha &ampersir; doen<add resp="WS">n</add>a da gach aen non-athchuing<ex>e</ex>d.  <lb n="4882">IS e
no furt<ex>acht</ex>aig<ex>e</ex>d do cech aen no bhith a n-eicin amail <term type="father">ath<ex>air</ex></term>. IS e no thorram<ex>a</ex>d <lb n="4883">cech
aen no bidh i carcair <ex>no</ex> i cuibr<ex>e</ex>c<ex>h</ex>, &ampersir; nos-
tuasluic<ex>e</ex>d. IS e do-bheiredh <lb n="4884"><corr sic="crogh">crodh</corr> do shoer<ex>ad</ex> cech daeir &ampersir; cech <term type="bondman">mog<ex>a</ex>d</term>. IS e do-b<ex>eret</ex>h et<ex>a</ex>c<ex>h</ex> do bhochtuib<lb n="4885">
&ampersir; aidilcnech<ex>aib</ex> in Coimdh<ex>ed</ex>. IS e ba soma
&ampersir; ba saidhbre <lb n="4886">dona bochtuibh ciar' bo bocht fein
&ampersir; ciar' bh&oacute; aidhilgn<ex>e</ex>c<ex>h</ex> <add resp="WS">&eacute;


f&eacute;in</add>. IS e do-b<ex>er</ex>eadh <lb n="4887">biadh dona
gortachuibh &ampersir; deogh dona h-it<ex>a</ex>duchaibh &ampersir; et<ex>a</ex>c<ex>h</ex>
dona nochtuib <lb n="4888">&ampersir; failti coitcenn dona <corr sic="haidhedhaib">h- &aacute;igh<ex>ed</ex>h<ex>aib</ex></corr> &ampersir; do cech
aen ricedh a leas. IS e no dhitnedh <lb n="4889">na deibhlena
&ampersir; na fedhbhu truagha. IS e no shoer<ex>ad</ex> na bochtu &ampersir;
na <lb n="4890">h-amhfhanna o cumh<ex>acht</ex>aibh in t-saeg<ex>uil</ex>. IS e na
ro gradhuigh &oacute;r &ampersir; arcat acht <lb n="4891">amail clocha
no luaithr<ex>ed</ex>. IS e na ro ghluais a bhel na a theng<ex>aid</ex> riamh <lb n="4892">cu dimha&iacute;n. IS e na ro leic nach n-anairchi<ex>us</ex> chuice
riam triana eiste<ex>cht</ex>uibh.  <lb n="4893">IS e no thaisc<ex>e</ex>d 'na
cridhi cech n&iacute; no raidh<ex>ed</ex>h Dia fris. IS e na facaidh
n&iacute; <lb n="4894">nar' bhu dir dh&oacute; do fhaicsin. IS e na
ruc coisceim fria h- anbhfhor<ex>us</ex> riamh.  <lb n="4895">IS e ro traeth
a cetfuidh o shanntug<ex>ud</ex> na r<ex>&eacute;t</ex> talm<ex>an</ex>da.<mls n="84va" unit="folio">

IS e<pb n="146">
 <lb n="4896">no cengail indeithium a m<ex>en</ex>man isna nimhib
noemhdhai. IS &eacute; na ro leic <lb n="4897">uadh nach n-uair
dimha&iacute;n ce<ex>n</ex> toradh. IS e na ro leic da cridhi dhul o Dhia.<lb n="4898">
IS e ro mhian<ex>aig</ex>h cu bh-<corr sic="foghn&iacute;adh">fodhmadh</corr> cech ni ar
<ps><fn>Cr<ex>ist</ex></fn></ps>, ar dhaig gu roiss<ex>ed</ex> c<ex>us</ex>an <lb n="4899">athardhai nemhdhai. IS &eacute; no fhuir<ex>ed</ex> an chumsan<ex>a</ex>d
suthain do fein tria <lb n="4900">traeth<ex>ad</ex> a cholla ind oeine, ind
apstan<ex>ait</ex>, <frn lang="la"><cit>
<qt><corr sic="qui">quia</corr>
crucifixus est mundus illi <lb n="4901">et <corr sic="ipsi">ipse</corr> mundo</qt>
<bibl>Gal. 6:14</bibl>
</cit></frn>.</p>
</div2>
</div1>
</div0>
</body>
</text>
</TEI.2>
