<?xml version="1.0" encoding="iso-8859-1"?>
<!DOCTYPE TEI.2 SYSTEM "/dtds/tei/p4x/teicelt.dtd" [
<!ENTITY % TEIbase "TEI.verse">
]>
<TEI.2 id="G402561">
<teiHeader creator="Benjamin Hazard" status="update" date.created="2006-04-07" date.updated="2019-03-25">
<fileDesc>
<titleStmt>
<title type="uniform">The Book of Magauran</title>
<title type="original" lang="ga">Leabhar M&eacute;ig Shamhradh&aacute;in</title>
<title type="gmd">An electronic edition</title>
<editor id="LM">Lambert McKenna</editor>
<respStmt>
<resp>Electronic edition compiled by</resp>
<name id="BH">Benjamin Hazard</name>
<resp>proof corrections by</resp>
<name>Hilary Lavelle, University of Ulster at Coleraine</name>
</respStmt>
<funder>University College, Cork</funder>
<funder>The HEA via the LDT Project.</funder>
</titleStmt>
<editionStmt>
<edition n="1">Second draft, containing a correction.</edition>
</editionStmt>
<extent>
<measure type="words">61140</measure></extent>
<publicationStmt>
<publisher>CELT: Corpus of Electronic Texts: a project of the Department of History, University College, Cork</publisher>
<address>
<addrLine>College Road, Cork, Ireland&mdash;http://www.ucc.ie/celt</addrLine>
</address>
<date>2006</date>
<date>2008</date>
<distributor>CELT online at University College, Cork, Ireland.</distributor>
<idno type="celt">G402561</idno>
<availability status="restricted"><p>Available with prior consent of the CELT project for purposes of academic research and teaching only.</p>
<p>Copyright for the printed edition rests with the School of Celtic Studies, Dublin Institute for Advanced Studies, Dublin. The electronic edition was compiled with the kind permission of the copyright holder.</p>
</availability>
</publicationStmt>
<sourceDesc>
<listBibl>
<head>Manuscript sources</head>
<bibl n="1">Dublin, National Library of Ireland, G 1200 olim Co Roscommon, Cloonalis, Magauran MS al. Book of Magauran al. Leabhar Méig Shamhradháin; 14th century (AD 1339x1343); scribe Ruaidhrí Ó Cianáin (?1387), who copied the 13 poems associated with Tomás Mac Shamhradháin (?1343), lord of Teallach Eachach (Tullyhaw), his father, Brian Breaghach Mac Shamhradháin, and others of their relatives. Among
 the later scribes is Doighre Ó hUiginn. The earliest extant bardic <emph>duanaire</emph> belonging to one of Ireland's leading families. 33 poems; and a short prose passage on Meic Shamradháin (f. 24r) and an apocryphal 8 fragment (f. 13v). Digital images of the vellum are available on the Irish Script on Screen website http://www.isos.dias.ie/</bibl>
<bibl n="2">Dublin, Royal Irish Academy, a late nineteenth century MS photostat copy and facsimile by Joseph O'Longan.</bibl>
</listBibl>
<listBibl>
<head>Literarure</head>
<bibl n="1">John T. Gilbert, 'MSS of O'Conor Don, M. P., Clonalis, Castlerea', Second report of the Royal Commission on historical manuscripts (London 1871) 223.</bibl>
<bibl n="2">Edmund Crosby Quiggin, Prolegomena to the study of the later Irish bards, 1200-1500 (Oxford 1911).</bibl>
<bibl n="3">J. B. McGovern, 'An ancient Irish manuscript: the Book of the Magaurans or McGoverns', Notes &amp; Queries, 12th series, 30 (1916) 65&ndash;7.</bibl>
<bibl n="4">J. R. McGovern, An account of the Book of Magauran, Journal of the Breiffne Antiquarian Society 1 (1922) 228-293.</bibl>
<bibl n="5">Tom&aacute;s &Oacute; Raghallaigh, [A first-line index of the MS. with the text of one of its poems] in John Fraser, Paul Grosjean and James G. O'Keeffe (eds.) Irish texts (London 1934) 106&ndash;118.</bibl>
<bibl n="6">Tom&aacute;s &Oacute; Raghallaigh, in John Ryan (ed.) F&eacute;il-sgr&iacute;bhinn E&oacute;in Mhic N&eacute;ill (Dublin 1940).</bibl>
<bibl n="7">Gerard Murphy (review of McKenna, Book of Magauran), &Eacute;igse, 6 (1948&ndash;52), 77&ndash;80.</bibl>
<bibl n="8">Brian Ó Cuív, The Irish bardic duanaire or 'poem-book' (Dublin, 1973), 29&ndash;32.</bibl>
</listBibl>
<listBibl>
<head>Editions</head>
<bibl n="1">Lambert McKenna (ed.) [Twenty-eight of the thirty three poems], Studies, volumes 28&ndash;34 (1939&ndash;45).</bibl>
</listBibl>
<listBibl>
<head>The edition used in the digital edition</head>
<biblFull>
<titleStmt>
<title>The Book of Magauran: Leabhar M&eacute;ig Shamhradh&aacute;in</title>
<editor>Lambert McKenna</editor>
</titleStmt>
<editionStmt>
<edition>first edition</edition>
</editionStmt>
<extent>xxvi + 470 pp., 2 pls. (MS facss.), genealogical tables</extent>
<publicationStmt>
<publisher>Dublin Institute for Advanced Studies</publisher>
<pubPlace>Dublin</pubPlace>
<date>1947</date>
</publicationStmt>
</biblFull>
</listBibl>
</sourceDesc>
</fileDesc>
<encodingDesc>
<projectDesc>
<p>CELT: Corpus of Electronic Texts</p>
</projectDesc>
<samplingDecl> 
<p>The present text represents even pages 2&ndash;289 of the volume. All editorial introduction, notes and indexes have been omitted.</p> 
</samplingDecl>
<editorialDecl>
<correction status="medium">
<p>Text has been proof-read twice.</p>
</correction>
<normalization>
<p>The electronic text represents the edited text.  McKenna's reading of the MS. is followed here by his standardised text. Text supplied by the editor is tagged <emph>sup resp="LM"</emph>.  Expansions to the text are marked <emph>ex</emph>.</p>
</normalization>
<quotation>
<p>There are no quotations.</p>
</quotation>
<hyphenation>
<p>The editor's hyphenation has been retained.</p>
</hyphenation>
<segmentation>
<p><emph>div0</emph>=the poem book; <emph>div1</emph>=the  section; stanzas are marked <emph>lg</emph> and numbered.  metrical lines are marked <emph>l</emph>. Every fifth line-break is numbered, remaining linebreaks referring to typographical rather than metrical line <emph>lb</emph>are commented out in the master file.</p>
</segmentation>
<interpretation>
<p>Names are not tagged, nor are terms for cultural and social roles.</p>
</interpretation>
</editorialDecl>
<refsDecl>   
<state gi="div1" freq="1" label="section" unit="number"/>   
</refsDecl>  
</encodingDesc>
<profileDesc>
<creation>By various Irish poets; contemporary ascriptions are given in each head.
<dateRange from="1340" to="1400" exact="none">c.1340&ndash;1400</dateRange></creation>
<langUsage>
<language id="ga">The text is in Early Modern Irish.</language>
<language id="en">Two words supplied in the title are in English.</language>
</langUsage>
<textClass>
<keywords>
<term>bardic</term>
<term>poetry</term>
<term>medieval</term>
<term>14c</term>
</keywords>
</textClass>
</profileDesc>
<revisionDesc>
<change>
<date>2019-03-25</date>
<respStmt>
<name>Beatrix F&auml;rber</name>
<resp>ed.</resp>
</respStmt>
<item>Stanza numbers 21 to end in poem 5 renumbered. New files created and uploaded. This error was brought to CELT's attention by Tom Smith.</item>
</change>
<change>
<date>2008-10-08</date>
<respStmt>
<name>Beatrix F&auml;rber</name>
<resp>ed.</resp>
</respStmt>
<item>Header updated; line-breaks rearranged. Additional bibliographical references were provided by Donnchadh &Oacute; Corr&aacute;in.</item>
</change>
<change>
<date>2008-09-01</date>
<respStmt>
<name>Beatrix F&auml;rber</name>
<resp>ed.</resp>
</respStmt>
<item>Keywords added, file validated.</item>
</change>
<change>
<date>2008-07-21</date>
<respStmt>
<name>Beatrix F&auml;rber</name>
<resp>ed.</resp>
</respStmt>
<item>Value of div0 "type" attribute modified, 'creation' tags inserted, content of 'langUsage' revised; minor modifications made to header.</item>
</change>
<change>
<date>2006-06-13</date>
<respStmt>
<name>Beatrix F&auml;rber</name>
<resp>ed.</resp>
</respStmt>
<item>Header modified.</item>
</change>
<change>
<date>2006-06-12</date>
<respStmt>
<name>Benjamin Hazard</name>
<resp>ed.</resp>
</respStmt>
<item>File parsed.</item>
</change>
<change>
<date>2006-06-09</date>
<respStmt>
<name>Benjamin Hazard</name>
<resp>ed.</resp>
</respStmt>
<item>Text proof-read (2); structural and content markup inserted; header compiled with bibliographical details.</item>
</change>
<change>
<date>2006-03-27</date>
<respStmt>
<name>Hilary Lavelle</name>
<resp>ed.</resp>
</respStmt>
<item>Text proof-read (1); some markup added.</item>
</change>
<change>
<date>2005-12-12</date>
<respStmt>
<name>Data Capture Company</name>
<resp>data capture</resp>
</respStmt>
<item>Text scanned.</item>
</change>
</revisionDesc>
</teiHeader>
<text n="G402561">
<body>
<div0 type="poem" lang="ga">
<pb n="2"/>

<div1 type="section" n="1">
<head>Leabhar M&eacute;ig Shamhradh&aacute;in: <sup resp="LM" lang="en">Manuscript Text</sup></head>
<head>I.</head>

<p>
<text type="poem">
<body>
<lg type="quatrain" n="1">
<l>Teach noil gach bruighean na baile</l>
<l><gap/> tuiremh a taige</l>
<l>thech a mbhi a lor ar bhend buidhi</l>
<l>dor im gach ngem ngloine.</l></lg>

<lb n="5"/><lg n="2">
<l>Imdha bledhe dhor mar fheghai<ex>m</ex></l>
<l>dol fhledi sda luaghaill</l>
<l>is a tigh teann dluta dighainn</l>
<l>is cupa is beand buabaill.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="3">
<l>Cuirn a taighi na mbroin bhendchuirr</l>
<lb n="10"/><l>gloir oili ni findfaind</l>
<l>drui<ex>m</ex> na slogh na <ex>m</ex>b<ex>r</ex>oinigh barrchai<ex>m</ex></l>
<l>dol ri f<ex>r</ex>oigid findchaill.</l></lg><!--<lb/>-->	

<lg n="4">
<l>Eagraid i teg fa Bhrian mBhoinde</l>
<l>d<ex>r</ex>ea<ex>m</ex> fhial is geal ngruaidi</l>
<lb n="15"/><l>imdha fan flaith ng<ex>r</ex>egaich g<ex>r</ex>ibe</l>
<l>go sgaith edaich uaine.</l></lg><!--<lb/>-->	

<lg n="5">
<l>Imdha f<ex>er</ex> saer and go hursain</l>
<l>sa barr caemh m<ex>ar</ex> chasnaidh</l>
<l>imda geg taebhsheang is taighsoin</l>
<lb  n="20"/><l>aebhell greg don gasraid.</l></lg>	
	
<lg n="6">
<l>Imdha s<ex>r</ex>oll ri slis i dhuini</l>
<l>ni lor da fhis uaindi</l>
<l>isging t<ex>r</ex>om <ex>ar</ex> cul a cheli</l>
<l>is dond ur is uaine.</l></lg><!--<lb/>-->	

<pb n="4"/>

<lg n="7">
<lb n="25"/><l>Imdha sgeth uaine is air<ex>m</ex> co<ex>m</ex>laind</l>
<l>os baidhb Chluaine cairbseng</l>
<l>imdha s<ex>r</ex>ian is gealga is goir<ex>m</ex>lind</l>
<l>is sleaga nea<ex>m</ex>na ar aighlind.</l></lg><!--<lb/>-->	

<lg n="8">
<l>Imdha na thaig aird re oirigh</l>
<lb n="30"/><l>iall ar saigh ngairg nglegil</l>
<l>is gormat ro ladh os luirich</l>
<l>dondbhrat lamh ri lenidh.</l></lg><!--<lb/>-->	

<lg n="9">
<l>Bard go s<ex>r</ex>oll ui<ex>m</ex>e san ursain</l>
<l>or uirri na asnaid</l>
<lb n="35"/><l>os troi<ex>m</ex>erla find in fhirsin</l>
<l>mind loinderrda ar lasraic.</l></lg><!--<lb/>-->	

<lg n="10">
<mls unit="MS folio" n="1r b"/><l>Drong mholta don ghel chas chuilfind</l>
<l>na sleagh nglas le ngebheand</l>
<l>Mag Amhradan Brian na mbhuabhall</l>
<lb n="40"/><l>dagbranan Fian nEr<ex>enn</ex>.</l></lg>	

<lg n="11">
<l>Tuar molta do Brian t<ex>r</ex>e b<ex>ra</ex>ithreas</l>
<l>dreach corcra ciabh glunchas</l>
<l>geal a bhond is tana a traithchnes</l>
<l>mala dond t<ex>r</ex>e duthchus.</l></lg><!--<lb/>-->	

<lg n="12">
<lb n="45"/><l>Bel dearg ag B<ex>r</ex>ian bas <ex>mar</ex> fhailind</l>
<l>ciabh chas n<ex>ar</ex> celg diraim</l>
<l>derc uaine sa mong mar monaind</l>
<l>gon gu<ex>air</ex>e ndond nighaind.</l></lg><!--<lb/>-->	

<lg n="13">
<l>Aighead fial nach uiri gelclar</l>
<lb n="50"/><l>nuidhe sgiamh t<ex>r</ex>i a sgothbraen</l>
<l>geal i ded derg a da roithlenn</l>
<l>breag ceard a chomhchae<ex>m</ex>.</l></lg><!--<lb/>-->	

<lg n="14">
<l>Dath oir cherd ar cul i Eogain</l>
<l>clu<ex>m</ex> na learg m<ex>ar</ex> laeghfhuil</l>
<lb n="55"/><l>suairc do Brian i bruindi gleghil</l>
<l>niamh tuindi ar a thaebhaibh.</l></lg><!--<lb/>-->	

<pb n="6"/>

<lg n="15">
<l>Brian Mag Amhran na ndaigcreach</l>
<l>arm ar ghadh ga glancath</l>
<l>d<ex>er</ex>gthar a chleath i<ex>m</ex>t<ex>r</ex>om ethreach</l>
<lb n="60"/><l>i ti<ex>m</ex>choll c<ex>r</ex>each cathrach.</l></lg>	

<lg n="16">
<l>Mail Meada moid nach moid fhichdha</l>
<l>dela <gap/> oig orchna</l>
<l>geas mall a slis chollmhor Chruachna</l>
<l>donds<ex>r</ex>oll ba cris c<ex>r</ex>ochdha</l>
<lb n="65"/><l>ingean Gilli Iso iarrtha</l>
<l>mo chisa as a cofra.</l></lg><!--<lb/>-->
<trailer>R.a.c.d.a.i.d.<!--<lb/>--></trailer>
</body>
</text>
</p>
</div1>

<div1 n="2">
<head>II</head>
<head>Tadg O hUigind .cc.</head>

<p><text type="poem">
<body>
<lg type="quatrain" n="1">
<mls unit="MS folio" n="1v a"/><l>Duaislibh taiseach Banba Brian</l>
<l>a labra ni lab<ex>ra</ex> shaebh</l>
<l>gach gilla dar ghen go Niall</l>
<lb n="70"/><l>do ber Brian Sina go saer.</l></lg>	

<lg n="2">
<l>Mac dEchaidh na nab<ex>ra</ex> ndubh</l>
<l>eochair na Banbhaia a glac geal</l>
<l>Niall nach<ex>ar</ex> ne<ex>m</ex>ghnathaigh midh</l>
<l>d<ex>er</ex>b<ex>ra</ex>th<ex>air</ex> don fhir B<ex>r</ex>ian B<ex>r</ex>eagh.</l></lg><!--<lb/>-->	

<lg n="3">
<lb n="75"/><l>Moidi a chairdeas is cland Nell</l>
<l>a airdmeas ar gach c<ex>ra</ex>nd ciuil</l>
<l>i<ex>ar</ex>sna na righ diaidh i ndiaidh</l>
<l>do shil B<ex>r</ex>iain in B<ex>r</ex>iansa o mB<ex>r</ex>iuin.</l></lg><!--<lb/>-->	

<lg n="4">
<l>Brian m<ex>a</ex>c Donchaidh d<ex>er</ex>gas c<ex>ra</ex>nn</l>
<lb n="80"/><l>re onchoin do d<ex>er</ex>glas drong</l>
<l>glan a luaidhim cind a cind</l>
<l>tuailing sind a ch<ex>ar</ex> go Cond.</l></lg><!--<lb/>-->	

<pb n="8"/>

<lg n="5">
<l>Go Cond <ex>Cead</ex>chathach na cuan</l>
<l>is na fonn sedc<ex>r</ex>othach saer</l>
<lb n="85"/><l>ni faigeabh gan bre o Brian</l>
<l>t<ex>r</ex>iar fo dech is cuigear caemh.</l></lg><!--<lb/>-->	

<lg n="6">
<l>Tualaing sind a nairemh sin</l>
<l>bidh g<ex>r</ex>ind gach a raidhiubh ribh</l>
<l>ni he a ng<ex>air</ex>m do denum duibh</l>
<lb n="90"/><l>aderu<ex>m</ex> ruibh ainm gach fhir.</l></lg>	

<lg n="7">
<l>Dondchadh Ci<ex>m</ex>i in cuaine righ</l>
<l>m<ex>a</ex>c Gilli nuaidhe na naemh</l>
<l>m<ex>ei</ex>c Gilli Iso ucht ban</l>
<l>slan o ulc gach cisu in craebh.</l></lg><!--<lb/>-->	

<lg n="8">
<lb n="95"/><l>M<ex>ei</ex>c Gilli na naemh neart niath</l>
<l>ti<ex>m</ex>e i taem nir clecht ri chach</l>
<l>m<ex>ei</ex>c Muireadhaigh gan mhodh maeth</l>
<l>cor laech ar uidheadhaibh dath.</l></lg><!--<lb/>-->	
	
<lg n="9">
<l>M<ex>ei</ex>c Samradhan shubaigh saeir</l>
<lb n="100"/><l>sa randghabhail cubhaidh c<ex>air</ex></l>
<l>m<ex>ei</ex>c <ex>Con</ex>chob<ex>air</ex> na <ex>con</ex> s<ex>r</ex>oill</l>
<mls unit="MS folio" n="1v b"/><l>do gon toir dorchoraibh aigh.</l></lg><!--<lb/>-->	
	
<lg n="10">
<l>M<ex>ei</ex>c Fergail m<ex>ei</ex>c laechdha Floind</l>
<l>ba f<ex>ra</ex>echdha i ngach glec a g<ex>r</ex>em</l>
<lb n="105"/><l>m<ex>ei</ex>c Aengais in earrla find</l>
<l>rind fed<ex>m</ex>a ar a shaerbhois sheng.</l></lg><!--<lb/>-->	

<lg n="11">
<l>M<ex>ei</ex>c Conchobhair m<ex>ei</ex>c Thaidg Tir</l>
<l>do <ex>air</ex>g a glec na glec ger</l>
<l>m<ex>ei</ex>c Ru<ex>air</ex>c mec Imh<ex>air</ex> in aigh</l>
<lb n="110"/><l>cuairt Chet ga lai<ex>m</ex> righshuir redh.</l></lg>	

<lg n="12">
<l>M<ex>ei</ex>c Cosgraich m<ex>ei</ex>c Dungail duind</l>
<l>go dtnudhgail na tnudghail tend</l>
<l>mhec Oire<ex>cht</ex>aich nar airg chill</l>
<l>in gairg bind soinercaigh seng.</l></lg><!--<lb/>-->	

<pb n="10"/>

<lg n="13">
<lb n="115"/><l>M<ex>ei</ex>c Ethach m<ex>ei</ex>c Maenaigh mhin</l>
<l>m<ex>ei</ex>c Baithin nar chan <ex>acht</ex> coir</l>
<l>m<ex>ei</ex>c Brenaind m<ex>ei</ex>c Ferghna fhel</l>
<l>nach d<ex>er</ex>na ri cler glec ngloir.</l></lg><!--<lb/>-->	

<lg n="14">
<l>M<ex>ei</ex>c F<ex>er</ex>gusa in ochta gil</l>
<lb n="120"/><l>ba corcra a sengbosa o saigh</l>
<l>m<ex>ei</ex>c Mhuiredhaigh moir don mhuigh</l>
<l>nir chuir toir fhuinedhaigh air.</l></lg><!--<lb/>-->	

<lg n="15">
<l>M<ex>ei</ex>c Eogain m<ex>ei</ex>c Duach derg I</l>
<l>a f<ex>er</ex>g nar luath m<ex>ar</ex> bhadh le</l>
<lb n="125"/><l>m<ex>ei</ex>c B<ex>r</ex>iain m<ex>ei</ex>c Eachdhach fhuair ghnai</l>
<l>d<ex>r</ex>uim sluaigh ba drai Eachach e.</l></lg><!--<lb/>-->	

<lg n="16">
<l>M<ex>ei</ex>c C<ex>air</ex>bri m<ex>ei</ex>c Cormaic Cliach</l>
<l>m<ex>a</ex>c nachar t<ex>r</ex>omloit ar tath</l>
<l>m<ex>ei</ex>c Airt m<ex>ei</ex>c Cuind na con sgith</l>
<lb n="130"/><l>o f<ex>r</ex>ith cuing do chor ar chach.</l></lg>	
	
<lg n="17">
<l>Mag amhradhan Brian na <ex>m</ex>beann</l>
<l>daghb<ex>ra</ex>nan nach cian o Chunn</l>
<l>senchas fhir na nerrladh ndond</l>
<l>do ceangladh go Cond sin sund.</l></lg><!--<lb/>-->	

<lg n="18">
<lb n="135"/><l>Rug<ex>us</ex> leam m<ex>ar</ex> luing re s<ex>r</ex>uth</l>
<l>o Cuind ar nach beam ag b<ex>ra</ex>th</l>
<l>in gheg nach<ex>ar</ex> c<ex>r</ex>om re cith</l>
<l>im rith go Cond na ced cath.</l></lg><!--<lb/>-->	
	
<lg n="19">
<l>Conn <ex>ced</ex>chathach cloinde Cuind</l>
<lb n="140"/><l><ex>ced</ex>faidh a chloindi os gach cloind</l>
<mls unit="MS folio" n="2r a"/><l>Teallach nEachthach is dua in Cuind</l>
<l>coill nua ni crechach in coill.</l></lg><!--<lb/>-->	

<lg n="20">
<l>Ceann Teallaich Echach fuair dan</l>
<l>o hEchdhach da fhu<ex>air</ex> gach sgel</l>
<lb n="145"/><l>gach baili a mbhi snach bi B<ex>r</ex>ian</l>
<l>fairi na cliar do ni a nell.</l></lg><!--<lb/>-->	

<pb n="12"/>

<lg n="21">
<l>Brian m<ex>a</ex>c Dondchaidh din na duath</l>
<l>sidh gon onchoin tar a fich</l>
<l>breth De do chennaig dho chach</l>
<lb n="150"/><l>in t<ex>ra</ex>th do chengail se in sith.</l></lg>

<lg n="22">
<l>Sochraidi shuir baghach B<ex>r</ex>iain</l>
<l>ar nach fuil arach gon oir</l>
<l>bog fini Brenaind i<ex>m</ex> buaibh</l>
<l>sluaigh a F<ex>r</ex>emaind Midhi mhoir</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="23">
<lb n="155"/><l>Gilla og anas re lot</l>
<l>amos Sinda na <ex>m</ex>b<ex>r</ex>og mb<ex>r</ex>eac</l>
<l>f<ex>er</ex> Muighe Slecht a seang glac</l>
<l>nochor fherr m<ex>a</ex>c Cecht <ex>no</ex> Ceat.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="24">
<l>Fecheamh coitcheand ceandaich dhuan</l>
<lb n="160"/><l>in boigtheall nach leng<ex>air</ex> lamh</l>
<l>ni tuillea<ex>m</ex> buidhi re B<ex>r</ex>ian</l>
<l>riar gach dhuine risin dan.</l></lg><!--<lb/>-->	

<lg n="25">
<l>Aes dana in talmhan na thaigh</l>
<l>na dama ig adhradh na fail</l>
<lb n="165"/><l>gach damh go Brian Bhealaich Broin</l>
<l>a thoil diall don fedhain air.</l></lg><!--<lb/>-->	

<lg n="26">
<l>Brian m<ex>ar</ex> Thea<ex>m</ex>raich mar teach mB<ex>r</ex>iain</l>
<l>re leanmhain gach leath as ail</l>
<l>cosmhail e is Temhair in T<ex>r</ex>ir</l>
<lb n="170"/><l>do sin se t<ex>ar</ex> fearaibh Fail.</l></lg>	

<lg n="27">
<l>Suairc inadh longphoirt laich doth</l>
<l>ar gaith dua CondChuirc s<ex>ar</ex> chith</l>
<l>cul o nGu<ex>air</ex>e ni cul c<ex>r</ex>each</l>
<l>dun na mb<ex>r</ex>eath bus buaini <ex>ar</ex> bith.</l></lg><!--<lb/>-->	

<lg n="28">
<lb n="175"/><l>Airgneach Daili na fleadh fu<ex>ar</ex></l>
<l>in fear a sairi nan s<ex>r</ex>oll</l>
<l>cosmhail b<ex>r</ex>igh ar cind na cli<ex>ar</ex></l>
<mls unit="MS folio" n="2r b"/><l>do B<ex>r</ex>ian sdon fhin fhind ga ol.</l></lg><!--<lb/>-->	

<pb n="14"/>

<lg n="29">
<l>Inbear Muighi Slecht na s<ex>r</ex>eabh</l>
<lb n="180"/><l>na huile echt agon fhir</l>
<l>s<ex>r</ex>uth G<ex>ra</ex>inde ar a guth ni gabh</l>
<l>s<ex>r</ex>uth glan is aille tre fidh.</l></lg><!--<lb/>-->	

<lg n="30">
<l>Ceand C<ex>r</ex>uaiche ag B<ex>r</ex>ian do <ex>ber</ex> ni</l>
<l>sgia<ex>m</ex> a tuaithi sen as e</l>
<lb n="185"/><l>mor leas ro glemheall a gnai</l>
<l>in treas drai na hEr<ex>enn</ex> e.</l></lg><!--<lb/>-->	

<lg n="31">
<l>Ceann na ndruadh ceand na slogh sin</l>
<l>mor don shluagh do mheall nach m<ex>air</ex></l>
<l>Magh Slecht os in ch<ex>air</ex>the chuil</l>
<lb n="190"/><l>fuil na necht gan aithbhi <ex>air</ex></l></lg>	

<lg n="32">
<l>Ceand C<ex>r</ex>uaiche ata ar an muigh mor</l>
<l>do chuir mna gach thuaithe i ta<ex>m</ex></l>
<l><ex>ar</ex> marbh se ag slechtain don slogh</l>
<l>mor dechtaibh e seach gach n<ex>ar</ex>.</l></lg><!--<lb/>-->	

<lg n="33">
<lb n="195"/><l>Ocht catha fo t<ex>r</ex>i t<ex>r</ex>uagh soin</l>
<l>nocho sluagh do bhi fa bhoil</l>
<l>do chathaibh is m<ex>ar</ex>bh san muigh</l>
<l>gan fhuil tach<ex>air</ex> o arm <ex>air</ex>.</l></lg><!--<lb/>-->	

<lg n="34">
<l>Tedhm is uaisli i nInis Fail</l>
<lb n="200"/><l>do indis in duainse duind</l>
<l>fe<ex>ar</ex>ta in teghma <ex>ar</ex> an muigh mhin</l>
<l>im righ Teamhra uil fa uir.</l></lg><!--<lb/>-->	

<lg n="35">
<l>Tighernmhas tigherna os chach</l>
<l>a lib<ex>er</ex>na ro bo luath</l>
<lb n="205"/><l>flaith na rend rainig a chrich</l>
<l>tainig a dhith ri Cheand Cruach.</l></lg><!--<lb/>-->	

<lg n="36">
<l>Ainm o f<ex>er</ex>taibh Gaidhel nglan</l>
<l>sa leachtmaigh nar sgaileadh sgur</l>
<l>achadh f<ex>er</ex>ta nach fand f<ex>er</ex></l>
<lb n="210"/><l>f<ex>er</ex>ta ar sean ann bun a mbun.</l></lg>	

<pb n="16"/>

<lg n="37">
<l>Do toghaibh ag B<ex>r</ex>iain oi B<ex>r</ex>iain</l>
<l>a lagh fa na fodaib fuibh</l>
<l>lebheann na le<ex>acht</ex>magh na laim</l>
<l>se<ex>acht</ex>mhagh plaigh Er<ex>enn</ex> fa uir.</l></lg><!--<lb/>-->	
	
<lg n="38">
<lb n="215"/><l>Beann mar Bhend Ed<ex>air</ex> gon fir</l>
<l>do shedaib <ex>agus</ex> do shubh</l>
<l>Beann Coilctheach gach cliar fa crodh</l>
<l>sgoilteach sgol ag Brian na bhun.</l></lg><!--<lb/>-->	

<lg n="39">
<l>Gasda in f<ex>er</ex>en seghaind saer</l>
<mls unit="MS folio" n="2v a"/><lb n="220"/><l>is cenel mB<ex>r</ex>enaind im Brian</l>
<l>flaith Callmhuighi na call nur</l>
<l>clandbuidi a chul cam a ciabh.</l></lg><!--<lb/>-->	

<lg n="40">
<l>Brenaind m<ex>a</ex>c F<ex>er</ex>gna folt tais</l>
<l>nach derrna olc bad olc dis</l>
<lb n="225"/><l>a c<ex>or</ex> do Brian bid slan ses</l>
<l>ni ges do cli<ex>ar</ex> da radh ris.</l></lg><!--<lb/>-->	

<lg n="41">
<l>Suirghi in fhir is i ar ar nuidh</l>
<l>ag a digh ag nach bi biaidh</l>
<l>bidh ar es a denmha daibh</l>
<lb n="230"/><l>sbes ag mnaibh i mberla mB<ex>r</ex>iain.</l></lg>	

<lg n="42">
<l>Bidhbhaidh fhir na nab<ex>ra</ex> mall</l>
<l>ni mil ar a lab<ex>ra</ex> ig lind</l>
<l>do cuaidh O Ru<ex>air</ex>c na cend</l>
<l>sdar leam ni fhuair cu<ex>air</ex>t da chind.</l></lg><!--<lb/>-->	

<lg n="43">
<lb n="235"/><l>Tearc <ex>ar</ex> domun uile a fiach</l>
<l>moludh gach duine ar o nDuach</l>
<l>m<ex>a</ex>c Moiri ni men mar chach</l>
<l>gnath lem na Boindi tar b<ex>r</ex>uach</l></lg><!--<lb/>-->	

<lg n="44">
<l>Beag an ingnadh enech mB<ex>r</ex>iain</l>
<lb n="240"/><l>gan dimblad gan debech sgeoil</l>
<l>Tellach nEathach na nech min</l>
<l>dibh teach na dethach fo dheoidh.</l></lg><!--<lb/>-->	

<pb n="18"/>

<lg n="45">
<l>Brian m<ex>a</ex>c Dondchaid drech m<ex>ar</ex> gris</l>
<l>o Cobhthaigh do c<ex>r</ex>each go Buais</l>
<lb n="245"/><l>gan gradh ar sded ag sduaigh Nais</l>
<l>ar ais do b<ex>r</ex>eg duain <ex>ar</ex> duais.d.</l></lg><!--<lb/>-->	

<lg n="46">
<l>Tadg m<ex>a</ex>c Aeng<ex>us</ex>a fu<ex>air</ex> gnai</l>
<l>rug buaidh du Aeng<ex>us</ex>a i</l>
<l>sgel ad clas re ted na tech</l>
<lb n="250"/><l>nocho leg as gandhni</l></lg>	

<lg n="47">
<l>Magnus m<ex>a</ex>c Dondchaidh drech redh</l>
<l>do chomthuigh gach teach na tir</l>
<l>riar les na nuile rob ail</l>
<l>a baigh re gach nduini dibh.</l></lg><!--<lb/>-->	

<lg n="48">
<lb n="255"/><l>Dondchadh m<ex>a</ex>c Dondchaidh Chind Chnuic</l>
<l>c<ex>r</ex>odh o Loch Gili do gluais</l>
<l>tearc thoir nach luigheann fo laim</l>
<mls unit="MS folio" n="2v b"/><l>nocho cuireand <ex>ar</ex> dail duais.du.ais.</l></lg><!--<lb/>-->	

<lg n="49">
<l>O Duibgeandan duine naem</l>
<lb n="260"/><l>duine mar gach nduini nog</l>
<l>do ling a leabaidh na naemh</l>
<l>do chind Mael Pead<ex>air</ex> ar Pol.</l></lg><!--<lb/>-->	

<lg n="50">
<l>Mael Mheadha bruindi mar blath</l>
<l>no mar ela os buinde ar bruach</l>
<lb n="265"/><l>a henech ni chel ar chler</l>
<l>sdo ghebh go ler ler a luach</l></lg><!--<lb/>-->	

<lg n="51">
<l>Ingean I Ruairc Mor rob mo</l>
<l>sa mo a sodh gurub sodh nua</l>
<l>a naighidh ni headh ata</l>
<lb n="270"/><l>f<ex>er</ex> na <ex>m</ex>na bas failidh ua. d.u.ais.</l></lg>
	
<lg n="52">
<l>I ngach <ex>airm</ex>deabhaidh re ais</l>
<l>dU G<ex>air</ex>mledhaich gimad guais</l>
<l>Mael Seachlaind sin is e a nagh</l>
<l>do b<ex>er</ex> se ar gach ndan a duais.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="20"/>

<lg n="53">
<lb n="275"/><l>Eachmh<ex>ar</ex>cach O hAnluain <ex>air</ex>d</l>
<l>do <ex>air</ex>g go Bir is go Buais</l>
<l>gor t<ex>ra</ex>igh a rotuile righ</l>
<l>sochaidhi rer dilad d<ex>uais</ex>.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="54">
<l>Mac Magnusa Mhuighe Find</l>
<lb n="280"/><l>Mael Seachlaind as oirrdirc clu</l>
<l>menic les bo do crudh c<ex>r</ex>each</l>
<l>do chur isin teach a du.d.u.a.i.s.</l></lg><!--<lb/>-->	

<lg n="55">
<l>Tadhg m<ex>a</ex>c Briain mo flaith re<ex>m</ex> la</l>
<l>a maith go rob mo sa mo</l>
<lb n="285"/><l>eneach Taidhg ni leg re lar</l>
<l>nocho m<ex>air</ex>g ted re dan do duais.</l></lg><!--<lb/>-->	

<lg n="56">
<l>Magn<ex>us</ex> C<ex>r</ex>uachan cheleas mna</l>
<l>ni huathudh b<ex>er</ex>eas a bu</l>
<l>go <ex>m</ex>bheth se fa doludh do</l>
<lb n="290"/><l>in do<ex>m</ex>un is do ba dhu.</l></lg>	

<lg n="57">
<l>Muiri math<ex>air</ex> Iso oigh</l>
<l>ingean Iaicim aigheadh nua</l>
<l>da mac go foghnann in f<ex>er</ex></l>
<l>do nach congband re headh ua.Dhuais</l></lg><!--<lb/>-->	

<lg n="58">
<lb n="295"/><l>A m<ex>ei</ex>c Muiri sa m<ex>ei</ex>c Dhe</l>
<l>is ler det gach duini a cli</l>
<l>tuigidh tu in tag<ex>ra</ex> ar ata</l>
<l>gen go nab<ex>ra acht</ex> u a i.</l></lg><!--<lb/>-->
<trailer>d.u.a.i.s.l.i.b.t.a.i s.<!--<lb/>--></trailer>
</body>
</text>
</p>
</div1>

<div1 n="3">
<head>III</head>
<p>
<text type="poem">
<body>
<lg type="quatrain" n="1">
<mls unit="MS folio" n="3r a"/><l>Denum sid mbhunaidh ai Briain</l>
<lb n="300"/><l>bim mar as cubhaid go cain; </l>
<l>togaibh in malaich nduind</l>
<l>na falaigh in suil cuirr caim.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="22"/>

<lg n="2">
<l>Na falaich oraind tucht geal</l>
<l>a lucht molai<ex>m</ex> as gach mhudh</l>
<lb n="305"/><l>na falaigh in g<ex>r</ex>uad nearg damh</l>
<l>a<ex>m</ex> le<ex>ar</ex>g do gabh snuadh na subh.</l></lg><!--<lb/>-->	

<lg n="3">
<l>Mo bel red bhel tana teann</l>
<l>m<ex>ar</ex> ader a mhala mall</l>
<l>tenntar in corp rabhan rim</l>
<lb n="310"/><l>a fholt find na caban cam.</l></lg>	

<lg n="4">
<l>Tabhram comhluidhi a chorp saer</l>
<l>a folt dondbhuidhi dar ndin</l>
<l>dar cintaib a chind na mB<ex>r</ex>ian</l>
<l>dod riar ticfaidh sind ar sidh.</l></lg><!--<lb/>-->	

<lg n="5">
<lb n="315"/><l>Sidh duthrachta ga luadh lim</l>
<l>rid gruadh nurcorcra as gach am</l>
<l>na can f<ex>r</ex>ithcealg ach fir rim</l>
<l>sid do chind rithlerga rand.</l></lg><!--<lb/>-->	
	
<lg n="6">
<l>Sguiriu<ex>m</ex> dar noirr denu<ex>m</ex> shidh</l>
<lb n="320"/><l>in bhar coim do ghenum glor</l>
<l>sidh anathluth ni dual dund</l>
<l>a sduagh urmhalach dhubh mor.</l></lg><!--<lb/>-->	

<lg n="7">
<l>Adhbhur thergi ad rigthaigh rind</l>
<l>na limhthair ar cerdni ad cheann</l>
<lb n="325"/><l>is eadh do loit ar naibh and</l>
<l>gan rann doit <ex>ar</ex> gach laidh leam.</l></lg><!--<lb/>-->	

<lg n="8">
<l>Bi<ex>m</ex> mar do bhamar ai B<ex>r</ex>iain</l>
<l>mar nach gabhadh sidh ri saidh</l>
<l>uai<ex>m</ex> co<ex>m</ex>ainn is dlesda duind</l>
<lb n="330"/><l>festa rith shuil comaill cai<ex>m</ex>.</l></lg>	

<lg n="9">
<l>Aig seo tegosg uai<ex>m</ex>sea ort</l>
<l><ex>agus</ex> na sluaighsea ar <ex>ar</ex> slicht</l>
<l>do bhidhbhaidh da meadh ret ucht</l>
<l>leag i lucht is ingair thicht.</l></lg><!--<lb/>-->	

<pb n="24"/>

<lg n="10">
<lb n="335"/><l>Tu fear a leactha ar a leg</l>
<l>sgach fer ag thechta do thoigh</l>
<l>do chomarsoinn gan muirrn mir</l>
<mls unit="MS folio" n="3r b"/><l>od sholosloind sin guir<ex>m</ex> gloin.</l></lg><!--<lb/>-->	

<lg n="11">
<l>Ai Briain Meg a<ex>m</ex>radhan oig</l>
<lb n="340"/><l>gana <ex>m</ex>balbgabail ni bhid</l>
<l>bean t<ex>r</ex>e tlaithe a gort do gheg</l>
<l>leg a snaithe gan tocht t<ex>r</ex>id.</l></lg><!--<lb/>-->	

<lg n="12">
<l>Suirghi ri Brefne a barr Li</l>
<l>na land ngerthe is guirmi gne</l>
<lb n="345"/><l>leat toirrci<ex>us</ex> i tiri i tai</l>
<l>mini ri <ex>m</ex>nai is oircheas e.</l></lg><!--<lb/>-->	

<lg n="13">
<l>Toirtheach duid gac abhall fhind</l>
<l>do d<ex>r</ex>uid gach aband re hall</l>
<l>fochonnbhras on fhindbhraen thfhond</l>
<lb n="350"/><l>cocholglas choll nindlaegh and.</l></lg>	

<lg n="14">
<l>Toirtheach diasg na haibhni uaibh</l>
<l><ex>agus</ex> na dairghi na ndiaidh</l>
<l>a hith ga haltt<ex>r</ex>om gon uir</l>
<l>lacht<ex>r</ex>om duibh in bith a B<ex>r</ex>iain.</l></lg><!--<lb/>-->	

<lg n="15">
<lb n="355"/><l>Toirthech gach magh uaine uaid</l>
<l>a Gu<ex>air</ex>i t<ex>r</ex>e ar gach fhoid</l>
<l>callrabhan du chuid dun Ghreg</l>
<l>a Meg bhuig A<ex>m</ex>radhan oig.</l></lg><!--<lb/>-->	

<lg n="16">
<l>Sgathchorc<ex>ra</ex> gach faichthe is fech</l>
<lb n="360"/><l>dathmolta tairthe b<ex>ar</ex> tuath</l>
<l>find gach oirear is gach ath</l>
<l>do blath d<ex>r</ex>oighean ar cind chuach.</l></lg><!--<lb/>-->	

<lg n="17">
<l>Righdha seol do bhaili ai B<ex>r</ex>iain</l>
<l>is a n<ex>air</ex>i ar gach ceol cain</l>
<lb n="365"/><l>gearrthair mergeadha ga mnaib</l>
<l>delbhthair clair dergeala daibh.</l></lg><!--<lb/>-->	

<pb n="26"/>

<lg n="18">
<l>Gabhaind ag denumh arm nard</l>
<l>ra<ex>m</ex>aind deghadh charbh is ce<ex>ar</ex>d</l>
<l>crithri a taebh armslat is ord</l>
<lb n="370"/><l>do mael colg bar naghbhrat ndearg.</l></lg>	

<lg n="19">
<l>Cranduigheadha bid id b<ex>r</ex>udh</l>
<l>ga mbid malluighedha od midh</l>
<l>c<ex>ra</ex>nn ga i<ex>m</ex>sna ar gach nglun ngeal</l>
<l>sleagh san dun findsa os gach fir.</l></lg><!--<lb/>-->
	
<lg n="20">
<lb n="375"/><l>Ce<ex>ar</ex>da ann ag amladh oir</l>
<l><ex>agus</ex> slab<ex>ra</ex>d tall re taibh</l>
<l>do b<ex>ra</ex>itd<ex>er</ex>g nua<ex>m</ex>aind do ne<ex>m</ex></l>
<l>buabhaill s<ex>r</ex>en re daicearrd daibh.</l></lg><!--<lb/>-->
	
<lg n="21">
<l>Mac<ex>ra</ex>dha ag munudh a con</l>
<lb n="380"/><l>i<ex>m</ex> dunad slatglan na subh</l>
<l>thech ag a ngles a B<ex>r</ex>iain B<ex>r</ex>eagh</l>
<mls unit="MS folio" n="3v a"/><l>seal ar gach ng<ex>r</ex>es biaidh id brugh</l></lg><!--<lb/>-->
	
<lg n="22">
<l>Imirt b<ex>ra</ex>naim is ler lind</l>
<l>god chebh clandaich a i Chuind</l>
<lb n="385"/><l>a Meg shair Sa<ex>m</ex>radhan sheng</l>
<l>send re taibh daghbranan dhuind.</l></lg><!--<lb/>-->	

<lg n="23">
<l>Fir ig daghsenm uma u<ex>air</ex></l>
<l>ig dula <ex>ar</ex> carfedm go ciuin</l>
<l>ar ni<ex>m</ex>adh a nam in oil</l>
<lb n="390"/><l>ri hi<ex>m</ex>ad oir na c<ex>ra</ex>nd ciuil.</l></lg>	

<lg n="24">
<l>Imadh gach righraidhi rut</l>
<l>mirbhuile i<ex>m</ex>ad bh<ex>ar</ex> nat</l>
<l>do legeadh c<ex>r</ex>u bha chlar mb<ex>r</ex>eac</l>
<l>bar ladh leat gan bhu gan b<ex>ra</ex>t.</l></lg><!--<lb/>-->	

<lg n="25">
<lb n="395"/><l>Rugais o Sinaind c<ex>r</ex>ech cruaidh</l>
<l>thech i ngach inaim go he<ex>m</ex></l>
<l>o c<ex>r</ex>ech do sguir bhlaith a B<ex>r</ex>iain</l>
<l>biaidh a ssaith cruidh go gach cler.</l></lg><!--<lb/>-->	

<pb n="28"/>

<lg n="26">
<l>Go hErni do chuaidh b<ex>ar</ex> c<ex>r</ex>each</l>
<lb n="400"/><l>is na heghmhi lai<ex>m</ex> re loch</l>
<l>doiri s<ex>r</ex>oill chorcra os gach cath</l>
<l>ag tochta amach o bhroin bhoth.</l></lg><!--<lb/>-->	

<lg n="27">
<l>Airge in magh o mhoir aniar</l>
<l>soir go Cladh na C<ex>air</ex>gi a chraebh</l>
<lb n="405"/><l>t<ex>r</ex>e Magh nEne suairc bar slogh</l>
<l>tene mhor bar cu<ex>air</ex>t man Cael.</l></lg><!--<lb/>-->	

<lg n="28">
<l>Creach G<ex>ra</ex>n<ex>air</ex>d do luaidhead lebh</l>
<l>gir lan<ex>ar</ex>d a sluaigead sin</l>
<l>a measg theach do gebhtha an g<ex>r</ex>oidh</l>
<lb n="410"/><l>c<ex>r</ex>each a Moig Teabtha do tigh.</l></lg>	

<lg n="29">
<l>As tu o Duibhne a dearc glas</l>
<l>ar suirghi s<ex>ar</ex> nert anos</l>
<l>f<ex>er</ex> m<ex>ar</ex> or nDuibhni is deas</l>
<l>cneas geal as bhunghuili bos.</l></lg><!--<lb/>-->	

<lg n="30">
<lb n="415"/><l>Mar Choin Culaind do cneas ban</l>
<l>is cleas in ubhaill ag Aed</l>
<l>boill d<ex>er</ex>ga do ghon do ghruadh</l>
<l>snuadh Chon na cearda bha caemh.</l></lg><!--<lb/>-->	

<lg n="31">
<l>Dealbh Fhiamhain in fir n<ex>ar</ex> fhind</l>
<lb n="420"/><l>bhad riaghail a gil na glond</l>
<l>dar lin fleadh b<ex>r</ex>eact<ex>r</ex>uaille bend</l>
<l>don geal sheng dhercuaine dond.</l></lg><!--<lb/>-->	

<lg n="32">
<l>M<ex>ar</ex> maid<ex>m</ex> slebe ar cind na c<ex>r</ex>each</l>
<mls unit="MS folio" n="3v b"/><l>Find gach fhene tainm a<ex>m</ex>ach</l>
<lb n="425"/><l>a Fhir Diadh is d<ex>er</ex>gi c<ex>r</ex>uth</l>
<l>bruth tfhergi do chiam man cath.</l></lg><!--<lb/>-->	

<lg n="33">
<l>A eolaig in daghb<ex>r</ex>oit duind</l>
<l>a leomhain do dagloit d<ex>r</ex>em</l>
<l>a nemh nathrach a guin Ghoill</l>
<lb n="430"/><l>a thuir a coill chathrach Cuind.</l></lg>	

<pb n="30"/>

<lg n="34">
<l>A cercall tentidhi t<ex>r</ex>en</l>
<l>a d<ex>er</ex>gthene is dercmall g<ex>r</ex>uadh</l>
<l>a bas corr daghaibh gon or</l>
<l>a thond mhor chalaidh ar chuan.</l></lg><!--<lb/>-->	

<lg n="35">
<lb n="435"/><l>A Mheg A<ex>m</ex>radhan t<ex>r</ex>e fhond</l>
<l>doiri c<ex>ra</ex>nnrabhan mad cheann</l>
<l>da <ex>m</ex>beri a Briain ghoin ar Ghall</l>
<l>red c<ex>ra</ex>nd bhiaidh do t<ex>r</ex>oigh i tend</l></lg><!--<lb/>-->
<trailer>D.e.n.u.m.<!--<lb/>--></trailer>
</body>
</text>
</p>
</div1>

<div1 n="4">
<head>IV</head>
<head>Tadg Mor O hUigeng da rinde so</head>

<p>
<text type="poem">
<body>
<lg type="quatrain" n="1">
<l>A fir tainig ri tasg mBriain</l>
<lb n="440"/><l>tugais mhisi fa moirchiaidh</l>
<l>mhucht o sgeol in taisg is tend</l>
<l>mo dheor do faisg o<ex>m</ex> inchenn.</l></lg><!--<lb/>-->	

<lg n="2">
<l>Aichne ar a thasg thug misi</l>
<l>agud re na indisi</l>
<lb n="445"/><l>faidh mo bhas tenn is e sin</l>
<l>do sgend me as got aisgin.</l></lg><!--<lb/>-->	
	
<lg n="3">
<l>A fir thug damh damhna der</l>
<l>sgaileas tasg Briain ni baidhbhsgel</l>
<l>f<ex>r</ex>eagair cach c<ex>r</ex>ed a oighidh</l>
<lb n="450"/><l>ni gnath eg gan fhiarfoighi.</l></lg>	

<lg n="4">
<l>Mar dho fhiarfhoigh fheacht oile</l>
<l>m<ex>a</ex>c Liag tasg Briain Borui<ex>m</ex>e</l>
<l>cneadh nemhe nia<ex>m</ex> in fhuighill</l>
<l>Brian ele is <ex>eadh</ex> fhiarfuigi<ex>m</ex>.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="5">
<lb n="455"/><l>Don glor aderi a dhuine</l>
<l>foirptheachdaid na fasuighe</l>
<l>biaid findesgir na feor bug</l>
<l>don seol innist<ex>ir</ex> agud.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="32"/>

<lg n="6">
<l>In sgel de<ex>m</ex>nige damhsa</l>
<lb n="460"/><l>olc a ulang aga<ex>m</ex>sa</l>
<l>i<ex>m</ex>da der gon sgoil don sgeol</l>
<l>as a sgel ni fhoil aiceod</l></lg><!--<lb/>-->	
	
<lg n="7">
<l>Adbur sgeanma na sgela</l>
<l>tugais lat lor daithmhela</l>
<lb n="465"/><l>rom gabh mesgi don mheadhur</l>
<mls unit="MS folio" n="4r a"/><l>mesdi dhamh ane<ex>m</ex>neghud</l></lg><!--<lb/>-->	

<lg n="8">
<l>Is dingantaibh indsi Fail</l>
<l>B<ex>r</ex>ian m<ex>ar</ex> indisi daghail</l>
<l>is truagh sas doiligh a dul</l>
<lb n="470"/><l>gan shluagh doigidh na arrudh.</l></lg>	

<lg n="9">
<l>Muna f<ex>r</ex>ith ga chosnu<ex>m</ex> chath</l>
<l>c<ex>r</ex>ed tarraidh Tellach nEathach</l>
<l>Brian m<ex>a</ex>c Dondchaidh din na ceall</l>
<l>ca lin torcair na thimcheall</l></lg><!--<lb/>-->	

<lg n="10">
<lb n="475"/><l>Cait an aghaigh sin an uilc</l>
<l>a raibhi lucht an longphuirt</l>
<l>in morslogh da rin gach neach</l>
<l>da chind man sloghmhor soichleach.</l></lg><!--<lb/>-->	

<lg n="11">
<l>Nir lecthi don muintir mhoir</l>
<lb n="480"/><l>da dabhradh uaisle is onoir</l>
<l>sebhac findMuighe Fab<ex>air</ex></l>
<l>gan inghuire enadhaigh.</l></lg><!--<lb/>-->		

<lg n="12">
<l>Ni lemhadh bidhbha buain ris</l>
<l>m<ex>ar</ex> dho badar da medis</l>
<lb n="485"/><l>cach do gach leith do flaith Breagh</l>
<l>nir bheth nar <ex>m</ex>aith a <ex>m</ex>uint<ex>er</ex>.</l></lg><!--<lb/>-->	

<lg n="13">
<l>Longfort i Eathach Uisnigh</l>
<l>linm<ex>ar</ex> e<ex>acht</ex> an adhuighsin</l>
<l>rab amhdhaigh a lis ar laigh</l>
<lb n="490"/><l>dhfhaghbail gan fis i nasgaidh</l></lg>	

<pb n="34"/>

<lg n="14">
<l>Cac as eadh bha dera daibh</l>
<l>an tolc fhuaradar dhaghail</l>
<l>sa bhaili ri hucht in uilc</l>
<l>ni raibhi lucht an lonfuirt.</l></lg><!--<lb/>-->	
	
<lg n="15">
<lb n="495"/><l>Ni chadladh gan ched na thigh</l>
<l>no ni badh mho do <ex>m</ex>uintir</l>
<l>airgneach ruaigdheas Benn mBhoirchi</l>
<l>gor mhell uaingeas aenoidhchi.</l></lg><!--<lb/>-->	

<lg n="16">
<l>Ag biudh nag digh dar an dail</l>
<lb n="500"/><l>nir cle<ex>acht</ex> do uaingius dfhaghail</l>
<l>ag sduaigh Duibhi re na dhul</l>
<l>nochon uair duini diultud.</l></lg><!--<lb/>-->	

<lg n="17">
<l>A dhilsiughudh na dethfir</l>
<l>nir co<ex>m</ex>ain da co<ex>m</ex>echdibh</l>
<lb n="505"/><l>nir dilsigh dail daimh deoradh</l>
<l>gach dail daibh ro dilseoghad.</l></lg><!--<lb/>-->	

<lg n="18">
<l>Brian a deoradha in domhain</l>
<l>dainimh do bar neoroghaibh</l>
<l>seoladh sluaigh do theacht fo theagh</l>
<mls unit="MS folio" n="4r b"/><lb n="510"/><l>te<ex>ar</ex> uaibh deorad do dhlighfed. </l></lg>	

<lg n="19">
<l>Tainig doineand na dheaghaidh</l>
<l>do chuaidh iasg a hinberaib</l>
<l>ler gach lai <ex>ar</ex> a samradh sin</l>
<l>do bhai adhbh<ex>ar</ex> gon ai<ex>m</ex>sir.</l></lg><!--<lb/>-->	

<lg n="20">
<lb n="515"/><l>Fada gach la gemridh gear</l>
<l>da mhuint<ex>ir</ex> o nach maireand</l>
<l>is faidi da<ex>m</ex>sa na dhoibh</l>
<l>nirb alsa aigi monoir.</l></lg><!--<lb/>-->	

<lg n="21">
<l>Anaibhind damh fo deachta</l>
<lb n="520"/><l>a negmhais in fhir aenleaptha</l>
<l>gairid li<ex>m</ex> lamh ri ho Cuind</l>
<l>sa lamh fa<ex>m</ex> chind na cearchuill.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="36"/>

<lg n="22">
<l>Robadh gairid li<ex>m</ex>sa is les</l>
<l>aenuir t<ex>ar</ex>a<ex>m</ex> as taires</l>
<lb n="525"/><l>t<ex>r</ex>uagh a Dhe os ga dul uai<ex>m</ex></l>
<l>gan mo chur is e a naenuaigh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="23">
<l>Dursann gan mo losgad lais</l>
<l>an oighidh fu<ex>air</ex> go faghmais</l>
<l>t<ex>r</ex>uagh nach raba tall as taig</l>
<lb n="530"/><l>sa cara and na egin</l></lg>

<lg n="24">
<l>An adhaighsin na farradh</l>
<l>ma rir nocho rabham<ex>ar</ex></l>
<l>do loisg soin me thi<ex>ar</ex> gom thig</l>
<l>Brian toir <ex>agus</ex> se a negin.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="25">
<lb n="535"/><l>An tolc fhu<ex>air</ex> re na aghail</l>
<l>ni thug <ex>air</ex> a imgabail</l>
<l>do edfadh B<ex>r</ex>ian gan b<ex>r</ex>eith air</l>
<l>do leith na diadh ni dheachaidh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="26">
<l>Usu les ger docra do</l>
<lb n="540"/><l>na techeadh snir tech rompo</l>
<l>a fu<ex>air</ex> do sb<ex>air</ex>n ele and</l>
<l>an tene sna h<ex>air</ex>m dulang.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="27">
<l>Nir m<ex>ar</ex>bhadh d<ex>ar</ex>m Ghaideal ngeal</l>
<l>go bas B<ex>r</ex>iain is nir baidhead</l>
<lb n="545"/><l>nir loisg tene ria<ex>m</ex> roi<ex>m</ex>i</l>
<l>B<ex>r</ex>ian oile badh easpoighe.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="28">
<l>Dil B<ex>r</ex>iain no oighidh nar fhearr</l>
<l>fuair a lan duaislibh Er<ex>enn</ex></l>
<l>fis gliadh na saerigh gar slogh</l>
<lb n="550"/><l>B<ex>r</ex>ian ar aendhil sa nurmhor.</l></lg>

<lg n="29">
<l>Do m<ex>ar</ex>bhadh Chobhthach Cael B<ex>r</ex>eagh</l>
<l>do loisgead i digh teneadh</l>
<l>marbad Cobhtaigh ro bo creach</l>
<l>torch<ex>air</ex> re Lab<ex>r</ex>uidh Loingseach.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="38"/>

<lg n="30">
<lb n="555"/><l>Eochaidh Oireamh uair na thaigh</l>
<l>ba sl <gap/> Mormael m<ex>ei</ex>c Mongaig</l>
<l>blosg <gap/> as a thruaill go tuind</l>
<mls unit="MS folio" n="4v a"/><l>man losgud uair a F<ex>r</ex>emuind</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="31">
<l>Conuiri a mBhruidhin da B<ex>er</ex>ag</l>
<lb n="560"/><l>do thoit re hAingcel n<ex>air</ex>mderg</l>
<l>do b<ex>r</ex>iseadh geas bhuidhean mB<ex>r</ex>eag</l>
<l>in b<ex>r</ex>uidean les do loisgedh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="32">
<l>Airc bruidhni ar brisiudh a geas</l>
<l>do fhu<ex>air</ex> Corm<ex>a</ex>c <ex>Con</ex>loingeas</l>
<lb n="565"/><l>in bhruidhean nir ban a dath</l>
<l>f<ex>ar</ex> cuiread ar na nUlltach.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="33">
<l>Da gabh Eli<ex>m</ex> gan fhalaid</l>
<l>teach <ex>ar</ex> Fiacho Findalaidh</l>
<l>da adbhar gon ghaith fa ghul</l>
<lb n="570"/><l>m<ex>ar</ex>badh i llaich sa losgudh.</l></lg>

<lg n="34">
<l>Mac Erca an errla leabh<ex>air</ex></l>
<l>Muirchertach m<ex>a</ex>c Muireadhaigh</l>
<l>in tene mas fir do fhu<ex>air</ex></l>
<l>sna dha dhil ele a naenuair.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="35">
<lb n="575"/><l>Diarmaid m<ex>a</ex>c Cearbaill na cath</l>
<l>do thoit la hAedh ndub ni<ex>m</ex>sach</l>
<l>do <ex>mar</ex>badh tuir thighe Breagh</l>
<l>ar Muigh Line sdo loisgead.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="36">
<l>Brian m<ex>a</ex>c Moiri mor an gim</l>
<lb n="580"/><l>do fu<ex>air</ex> oighidh na n<ex>air</ex>d<ex>r</ex>ig</l>
<l>tene na gharrgha da ghabh</l>
<l>eri anma na neasbhadh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="37">
<l>Do laisg a lucht do loisg teach</l>
<l><ex>air</ex> a teangnu<ex>m</ex> sa teneach</l>
<lb n="585"/><l>tuir Bhanbha m<ex>ar</ex> do bhai is digh</l>
<l>da<ex>m</ex>na guil is cai a chluinsin.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="40"/>

<lg n="38">
<l>Is beag oraind na farradh</l>
<l>na uilc ele fuara<ex>mar</ex></l>
<l>gach esbaidh dar bean riamh rind</l>
<lb n="590"/><l>go Brian nochneadh airmhi<ex>m</ex>.</l></lg>

<lg n="39">
<l>Acht muna buil ag Dia damh</l>
<l>erghi na diaidh do dhena<ex>m</ex></l>
<l>ni er me do ead<ex>ar</ex> as</l>
<l>leagadh m<ex>ar</ex> e ni fu<ex>ar</ex>as.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="40">
<lb n="595"/><l>Tar gach tuisleadh tugadh damh</l>
<l>g<ex>us</ex> aniugh do nind reabradh</l>
<l>dil Briain os a lanolc leam</l>
<l>abocht na dhiaidh ni dingneam.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="41">
<l>Ni rac diarraidh nech anois</l>
<lb n="600"/><l>a choi<ex>m</ex>dhi cred ma rachmois</l>
<l>seoid na sluaghsa ga da<ex>m</ex> daib</l>
<l>a slan ua<ex>m</ex>sa da nedail.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="42">
<l>Ni bend gan edail dagail</l>
<mls unit="MS folio" n="4v b"/><l>da <ex>mair</ex>eadh Mag A<ex>m</ex>radhain</l>
<lb n="605"/><l>ceandsa Dhe go fagha in fear</l>
<l>c<ex>ar</ex>a m<ex>ar</ex> e ni fuigheabh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="43">
<l>Ar es dila mo dhana</l>
<l>is orrdaige medala</l>
<l>inmain cach do chanadh ruind</l>
<lb n="610"/><l>ag sgaradh ca t<ex>ra</ex>th ticfuind.</l></lg>

<lg n="44">
<l>Nir er duini re na dhul</l>
<l>dochaidi a dhul don shaegul</l>
<l>damad eadh ro badh bhuan B<ex>r</ex>ian</l>
<l>in f<ex>er</ex> ma nuar nirbh ainfhial.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="45">
<lb n="615"/> <l>Teach Brian do b<ex>r</ex>is mo c<ex>ra</ex>idhi</l>
<l>teach m<ex>ar</ex> theach mBhriain Boraimhe</l>
<l>teach nar gairid sa<ex>m</ex>la sin</l>
<l>nach mairid ramhna is rafhir.</l></lg><!--<lb/>-->
<trailer>A.f.i.r.t.a.i.n.i.g.ri.tasg<!--<lb/>--></trailer>
</body>
</text>
</p>
</div1>

<pb n="42"/>

<div1 n="5">
<head>V</head>
<head>Lucas Mac Namin .cc.</head>

<p><text type="poem">
<body>
<lg type="verse" n="1">

<l>Ramhuch tainig tasg F<ex>er</ex>ghail</l>
<lb n="620"/><l>sgel do dubh drech mindealbaich</l>
<l>in craebh fa blath ro bo bed</l>
<l>saebh do chach gan a choi<ex>m</ex>ed.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="2">
<l>Fearghal mhac B<ex>r</ex>iain bruindi seang</l>
<l>do leth Chuind cuich nach caineand</l>
<lb n="625"/><l>bha m<ex>ar</ex>thain doibh des in fir</l>
<l>sbes nochor choir na cairdibh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="3">
<l>In learg do rath ba ralan</l>
<l>go bas m<ex>ei</ex>c Meg Amradhan</l>
<l>ata <ex>ar</ex> ndith a cruid do cach</l>
<lb n="630"/><l>an c<ex>r</ex>ich do chuir a conach.</l></lg>

<lg n="4">
<l>Ag sgailead duind na diaidh sain</l>
<l>gan <ex>ar</ex>bur daithli in eolmaich</l>
<l><ex>ar</ex> ndul uaind do craibh Coradh</l>
<l>laidh <ex>ar m</ex>bu<ex>air</ex> gar meathogadh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="5">
<lb n="635"/><l>Ro bo minci c<ex>r</ex>odh na ceall</l>
<l>ar co<ex>m</ex>airci a craibh Railenn</l>
<l>tainte sluaigh Glindi Gaibli</l>
<l>t<ex>r</ex>e buaibh cilli <ex>ar</ex> comairghi.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="6">
<l>Ger linmhar a lucht toighi</l>
<lb n="640"/><l>dhes mh<ex>ar</ex>bhtha fhir Aelmhuighi</l>
<l>laim re theach thugadh <ex>ar</ex> c<ex>r</ex>odh</l>
<l>rugadh <ex>ar</ex> c<ex>r</ex>each gan cosnomh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="7">
<l>M<ex>air</ex>g beanas cell don cruindi</l>
<l>bha bhuil danshodh oruindi</l>
<lb n="645"/><l>ni raibhi re tocht i Thail</l>
<mls unit="MS folio" n="5r a"/><l>ar n<ex>air</ex>i re holc daghail</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="44"/>

<lg n="8">
<l>Des marcaich Muighi na F<ex>er</ex>t</l>
<l>bud oilithrigh ar noire<ex>cht</ex></l>
<l>biaidh aicnini na sligheadh sair</l>
<lb n="650"/><l>ga chineadh daithli F<ex>er</ex>ghail.</l></lg>

<lg n="9">
<l>Mac B<ex>r</ex>iain m<ex>ei</ex>c Dondchaidh derc mall</l>
<l>m<ex>ei</ex>c Findgualand flaith Cualand</l>
<l>do chuaid a cain do na cnaibh</l>
<l>in uair do chaid o Cobthaigh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="10">
<lb n="655"/><l>Da chuaidh <ex>ar</ex> cara or cairdib</l>
<l>mor eagla gach athairgnich</l>
<l>ni bhi do teagar bham teach</l>
<l>ni banbhadh egal aithcreach.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="11">
<l>Re med na toirbhe<ex>ar</ex>t tug daibh</l>
<lb n="660"/><l>ni tuailing cach a congbhail</l>
<l>mairg nar ch<ex>ar</ex>a du Briain B<ex>r</ex>eagh</l>
<l>da fhagha na dhiaidh didean.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="12">
<l>Re lind <ex>air</ex>gnich Acaidh mhoir</l>
<l>do thaibgind agra egcoir</l>
<lb n="665"/><l>daithli F<ex>er</ex>ghail ni hail lind</l>
<l>leanmain ar dail da ndligi<ex>m</ex>.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="13">
<l>Im tacar mbo beag mo shni<ex>m</ex></l>
<l>des m<ex>ei</ex>c ingini in aird<ex>r</ex>igh</l>
<l><ex>ar</ex> crodh ma do chaidh is teagh</l>
<lb n="670"/><l>re ndol i Tail ni thoillfeadh.</l></lg>

<lg n="14">
<l>Adera me na m<ex>ar</ex>bhnaidh</l>
<l>re flesg in fuilt fhindghablaich</l>
<l>agod chainead do braith bean</l>
<l>a flaith Taidhean <ex>ar</ex> techeadh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="15">
<lb n="675"/><l>A Teallach nEthach gan fell</l>
<l>a din egeas is <ex>air</ex>dcheall</l>
<l>rian bar namhad a nduraidh</l>
<l>a fhian Fhanad fhuarubhair.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="46"/>

<lg n="16">
<l>A theaghlach fhir na neach seang</l>
<lb n="680"/><l>da sgail sibhsi <ex>ar</ex> fud Er<ex>enn</ex></l>
<l>a lucht toighi baidbhi Breagh</l>
<l>thairni i<ex>m</ex> croidh b<ex>ar</ex> coind<ex>m</ex>ead</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="17">
<l>A mbhliadhna is mesdi misi</l>
<l>mor bund uaim ga indisi</l>
<lb n="685"/><l><ex>ar</ex> chan me anduraidh re neach</l>
<l>madh cu<ex>m</ex>ain e budh aithreach.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="18">
<l>Easg<ex>air</ex>deach mhe thuaig is teas</l>
<l>is m<ex>air</ex>g neach do ni aimhleas<mls unit="MS folio" n="5r b"/></l>
<l>ar nuabhur ri cois i Chen</l>
<lb n="690"/><l>andois is uamhun e sen.</l></lg>

<lg n="19">
<l>Bas m<ex>ei</ex>c righna Ratha Cuind</l>
<l>da rad me a ngarrda gobuing</l>
<l>ni thab<ex>ra</ex>m fen angne air</l>
<l>mo rem a aithle F<ex>er</ex>ghail.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="20">
<lb n="695"/><l>Fearghal mac Briain bruindi geal</l>
<l>ni ceand mo buair do bheread</l>
<l>fairi mu chruidh ro bo ch<ex>air</ex></l>
<l>ni fhuil mh<ex>air</ex>e ri hedail.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="21">
<l>Gabha ic athchuma ar<ex>m</ex> corr</l>
<lb n="700"/><l><ex>ar</ex> m<ex>ar</ex>badh churadh Cualond</l>
<l>a shleagh re re<ex>m</ex>i roi<ex>m</ex>i</l>
<l>fe<ex>ar</ex> eli ga ga hathsnoidhi</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="22">
<l>Aithris Maghnusa is B<ex>r</ex>iain B<ex>r</ex>eagh</l>
<l>t<ex>air</ex>bhirt chruidh c<ex>r</ex>odh dho chaitheam</l>
<lb n="705"/><l>gon fhir nach m<ex>ar</ex> ni mheradh</l>
<l>ni cradh cidh ma caigelad.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="23">
<l>Ar mbhreth <ex>ar</ex> n<ex>air</ex>geadh sar nech</l>
<l>cach cugaind diarraidh aithc<ex>r</ex>each</l>
<l><ex>ar</ex>is rainig ar ceand chruidh</l>
<lb n="710"/><l>in drem tainig ar tosaich.</l></lg>

<pb n="48"/>

<lg n="24">
<l>Marbhadh miled Muighi Slecht</l>
<l>dF<ex>er</ex>aibh Manach bha morecht</l>
<l>doirbh sith ris na tuathaibh thoir</l>
<l>ar ndith i Thuathail Te<ex>acht</ex>mair.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="25">
<lb n="715"/><l>Gilla Isu is F<ex>er</ex>gal fial</l>
<l>ge chomaidhid cath Oirghiall</l>
<l>traisgeoraid guin cleath Coradh</l>
<l><ex>ar</ex> neach fuil ga haltoghadh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="26">
<l>Sgaili gach tuaighi na taebh</l>
<lb n="720"/><l>dar thesg a fholt fiar findclaen</l>
<l>cneas i Chen Ghailli ga ghuin</l>
<l>ler a sgaili sna sgeanaibh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="27">
<l>Do chansad os chind a chuirp</l>
<l>sluagh Tellaich Eachtach urrduirc</l>
<lb n="725"/><l>ghuil gon fhoir in adhradh land</l>
<l>rob a<ex>m</ex>ladh oir <ex>ar</ex> i<ex>ar</ex>ann.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="28">
<l>Test gach aenduine ar flaith Fail</l>
<l>des a anma da agbhail</l>
<l>ma da bi in drui<ex>m</ex> gonta od ghuin</l>
<mls unit="MS folio" n="5v a"/><lb n="730"/><l>is t<ex>r</ex>e luing thochta a Fearguil. </l></lg>

<lg n="29">
<l>Adearar <ex>ar</ex> uaig i find</l>
<l>gon fobul des in aifrind</l>
<l>leagar a cleath C<ex>air</ex>nd Lini</l>
<l>neach it ainm gan oirbhiri.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="30">
<lb n="735"/><l>Gid i<ex>m</ex>dha i ti<ex>m</ex>cheall ri t<ex>r</ex>eall</l>
<l>g<ex>air</ex> gol <ex>agu</ex><ex>s</ex> g<ex>air</ex> ge<ex>m</ex>and</l>
<l>ba menci a le<ex>ar</ex>g b<ex>r</ex>aenach bhog</l>
<l>sealg <ex>agus</ex> aenach u<ex>m</ex>od.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="31">
<l>Tug Gleand nGaibli gan ghabhail</l>
<lb n="740"/><l>marbhadh m<ex>ei</ex>c Meg A<ex>m</ex>radain</l>
<l>fag<ex>us</ex> t<ex>ra</ex> in gabhal don glinn</l>
<l>in ladh<ex>ar</ex> ge ta ar toiti<ex>m</ex>.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="50"/>

<lg n="32">
<l>Ni clos o da chuaidh F<ex>er</ex>ghal</l>
<l>en sa coill a celeab<ex>ra</ex>dh</l>
<lb n="745"/><l>c<ex>ra</ex>in da lo ni ad<ex>air</ex> dal</l>
<l>ni lab<ex>air</ex> bo re baethan.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="33">
<l>Dairghi togbhaidh i tuili</l>
<l>ar m<ex>ar</ex>bhadh laich Liathmuini</l>
<l>congbhaid tonda Lacha Lo</l>
<lb n="750"/><l>clacha orro ri handro.</l></lg>

<lg n="34">
<l>Ni thig blath re barraib c<ex>ra</ex>nd</l>
<l>ni asann fear na fochand</l>
<l><ex>ar</ex> a tala<ex>mh</ex> da chuir cheas</l>
<l>nach fagar luibh go legheas.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="35">
<lb n="755"/><l>Teach onchon Lacha Lesi</l>
<l>rob e mo teach tairesie</l>
<l>ni foil neach ris badh ail sind</l>
<l>do chaidh in teach da teghind.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="36">
<l>Nir an bo na heach aigi</l>
<lb n="760"/><l>m<ex>a</ex>c B<ex>r</ex>iain nar bheag sochraidi</l>
<l>ma thug sbes a bean a<ex>m</ex> bhoin</l>
<l>maseadh is ar es F<ex>er</ex>goil.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="37">
<l>Des na sleagh do choidh na chneas</l>
<l>fuath don i<ex>ar</ex>and rob oircheas</l>
<lb n="765"/><l>a haithli in croinn do choidh inn</l>
<l>coill nochor choir do chaigill.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="38">
<l>Fearghal m<ex>a</ex>c Briain badhb Chualand</l>
<l>m<ex>a</ex>c flaithea<ex>m</ex>ail Findghualand</l>
<l>ba dith bo <ex>ar</ex> fin fe<ex>ar</ex> Banda</l>
<lb n="770"/><l>ni bidh seadh dho i ndeagharra. R</l></lg>

<lg n="39">
<l>Gilla Iso in abra duibh</l>
<l>cealg do dechus da dighuil</l>
<l>do breth <ex>ar</ex> neach eli ind</l>
<mls unit="MS folio" n="5v b"/><l>cleath Eni nochon <ex>air</ex>mi<ex>m</ex>.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="52"/>

<lg n="40">
<lb n="775"/><l>A ndul ni heasbaidh enir</l>
<l>m<ex>ei</ex>c da mh<ex>a</ex>c in tuirenich</l>
<l>bas na desi rem dhul fen</l>
<l>mesi ga cur fa choimhrem.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="41">
<l>Da marbhadh mesdi mo sheag</l>
<lb n="780"/><l>Gaf<ex>ra</ex>id is Gilla Choi<ex>m</ex>dheadh</l>
<l>Gilla in Coi<ex>m</ex>deadh is cor dhi</l>
<l>blogh do thoirnea<ex>m ar</ex> tiri.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="42">
<l>Mathgamhain Mag Raghnaill redh</l>
<l>ar cara firi in fe<ex>ar</ex>sen</l>
<lb n="785"/><l>do bera me a dharand</l>
<l>no go me talamh t<ex>ar</ex>a<ex>m</ex>.</l>
<l>.R.amhuch tainig tasg F<ex>er</ex>gail</l></lg><!--<lb/>--></body>
</text>
</p>
</div1>

<div1 n="6">
<head>VI</head>
<head>Gilla Pad<ex>ra</ex>ig M<ex>a</ex>c Nai<ex>m</ex>in .CC.</head>

<p>
<text type="poem">
<body>
<lg type="verse" n="1">
<l>Olc beatha na coisigheadh</l>
<l>a choi<ex>m</ex>di is mor i seachran</l>
<l>mor in mian don choi<ex>m</ex>ideacht</l>
<lb n="790"/><l>do niad gilli na leathbrag</l>
<l>ba mbeth acu in oifisde<ex>acht</ex></l>
<l>a Muiri is mor mo gearan.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="2">
<l>Ad chondairc me aislingi</l>
<l>tiar ar bord Glinni Gaibhli</l>
<lb n="795"/><l>i<ex>ar</ex>rfoidhmid na haichinti</l>
<l>go findum in bha taibsi</l>
<l>d<ex>ar</ex> Dia smaith mo t<ex>air</ex>isi</l>
<l>bam breth uaithibh i n<ex>air</ex>di.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="3">
<l>Rachaidh me dar mbailini</l>
<lb n="800"/><l>m<ex>ar</ex> a bhuil ceand <ex>ar</ex> mairi</l>
<l>berthoir and b<ex>r</ex>eath maislingi</l>
<l><ex>agus</ex> fearfaid<ex>er</ex> mailti</l>
<l>anfaidh me sa athailte ann o sin</l>
<l>go ceat<ex>ra</ex> ceand raithi</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="54"/>

<lg n="4">
<lb n="805"/><l>Inneosaid go nemhfhallsa</l>
<l>maisling go c<ex>r</ex>inda c<ex>r</ex>ithir</l>
<l>in teach beag fhuil agamsa</l>
<l>Mag a<ex>m</ex>radhan da i<ex>m</ex>irt</l>
<l>do bera craebh Ceanandsa</l>
<lb n="810"/><l>each bas da fhearr da filid.</l></lg>

<lg n="5">
<l>Each beag mall fhuil againdi</l>
<l>ru bad earr lind each amail</l>
<l>in u<ex>air</ex> bi<ex>m</ex> b<ex>ar</ex> ndeaghaidhsi</l>
<l>mar dha measgtha me ar lathaich</l>
<lb n="815"/><l>o chosaibh b<ex>ar</ex> neachraidhi</l>
<l>cuirthear otrach fa<ex>m</ex> aghaidh</l>
<l>is e glor fhuil aguindi</l>
<mls unit="MS folio" n="6r a"/><l>Brian isa coimdhi <ex>ar</ex> cabhair</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="6">
<l>Dena rim go degfegthach</l>
<lb n="820"/><l>a Briain B<ex>r</ex>efni a rosg rochorr</l>
<l>is oirrdirc do cheneltacht</l>
<l>in Eoghan isa Conoll</l>
<l>cuir misi <ex>ar</ex> an sersenach</l>
<l>sna cuir sersenach orom.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="7">
<lb n="825"/><l>Ai Briain builidh bindglaraich</l>
<l>a rightaisich go redhi</l>
<l>ech uaid do na timpanchaibh</l>
<l><ex>ar</ex> sgelaidh<ex>acht</ex> na feni</l>
<l>coru ni ar i<ex>m</ex>raidhmid</l>
<lb n="830"/><l>maith do rada rit feni.</l></lg>

<lg n="8">
<l>Bimsea duid am reaslaighi</l>
<l>mo shaeth<ex>ar</ex> is rit caitbher</l>
<l>mor i<ex>m</ex>reas tu seachaindi</l>
<l>deachaibh cuandha <ex>ar</ex> na caisgles</l>
<lb n="835"/><l>fiarfaighidh fhuil againdi did</l>
<l>a Choi<ex>m</ex>dhi in maith in mainer.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="56"/>

<lg n="9">
<l>A Mheg shochraidh Samradhan</l>
<l>is me do b<ex>ar</ex>d sdo B<ex>r</ex>icni</l>
<l>ca fear duidsiu O h Allmaran</l>
<lb n="840"/><l>agod mholud na mhisi</l>
<l>duidsiu is ainm O h<ex>Ar</ex>gadan</l>
<l>O hIarrataich ort indi.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="10">
<l>A flaith B<ex>r</ex>efne biadbhuigi</l>
<l>ort nocho duintear doruis</l>
<lb n="845"/><l>teneach mar laech Liathmhuini</l>
<l>thengnu<ex>m</ex> mar engnu<ex>m</ex> Osguir</l>
<l>da nindisi thiachmaidni</l>
<l>go fada <ex>ar</ex> fud an do<ex>m</ex>ain.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="11">
<l>Imdha cli<ex>ar</ex> gach cineadhaich</l>
<lb n="850"/><l>du dubrugh righdha ramhor</l>
<l>d<ex>ar</ex> Dia nochon inearraich</l>
<l>a cuidich <ex>ar</ex> na fasdodh</l>
<l>is aibind do thileadhaibh</l>
<l>a meth agud fa athol.</l></lg><!--<lb/>-->
<trailer>Olc.<!--<lb/>--></trailer>
</body></text></p>
</div1>

<div1 n="7">
<head>VII</head>
<p>
<text type="poem">
<body>
<lg type="verse" n="1">
<lb n="855"/><l>Ni maith eadru<ex>m</ex> is mo m<ex>a</ex>c</l>
<l>fi<ex>ar</ex>faighidh damh cred mo chin</l>
<l>in tadhbhur bha fuil is bais</l>
<l>indeosaid daibh g<ex>us</ex>a bhig.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="2">
<l>Each do fhuar<ex>us</ex> ar mo chuairt</l>
<lb n="860"/><l>o B<ex>r</ex>ian O Ru<ex>air</ex>c na rosg ngor<ex>m</ex></l>
<l>m<ex>ar</ex> do radsun in teach dam</l>
<l>digh mo mhac ga iarraidh orm.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="3">
<l>Adub<ex>ar</ex>tsa ri <ex>m</ex>o mhac</l>
<l>bi atast ata dais gan chell</l>
<lb n="865"/><l>don baili a bhu<ex>air</ex> misi sen</l>
<l>erichsiu ar ceand ech dhuid fen.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="58"/>

<lg n="4">
<l>Erichsiu ar ceand ech duid fen</l>
<l>gabh u<ex>m</ex>ud rad chler <ex>ar</ex> cu<ex>air</ex>t</l>
<l><ex>acht</ex> gu <ex>m</ex>eara tu laidh leat</l>
<mls unit="MS folio" n="6r b"/><lb n="870"/><l>do ghebha tu each na duais. </l></lg>

<lg n="5">
<l>Acht gidisreod cailleach dall</l>
<l>eadrud <ex>agus</ex> barr na <ex>m</ex>Bhrian</l>
<l>is beacht go fhuighea tu each</l>
<l>muni leasg leat dul sa sliab.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="6">
<lb n="875"/><l>In teach do ghebha tu thuas</l>
<l>tairr fen anuas ar a mhuin</l>
<l>fuath da<ex>m</ex> cli<ex>ar</ex> shadhal na tost</l>
<l>i casaibh con bis a cuid.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="7">
<l>Mag a<ex>m</ex>radhan eneach fial</l>
<lb n="880"/><l>dilaidh se gach cli<ex>ar</ex> i cli</l>
<l>te<ex>ar</ex>c Gaidheal is fhearr fa each</l>
<l>nochon erann neach a<ex>m</ex> ni.</l>
<l>Ni maith ed<ex>r</ex>um</l></lg><!--<lb/>--></body>
</text>
</p>
</div1>

<div1 n="8">
<head>VIII</head>
<p>
<text type="poem">
<body>
<lg type="verse" n="1">

<l>Aithni charad cl<ex>air</ex>seach B<ex>r</ex>iain</l>
<l>ga hesdeacht atu a t<ex>r</ex>omgliaidh</l>
<lb n="885"/><l>a faisgin is ro do rad</l>
<l>re taisgid is c<ex>r</ex>o carad.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="2">
<l>Menic do senntea ma seach</l>
<l>a mb<ex>r</ex>ugh B<ex>r</ex>iain Bhendi Coilctheach</l>
<l>nocho ghlor i cill do chle<ex>acht</ex></l>
<lb n="890"/><l>ba bind ig ol a hesde<ex>acht</ex>.</l></lg>

<lg n="3">
<l>Re linn <ex>ar</ex> taisich Eanaich</l>
<l>ni biadh si go suitheamhail</l>
<l>maith a seol fa mbidh na brugh</l>
<l>ba ceol ag fin a fosgudh.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="60"/>

<lg n="4">
<lb n="895"/><l>Da bhidh as gach laimh do lai<ex>m</ex></l>
<l>a ndunud gegi Gabhrain</l>
<l>bha bind le slogh ga senm sin</l>
<l>bha mor a fedhm ag flaithibh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="5">
<l>Ba terc aenf<ex>er</ex> a fead<ex>m</ex>a</l>
<lb n="900"/><l>no gor thuit a thighe<ex>ar</ex>na</l>
<l>ri gach nduain bha fial an flaith</l>
<l>nochon u<ex>air</ex> cli<ex>ar</ex> a chomaith.</l></lg><!--<lb/>-->
<trailer>A.i.th.n.i.<!--<lb/>--></trailer>
</body></text></p>
</div1>

<div1 n="9">
<head>IX</head>
<p>
<text type="poem">
<body>
<lg type="verse" n="1">
<l>Folt Emhiri ar ingin mBriain<mls unit="MS folio" n="6v a"/></l>
<l>ga dheghfidhi dinghin uir</l>
<lb n="905"/><l>a barr m<ex>ar</ex> findalaich oir</l>
<l>indamail coir cland a chuil.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="2">
<l>Do diall re hEmhir dun fholt</l>
<l>gach degidh fhiar os a hucht</l>
<l>slighi slimchorach cam cheart</l>
<lb n="910"/><l>barr clea<ex>cht</ex> findchlodhach na fult.</l></lg>

<lg n="3">
<l>Oighre<ex>cht</ex> Emhire an fhuilt chlain</l>
<l>ar dheghfhidhi in fuilt ro fhu<ex>air</ex></l>
<l>ni don oighre<ex>cht</ex> do chas chebh</l>
<l>do glas nemh ngoir<ex>m</ex>dhe<ex>ar</ex>c os g<ex>r</ex>uaidh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="4">
<lb n="915"/><l>Niamh a hearrla m<ex>ar</ex> or cuirn</l>
<l>bha lor ndealbha <ex>ar ar</ex> dhiall in fhedhm</l>
<l>slat Li na gebheadh a gh<ex>air</ex>m</l>
<l>E<ex>m</ex>e<ex>ar</ex> is ainm di <ex>ar</ex> a delbh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="5">
<l>SaerGormlaidh mar Emhir nuir</l>
<lb n="920"/><l>daengobhlaibh enigh in aibh</l>
<l>do bhoing ar gormabhraibh gren</l>
<l>le cebh truim corramlaich clain.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="62"/>
<lg n="6">
<l>Snuadh Emhiri nochon fhearr</l>
<l>gach deghfili ga luad lim</l>
<lb n="925"/><l>nia<ex>m</ex>clodhach is buidhi in barr</l>
<l>muini chlann fiarchorach find.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="7">
<l>Inghean Mheg Shamradhain shemh</l>
<l>gan breg na daghrabhaigh dhuind</l>
<l>na s<ex>r</ex>ollchraebhaibh da cuilt chaimh</l>
<lb n="930"/><l>ri taebh fhuilt orchaelaich uir.</l></lg>

<lg n="8">
<l>Cle<ex>cht</ex>ach bachallbhuidhi an barr</l>
<l>sgathandmhuini searcach slim</l>
<l>folt ur clandleacthach bha ceand</l>
<l>cul na ngleand faindlepthach find.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="9">
<lb n="935"/><l>Folt buidhi mar fhalaich noir</l>
<l>na mhuini os a malaich cail</l>
<l>na dondbhallaibh a dreach redh</l>
<l>leath ri cebh conglandaich clain.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="10">
<l>Nuabharr buidhi thar bhrat ndonn</l>
<lb n="940"/><l>ag tuighi ghualand glac slim</l>
<l>duail bhoga bhuidhi sa bharr</l>
<l>ag tuighi chlann foda find.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="11">
<mls unit="MS folio" n="6v b"/><l>As crochdha a lear c<ex>r</ex>odha a chuil</l>
<l>gen gor bean ri cofbhra in chroigh</l>
<lb n="945"/><l>niamh sgaili chladhaic na cebh</l>
<l>sa<ex>m</ex>ail re ne<ex>m</ex> aindi oir.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="12">
<l>Drong fhuighlim da hearrla thrum</l>
<l>a deaghbha cuinngi<ex>m</ex> da chind</l>
<l>clumh leapthach ag loighi id bharr</l>
<lb n="950"/><l><ex>ar</ex> doiri chland fhecthach fhind.</l></lg>

<lg n="13">
<l>Ai bainceann bhanchloindi Briain</l>
<l>re caithbheam glanchoindi gloir</l>
<l>soillsi cland id c<ex>r</ex>ochbh<ex>ar</ex>r chuil</l>
<l>bidh lochc<ex>ra</ex>nd duind i nam oil.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="64"/>

<lg n="14">
<lb n="955"/><l>Su<ex>air</ex>c m<ex>ar</ex> sgaili in barr dod bois</l>
<l><ex>ar</ex> chai<ex>m</ex>i na cland na ces</l>
<l>na fachlandaibh dod chebh chais</l>
<l>man mais redh ndathbhallaich ndes.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="15">
<l>Folt Gormlaidhi na nglac saer</l>
<lb n="960"/><l>tar bhrat na ollmhuini fhi<ex>ar</ex></l>
<l>clanda na leapthaibh go lar</l>
<l>lamh ri clechtaibh cama ciab.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="16">
<l>Gor meala an ges taibhglan t<ex>r</ex>om</l>
<l>ai sbes a claenradh a chland</l>
<lb n="965"/><l>earrla na claenchle<ex>cht</ex> fiar fhind</l>
<l>i na mind chiabh craibhchert cain.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="17">
<l>Gor mheala bhos in barr ur</l>
<l>t<ex>r</ex>e nos a chland is a craebh</l>
<l>in mallabhrach fhindgeal fhial</l>
<lb n="970"/><l>inghean chiabh clandamlach claen.</l></lg>

<lg n="18">
<l>Gor meala feasda in folt t<ex>r</ex>om</l>
<l>o tesda gach locht dar lim</l>
<l>ri clandchaelach na ciabh ca<ex>m</ex></l>
<l>diall gon bharr fhandcraebhach fhind.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="19">
<lb n="975"/><l>Gor mheala an righan a radh</l>
<l>madna ciradh na c<ex>ra</ex>ebh</l>
<l>gor meala in mind feacthach fiar</l>
<l>os chind na ciabh cle<ex>cht</ex>ach claen.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="20">
<l>Don bharr chlaen sa chai<ex>m</ex>i os ucht</l>
<lb n="980"/><l>ca<ex>m</ex> gach craebh ri claini a chle<ex>cht</ex></l>
<l>daghshnuadhach do chia<ex>m</ex> a corp</l>
<l>man folt fhi<ex>ar</ex> ca<ex>m</ex>dhualach ceart.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="21">
<l>A bhult Gormlaidhi is ghorm sul</l>
<l>dan mongbhuidhi gach corn cae<ex>m</ex></l>
<lb n="985"/><l>casaidh fannmhuini find fiar</l>
<l>os chind chiabh clandbhuidhi claen.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="66"/>
<lg n="22">
<l>Earrla cam as chai<ex>m</ex>i os ucht</l>
<l>b<ex>ar</ex>r chraibhi Lea<ex>m</ex>na gan locht</l>
<l>a folt mas fhir ailli a cle<ex>cht</ex></l>
<lb n="990"/><l>re<ex>cht</ex> cir i faindi da folt.F.</l></lg>

<lg n="23">
<mls unit="MS folio" n="7r a"/><l>Delbh Deirdrindi ar Gormlaidh nGail</l>
<l>ar dherfhindi <ex>ar</ex> chorndaibh cuil</l>
<l>ar d<ex>r</ex>ech nalaind ngil mar ghren</l>
<l>ar chebh tigh go haraind uir.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="24">
<lb n="995"/><l>Ar or dfhaghail dadhbhar bhaird</l>
<l>ar <ex>m</ex>alaich as ca<ex>m</ex>dhubh guilg</l>
<l>arosg nd<ex>er</ex>cmhall ar dhrech nderg</l>
<l>nach cle<ex>cht</ex>and f<ex>er</ex>g ri breth mbuirb.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="25">
<l>Ar dhed ngel <ex>ar</ex> chlaini i cebh</l>
<lb n="1000"/><l>gan b<ex>r</ex>eg naibhi ri headh sgeoil</l>
<l>ciabh dac<ex>r</ex>uinn na cuachlerg clain</l>
<l>os fartluing chail bhruachderg bheoil.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="26">
<l><ex>Ar</ex> fholt mar chaenda ma ceand</l>
<l>is ar chorp mar chraebha tond</l>
<lb n="1005"/><l><ex>ar</ex> barr craebhchle<ex>cht</ex>ach dhfolt fhind</l>
<l><ex>ar</ex> chorp sli<ex>m</ex> taebhcearclach t<ex>r</ex>om.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="27">
<l>Ni cruaidhsi ma caith i<ex>m</ex> mi</l>
<l><ex>ar</ex> uaisli <ex>ar</ex> maith os gach mnai</l>
<l>f<ex>or</ex>mad gach fhir ri cleth Ce</l>
<lb n="1010"/><l><ex>ar</ex> d<ex>r</ex>ech go ngne ngil <ex>ar</ex> ghnai.</l></lg>

<lg n="28">
<l>Inghean Meg Samhradhain seng</l>
<l>da daghralai<ex>m</ex> do ed ind</l>
<l>na coig <ex>ced</ex>fadha fa chuing</l>
<l>gun t<ex>r</ex>ui<ex>m</ex> oig bheltana bhind.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="29">
<lb n="1015"/><l>Drong dom glor ar Ghormlaith nGail</l>
<l>a hor bar cornaibh do chuaidh</l>
<l>celidh do d<ex>r</ex>each d<ex>er</ex>gi in sroill</l>
<l>doibh a cleath Ghergi os do gruaid.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="68"/>

<lg n="30">
<l>Ri dechain tearrladh fiar fhinn</l>
<lb n="1020"/><l>neamdhubh a niamh nia<ex>m</ex> a gland</l>
<l>an snath chuiri <ex>ar</ex> aghaidh eang</l>
<l>mar samhail ngleann mbhuidhi id bharr.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="31">
<l>Innis uai<ex>m</ex>sea dinghin Bhriain</l>
<l>sa duainsea don fhindghil el</l>
<lb n="1025"/><l>ciradh a cle<ex>cht</ex> cam do chir</l>
<l>ni shin a barr ceart id chebh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="32">
<l>Inghean Mheg Shamhradhain sheang</l>
<l>da randgabhail go leg lim</l>
<l>gach leaba a chraebh B<ex>r</ex>efni id bharr</l>
<mls unit="MS folio" n="7r b"/><lb n="1030"/><l>fethle cland caem os a chind. </l></lg>

<lg n="33">
<l>Cumthair le da cor don chler</l>
<l><ex>agus</ex> ni he a crodh on chraibh</l>
<l>eoin mhine go nearraibh oir</l>
<l><ex>ar</ex> eangaibh s<ex>r</ex>oill g<ex>r</ex>ibhi Gail.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="34">
<lb n="1035"/><l>Bean ar naisgeadh sar cuach corr</l>
<l>a haisdear ni luath dar lim</l>
<l>ni hanathlumh ig riar rand</l>
<l>in mall malachdhub fhial fhind.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="35">
<l>Errla Gormlaidhi is geal ucht</l>
<lb n="1040"/><l>na chorrnmuini nach lean locht</l>
<l>suairc in clannmuini cam c<ex>er</ex>t</l>
<l>is b<ex>ar</ex>r cle<ex>cht</ex> bandbhuidhi in folt.  Folt</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="36">
<l>Dealb Midhir ar fir fen</l>
<l><ex>ar</ex> gach nidh didhibh a chuil</l>
<lb n="1045"/><l>cerdi i Dhuibhni do fhuair</l>
<l>d<ex>er</ex>gi i ngruaidh sirghuirmi i suil.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="37">
<l>Maisi <ex>ar</ex> Mhatha bha fholt ind</l>
<l>fa locht catha m<ex>ar</ex> do c<ex>r</ex>om</l>
<l>O Raighillich gar do ghad</l>
<lb n="1050"/><l>ramhillidh Mhagh Fhail go foll. F.o.l.t.e<ex>m</ex>.</l></lg>

<pb n="70"/>

<lg n="38">
<l>Sitriug m<ex>a</ex>c Briain go mbharr claen</l>
<l>ni fand isin gliaidh a glor</l>
<l>go ro dar neagor mas fhir</l>
<l>bidh din do Pedar is Pol.  Fo.l.t.e.mh.</l></lg><!--<lb/>--></body>
</text>
</p>
</div1>

<div1 n="10">
<head>X</head>
<head>Gilla Nan Naemh O hUigind .cc.</head>

<p>
<text type="poem">
<body>
<lg type="verse" n="1">
<lb n="1055"/><l>Rogha na tuath Tellach nEathach</l>
<l>oirrdheirc a teist go teach nDuind</l>
<l>as e in deadond sona sithi</l>
<l>roga fearand c<ex>r</ex>ichi Cuind.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="2">
<l>Indti ata in tibra as digh Sinand</l>
<lb n="1060"/><l>sruth as uaisli a nInis Fail</l>
<l>da gondphurt findreabh na fherchrann</l>
<l>inbher longphort trencland Tail.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="3">
<l>Tellach nEathach as e a co<ex>mar</ex>c</l>
<l>Ceann Cruaichi c<ex>air</ex>thi na necht</l>
<lb n="1065"/><l>cloch gar i<ex>ar</ex> gach duine deghu<ex>air</ex></l>
<l><ex>air</ex> fiad Muighi srebu<ex>air</ex> Slecht.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="4">
<l>Sith Edaini as innti t<ex>ar</ex>la</l>
<l>Tulach Cosg<ex>air</ex> na con ng<ex>ar</ex>g</l>
<l>fal nochtchleath fraechrend bha fianbruach</l>
<lb n="1070"/><l>gaethbenn Choilceach iadhluath ard.</l></lg>

<lg n="5">
<l>Dun cath g<ex>ar</ex> thoit <ex>Con</ex>all Cearnach</l>
<l>cosg<ex>ar</ex> Oilella ann u<ex>air</ex> rug</l>
<l>a goin fa baethrei<ex>m</ex> don beithir</l>
<l>ag soin aencei<ex>m</ex> teichidh tug.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="6">
<lb n="1075"/><l>Na urdail fein dfherann Er<ex>enn</ex></l>
<l>as e magh magh as mo nos</l>
<l>as e glenn sona as fhe<ex>arr</ex> ogbha</l>
<l>rogha glend na Fodla fos.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="72"/>
<lg n="7">
<l><ex>Air</ex>gidh cach oirecht fa ti<ex>m</ex>cheall</l>
<mls unit="MS folio" n="7v a"/><lb n="1080"/><l>Tellach nEathach fhuilnghes dorr </l>
<l>t<ex>r</ex>e Magh bhail teg<ex>ar</ex> da togha</l>
<l>leg<ex>ar</ex> daibh rogha <ex>agus</ex> roind.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="8">
<l>As fiu righ <ex>no</ex> rogha thaisich</l>
<l>cach taisech acu as i <ex>ar</ex> mbreath</l>
<lb n="1085"/><l>run a cridhe in fheile dfhoghlai<ex>m</ex></l>
<l>fine is reidhi a co<ex>m</ex>raind chreach.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="9">
<l>Fiu taiseach i ngach thuaith eile</l>
<l>gach oglach oilte<ex>ar</ex> na tir</l>
<l>cen go bhadh edh fos as fe<ex>ar</ex> saidhbhir</l>
<lb n="1090"/><l><ex>ar</ex> nos cach fear daighbir dibh.</l></lg>

<lg n="10">
<l>Brian Breaghach fa breaghdha longphort</l>
<l>budh lor daenfhe<ex>ar</ex> dhinghein Duilbh</l>
<l>ni fhu<ex>air</ex> toir da d<ex>ar</ex>gaidh co<ex>mh</ex>a</l>
<l>ac gargain loigh brogha Buidhbh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="11">
<lb n="1095"/><l>Da bhi saith cach <ex>air</ex>drigh doighri</l>
<l>aigi do mh<ex>a</ex>c moidi a ghnai</l>
<l>m<ex>a</ex>c as buaigh ngliadh <ex>ar</ex> a ghor<ex>m</ex>ghaibh</l>
<l>fu<ex>air</ex> B<ex>r</ex>ian do chongbhail a chrai.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="12">
<l>Tomas mh<ex>a</ex>c B<ex>r</ex>iain na mbhreath ndireach</l>
<lb n="1100"/><l>dreagan Gabhraidh gan g<ex>ra</ex>dh set</l>
<l>nir saileadh gan <ex>arm</ex> da oighidh</l>
<l>da maighedh badhb Oiligh dheg.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="13">
<l>Teist a bidbadh <ex>ar</ex> bhaidhbh Cruachan</l>
<l>creidim fein guru fir dhaibh</l>
<lb n="1105"/><l>ge fu<ex>air</ex> bas on eg na aenur</l>
<l>nir fhas cet re ngebhadh a ghrain.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="14">
<l>Nir chruthaich Cr<ex>ist</ex> do chloind Adhaimh</l>
<l>endhuini <ex>ar</ex> n<ex>ar</ex> indill sas</l>
<l>ni he cleath Annla na aenur</l>
<lb n="1110"/><l>neach t<ex>ar</ex>la a mbhaeghul gan bhas.</l></lg>

<pb n="74"/>

<lg n="15">
<l>In foghlaidh ra ghon gheigh bhanat</l>
<l>fir Bhreifni as beag nach<ex>ar</ex> m<ex>ar</ex>bh</l>
<l>dursann nach toit a teg dhaenghuin</l>
<l>do loit cet daebhraidh gan <ex>ar</ex>m.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="16">
<lb n="1115"/><l>In tenech a oidi muinti</l>
<l>da mh<ex>ar</ex>bh cumha c<ex>ra</ex>ibhi G<ex>r</ex>eg</l>
<l>biaidh go brath <ex>ar</ex> ndul in deighfhir</l>
<l><ex>ar</ex> chach cumha in enich dheg.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="17">
<l>Tucadh cuireadh go cath mBhreifni</l>
<lb n="1120"/><l>da b<ex>r</ex>eith suas tar sluagh na pian </l>
<l>breith i Erci is teach o tucadh</l>
<l>breath is cheirti rucadh riamh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="18">
<l>Dul le is gan anadh na hegmhais</l>
<l>a aes dana aderim ribh</l>
<lb n="1125"/><l>in eigsi a comh<ex>air</ex> a caithim.</l>
<l>con<ex>air</ex> theitsi a haitli in fhir.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="19">
<l>Nos saeghulta sasadh nea<ex>m</ex>dha</l>
<l>do ni in teneach donchoin Liag</l>
<l>duasa rand Tomas ar talmhain</l>
<lb n="1130"/><l>solas thall da anmain iat.</l></lg>

<lg n="20">
<l>Din chorcra dha cheolaibh bindi</l>
<l>tre bhaidhbh Temhrach thucadh fuath</l>
<l>mo grain in g<ex>air</ex>i <ex>no</ex> in ghola</l>
<l>ga mhnaibh taighi <ex>ar</ex> nola i Dhuach.</l></lg><!--<lb/>-->

<lb n="1135"/><lg n="21">
<l>Rob o Duach Galaidh geg Raighlend</l>
<l>rob o Ruairc nach roichim dfhis</l>
<l>cuibrenn dum re ruc o DuachRu<ex>air</ex>c</l>
<l>m<ex>ar</ex> thuc me luathchu<ex>air</ex>t fha lis.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="22">
<l>Os chind gach bhaili sa Bhreifni</l>
<lb n="1140"/><l>do bhaidhbh Chliach bhudh chu<ex>m</ex>tha leacht</l>
<l>nir fhurail le<ex>m</ex> i tann torch<ex>air</ex></l>
<l>ceall fa cach mball donchoin Fe<ex>ar</ex>t.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="76"/>

<lg n="23">
<l>Inn onoirsea <ex>ar</ex> neg na flatha</l>
<l>fada bhias gan a buain de</l>
<lb n="1145"/><l>ata in la do chuaidh o Craidhi</l>
<l>uam m<ex>ar</ex> la s<ex>air</ex>i gu se.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="24">
<l>M<ex>air</ex>idh fos fuigheall da bheodhacht</l>
<l>ac baidhbh Ghean da dhingbhadh chet</l>
<l>ni lamh dael re grain a ghaiscidh</l>
<lb n="1150"/><l>taebh i Thail daicsin <ex>ar</ex> neg.</l></lg>

<lg n="25">
<l>Da niat altoir dait gach leptha</l>
<mls unit="MS folio" n="7v b"/><l><ex>ar</ex> loigh o cCais na colg mbhreacht</l>
<l>fa gach teampall i tann teg<ex>ar</ex></l>
<l>teanc<ex>ar</ex> and leag<ex>ar</ex> da leacht.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="26">
<lb n="1155"/><l>I ngach c<ex>r</ex>ich dh<ex>ar</ex> thaistill Tomas</l>
<l>talam nae<ex>m</ex> do ni don chriaidh</l>
<l>acht sleachta brog gribhe Gabhra</l>
<l>gan fhot fire a mBhanbha B<ex>r</ex>iain.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="27">
<l>Mas fhir nochon aghann peacthach</l>
<lb n="1160"/><l>pian mor a<ex>m</ex>uigh <ex>agus</ex> tall</l>
<l>dul a cli <ex>ar</ex> nula dho Dh<ex>air</ex>i</l>
<l>as i cumna is ailli ann.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="28">
<l>Cis <ex>agus</ex> cain chenel mBhrenaind</l>
<l>do bhidh chuigi gach re gu<ex>air</ex>t</l>
<lb n="1165"/><l>leomhain Breag da thruaill na tiri</l>
<l>suaill n<ex>ar</ex> bhean righi dibh Ru<ex>air</ex>c.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="29">
<l>Fe<ex>ar</ex> rightha is athrightha <ex>air</ex>drigh</l>
<l>ua Samraghan slis m<ex>ar</ex> thuind.</l>
<l>mor crechta feirgi na flatha</l>
<lb n="1170"/><l>meirgi senta catha Cuind.</l></lg>

<lg n="30">
<l>Ce dearait cach eg re hadh<ex>ar</ex>t</l>
<l>donchoin Raighleand ruc gach buaidh</l>
<l>ni fhu<ex>air</ex> sind cas m<ex>ar</ex> o greidhi</l>
<l>bas do rind na feili fu<ex>air</ex>.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="78"/>

<lg n="31">
<lb n="1175"/><l>Olldhamhain <ex>agus</ex> aes dana</l>
<l>fa dhregan gruachna in cnis gil</l>
<l>da bhi ac t<ex>r</ex>iall a curp du Chathail</l>
<l>lucht gliadh no hathch<ex>air</ex> na thigh.</l>
<l>m<ex>ar</ex> ta geg Eni na aenur</l>
<lb n="1180"/><l>cret eile in saeghul acht sin.</l></lg>

<lg n="32">
<l>Teit m<ex>ar</ex> dho chuaidh as na craebhaibh</l>
<l>cumha i Bhloid a mbh<ex>ar</ex>raibh dias</l>
<l>gu la in bhrath cen tubha im Tho<ex>m</ex>as</l>
<l>cu<ex>mh</ex>a chaich <ex>ar</ex> bronas bhias.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="33">
<lb n="1185"/><l>Mag hamhraghain m<ex>a</ex>c B<ex>r</ex>iain Bhreghaich</l>
<l>in Bhreifni o bhas bunscind</l>
<l>ni fhu<ex>air</ex> sgol ac techta thrithi</l>
<l><ex>acht</ex> leaptha brogh bhithi find.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="34">
<l>Budh oilichrigh <ex>ar</ex> eis Tomais</l>
<lb n="1190"/><l>a theghlach ac t<ex>r</ex>iall do Roimh</l>
<l>da dhith rucadh crodh cach croisi</l>
<l>thucadh cor coisi don choir.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="35">
<l>Faelchoin <ex>ar</ex> faichedhaibh teampal</l>
<l>tuile feoir ac falach rot</l>
<lb n="1195"/><l><ex>ar</ex> aighthibh dealbh da as aindeadh</l>
<l>feadhbh o bhas gach ainde<ex>ar</ex> og. Rogha na tuath</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="36">
<l>Rogha na nAedh Aed O Domhnaill</l>
<l>ac dith chnicht fha crodha a lamh</l>
<l>o ghleo <ex>ar</ex>m ni dheachaidh Danar</l>
<lb n="1200"/><l>nir sheachain badhbh Agh<ex>ar</ex> agh. Roga</l></lg>

<lg n="37">
<l>Aengh<ex>us</ex> m<ex>a</ex>c Aenguis Ua Do<ex>mh</ex>naill</l>
<l>da dlighfindnd eg <ex>ar</ex> neg dho</l>
<l>mo la bratha a beith fan aenuir</l>
<l>co cleith Ratha craebhuir cro. Roga</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="38">
<lb n="1205"/><l>Tomaltach na tach<ex>ar</ex> menic</l>
<l>M<ex>a</ex>c Di<ex>ar</ex>mada dorrdha in m<ex>a</ex>c</l>
<l>da aisc as a bun f<ex>ra</ex>is fala</l>
<l>a bhas a cur fhagha acht at. Rogha.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="80"/>

<lg n="39">
<l>Rogha <ex>ar</ex> litreach leathainm Muiri</l>
<lb n="1210"/><l>math<ex>air</ex> Christ fan cuing as mo</l>
<l>leath a hanma o gh<ex>air</ex>m na gloiri</l>
<l>t<ex>ar</ex>la dhainm na hoigi ar o. Rogha</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="40">
<l>Ni bean rug ragha na toirrches</l>
<l>ni toirches fir flath na rot</l>
<lb n="1215"/><l><ex>ar</ex> gein uaibhsi <ex>ar</ex> cum go cl<ex>ar</ex>neamh</l>
<l>uaisli o bunn bhaingheal a bhrog.</l>
<l>Rogha na tuath Tell&mdash;</l></lg><!--<lb/>--></body>
</text>
</p>
</div1>

<div1 n="11">
<head>XI</head>
<head>Raghnall O hUiging .cc.</head>
<mls unit="MS folio" n="8r a"/>
<p>
<text type="poem">
<body>
<lg type="verse" n="1">
<l>Brian andois do ni<ex>m</ex> do <ex>M</ex>aghnus</l>
<l>maith gach ni do ni go se</l>
<l>leagadh gach gliadh oile a echta</l>
<lb n="1220"/><l>Brian is oiri is denta dhe</l></lg>

<lg n="2">
<l>Brian ar eangnumh is ar enech</l>
<l>onchu Brefn i in bruindi sheng</l>
<l>ni tabhair ol char da canand</l>
<l>ni chan glor nach gabhand gre<ex>m</ex>.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="3">
<lb n="1225"/><l>Moidi is B<ex>r</ex>ian e a ea bhas toirrgeas</l>
<l>Teallach nEathach na nar<ex>m</ex> ndeas</l>
<l>ni nochtand se ar<ex>m</ex> gan fhalaidh</l>
<l>ni g<ex>ar</ex>b e go tabhair t<ex>r</ex>es.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="4">
<l>Atag Maghnus Muighi Fabhair</l>
<lb n="1230"/><l>foghlaim ele fu<ex>air</ex> o B<ex>r</ex>ian</l>
<l>nir smuain sa gabhudh na goiri</l>
<l>aludh da fu<ex>air</ex> re<ex>m</ex>i ria<ex>m</ex>.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="5">
<l>Sleag ar camadh cloighea<ex>m</ex> ainmeach</l>
<l>aigi on tachur tug go garb</l>
<lb n="1235"/><l>do fhi<ex>ar</ex>faich flaith G<ex>r</ex>eg do ghaibnibh</l>
<l>c<ex>r</ex>ed badh maith dainmhib a a<ex>r</ex>m.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="82"/>

<lg n="6">
<l>Ted i dand as t<ex>r</ex>esi a bidhbha</l>
<l>do buain c<ex>r</ex>each dhe dal <ex>ar</ex> leth</l>
<l>od chluin <ex>ar</ex> neg a fear cagaib</l>
<lb n="1240"/><l>geg Breagh ni chagair a crech</l></lg>

<lg n="7">
<l>Feoil i<ex>m</ex>uinti uisge a brogaibh</l>
<l>bis ga <ex>m</ex>uintir maith i chuid</l>
<l>cadlaid Maghnus ar cul c<ex>r</ex>echi</l>
<l><ex>ar</ex> b<ex>arr</ex>dhos ur bethi buig.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="8">
<lb n="1245"/><l>Teach coille ag Maghnus mhac Dondchaid</l>
<l>duilli buidhi bis na ult</l>
<l>leag<ex>ar</ex> ar brat corcra clumhc<ex>r</ex>uind</l>
<l>bogcna shlat nurchuill na ucht.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="9">
<l>Mag Samhradhan do sin m<ex>ar</ex>csluag</l>
<lb n="1250"/><l>is maidhm re<ex>m</ex>i na ruaig thenn</l>
<mls unit="MS folio" n="8r b"/><l>faichi ig fodmhaid<ex>m</ex> ba cleth Codhail</l>
<l><ex>ar</ex> ogbhaidbh ech sholai<ex>m</ex> sheng.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="10">
<l>O oireacht <ex>ar</ex> es i tachair</l>
<l>is test firi fu<ex>air</ex> i fe<ex>ar</ex></l>
<lb n="1255"/><l>lasair d<ex>er</ex>g a nellaibh ni<ex>m</ex>i</l>
<l>beraidh the<ex>ar</ex>g a bhili B<ex>r</ex>eag.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="11">
<l>Glor caich ad chuala na egmhais</l>
<l>ag i<ex>m</ex>rath fhir na nar<ex>m</ex> nd<ex>er</ex>g</l>
<l>do fhaisg tu sin g<ex>r</ex>uaidh nglegil</l>
<lb n="1260"/><l>a c<ex>r</ex>u in u<ex>air</ex> do erich the<ex>ar</ex>g.</l></lg>

<lg n="12">
<l>Do chualaidh misi sme co<ex>m</ex>rath</l>
<l>le c<ex>er</ex>d maith a mholudh coir</l>
<l>gen go coisg tola a geg Gailli</l>
<l>rogha na sed taindi oir</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="13">
<lb n="1265"/><l>Na fharrudh ar ud na sligheadh</l>
<l>ig senmoir do adub<ex>air</ex>t me</l>
<l>tugais a slat Macha ag macra</l>
<l>m<ex>a</ex>c flatha na dalta De.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="84"/>

<lg n="14">
<l>Aichnidh daibsi dala Maghnais</l>
<lb n="1270"/><l>mesdi go <ex>m</ex>or mini a gloir</l>
<l>robad e sin am na heagla</l>
<l>in dann da bhir f<ex>r</ex>eag<ex>ra</ex> foill.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="15">
<l>A bhurba ni bhi ar a theangaidh</l>
<l>risi te da tabh<ex>air</ex> fuath</l>
<lb n="1275"/><l>gaidhealg mor gan brigh do bhera</l>
<l>an glor mhin adera o Duach.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="16">
<l>Ni de<ex>ar</ex>nadh riamh o re Logha</l>
<l>ludh foda nach fuil na urrd</l>
<l>ni corrach sgoth Eanaigh uirri</l>
<lb n="1280"/><l>cloch sleamhain i mbuinni bhurb.</l></lg>

<lg n="17">
<l>Do shnamh lebur a lo anfaidh</l>
<l>ri hucht chuain do caidh do luing</l>
<l>do thomhais findmuir cais coptha</l>
<l>do bhais fid<ex>ra</ex>idh corcra c<ex>r</ex>uind.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="18">
<lb n="1285"/><l>Maghnus nocho mhenic aidmheas</l>
<l><ex>air</ex>m bhidhbadh do bhen re ucht</l>
<l>ni feas go hu<ex>air</ex> sguir na sgaindri</l>
<l>in bu<ex>air</ex> tuir Aidni da hulc.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="19">
<l>Do Ghallaibh a gnuis i Eachthach</l>
<lb n="1290"/><l>ri hucht tuindi tugais ruaig</l>
<l>do ling sa sal ngeal don gallchath</l>
<l>fe<ex>ar</ex> gan snamh gan <ex>arr</ex>t<ex>ra</ex>ch uaid.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="20">
<mls unit="MS folio" n="8v a"/><l>Comradh chanaid i ngach longfort</l>
<l>a lucht sb<ex>air</ex>ni ni sblead daib</l>
<lb n="1295"/><l>da <ex>m</ex>eath med in Daghda i nduini</l>
<l>ni t<ex>ar</ex>ba a gheg Duibhi a dail.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="21">
<l>Rind aigh iga radh go menic</l>
<l>ri m<ex>a</ex>c nDonnchaidh d<ex>er</ex>gas gho</l>
<l>do chupa d<ex>er</ex>g a thuir Tl<ex>acht</ex>gha</l>
<lb n="1300"/><l>ni fhuil ce<ex>ar</ex>d nach dalta dho.</l></lg>

<pb n="86"/>

<lg n="22">
<l>As deoraidh uasal thear chaemthaich</l>
<l>a chneas Maghnusa as mhin folt</l>
<l>comhad do thaib daltain i<ex>ar</ex>uind</l>
<l>i c<ex>ar</ex>c<ex>air</ex> chail iallduinn ort.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="23">
<lb n="1305"/><l>Ca faischeall nach fagaibh tear<ex>m</ex>unn</l>
<l>on taisiuch nach tug a ferg</l>
<l>f<ex>er</ex>g nai<ex>m</ex> go t<ex>r</ex>en nochor thogaib</l>
<l>en <ex>ar</ex> c<ex>ra</ex>ibh tob<ex>air</ex> nir thelg.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="24">
<l>I coindi cheandaighi in fhina</l>
<lb n="1310"/><l>anba an tinol ted O Ru<ex>air</ex>c</l>
<l>is mor tainig as a tunda</l>
<l>rainig ar slogh Cunga an cu<ex>air</ex>t.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="25">
<l>Locht oircheas uarus don b<ex>r</ex>ogoid</l>
<l>banaidh na dhun dath in t<ex>r</ex>oill</l>
<lb n="1315"/><l>sdi<ex>m</ex> do chuir<ex>m</ex> dubhdhuinn in d<ex>r</ex>egain</l>
<l>ri hurrlaind c<ex>r</ex>uind eg<ex>air</ex> oir.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="26">
<l>Suil nach deachadh in dan cheanghas</l>
<l>o ua Chor<ex>m</ex>aic corc<ex>ra</ex>s b<ex>ra</ex>ich</l>
<l>cuirid tuir Duibhi n<ex>ar</ex> ndeaghaidh</l>
<lb n="1320"/><l>duini ga cluin meab<ex>air</ex> maith.</l></lg>

<lg n="27">
<l>A saith dana as doc<ex>air</ex> daghail</l>
<l>dir Thea<ex>m</ex>ra gus tig gach b<ex>ar</ex>d</l>
<l><ex>ar</ex> dhuain ngirr do ches o C<ex>r</ex>edhi</l>
<l>rubad bind les Eri <ex>ar</ex>d.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="28">
<lb n="1325"/><l>Gan c<ex>r</ex>uit no gan ti<ex>m</ex>pan tedbind</l>
<l>ni thed na cholludh c<ex>ra</ex>ebh Liag</l>
<l>da dha gor<ex>m</ex>shuil m<ex>ar</ex> blath mbhugha</l>
<l>do mongdhuin snath u<ex>m</ex>a iad.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="29">
<l>Do tuaigh <ex>ar</ex> tocht t<ex>r</ex>esin clogas</l>
<lb n="1330"/><l>go cris sgeni do sgailt f<ex>er</ex></l>
<mls unit="MS folio" n="8v b"/><l>at i<ex>ar</ex>aind do n<ex>ar</ex> tegh tairni</l>
<l>do i<ex>ar</ex>roind be<ex>m</ex> baidhbhi Breag.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="88"/>
<lg n="30">
<l>A mhuintear ni maith da legeas</l>
<l><ex>ar</ex> na lot ag lubad c<ex>ra</ex>nd</l>
<lb n="1335"/><l>a lucht cneadh ag tocht a tachroib</l>
<l>fear gonta ga athguin and.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="31">
<l>A aigheadh o Eachthach Fedlich</l>
<l>gus nach fagha<ex>r</ex> f<ex>er</ex> a choisg</l>
<l>in tand is gabhud dod ghruaidibh</l>
<lb n="1340"/><l>sadhul barr ruaindich do roisg.</l></lg>

<lg n="32">
<l>Is fir da<ex>m</ex> a ndub<ex>air</ex>t misi</l>
<l>ri m<ex>a</ex>c Moiri is maith im buaibh</l>
<l>meraidh do maith re med chaithi</l>
<l>a fhlaith G<ex>r</ex>eg go laithe in Luain.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="33">
<lb n="1345"/><l>Ader cach od chiad do derres</l>
<l>ig drud in aighidh <ex>ar</ex>m nocht</l>
<l>beth agutubha a fhir Abhaich</l>
<l>do bir dhula <ex>ar</ex> taghaidh ort.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="34">
<l>Do chleath leabur a la<ex>m</ex> Maghnais</l>
<lb n="1350"/><l>menic do ni ne<ex>m</ex> is mho</l>
<l>c<ex>r</ex>inaidh sa choill c<ex>ra</ex>nd do chesi</l>
<l>barr i chroind is desi do.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="35">
<l>Croind rea<ex>m</ex>ra rachas na ar<ex>m</ex>aibh</l>
<l>don uindsind is faidi i coill</l>
<lb n="1355"/><l>nocho chesdi <ex>ar</ex> ces i Chraidhi</l>
<l>gidh mesdi les caili a croind.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="36">
<l>Smacht <ex>air</ex>d<ex>r</ex>igh ar ud na Breifni</l>
<l>bhis aigi sgurub eadh raibh</l>
<l>aincid cleath Eni na ingnuis</l>
<lb n="1360"/><l>neach sa eri indmhuis <ex>air</ex>.</l></lg>

<lg n="37">
<l>Ni lamhair labra na aighidh</l>
<l>in toireacht toir tug go min</l>
<l>m<ex>ar</ex> dha ghuidh mathair i Meadbha</l>
<l>da thathaic tuir Teamhra in tir.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="38">
<lb n="1365"/><l>Bidh gon bandt<ex>r</ex>ocht bis ga i<ex>m</ex>radh</l>
<l>ed mor gon mnai do nach tairg</l>
<l>do dibhraig bean maith a malaigh</l>
<mls unit="MS folio" n="9r a"/><l>im flaith B<ex>r</ex>eagh i naigaidh n<ex>air</ex>d</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="90"/>

<lg n="39">
<l>Liaidh duini i ndeaghaidh a uthrais</l>
<lb n="1370"/><l>aichnidh do a ndenand gach guin</l>
<l><ex>ar</ex> meth chnead <ex>ar</ex> o Ru<ex>air</ex>c re<ex>m</ex>i</l>
<l>cu<ex>air</ex>t ba er cnedhi do chuir.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="40">
<l>Ata aigi is aigneadh conc<ex>ar</ex></l>
<l>cles nach f<ex>r</ex>ith ag fir don fen</l>
<lb n="1375"/><l>o Duach ar ndol da hiarraidh</l>
<l>fuath a chon bha fiadhain fen.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="41">
<l>Suan corrach a cuasaibh talmhan</l>
<l>tug <ex>ar</ex> cethirnn cagaidh g<ex>air</ex>g</l>
<l>leabaidh mhaith do bean <ex>ar</ex> bidhbaidh</l>
<lb n="1380"/><l>is flaith Breagh i nimdaidh <ex>air</ex>d.</l></lg>

<lg n="42">
<l>Ni edu<ex>m</ex> i<ex>mar</ex>bhaigh longphuirt</l>
<l>leg do m<ex>ar</ex> ader in rand</l>
<l>gan dul do do maith t<ex>ar</ex> Maghnus</l>
<l>gach flaith is mo fhaghlus and.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="43">
<lb n="1385"/><l>Magnus Mag Samhradhan Sinda</l>
<l>do shir chis do cuindich ghiall</l>
<l>les gach drem <ex>ar</ex> sgath <ex>ar</ex> sgethni</l>
<l>nir fherr tath na Brefni ag B<ex>r</ex>ian.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="44">
<l>Tadhg m<ex>a</ex>c Aeng<ex>us</ex>a in <ex>air</ex>m nemi</l>
<lb n="1390"/><l>n<ex>er</ex>t bidhbhadh ni bhia <ex>ar</ex> a thir</l>
<l>fan caith Tadhg rindi do richnamh</l>
<l>is lindi in garg michar min</l>
<l>a c<ex>r</ex>odh nocho buan re buga</l>
<l>gach sgol uadh is chuga adchim.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="45">
<lb n="1395"/><l>Dondcadh m<ex>a</ex>c Donnchaidh ded solus</l>
<l>slighi a fhagla go hAth Rois</l>
<l>ri seabhac Tl<ex>acht</ex>gha is glan gruaidhniamh</l>
<l>canta damh nuaidBrian andois. Brian andois do ni<ex>m</ex></l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="92"/>

<lg n="46">
<l>Tomas m<ex>a</ex>c Briain ga <ex>m</ex>bhe misi</l>
<lb n="1400"/><l>m<ex>a</ex>c m<ex>ei</ex>c Dond d<ex>er</ex>gas c<ex>ra</ex>nd</l>
<l>sirfid se dha thigh gach tirghiall</l>
<mls unit="MS folio" n="9r b"/><l>is e sin is fhirB<ex>r</ex>ian and. B<ex>r</ex>ian andois do ni<ex>m</ex> Magnus</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="47">
<l>Ingean mec Muireadhaich Maigi</l>
<l>min Gaidhilgi gan guth ndian</l>
<lb n="1405"/><l>ni fhaghai<ex>m</ex>ni <ex>ar</ex> Arlaith oilbem</l>
<l>lanmaith i i coi<ex>m</ex>rer na cliar</l>
<l>uathudh bean aga <ex>m</ex>bhi a huga</l>
<l>do lean si buga na mB<ex>r</ex>ian.</l></lg>
<trailer>B<ex>r</ex>ian<!--<lb/>--></trailer>
</body>
</text>
</p>
</div1>

<div1 n="12">
<head>XII</head>
<p>
<text type="poem">
<body>
<lg type="verse" n="1">
<l>ugad easgar dInis Fail</l>
<lb n="1410"/><l>is measgadh don inis uir</l>
<l>do cuad<ex>ar</ex> raigni a rig uaind</l>
<l>sda cuaid gni<ex>m</ex> fa dainmi duind</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="2">
<l>Fuair leagad a ndund na ndol</l>
<l>do feadar as ur i cnead</l>
<l><sup resp="LM">Rest of column defaced and illegible.</sup></l></lg><!--<lb/>--></body>
</text>
</p>
</div1>

<div1 n="13">
<head>XIII</head>
<head><gap/> Mac Taidhg Mac Raith .cc.</head>

<p>
<text type="poem">
<body>
<lg type="verse" n="1">
<lb n="1415"/><l>Bean anois chabhras chrich Meadhbha</l>
<mls unit="MS folio" n="9v a"/><l>maith da furta.cht feidm na <ex>m</ex>na</l>
<l>din o Cuind cabh<ex>air</ex> o Meadhbha</l>
<l><ex>ar</ex> chanaidh fhuind Thea<ex>m</ex>ra ta.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="2">
<l>Inghean I <ex>Chon</ex>chabh<ex>air</ex> cabhras</l>
<lb n="1420"/><l>coigeadh Meadbha is maith da thath</l>
<l>in tin bhalbh ag brath na Sadhbha</l>
<l>Sadbh dha rath go cabhra chach.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="94"/>

<lg n="3">
<l>Ni bean ele <ex>acht</ex> inghean Chathail</l>
<l>chabhras da feidhm fod a sean</l>
<lb n="1425"/><l>ed le cach i<ex>m</ex> ghnai dha ghebha</l>
<l><ex>ar</ex> mnai Raith ni b<ex>er</ex>a bean.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="4">
<l>Ni bhia triath gan teacht da b<ex>r</ex>uidhin</l>
<l>ni bhia bean gan bheith na raith</l>
<l>ni bhi teadh na mna gan m<ex>uir</ex>e<ex>ar</ex></l>
<lb n="1430"/><l>ge ta in bhean a cuireadh chaich.</l></lg>

<lg n="5">
<l>Ata a nos is ni dha diadhacht</l>
<l>ag din bhan is ag badhudh locht</l>
<l>ata bladh is b<ex>r</ex>igh a guidhi</l>
<l>ag din na mbhan uili <ex>ar</ex> olc.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="6">
<lb n="1435"/><l>Da gheibh chlu gi chuich nach faghaibh</l>
<l>nach bean sa beith os chach</l>
<l>fu<ex>air</ex> dhin <ex>ar</ex> choiribh na colla</l>
<l>an dil doiribh tro<ex>m</ex>a tra.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="7">
<l>Nos a feili is fada rainig</l>
<lb n="1440"/><l>righan maerdha Mhaighi hAi</l>
<l>fada soir ro feas a feabhas</l>
<l>i<ex>m</ex> muir theas gebhas ri gnai.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="8">
<l>Clu na righ ni ragha dhisi</l>
<l>dul da teist ma ta <ex>air</ex> gach righ</l>
<lb n="1445"/><l>geall as gach mhodh ag maith Shaidhbhe</l>
<l>re ndol do sgaith Dh<ex>air</ex>bri dhibh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="9">
<l>Inghean Chathail chrichi Tea<ex>m</ex>rach</l>
<l>do fu<ex>air</ex> chlu le cosain gheall</l>
<l>bheith os gach laith is lor dhisi</l>
<lb n="1450"/><l>mor is mhaith gidh issi is fhearr.</l></lg>

<lg n="10">
<l>B<ex>er</ex>aidh mhna is as minic bheireas</l>
<l>tar bhladh caich ge chuich nach rug</l>
<l>rath don mnai m<ex>ar</ex> da ga thuilliumh</l>
<l><ex>air</ex> gnai gach mna is tuilleadh tug.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="96"/>

<lg n="11">
<lb n="1455"/><l>Ingean i <ex>Chon</ex>chubh<ex>air</ex> chaitheas</l>
<l>ri clu in rath nach rangas d<ex>r</ex>eim</l>
<l>roind da crudh <ex>ar</ex> chradh nach raibhi</l>
<l>do c<ex>ur</ex> bhan a baili o bheim.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="12">
<l>Neach <ex>ar</ex> chlu nir cuireadh t<ex>air</ex>si</l>
<lb n="1460"/><l>in teist fu<ex>air</ex> da fhaghbhadh neach</l>
<l>geall <ex>ar</ex> ghnai gibe dh<ex>ar</ex> beanadh</l>
<l>le mnai ge b<ex>erar</ex> a bhreath.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="13">
<l>Da ni run bhae ri<ex>ar</ex>fa in Duilea<ex>mh</ex></l>
<l>le ningne a din diadha in reim</l>
<mls unit="MS folio" n="9v b"/><lb n="1465"/><l>da ni gach naemh ni <ex>ar</ex> a guidhi </l>
<l>m<ex>ar</ex> ra ni craebh Ruighi a reir.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="14">
<l>Ni fhuil chleir gan chuit da hindmas</l>
<l>ni fhuil daimh nach denand toil</l>
<l><ex>ar</ex> faghail raith do gheig Ghabhra</l>
<lb n="1470"/><l>ni theit t<ex>ar</ex> maith Sadhbha soin.</l></lg>

<lg n="15">
<l>Ar ghnuis corcra chraibhi Boindi</l>
<l>da bher theist ga teist is fe<ex>ar</ex>r</l>
<l>ed <ex>ar</ex> mnaibh ma b<ex>r</ex>eith m<ex>ar</ex> bheiri</l>
<l>t<ex>r</ex>e breith g<ex>air</ex> da gheibhi in geall.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="16">
<lb n="1475"/><l>Tugais <ex>ar</ex> nos ni as da thossaich</l>
<l>tugais d<ex>r</ex>uim re denamh locht</l>
<l>ni fhindfa bean da mbhi at aghidh</l>
<l>na in mheadh bhas ainibh ort.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="17">
<l>Taithneamh cu<ex>mh</ex>daigh da chiabh ndhighaind</l>
<lb n="1480"/><l>dath in fhuilt is amhlaidh bhis</l>
<l>ni bhean tfholt cam as chloidhibh</l>
<l>tocht da bh<ex>ar</ex>r fa troighidh tis.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="18">
<l>Tu gu cian o chintaibh Eabha</l>
<l>amhgh<ex>ar</ex> sibh <ex>ar</ex> son b<ex>ar</ex> nghail</l>
<lb n="1485"/><l>ni bhiad dot chli coiri Eabha</l>
<l>ni is ghoiri na deala dhaibh.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="98"/>

<lg n="19">
<l>Maith do chlu o chur rit mhaitheas</l>
<l>maith dae din gan denamh nuilc</l>
<l>muna din cathmithi in chroidhi</l>
<lb n="1490"/><l>taitridhi ag dil choiri in chuirp.</l></lg>

<lg n="20">
<l>Tussu os mnaibh le meat da theasta</l>
<l>m<ex>ar</ex> dai eir chlu os chind gach shluaigh</l>
<l>ni he da chradh ni hi han<ex>air</ex></l>
<l>da rabh ni gan fhaghail uaibh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="21">
<lb n="1495"/><l><ex>Ar</ex> ndail chruidh do chanaidh Mhuaidhi</l>
<l>tar mna Chond<ex>acht</ex> ni cuirthear dhi</l>
<l><ex>ar</ex> ndhail nghreadh seang leis a Saidhbh sin</l>
<l>bean is fearr na hai<ex>m</ex>sir hi.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="22">
<l>Da ni mhaith <ex>ar</ex> mhuindtir ni<ex>m</ex>i</l>
<lb n="1500"/><l>da ni ri Dia dil a chrecht</l>
<l>a dula gan choiri o cheanaibh</l>
<l>oiri is lughu a neaghaidh derc.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="23">
<l>Da mhbheath gan fhear ibheall Chunga</l>
<l>do chath B<ex>r</ex>eifni o mbe<ex>ar</ex>nt<ex>ar</ex> sluaigh</l>
<lb n="1505"/><l>ni fuighthi dhi a dil da cheili</l>
<l><ex>acht</ex> ri dharir Eiri dhfhuaim.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="24">
<l>Geall einich ga haigneadh bhandta</l>
<l>buaidh ndhealbha ga d<ex>r</ex>eich m<ex>ar</ex> bhlath</l>
<l>geall ag Saidhbh <ex>ar</ex> a son feine</l>
<lb n="1510"/><l>is do naidhm dhol da cheli os chach.</l></lg>

<lg n="25">
<l>Dealbhaidh i leomhan lai<ex>mh</ex> re dreagan</l>
<l>dealbhaidh eochu a neangaib sroill</l>
<l>geis Leamna ga c<ex>ar</ex> a corrchail</l>
<l>ealbha dhamh re nonchoin oir.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="26">
<lb n="1515"/><l>Morth<ex>air</ex> cli<ex>ar</ex>a le crodh Saidhbhi</l>
<l>seachnaidh chinta on cheirrd da ni</l>
<l>daibhfe<ex>ar</ex> chean ge chraet da geabhtha</l>
<mls unit="MS folio" n="10r a"/><l>ni fhet bean a seachna ach si</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="100"/>

<lg n="27">
<l>Ludh go cill do ceandach loghaidh</l>
<lb n="1520"/><l>ludh gu daimh ga doirbhi ceim</l>
<l>ludh na coindi da me <ex>air</ex> bhochtaib</l>
<l>loindi le rochtain da reir.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="28">
<l>Suil bheanaid gega a glac ndhighaind</l>
<l>ri dlaithib fuilt fleisgi Liag</l>
<lb n="1525"/><l>clanda boga na ceibh chaistigh</l>
<l>foda gan bhein aistibh iat.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="29">
<l>Feacaidh thili a tosach c<ex>air</ex>bhi</l>
<l>cuiridh each ag imtheacht raen</l>
<l>beanaidh a beirt b<ex>r</ex>eig a cu<ex>m</ex>a</l>
<lb n="1530"/><l>nir mheit neirt ach tru<ex>m</ex>a a thaebh</l></lg>

<lg n="30">
<l>Glor gach daenfir aein rith hinghin Cathail</l>
<l>do chath Bhanbha o bhit na purt</l>
<l>neach dhan leir gach ainibh fholaigh</l>
<l>ni <ex>air</ex>ich beim oraibh dhulc.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="31">
<lb n="1535"/><l>Teist gach fhileadh <ex>ar</ex> fholt feacdha</l>
<l>fiu na teasta ticfa dhit</l>
<l>gi bladh bha de<ex>ar</ex>a gi derca</l>
<l>ceana ban da fhetfa a nic.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="32">
<l>Teighe <ex>air</ex> rath t<ex>ar</ex> righnaibh <ex>Con</ex>n<ex>acht</ex></l>
<lb n="1540"/><l><ex>air</ex> chlu dhit ni dheachaidh sluagh</l>
<l>teit t<ex>ar</ex> shlogh thar n<ex>ar</ex> dhu dhula</l>
<l>mor dho chlu is ni ludhu a luadh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="33">
<l>A Shadhbh ni hing<ex>ar</ex> dhot anmain</l>
<l><ex>ar</ex> oir tu da teit a curp</l>
<lb n="1545"/><l>mna o pheinn tre peacthaibh m<ex>ar</ex>bha</l>
<l>beant<ex>air</ex> ag bein tanma o ulc.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="34">
<l>A ingean Aillbhi fhuind Bhoindi</l>
<l>bean bha theist ni thicfa a diaeidh</l>
<l>d<ex>ar</ex> lat is duit ata th<ex>ar</ex>bha</l>
<lb n="1550"/><l>cuit gach mna da Bhanbha B<ex>r</ex>iain.</l></lg>

<pb n="102"/>
<lg n="35">
<l>Da gheibh rath da reir gach dhuini</l>
<l>Dia dhae ri<ex>ar</ex> mar ranig le</l>
<l>t<ex>ar</ex> a mbhia naghaidh a hanmun</l>
<l>raghaid le Dia nadhbhrugh nDhe.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="36">
<lb n="1555"/><l>M<ex>ar</ex> da rath os righraigh Bhanbha</l>
<l>biaidh <ex>ar</ex> chlu os chind gach mna</l>
<l>in rath nar thuil do mnai mhuili</l>
<l>m<ex>ar</ex> mhuir <ex>ar</ex> lai thuili ata.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="37">
<lb n="1560"/><l>Ge rabh uirri uamhan cintadh</l>
<l>cin na leath ni leicfi naemh</l>
<l>da maitheadh Dia is di na mhaithfeadh</l>
<l>ni fa ria aithfe<ex>ar</ex> gach aen.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="38">
<l>Inghean m<ex>ei</ex>c Dhomhnaill dhuin Tuathail</l>
<l><ex>ar</ex> thuar chlu dhae cheandaigh nea<ex>mh</ex></l>
<lb n="1565"/><l>dinidh hi dhan<ex>air</ex> is dfheili</l>
<l>nach bi ag faghail bhemhi in bhean.</l>
<l>Bean annois chabhras</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="39">
<l>Lor dhae chabh<ex>air</ex> choigidh Meadhbha</l>
<l>Mag amhraghan righa a re</l>
<l>ceandchait na sloigh sidh <ex>ar</ex> Neillni</l>
<mls unit="MS folio" n="10r b"/><lb n="1570"/><l>no gur din dfhoir Eirni e. </l></lg>

<lg n="40">
<l>Mag Shamhraghan shireas cheandus</l>
<l><ex>ar</ex> chath mB<ex>r</ex>eifni da mbalbh sreabh</l>
<l><gap/> ndail rand do rath a aghla</l>
<l>geall dae cath Bhanbha dae bhean.</l>
<l>Bean anois cabhras chrich Meadba</l>
	</lg></body></text></p>
</div1>

<div1 n="14">
<head>XIV</head>
<head>William O hUigind da rindi in laidhsea</head>

<p>
<text type="poem">
<body>
<lg type="verse" n="1">
<lb n="1575"/><l>Fe<ex>ar</ex>thain aeini eineach Neill</l>
<l>naidhi a dheidheach <ex>ar</ex> gach nduain</l>
<l>m<ex>ar</ex> ta Niall sa os nos gach Neill</l>
<l>a i<ex>ar</ex>sma fein fos fa bhuaid.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="104"/>
<lg n="2">
<l>Moch fa buaini in fond a bhuil</l>
<lb n="1580"/><l>is gach tond uaini na ail </l>
<l><ex>ar</ex> gnas na in gnai da gheibh</l>
<l>n<ex>ar</ex> cheil drai re na fas <ex>air</ex>.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="3">
<l>Meraid a gnai go la in Luain</l>
<l>ata ghnai os ghnai gach aein</l>
<lb n="1585"/><l>silt<ex>ar</ex> gan cheilg nosbladh Neill</l>
<l>do mhorsun chleir <ex>ar</ex> cheirrd gain.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="4">
<l>Mac Nualaidhi do b<ex>er</ex> bhu</l>
<l>a dhuan <ex>air</ex> sin ma thig ata</l>
<l>gilla bog a Baill na neo</l>
<lb n="1590"/><l>nach ob ghleo na laid re la.</l></lg>

<lg n="5">
<l>Teallach nEathach gun min mhor</l>
<l>deathach dhaentir dae gach thaebh</l>
<l>saertheallach neamhthlaith mae Niall</l>
<l>ciabh mhaethghleandach sreathblaith saer.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="6">
<lb n="1595"/><l><ex>Ar</ex> teallach ni a treas gan tlas </l>
<l>teas gacha gleandfhaichi a gris</l>
<l>teallach sin os tenid thuas</l>
<l>geinid chnuas a cnaibh fa ciaes.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="7">
<l>Leaghaidh caer Dhan<ex>ar</ex> an dun</l>
<lb n="1600"/><l>on gh<ex>ar</ex>adh ni chaer a chaer </l>
<l>sa teallach od do thogh Niall</l>
<l>na sgor ndia n se<ex>ar</ex>rog saer.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="8">
<l>Ro brosnaghadh <ex>ar</ex>m go thadh</l>
<l>ro dosnaghadh badhbh u<ex>m</ex> bu<ex>ar</ex></l>
<lb n="1605"/><l>do chomlas in teallach t<ex>r</ex>en</l>
<l>nell corrghlas reandach dho ruadh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="9">
<l>Ibheall os a teallach thuas</l>
<l>ni sailea<ex>m</ex> a eallach dfhas</l>
<l>tiaghadh ciabh ngleandach a ghris</l>
<lb n="1610"/><l>teallach bis um Niall o Nas.</l></lg>

<pb n="106"/>

<lg n="10">
<l>Mac tha<ex>m</ex>raghain da shir gnai</l>
<l>glanbhranan da thil gach ti</l>
<l>a minlabra da mheall mhe</l>
<mls unit="MS folio" n="10v a"/><l>fe<ex>arr</ex> e <gap/> righ.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="11">
<lb n="1615"/><l>Sed sa c<ex>r</ex>uindi ni ch<ex>ar</ex> Niall</l>
<l>glan a b<ex>r</ex>uindi sglan a ghlor</l>
<l>olc fa choin ge dheach dhun</l>
<l>ur u<ex>m</ex> boin su<ex>m</ex> each su<ex>m</ex> or.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="12">
<l><ex>Ar</ex> fhlathbhili is flaith gan locht</l>
<lb n="1620"/><l>a math is arighi dhulc</l>
<l>ni creach roNiall neach gan ne<ex>ar</ex>t</l>
<l>te<ex>ar</ex>c neach a choi<ex>mh</ex>fhial a curp.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="13">
<l>Flaith B<ex>r</ex>eagh <ex>ar</ex> bhuga os i B<ex>r</ex>iuin</l>
<l>gan fhe<ex>ar</ex> braith chuga re cleir</l>
<lb n="1625"/><l><ex>ar</ex> shnoidhi dheadhrand dae dhaim</l>
<l>do thail croidhi nea<ex>m</ex>ghand Neill.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="14">
<l>In t<ex>air</ex>gfea tach<ex>ar</ex> no treas</l>
<l>no in n<ex>air</ex>gfe<ex>ar</ex> gach athchadh glas</l>
<l>no in thraefa goimh Neill anos</l>
<lb n="1630"/><l>go buil bos gach geill na ghlas.</l></lg>

<lg n="15">
<l>No in sguirfea in gilla da g<ex>r</ex>uaimh</l>
<l>no in laidhfea a finda sna mnaibh</l>
<l>no in fir cach do nea<ex>m</ex>thoil Neill</l>
<l>no in gna d<ex>r</ex>eim ri fe<ex>ar</ex>choin Fail.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="16">
<lb n="1635"/><l>No in fir Niall a cag<ex>ar</ex> cnicht</l>
<l>no ag bagur ghliadh u<ex>m</ex> gach gort</l>
<l>no in bhuil ga dhreich reigh na rea<ex>cht</ex></l>
<l>gan teacht fa b<ex>r</ex>eith Neill anocht.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="17">
<l>Glas a dhe<ex>ar</ex>c gealchorc<ex>ra</ex> a g<ex>r</ex>uadh</l>
<lb n="1640"/><l>fe<ex>ar</ex>chonta a ne<ex>ar</ex>t cas a chiabh</l>
<l>flaith Sinda is ghaeidgealta glor</l>
<l>gilla mor naigeanta Niall.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="108"/>

<lg n="18">
<l>Su<ex>air</ex>c a bhel is bind a ghuth</l>
<l>nir er ind m<ex>ar</ex> n<ex>ar</ex> er neach</l>
<lb n="1645"/><l>geg bhosghlan is bhlasta deoch</l>
<l><ex>ar</ex> each ghasta ag cosna<ex>mh</ex> chreach.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="19">
<l>Caimi a g<ex>r</ex>uaga na gach g<ex>r</ex>uadh</l>
<l>s<ex>air</ex>i a thaebh na gach taebh</l>
<l>da chuir me Niall t<ex>ar</ex> gach Niall</l>
<lb n="1650"/><l>B<ex>r</ex>ian na mB<ex>r</ex>ian e is Aedh na nAedh</l></lg>

<lg n="20">
<l>Rightaiseach is leab<ex>ar</ex> lamh</l>
<l>minchraiseach ream<ex>ar</ex> dhruadh</l>
<l>fe<ex>ar</ex> racalma nea<ex>m</ex>cas Niall</l>
<l>leanas t<ex>r</ex>i<ex>ar</ex> cath<ex>ar</ex>rdha <ex>ar</ex> cuan.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="21">
<lb n="1655"/><l>O tilaic slat corcra Chua</l>
<l>re bo molta mac gach mna</l>
<l>morfhas do Niall Niall gan bhu</l>
<l>B<ex>r</ex>ian fa chlu is Tomas m<ex>ar</ex> ta.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="22">
<l>Calmach u<ex>m</ex> nach fagh<ex>ar</ex> fuacht</l>
<lb n="1660"/><l>a bhalbhruth gan bladhadh mbh<ex>ar</ex>c</l>
<l>de<ex>ar</ex>gaidh a chain seanMuighi Slecht</l>
<l>sgeamg<ex>air</ex>i checht re taibh tracht.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="23">
<l>Geall gach moighi gun mhoigh min</l>
<l>geall gach groighi ga ghroidh uir</l>
<lb n="1665"/><l>geall bo na Banbha ga buaib</l>
<mls unit="MS folio" n="10v b"/><l>buaidh cro is <ex>ar</ex>bha <ex>ar</ex> a uir.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="24">
<l>Magh isirbindi en t<ex>r</ex>om</l>
<l>mag is minshlimi fer fand</l>
<l>magh as a fhaidi an adhradh find</l>
<lb n="1670"/><l>lind sa tamradh aigi and.</l></lg>

<lg n="25">
<l>Locht a mhoighi <ex>ar</ex> nach bhuil fraech</l>
<l>gan mhoir na ghoiri dha gnath</l>
<l>ni fu<ex>air</ex> fe<ex>ar</ex> enlocht dhaen iadh</l>
<l>nea<ex>mh</ex> a fhiach braenghort fa bhlath.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="110"/>

<lg n="26">
<lb n="1675"/><l>Gach torudh <ex>ar</ex> a mhuir mhoir</l>
<l>da gabh<ex>ar</ex> sa mhaigh mhain ni fuair fear en</l>
<l>is port righ magh m<ex>ar</ex> mhagh Neill</l>
<l>fin is ceir is cradh a chain.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="27">
<l>Gilla in mhoighi find<ex>er</ex>g find</l>
<lb n="1680"/><l>i ngach dhoiri <ex>ar</ex> dibheirg t<ex>r</ex>uim</l>
<l>tug toirrsi Dia ris an d<ex>r</ex>oing</l>
<l>se fa choill on cloindsa Chuind.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="28">
<l>Fu<ex>air ar</ex> eachtra <ex>air</ex>u<ex>m</ex> righ</l>
<l>nir cainidh o the<ex>ar</ex>ca ag ol</l>
<lb n="1685"/><l>athaith teasta m<ex>ar</ex> ta <ex>ar</ex> Niall</l>
<l>la na ngliadh ni cneasta a chlodh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="29">
<l>Na thir fein gan fuil se fear</l>
<l>t<ex>ar</ex> gach ceim da chuir a ghnai</l>
<l>fe<ex>arr ar</ex> fogra Niall u<ex>m</ex> ni</l>
<lb n="1690"/><l>na righ fial is Fotlla fui.</l></lg>

<lg n="30">
<l>Ata oire<ex>cht</ex> sin <ex>ar</ex> sodh</l>
<l><ex>ar</ex> toidhe<ex>cht</ex> noir le Niall</l>
<l>feghain ag toraidhe<ex>cht</ex> re taebh</l>
<l>mor<ex>air</ex>eacht saer fe<ex>ar</ex>rdha fial.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="31">
<lb n="1695"/><l>Gilla mind<ex>er</ex>g chathas chrodh</l>
<l>gach dib<ex>er</ex>g mhathas fa mhidh</l>
<l>gilla saer gemhealt<ex>r</ex>om geal</l>
<l>da mhbhean mhaer enecland dfhir.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="32">
<l>Gilla blath eachamhail ur</l>
<lb n="1700"/><l>ag creachfhaghail caich nir clodh</l>
<l>fe<ex>ar</ex> conch<ex>ar</ex> nea<ex>m</ex>chrandta Niall</l>
<l>t<ex>r</ex>omchra a fhian leathghallta a lon.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="33">
<l>Mag thamragan cian o chol</l>
<l>gallbanfhaidh th<ex>r</ex>e Niall gan nea<ex>mh</ex></l>
<lb n="1705"/><l><ex>air</ex>m na cleith <ex>ar</ex> co<ex>mh</ex>laibh tor</l>
<l>sgeith mun crodh <ex>ar</ex> formnaibh fe<ex>ar</ex>. Fearthain</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="112"/>

<lg n="34">
<l>Eineach Saidhbhi na sul ngor<ex>m</ex></l>
<l>nir gradhaich bean ga <ex>m</ex>bhi a righ</l>
<l>geis Bhainlindi da guidh ghnai</l>
<mls unit="MS folio" n="11r a"/><lb n="1710"/><l>ni fuil mnai is crafici i gli. </l></lg>

<lg n="35">
<l>O B<ex>r</ex>ian Luighneach na land nger</l>
<l>nir ghein coi<ex>m</ex>fhial chraibhi Sainbh</l>
<l>ge<ex>ar</ex>r leindi gach la fa cuirm</l>
<l>fa mhuirrn ata sindi ag Saidb.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="36">
<lb n="1715"/><l>Ingean I <ex>Chon</ex>cubh<ex>air</ex> Chliach</l>
<l>chreides Dia rer dealbadh nea<ex>m</ex></l>
<l>gur fhai Niall fa gealla glan</l>
<l>leandan na man fial a fear. Fearth</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="37">
<l>Fe<ex>ar</ex>aidh fuil <ex>ar</ex> faichi naidh</l>
<lb n="1720"/><l>re th<ex>ar</ex>m Dondchaidh is d<ex>er</ex>g bel</l>
<l>fian cnicht re thochur ag tnuth</l>
<l>ur fa nirt fochun is fer. Fe<ex>ar</ex>thain aini</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="38">
<l>Manu<ex>m ar</ex> eineach a sgeith</l>
<l>sgiath Michel bhu moidi nea<ex>m</ex></l>
<lb n="1725"/><l>rug th<ex>ar</ex> gach nae<ex>mh</ex> ceim o chin</l>
<l>cidh u<ex>m</ex> nach saer fein gach fe<ex>ar</ex>.</l>
<l>Fe<ex>ar</ex>thain aeini eineach Neill</l></lg><!--<lb/>-->
</body>
</text>
</p>
</div1>

<div1 n="15">
<head>XV</head>
<head>Gilla Aeng<ex>uis</ex> O Clu<ex>m</ex>an cecinit</head>
<p>
<text type="poem">
<body>
<lg type="verse" n="1">
<l>L<ex>air</ex> da ghab<ex>us</ex> do ghraidh Neill</l>
<l><ex>ar</ex> mo breith fein do bhi in ghraidh</l>
<l>do thabh<ex>air</ex>t mo ragan da<ex>m</ex></l>
<lb n="1730"/><l>cuirthe<ex>ar</ex> duini mach ri<ex>m</ex> chois.</l></lg>

<lg n="2">
<l>Ag sin is fech i go dath</l>
<l>in groidh maith do thimsaich Niall</l>
<l>beir henragha l<ex>ar</ex>a dhibh</l>
<l>nech bia ris ag aimhfeas phian.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="114"/>

<lg n="3">
<lb n="1735"/><l>Be maith agi da cind sin</l>
<l>adubh<ex>ar</ex>tsa ris da eis</l>
<l>b<ex>er</ex>mhaid lucht a haichni leind</l>
<l>minbha deaghaichneach sind fein.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="4">
<l>Fe<ex>ar</ex> ga bhuil aichni <ex>ar</ex> a ghroidh</l>
<lb n="1740"/><l>fechach soin ma ta <ex>ar</ex> a ghlind</l>
<l>gebhas beagan do luach braith</l>
<l>is a dna fos maith da chind.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="5">
<l>Adub<ex>air</ex>t fe<ex>ar</ex> do ghuth bhig</l>
<l>na cluinte<ex>ar</ex> mhe rit ga radh</l>
<lb n="1745"/><l>na tobh<ex>air</ex> do<ex>m</ex>sa ach luach b<ex>r</ex>og</l>
<l>is ghen da nos gu brath</l>
<l>da b<ex>er</ex> ragha l<ex>ar</ex>a dheit</l>
<l>na cluinte<ex>ar</ex> leat sin fa chach</l>
<l>gean go dilta roi<ex>m</ex>i in duan</l>
<lb n="1750"/><l>ri ba in duas i<ex>ar</ex> dhan.</l></lg>

<lg n="6">
<l>Glaisis romhaind is lai<ex>m</ex> rind</l>
<l>o g<ex>ar</ex> stiur se sind sa ngland</l>
<l>sinis lai<ex>m</ex> glollaidh a suil</l>
<l>muinid duind in l<ex>air</ex> da gheall.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="7">
<lb n="1755"/><l>Do mhuin in l<ex>air</ex> cheanand dond</l>
<l>beag nach rainig a mong l<ex>ar</ex></l>
<l>da bhi a boirbhis i na fhult</l>
<mls unit="MS folio" n="11r b"/><l>da bhi na huchd feadh dha la<ex>m</ex></l>
<l>nir lugha na beand do sliab</l>
<lb n="1760"/><l>sgeanma hi na fiadh gach thre trath</l>
<l>mini hi re glacadh d<ex>ar</ex> leat</l>
<l>na in teach bha cuibhdhi ag cach.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="8">
<l>Gamhaid and sin a ll<ex>air</ex> dhond</l>
<l>ar mbuigin gan cond gan cheill</l>
<lb n="1765"/><l>in fe<ex>ar</ex>ud d<ex>ar</ex> cuireadh lind</l>
<l>t<ex>ar</ex>rlla <ex>ar</ex> enaichni lind fein.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="116"/>

<lg n="9">
<l>Gluaismaid romaind seachad si<ex>ar</ex></l>
<l>ce<ex>ar</ex>tlai<ex>m</ex> dheas ri Sliabh da En</l>
<l>lai<ex>mh</ex> chle ri Raith nGraindi dhund</l>
<lb n="1770"/><l>is <ex>ar</ex> cul ri Loch da Gher</l>
<l>suntach and sin a ll<ex>ar</ex> dhond</l>
<l>t<ex>r</ex>e san aenach fa gor<ex>m</ex> fer</l>
<l>gu rangam<ex>ar</ex> Abhand Mhor</l>
<l>te<ex>ar</ex>c slogh ag nach buil a sgel.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="10">
<lb n="1775"/><l>M<ex>ar</ex> da chuaidh <ex>ar</ex> Abhaind Moir</l>
<l>tig builli da toin ri l<ex>ar</ex></l>
<l>saithis a gob is a g<ex>r</ex>iaidh</l>
<l>aichnid na fiaich hi ri bas</l>
<l>sinidh a cos ligidh sriadh</l>
<lb n="1780"/><l>teid a nell ri ba nell gnath</l>
<l>sa challadh da rindi andsoin</l>
<l>ata ndois is biaidh gu brath.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="11">
<l>Tigmaid <ex>ar</ex> tamh as a cind</l>
<l>na fhacam<ex>ar</ex> bidhg m<ex>ar</ex> sin</l>
<lb n="1785"/><l>is mithich duind dul d<ex>ar</ex> taigh</l>
<l><ex>ar</ex> na fir da bhi ri<ex>m</ex> chois</l>
<l>faninsite<ex>ar</ex> fuind do thuaid</l>
<l>is beag nach toisg n<ex>air ar</ex> toig</l>
<l>os a taibh thoir ata Niall</l>
<lb n="1790"/><l>n<ex>ar</ex> bhe<ex>ar</ex>r lea<ex>m</ex> dol si<ex>ar</ex> na soir.</l></lg>

<lg n="12">
<l>Glaisai<ex>m</ex> ro<ex>mh</ex>um do thigh Neill</l>
<l>Mag tha<ex>mh</ex>raghan is reigh gnuis</l>
<l>fe<ex>ar</ex>ais failti rind a flaith</l>
<l>co<ex>mair</ex>lli mhaith t<ex>ar</ex>lla duind</l>
<lb n="1795"/><l>o da chualad<ex>ar</ex> fis ar sgeoil</l>
<l>nir hiadhadh beoil i n<ex>ar</ex> cuis</l>
<l>a Choi<ex>m</ex>dhi fa beag a b<ex>r</ex>igh</l>
<l>andsa ndi a roibhi <ex>ar</ex> suil.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="13">
<l>Ag soin a g<ex>r</ex>oigh ceadna amhaigh</l>
<lb n="1800"/><l>fechaidh annois hi go daith</l>
<l>b<ex>er</ex>idh aris raghain libh</l>
<l>ma beag sin anaidh <ex>air</ex> na hanaidh <ex>air</ex>.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="118"/>

<lg n="14">
<l>Ag sin tae<ex>m</ex> da thae<ex>m</ex>aibh Neill</l>
<l>Mag a<ex>mh</ex>raghan on reigh cli<ex>ar</ex></l>
<lb n="1805"/><l>ca Gaigheal is uaisli fuil</l>
<l>gilla na bhuil fuil na mB<ex>r</ex>ian</l>
<l>nochon aici<ex>m</ex> thi<ex>ar</ex> na thsoir</l>
<l>neach da ghenadh soi ach Niall</l>
<l>Mag tSa<ex>m</ex>raghan is mor teisd</l>
<lb n="1810"/><l>g<ex>ar</ex> mind lim a bheith m<ex>ar</ex> ta</l>
<mls unit="MS folio" n="11v a"/><l>maith <gap/> </l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="15">
<l>Cluinmis a mbheol gach fhir is gach mna</l>
<l>cuich dara hiluidi na dho</l>
<l>nocho c<ex>ar</ex> sibh ni is mo a trast</l>
<lb n="1815"/><l>da gheallsun nach treigfead mhe</l>
<l>nocho treigiubh he gach la. L<ex>air</ex> do ghab<ex>us</ex></l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="16">
<l>Ingean I <ex>Con</ex>cubhuir Chuilt</l>
<l>ni threigfim a cuid don dail</l>
<l>Sadhbh ingean Cathail na cli<ex>ar</ex></l>
<lb n="1820"/><l>da b<ex>er</ex> a mian da gach dhai<ex>m</ex></l>
<l>a crich Bhreifni ba imdha sluaigh</l>
<l>ni cluinim a luach do mhnaibh</l>
<l>urusa a bhuain do gheig B<ex>r</ex>eagh</l>
<l>damadh fhe<ex>ar</ex>r leind each no l<ex>air</ex>. L<ex>air</ex> ddeag</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="17">
<lb n="1825"/><l>O Deaghaidh <ex>ar</ex> c<ex>ar</ex>a fein</l>
<l>maith da idir me nach m<ex>air</ex></l>
<l>da chuaidh m<ex>ar ar</ex> saileadh sin</l>
<l>inaidh nir chind Gaigheal <ex>air</ex>.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="18">
<l>Cathal Og gan i<ex>m</ex>dha geill</l>
<lb n="1830"/><l>tug a mb<ex>r</ex>eath fein do gach dhaimh</l>
<l>as leis <ex>air</ex>gthe<ex>ar</ex> a tir thuaidh</l>
<l>co mhedradh <ex>ar</ex> Inis Fail</l>
<l>mac I <ex>Con</ex>chubhuir na creach</l>
<l>gilla nach leig meath da dhail</l>
<lb n="1835"/><l><ex>agus</ex> da <ex>air</ex>g gu thAth Luain</l>
<l>is da b<ex>er</ex>a cu<ex>air</ex>t ma claind dail</l>
<l>da an fos indhear <gap/> da Saindt</l>
<l>da <ex>air</ex>g se gu Baili in Cl<ex>air</ex>.</l>
<l>L<ex>air</ex> do ghab<ex>u</ex><ex>s</ex> do ghraidh Nell</l></lg><!--<lb/>--></body>
</text>
</p>
</div1>

<pb n="120"/>

<div1 n="16">
<head>XVI</head>
<head>Niall O hUigind cecinit</head>
<p>
<text type="poem">
<body>
<lg type="quatrain" n="1">
<l>Eiri tro<ex>m</ex> trillsi Saibhi</l>
<lb n="1840"/><l>e<ex>ar</ex>rlla a fhuilead findailghi</l>
<l>b<ex>ar</ex>r m<ex>ar</ex> fhinddh<ex>r</ex>uini is ur dath</l>
<l>in cul findbhuidhi fleasgach.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="2">
<l>Ni hedru<ex>m</ex> in teiri cind</l>
<l>in phundund fhuilt blaithbhoig find</l>
<lb n="1845"/><l>na sreith glantrui<ex>m ar</ex> geig Mis</l>
<l>ni hacmhaing breit a baithis.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="3">
<l>Sreath bhan bhis <ex>ar</ex> a ghluinibh</l>
<l>fhailcis don ghil ghor<ex>m</ex>shuilich</l>
<l>os beirt duind da fult fuilce<ex>ar</ex></l>
<lb n="1850"/><l>sa druim re hucht ninailteadh.</l></lg>

<lg n="4">
<l>Folt Saidhbhi m<ex>ar</ex> a snath oir</l>
<l>gur mheala moidi a honoir</l>
<l>trilis drui<ex>m</ex>neach ciabh clandach</l>
<l>in tuidhneach fi<ex>ar</ex> fiarandach.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="5">
<lb n="1855"/><l><gap/> aidh re fighi a fuilt cais</l>
<mls unit="MS folio" n="11v b"/><l>biseach conaich craebh Dhurlais</l>
<l>agnai haibh ag breith bhisich</l>
<l>le d<ex>r</ex>eich sair na Saidhbhisin.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="6">
<l>Bidh gach u<ex>air</ex> fhailce<ex>ar</ex> dhisi</l>
<lb n="1860"/><l><ex>ar</ex> taisbenadh a trillsisi</l>
<l>re folt camlag cladh copdha</l>
<l>f<ex>ar</ex>mad bhan a bhandtrochta.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="7">
<l>Inghean I Concubhuir Chliath</l>
<l>bean airgnich Atha findChliath</l>
<lb n="1865"/><l><ex>cead</ex> blathchraebh and re fhighi</l>
<l>b<ex>ar</ex>r snathcael <ex>ar</ex> Saidhbhini.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="122"/>

<lg n="8">
<l>Ni leir t<ex>air</ex>is a taebh geal</l>
<l>a folt tro<ex>m</ex> in trath sgailt<ex>er</ex></l>
<l>o b<ex>ar</ex>r reigh ur na idhibh</l>
<lb n="1870"/><l>a glun fein ni faicfidhir.</l></lg>

<lg n="9">
<l>Falchaid a trillsi tro<ex>m</ex>a</l>
<l>bun fuilt lachan Liathd<ex>r</ex>oma</l>
<l>ni leir t<ex>ar</ex> a b<ex>ar</ex>r a bun</l>
<l>gach cland na ceibh <ex>ar</ex> casach.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="10">
<lb n="1875"/><l>Da mnaibh is mor in ceandach</l>
<l>an b<ex>ar</ex>r fhada fheithleandach</l>
<l>doilghi a drumdluighi is locht li<ex>m</ex></l>
<l>da folt bhunbhuidhi bh<ex>ar</ex>rfhind.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="111">
<l>Casmhail re hublaibh aibchi</l>
<lb n="1880"/><l>folt righna righ <ex>Con</ex>mhaicni</l>
<l>folt fi<ex>ar</ex> da chi ma ceand</l>
<l>da iad fa tri na thimcheall.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="12">
<l>Falcad a he<ex>ar</ex>rlla in tan t<ex>air</ex></l>
<l>dinailtibh gribhi Gabhrain</l>
<lb n="1885"/><l>ingean righ ag fighi a fuilt</l>
<l>fin ga ibhi ga hinailt.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="13">
<l>Ni thoilleand <ex>ar</ex> cholcaidh guirr</l>
<l>folt righna Ratha B<ex>r</ex>enaind</l>
<l>cuilt ni saidhbhir mun Saidhbh sin</l>
<lb n="1890"/><l><ex>air</ex>bhir fuilt ni hanaibhsich.</l></lg>

<lg n="14">
<l>Casmhail folt mna Muighe Samh</l>
<l>ri maethb<ex>ar</ex>r Saidhbi C<ex>r</ex>uacan</l>
<l>a gnai <ex>ar</ex> fleisg an e<ex>ar</ex>rlla fhind</l>
<l>teist a dealbha m<ex>ar</ex> Dhoirind.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="15">
<lb n="1895"/><l>An findciabhach Lacha Lein</l>
<l>casmhail a folt re fholtsein</l>
<mls unit="MS folio" n="12r a"/><l>duail leabhra <ex>ar</ex> mallchraibh Midhi</l>
<l>e<ex>ar</ex>rlla b<ex>arr</ex>chain baillghili.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="124"/>

<lg n="16">
<l>B<ex>ar</ex>amhail a b<ex>ar</ex>r sgathaich</l>
<lb n="1900"/><l>folt mhath<ex>ar</ex> Chuind <ex>ced</ex>chathaich</l>
<l>Graindi no Una isi</l>
<l><ex>acht</ex> ailli clu<ex>m</ex>a a ceibhisi.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="17">
<l>Casmhail folt Saidbhi s<ex>air</ex>i</l>
<l>is trillsi Muirrnni Munchaimhi</l>
<lb n="1905"/><l>math<ex>air</ex> Fhind gan chruini u<ex>m</ex> chord</l>
<l><ex>ar</ex> n<ex>ar</ex> chind duini <ex>ar</ex> domon.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="18">
<l>Sadhbh og an e<ex>ar</ex>rlla bhachlaich</l>
<l>m<ex>ar</ex> Shaidbh meiring mallachdhuibh</l>
<l>dial ri hinghin Chuind Choghail</l>
<lb n="1910"/><l>gun findghil t<ex>r</ex>uim thaslaghaich.</l></lg>

<lg n="19">
<l>Fada uathi bhis a b<ex>ar</ex>r</l>
<l>ag bandtracht craibhi Cualand</l>
<l>locht <ex>ar</ex> a fult ni faice<ex>ar</ex></l>
<l>sa folt and ucht inailteadh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="20">
<lb n="1915"/><l>Ri geis Lacha guirm Gili</l>
<l>canait maithi a muindtiri</l>
<l>tainig tainig tuillead dealbha dhuid</l>
<l>ri bruindidh te<ex>ar</ex>rla fhindbuig.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="21">
<l>Ingean Cathail C<ex>air</ex>rn Bhricni</l>
<lb n="1920"/><l>trillsi crocha a ceindlitri</l>
<l>imdha mindshlighi na mall cir</l>
<l>a mbh<ex>ar</ex>r inghini inn <ex>air</ex>drigh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="22">
<l>Pudurl findbhuidhi ribe<ex>ar</ex>r</l>
<l>ina cul righna righleand</l>
<lb n="1925"/><l>alaind rei<ex>m</ex>i gach d<ex>r</ex>ong de</l>
<l>gidh eiri tro<ex>m</ex> a trillsi.</l>
<l>Eire tro<ex>m</ex> trillsi Saidhbi</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="23">
<l>Da Saidhbh fein is neasu anois</l>
<l>canfat maith ri mnai nDurrlais</l>
<l>ri ba b<ex>r</ex>eath olc gan duan di</l>
<lb n="1930"/><l>fu<ex>air</ex> a folt leath na laidhi.</l></lg>

<pb n="126"/>

<lg n="24">
<l>Ni hesgaidh eirgheas a fe<ex>ar</ex>g</l>
<l>in gheis gealbhraighdeach g<ex>r</ex>uade<ex>ar</ex>g</l>
<l>malu m<ex>ar</ex> dhael de<ex>ar</ex>c m<ex>ar</ex> ghloin</l>
<l>craebh Dhala is ce<ex>ar</ex>t ro congaibh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="25">
<lb n="1935"/><l>Linaid beangla a b<ex>air</ex>r thruim</l>
<l>a hucht oireadha alaind</l>
<l>inghean Aillbhi an ochta gil</l>
<l>failghi copdha re cichibh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="26">
<l>Cris cumhdaich ceathra ceandrach</l>
<lb n="1940"/><l>cubhaidh ri cneas min ndealbhach</l>
<l>ni hail le fa slis solus</l>
<l>cris <ex>agus</ex> se <ex>ar</ex> aendhorus.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="27">
<l>Ni frith locht o cind gu cois</l>
<l>do righain dedbhain Durrlais</l>
<lb n="1945"/><l>moladh mna Beirri dha b<ex>er</ex></l>
<l>ata feili fa faisgin.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="28">
<l>Da laimh leab<ex>air</ex> lor dheiri</l>
<l>folt mna soillsi Sligidhi</l>
<l>togbhaidh thuidhnich cais copdha</l>
<mls unit="MS folio" n="12r b"/><lb n="1950"/><l>do bhais bhuinghil b<ex>ar</ex>rchorcra </l></lg>

<lg n="29">
<l>Ingean Cathail cl<ex>air</ex> Midhi</l>
<l>C<ex>r</ex>ucdhg tiri t<ex>air</ex>rngiri</l>
<l>g<ex>r</ex>ian bhan Er<ex>enn</ex> an inghean</l>
<l>in glan mheirsheang mhinfhingeal.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="30">
<lb n="1955"/><l>Bean I Ru<ex>air</ex>c Ratha Gu<ex>air</ex>e</l>
<l>rigan i ruisg gormuaini</l>
<l>fe<ex>ar</ex> ni hindraidh gu<ex>m</ex>adh fe<ex>ar</ex>r</l>
<l>is a bhean os fhindmnaibh Ereand.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="31">
<l>Ranig fa Er<ex>inn</ex> uili</l>
<lb n="1960"/><l>nos mna mh<ex>ar</ex>caich Aelmhaighi</l>
<l>is lor don mnai do moludh</l>
<l>a gnai mhor ag medudhudh.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="128"/>

<lg n="32">
<l>Sg<ex>ar</ex>loid chorcra cu<ex>m</ex>th<ex>ar</ex> dhi</l>
<l>leinti breacshroil bhis ui<ex>m</ex>pi</l>
<lb n="1965"/><l>roba na righna o Boind Breagh</l>
<l>is irna oir a inddreamh</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="33">
<l>Casmhail ri sneachta <ex>ar</ex> snighi</l>
<l>dath a glaici gleghili</l>
<l>m<ex>ar</ex> thaebh Sadhbha trath sa troidh</l>
<lb n="1970"/><l>m<ex>ar</ex> blath abhla da haghaidh.</l></lg>

<lg n="34">
<l>A lan bhis is na bruighnibh</l>
<l>do mnaibh fleighi findLuimnich</l>
<l>da bandtrocht is lan gach lind</l>
<l>ag sna<ex>m</ex> fa h<ex>ar</ex>dphort nibhind.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="35">
<lb n="1975"/><l>Bes do mnai dhuini Dealgan</l>
<l>gan mnai gan fhe<ex>ar</ex> dhimde<ex>ar</ex>gadh</l>
<l>cach ga rog<ex>air</ex>m ceand a ceand</l>
<l>forainm gu gnath ni ghoireand.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="36">
<l>Ingean <ex>air</ex>drigh Atha Bl<ex>air</ex></l>
<lb n="1980"/><l>is bhancoghnach don bhandail</l>
<l>doc<ex>air</ex> tagra ri cleith Cuilt</l>
<l>fa bhreith dagra <ex>ar</ex> a hinailt.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="37">
<l>Mor a duais da dhlidhfeadh sind</l>
<l>daghail on cneisghil chuilfhind</l>
<lb n="1985"/><l>luadh a laighi is dola di</l>
<l>moludh g<ex>r</ex>uadh chraibhi Ceisi.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="38">
<l>Ar feabhas a fhuilt gleandaich</l>
<l><ex>ar</ex> a gnuis nd<ex>er</ex>g ndrithleandaich</l>
<l><ex>ar</ex> ailli <ex>ar</ex> t<ex>r</ex>uimi a taibh ghil</l>
<lb n="1990"/><l>in laidh uirri ro i<ex>m</ex>ich.</l></lg>

<lg n="39">
<l>Na h<ex>air</ex>m a neinleth tighi</l>
<l>ni biad is gribh G<ex>air</ex>idhi</l>
<l>ni bhia Sadhbh istigh re thaibh</l>
<mls unit="MS folio" n="12v a"/><l>is <ex>ar</ex>m a fir na fachraibh.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="130"/>

<lg n="40">
<lb n="1995"/><l>Meast<ex>ar</ex> ri math<ex>air</ex> Ludghaidh</l>
<l>bainceand cloindi <ex>Con</ex>chubhuir</l>
<l>ingean Aillbhi is fhe<ex>ar</ex>r fa ghroidh</l>
<l>geall d<ex>ar</ex> Saidhbhi o na Sadbhaidh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="41">
<l>Sadhbh ingean Cathail chosgraigh</l>
<lb n="2000"/><l>righna ag roind a tu<ex>ar</ex>astail</l>
<l>in trath is t<ex>r</ex>uimi a heiri</l>
<l>gan chach uirri ag oirbhiri.</l></lg><!--<lb/>-->
<trailer>Eiri<!--<lb/>--></trailer>
</body>
</text>
</p>
</div1>

<div1 n="17">
<head>XVII</head>
<head>Caech Ceisi O Clumhan cecinit</head>

<p>
<text type="poem">
<body>
<lg type="verse" n="1">
<l>Bean fa eineach fu<ex>air</ex> Niall</l>
<l>buaidh <ex>ar</ex> an eieach araen</l>
<lb n="2005"/><l>da gebhad uili ni ag Niall</l>
<l>tuili cli<ex>ar</ex> ge thi re taebh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="2">
<l>Fe<ex>ar</ex> fa heineach fu<ex>air</ex> Sadhb</l>
<l>a deidheach <ex>ar</ex> a duain dha de<ex>ar</ex>b</l>
<l>duthaich di c<ex>ar ar</ex> a c<ex>ar</ex>nd</l>
<lb n="2010"/><l>Sadhb fa bhladh <ex>ar</ex> nach bi be<ex>ar</ex>nn</l></lg>

<lg n="3">
<l>Ni c<ex>r</ex>uaidh in ghnai sin da ghabh</l>
<l>da fu<ex>air</ex> in mnaisin fa mhodh</l>
<l>fa heinighibh da fu<ex>air</ex> fhe<ex>ar</ex></l>
<l>ni c<ex>r</ex>uaidh bean deidhinich Dhor.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="4">
<lb n="2015"/><l>Fe<ex>ar</ex> ochor smain sisi ach se</l>
<l>sissi fa bhuaidh ge dha bhai</l>
<l>ni fhuigheadh fe<ex>ar</ex> oile hi</l>
<l>bean Li <ex>ar</ex> a goiri don ghnai.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="5">
<l>Ceili fa teist ata ag Saidhb</l>
<lb n="2020"/><l>teist cheili na mna ni meirbh</l>
<l>in dias t<ex>u</ex>c dhil na namh ndoirbh</l>
<l>snim soirbh a ndan ga dheilbh.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="132"/>

<lg n="6">
<l>Sadhb sa damha ag dil na na<ex>mh</ex></l>
<l>na damha gha ndin ag Niall</l>
<lb n="2025"/><l>m<ex>ar</ex> ra niad ni coi<ex>m</ex>hshnim cael</l>
<l>siad <ex>ar</ex> aen a coi<ex>mh</ex>dhil cli<ex>ar</ex>.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="7">
<l>Lanamhain gan mathas min</l>
<l>lanamhain chaitheas a cradh</l>
<mls unit="MS folio" n="12v b"/><l>sgath gach cleiri ag t<ex>r</ex>iall na deadh</l>
<lb n="2030"/><l>Niall is bean Bheirri fa bhladh.</l></lg>

<lg n="8">
<l>Fe<ex>ar</ex>ta feili a rath <ex>ar</ex>aen</l>
<l>ca rath is reighi re radh</l>
<l>maith da din a fe<ex>ar</ex> gu fial</l>
<l>Niall sa bhean ag dil na namh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="9">
<lb n="2035"/><l>Indmhas Neill chaitheas re clu</l>
<l>is leir <ex>ar</ex> mhaitheas na <ex>m</ex>na</l>
<l>da righni m<ex>ar</ex> chongol cno</l>
<l>brondo bo in tiri an ata.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="10">
<l>Ce theit on daghmnai gan dil</l>
<lb n="2040"/><l>in bhanghnai ni leig <ex>ar</ex> l<ex>ar</ex></l>
<l>cia nach fuidhbheadh ni o Niall</l>
<l>da ni ri<ex>ar</ex> dhuini gan dan.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="11">
<l>Tug Niall fa bhuaidh is a bhean</l>
<l>gach a fu<ex>air</ex> gach cli<ex>ar</ex> da crudh</l>
<lb n="2045"/><l>ni ling ri in gnaisin da ghabh</l>
<l>gan bladh taisich dhi dhul.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="12">
<l>Niall fein ocho fe<ex>ar</ex> gan gnai</l>
<l>ach gi fial bean Neill fa ni</l>
<l>luach <ex>ar</ex> a goiri in ghnai</l>
<lb n="2050"/><l>fuath le gach mnai oili hi.</l></lg>

<lg n="13">
<l>Sidh is na creachtaibh o cleith Chal</l>
<l>da mbeth a neintigh <ex>ar</ex> aen</l>
<l>mu maith ag Dia gach fe<ex>ar</ex> fial</l>
<l>da sia Niall <ex>ar</ex> neamh na naemh.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="134"/>

<lg n="14">
<lb n="2055"/><l>Ingean Chathail on glan gres</l>
<l><ex>ar</ex> gach fachain fa bladh bhos</l>
<l>nir chuir si na ceand do chas</l>
<l>ach a fas teand do ni a nos.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="15">
<l>Slat mhorfhais ag sni<ex>m</ex> na sluagh</l>
<lb n="2060"/><l>m<ex>a</ex>c Tomais ag dil na nda<ex>mh</ex></l>
<l>biaidh fa bladh m<ex>ar</ex> ra bhai B<ex>r</ex>ian</l>
<l>da ghabh Niall in ghnai <ex>ar</ex> a ghradh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="16">
<l>Imdha damh re taibh as toigh</l>
<l>ga radh ris a da chraibh chuir</l>
<lb n="2065"/><l>bh<ex>ar</ex> nos gnath ag gabhail leibh</l>
<l>cach m<ex>ar</ex> sin ag robhaidh ruibh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="17">
<l>Tfhe<ex>ar</ex> a nag corcradh crand</l>
<l>no <ex>ar</ex> a tradh ag locradh long</l>
<l>go huccun da c<ex>r</ex>omadh ceand</l>
<mls unit="MS folio" n="13r a"/><lb n="2070"/><l>ag tolladh heang lucth <gap/> lom. </l></lg>

<lg n="18">
<l>Da sgiath reigh co<ex>m</ex>la na crich</l>
<l>a Neill gud cho<ex>m</ex>dha <ex>ar</ex> chach</l>
<l>ge hi ga sgoltudh dod sgiath</l>
<l>as i in cliath ghont<ex>ar</ex> do ghnath.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="19">
<lb n="2075"/><l>Eang geal ga g<ex>r</ex>eanadh at ucht</l>
<l>do bh<ex>ar</ex> treala<ex>mh</ex> a bhean B<ex>er</ex>t</l>
<l>blathoigi gach ball id mhicht</l>
<l>slicht da shnahaidi is cam ce<ex>ar</ex>t.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="20">
<l><ex>Ar</ex> son taidhchi nudhi a Neill</l>
<lb n="2080"/><l>c<ex>r</ex>od na Builli a haithli haigh</l>
<l>bha seach ot cathaibh da chuaidh</l>
<l>c<ex>r</ex>each na buaibh machaidh le mnaibh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="21">
<l>En balbh <ex>ar</ex> na dhenaibh dhoit</l>
<l>a Sadhbh re fhedhain is ait</l>
<lb n="2085"/><l>i<ex>m</ex>da alt ot ahi<ex>m</ex> ghlic</l>
<l>i<ex>m</ex> blatheing b<ex>r</ex>icc g<ex>r</ex>eanta id ghlaicc.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="136"/>

<lg n="22">
<l>Rabhud od mnai a Neill do neach</l>
<l>agat fhein ma dha bhai brath</l>
<l>d<ex>ar</ex> leat is gonta hi d<ex>r</ex>each</l>
<lb n="2090"/><l>m<ex>ar</ex> rathi theach corcra on chath.</l></lg>

<lg n="23">
<l>Righan B<ex>r</ex>eagh ag dena<ex>mh</ex> dhealbh</l>
<l>a fear ag feghain a cholbh</l>
<l>Niall <ex>ar</ex> moir a coindleadh ch<ex>ar</ex>bh</l>
<l>Sadhbh as toigh a coindmeadh chorrn.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="24">
<lb n="2095"/><l>Sadhal in bean fholtglan fhind</l>
<l>isa fe<ex>ar</ex> a corcradh chrand reand</l>
<l>do namh chuain chlaisti nir c<ex>r</ex>om</l>
<l>tond bhaisti o chuaidh ma ceand.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="25">
<l>Sadhbh is eang g<ex>r</ex>eanta <ex>ar</ex> a glun</l>
<lb n="2100"/><l>no gor ge<ex>ar</ex>r leapdha na l<ex>ar</ex></l>
<l>reanda na sleagh <ex>ar</ex> gurt ghliadh</l>
<l>re Niall sa ucht geal re gadh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="26">
<l>Nir dhligh oigi <ex>ar</ex> a mhbiadh be<ex>ar</ex>n</l>
<l>Niall m<ex>ar</ex> as oidi don <ex>ar</ex>m</l>
<lb n="2105"/><l>direoch c<ex>r</ex>uimi a gaile<ex>ar</ex>r ngorm</l>
<l>as bui<ex>m</ex>i chorrnn saereang Sadhbh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="27">
<l>Ca thinadh nach robha a run</l>
<l>sibhul m<ex>ar</ex>a is da mhian</l>
<l>cei<ex>m</ex> roi<ex>m</ex>i is gan cheim <ex>ar</ex> cul</l>
<mls unit="MS folio" n="13r b"/><lb n="2110"/><l>is do run Neill a nhgoiri ghliadh. </l></lg>

<lg n="28">
<l> <gap/> tigh ata ga dheilbh</l>
<l>na fir fa mhicht na mna ag muirn</l>
<l>da fhu<ex>air</ex> saireing ag Saidbh</l>
<l>ainm <ex>agus</ex> se a caileirr chuirn.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="29">
<lb n="2115"/><l>Bas a taisich nocho tim</l>
<l>da chas chraisich as a heirr</l>
<l>do chas chleith nolamhaich nduind</l>
<l>do d<ex>r</ex>uim eich shoghanaich sheing.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="138"/>

<lg n="30">
<l>Ni ro don mnaisin a mogh</l>
<lb n="2120"/><l>mo sa mo in gnai sin da ghabh</l>
<l>sadhal <ex>ar</ex> mnai mhBeirri i mhbrudh</l>
<l>sa gnai ag dul don bheindi bhan.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="31">
<l>Ni dhighnim ceilt <ex>ar</ex> ne<ex>ar</ex>t Neill</l>
<l>ni i<ex>m</ex>rind beirt ach b<ex>er</ex>t aigh</l>
<lb n="2125"/><l>Mag a<ex>m</ex>raghan o fhill foir</l>
<l>glanbranan oir a Cill Cl<ex>air</ex>.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="32">
<l>Snaim ga naghmadh gun min meirbh</l>
<l>nach<ex>ar</ex> snadhmadh a sidh Duilbh</l>
<l>a chur ocho sni<ex>m</ex> le Saidhbh</l>
<lb n="2130"/><l>gach snai<ex>m</ex> da mbidh a mb<ex>r</ex>udh Bhuilb.</l></lg>

<lg n="33">
<l>An ghna sin da chuaid fa c<ex>r</ex>odh</l>
<l>geall gach taisich fhu<ex>air</ex> a fe<ex>ar</ex></l>
<l>giabhaidh in giall nach<ex>ar</ex> ghabh</l>
<l>b<ex>er</ex>aidh a bhladh Niall <ex>ar</ex> nea<ex>mh</ex>.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="34">
<lb n="2135"/><l>Bean M<ex>ar</ex>r da chomcabh<ex>air</ex> cleir</l>
<l>dil Concub<ex>air</ex> in mall min</l>
<l>o dug geg Dhuibhi do dhaimh</l>
<l>sed i lai<ex>m</ex> gach dhuini dibh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="35">
<l>Tuili cli<ex>ar</ex> fa blath na b<ex>r</ex>udh</l>
<lb n="2140"/><l>fath as a fhuighea Niall nea<ex>mh</ex></l>
<l>nocho c<ex>r</ex>uaidh do chaith a chrod</l>
<l>flath Dor fa buaid is a bean. Bean</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="36">
<l>O Dubhda ni duini min</l>
<l>re Cunga da fuidbhea in fe<ex>ar</ex></l>
<lb n="2145"/><l>ic a geanaib craibhi Dor</l>
<l>crodh dhfe<ex>ar</ex>aibh Bailli da bhean</l>
<l>Bean fa eineach fu<ex>air</ex> Niall</l></lg><!--<lb/>--></body>
</text>
</p>
</div1>

<pb n="140"/>

<div1 n="18">
<head>XVIII</head>
<head>Ragnall O hUigind .cc.</head>

<mls unit="MS folio" n="14r a"/>
<p>
<text type="poem">
<body>
<lg type="verse" n="1">
<l>Uaisle cach cenel mBrenaind</l>
<l>in gloir builidh bindshegaind</l>
<l>comhdhana faghla na fir</l>
<lb n="2150"/><l>gabhla chongbala in choigidh</l></lg>

<lg n="2">
<l>Cland Brenoind mhoir m<ex>ei</ex>c Fherghna</l>
<l>curaidh uallcha oireghdha</l>
<l>re carrd<ex>ar</ex>cne thoir na thiar</l>
<l>ni oil clandmaicne a coimhfhial.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="3">
<lb n="2155"/><l>Tri m<ex>ei</ex>c Fhearghais nar er neach</l>
<l>Eochaidh Duach Ferghna fuileach</l>
<l>sreang re t<ex>r</ex>omshluagh nir thriall fear</l>
<l>triar dar cho<ex>m</ex>dhual in coigeadh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="4">
<l>Fearghna m<ex>a</ex>c Fergh<ex>us</ex>a in flaith</l>
<lb n="2160"/><l>duaislibh Conn<ex>acht</ex> ba ceandbhraich</l>
<l>oigfher dighoind nachar docht</l>
<l>do t<ex>r</ex>iroind choigeadh Connocht.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="5">
<l>Rug do raghain ar na roind</l>
<l>t<ex>r</ex>ian oirrthearach in fhearoind</l>
<lb n="2165"/><l>nir t<ex>r</ex>ian cruind <ex>ar</ex> a chomus</l>
<l>o D<ex>r</ex>ui<ex>m</ex> Chliabh go Ceanondus.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="6">
<l>Rainig dF<ex>er</ex>ghna in ochta gil</l>
<l>daingean is coillte in choigidh</l>
<l>beag feadma in t<ex>ar</ex> san ai<ex>m</ex>sir</l>
<lb n="2170"/><l>ar ghabh Fearghna in feraindsin.</l></lg>

<lg n="7">
<l>Cruithnecht is mil na Midhe</l>
<l>ig teacht go g<ex>r</ex>ibh nG<ex>air</ex>ighe</l>
<l>fleadha fuirt Ea<ex>m</ex>na Uladh</l>
<l>go Fearghna is tuirc Thuadhmu<ex>m</ex>an.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="142"/>

<lg n="8">
<lb n="2175"/><l>Ni tharrla dhf<ex>er</ex>aibh Er<ex>enn</ex></l>
<l>don ghormrosgach ghlaicmhereang</l>
<l>neach f<ex>r</ex>ith do chlodh a chosgair</l>
<l>gidh mor c<ex>r</ex>ich do chosnosdair.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="9">
<l>Nir legeadh do righ Ruidhi</l>
<lb n="2180"/><l>mac na hingean dIardruidhi</l>
<l>ger thuar don choill b<ex>r</ex>igh a bhreath</l>
<mls unit="MS folio" n="14r b"/><l><ex>ar</ex> a chloind ni bhidh biseach.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="10">
<l>Ochtor cloinde ba c<ex>r</ex>each t<ex>r</ex>om</l>
<l>rugad o Fh<ex>er</ex>gna armchorr</l>
<lb n="2185"/><l>do m<ex>ar</ex>bh cma da <ex>cead</ex> ban</l>
<l>i<ex>m</ex> dhula dheag don ochtar.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="11">
<l>Imsni<ex>m</ex> re huaislibh fher Fhail</l>
<l>ar ndith chloinni chind Ghabhrain</l>
<l>eg don shlogh mallbhan milla</l>
<lb n="2190"/><l>mor in tadbhar imshni<ex>m</ex>a.</l></lg>

<lg n="12">
<l>Caega <ex>ar</ex> ced go Cluain Ferta</l>
<l>tre fngoll a oirechta</l>
<l>toisg nar leg ar cel a chloind</l>
<l>ted is a bhean go B<ex>r</ex>enoind.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="13">
<lb n="2195"/><l>Do rala taebhtrom torrach</l>
<l>in ges doidgheal dercmhongach</l>
<l>rosg mall nach gebheadh fa groidh</l>
<l>fa dereadh ann da hinbhaidh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="14">
<l>Troisgid re Breanaind mbhethchert</l>
<lb n="2200"/><l>in dias chaidh nar choindi<ex>m</ex>tearc</l>
<l><ex>caoga</ex> findban <ex>ced</ex> curadh</l>
<l>tred bidhbhadh do baeghlughad.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="15">
<l>Musglais bean onchon Uisnigh</l>
<l>meadon oidche in adhuichsin</l>
<lb n="2205"/><l>gor thus lai don lachain gloin</l>
<l>do bai athaigh ren idnaib.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="144"/>

<lg n="16">
<l>Beris m<ex>a</ex>c ba maith in trath</l>
<l><ex>ar</ex> te<ex>acht</ex> na maidne mochrath</l>
<l>rath De <ex>ar</ex> a naidhin do ni<ex>m</ex></l>
<lb n="2210"/><l>le bha failidh a faisgin.</l></lg>

<lg n="17">
<l>Baisdeas in m<ex>a</ex>c suairc sona</l>
<l>B<ex>r</ex>enaind mor m<ex>a</ex>c Findlogha</l>
<l>tug a ainm fen ar a fhear</l>
<l>sa thairm os gleiri Ghaideal.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="18">
<lb n="2215"/><l>Dunaidhin chruthaigh chorpglain</l>
<l>tug Brenaind a bendochtain</l>
<l>tennobthor cath <ex>ar</ex> a chloind</l>
<l>t<ex>r</ex>e rath bennochton Brenoind.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="19">
<l>In ced laech sa leched ban</l>
<lb n="2220"/><l>tugsad ofrail don erlamh</l>
<l>failte ag ainglib De mon dail</l>
<l>ba saidhbhir e on ofrail.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="20">
<l>Subhach tangadar da tigh</l>
<mls unit="MS folio" n="14v a"/><l>ar mbhaisdedh a m<ex>ei</ex>c muirrnigh</l>
<lb n="2225"/><l>ceann sluaigh ba dedla a ndebhaidh</l>
<l>gegdha fhuair a oilemhain.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="21">
<l>Mac eli dhFherghna echtach</l>
<l>Aedh Find in flaith roderchach</l>
<l>do chloind i righ shu<ex>air</ex>c shoindi<ex>m</ex></l>
<lb n="2230"/><l>sil Ru<ex>air</ex>c is Ragoilligh.</l></lg>

<lg n="22">
<l>Na Tri Tuatha ta fan coirr</l>
<l>ataid sin ar slicht Brenoind</l>
<l>in ri du dil gach duini</l>
<l>da shil na t<ex>r</ex>i telluighi.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="23">
<lb n="2235"/><l>Athair Baitin nar beg rath</l>
<l>B<ex>r</ex>enoind mac F<ex>er</ex>ghna fledach</l>
<l>gan deoraidh do thogra o thir</l>
<l>in leomhain b<ex>r</ex>odla Baithin.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="146"/>

<lg n="24">
<l>Mac Baithin i beoil tana</l>
<lb n="2240"/><l>Maenach athair Echadha</l>
<l>maicne dan ferr a faigsin</l>
<l>ceand na haicme in tEchaidhsin.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="25">
<l>Tellach nEthach nar er sgoil</l>
<l>clann Eachadha m<ex>ei</ex>c Maenaig</l>
<lb n="2245"/><l>a mbhuar ag righ ni rointir</l>
<l>an tir is uadh easlointir.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="26">
<l>Tomas m<ex>a</ex>c B<ex>r</ex>iain i bairr thais</l>
<l>oighri Echadha ar<ex>m</ex>glais</l>
<l>a c<ex>r</ex>o dinghoiri is do is dle<ex>cht</ex></l>
<lb n="2250"/><l>is do sinbhaighe in toire<ex>cht</ex>.</l></lg>

<lg n="27">
<l>Tigerna Thellaich Eathach</l>
<l>in tuir c<ex>r</ex>odha chertbrethach</l>
<l>tir do thath ni do is docru</l>
<l>as mo cach a cumhochtu.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="28">
<lb n="2255"/><l>Glor in aingil re athair</l>
<l>ar <ex>m</ex>b<ex>r</ex>eth i Chuind <ex>ced</ex>cathaigh</l>
<l>madh ail lat a fhaghail dfhas</l>
<l>ar dho mh<ex>a</ex>c tabhair Tomas.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="29">
<l>Do chedaich Dia ar flaith Fhabhair</l>
<lb n="2260"/><l>ain<ex>m</ex> apsdail da abhsdalaibh</l>
<l>buaid gach raith re na ragh<ex>air</ex>m</l>
<l>in flaith fu<ex>air</ex> man absdalainm.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="30">

<l>Art is Brian is Aed Eanghach</l>
<mls unit="MS folio" n="14v b"/><l>Ruaid<ex>r</ex>i is Tadg is Toirrdelbhach</l>
<lb n="2265"/><l>ainm ga ghair<ex>m</ex> uaibhsi ni fhuil</l>
<l>nach uaisle ainm in abhsail.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="31">
<l>Ag m<ex>a</ex>c Bhriain i bhruinde sheng</l>
<l>gen go be <ex>acht</ex> aentuath dEr<ex>inn</ex></l>
<l>o C<ex>r</ex>edhe ni ches <ex>ar</ex> c<ex>r</ex>odh</l>
<lb n="2270"/><l>marbadh les Eri a enor.</l></lg>

<pb n="148"/>

<lg n="32">
<l>Adubhartus ris i<ex>m</ex> rund</l>
<l>radh nach aiferthor oru<ex>m</ex></l>
<l>nech fad chlu ni bera bas</l>
<l>mera <ex>acht</ex> ge dech tu a Tomas.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="33">
<lb n="2275"/><l>Tomas m<ex>a</ex>c Briain is baigh lea<ex>m</ex></l>
<l>a test ag egsibh Er<ex>enn</ex></l>
<l>Brian damadh olc a eneach</l>
<l>ni biadh ort na i<ex>m</ex>pedheach.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="34">
<l>Mac m<ex>ei</ex>c Dondchaidh ded rageal</l>
<lb n="2280"/><l>nir haeradh sni haerfaighear</l>
<l>m<ex>ar</ex> ta go laemdha i<ex>m</ex> ceand cruidh</l>
<l>cae<ex>m</ex>na is fhearr ar na haeraibh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="35">
<l>Tomas Mag Sa<ex>m</ex>radhan shair</l>
<l>nach ob deghlaidh na d<ex>r</ex>ochlaidh</l>
<lb n="2285"/><l>dleghmaid g<ex>ra</ex>dh don coirpsheng cas</l>
<l>ar ndan go coitcheann chendghas.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="36">
<l>Teagh nach duntar re nduini</l>
<l>b<ex>r</ex>uighean churadh Callmuighi</l>
<l>do biadh seal gach neach ar ni<ex>m</ex></l>
<lb n="2290"/><l>da mbeath m<ex>ar</ex> teagh i taisigh.</l></lg>

<lg n="37">
<l>Sochaidhi ag dul na dhaightheach</l>
<l>nach bi ainteach urrnaichtheach</l>
<l>neamh nochon aghar ar ais</l>
<l>m<ex>ar</ex> do gabh<ex>ar</ex> teagh Tomais.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="38">
<lb n="2295"/><l>Smuainiudh fhir na nab<ex>ra</ex>dh ndubh</l>
<l>go rachadh deg aenur</l>
<l>fir thalmhan ga <ex>m</ex>b<ex>r</ex>eth don bas</l>
<l>adhbh<ex>ar</ex> i<ex>m</ex> nach tech Tomas.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="39">
<l>Ata ag m<ex>ar</ex>cach Mhuighe in Sgail</l>
<lb n="2300"/><l>fulong anbhfhorrloind daghbhail</l>
<l>a nert i cabh<ex>air</ex> i Chuind</l>
<mls unit="MS folio" n="15r a"/><l>o nach faghaibh cert comhlaind.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="150"/>

<lg n="40">
<l>Tuile samr<ex>aidh</ex> in saeg<ex>al</ex></l>
<l>te<ex>cht</ex> air nochan enbaeg<ex>al</ex></l>
<lb n="2305"/><l>anaid in tuile na traigh</l>
<l>sam <gap/> in domnan.</l>
<l>domnach Casc</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="41">
<l>Tedhm gan urchasg da fhaghlaidh</l>
<l>fich i dedghil dondab<ex>ra</ex>ig</l>
<lb n="2310"/><l>fala ri cach du Chred<ex>e</ex></l>
<l>ath abha ni haigbele.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="42">
<l>A fhed<ex>m</ex> ni legeand ba lar</l>
<l>m<ex>a</ex>c righna Cruachna o Cubran</l>
<l>gan blaghadh feadma <ex>ar</ex> a f<ex>er</ex></l>
<lb n="2315"/><l>go nderna in talamh techead.</l></lg>

<lg n="43">
<l>Mag Shamradhan is garbh ngliadh</l>
<l>crech<ex>air</ex>i iarthoir Oirgiall</l>
<l>cleath Lemhna nochor leanudh</l>
<l>sni de<ex>ar</ex>na a c<ex>r</ex>each cruindeaghadh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="44">
<lb n="2320"/><l>Cogadh in echtaich <ex>air</ex>gnich</l>
<l>tug i<ex>m</ex>sni<ex>m</ex> ar eschairdibh</l>
<l>re lind i Cholman ni chluin</l>
<l>comhradh is bind da bhidhbaidh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="45">
<l>Tomas Mag Samhradhan sair</l>
<lb n="2325"/><l>m<ex>a</ex>c m<ex>ei</ex>c igine Amhlai<ex>m</ex></l>
<l>cnead nach iadand a falu</l>
<l>f<ex>er</ex> ris iarrand mheladhu. u.a.i.s.l.e.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="46">
<l>Uaisle Banbha man nges ngil</l>
<l>ingean midch<ex>ar</ex> Meg Uidhir</l>
<lb n="2330"/><l>is banua righ is righna</l>
<l>in grib ranua rogribhdha.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="47">
<l>Sbes i<ex>m</ex> dhan da d<ex>r</ex>ech naidhi</l>
<l>Nualaidh ingean Edaini</l>
<l>foghnaidh gach ni deru<ex>m</ex> dhi</l>
<lb n="2335"/><l>do ghebhum i ba huaisli.u.a.i.sle</l></lg>

<pb n="152"/>

<lg n="48">
<l>Uaisle is fele na gach f<ex>er</ex></l>
<l>Aedh O Do<ex>m</ex>naill din Gaideal</l>
<l>clu <ex>ar</ex> Aedh is dle<ex>acht</ex> b<ex>ar</ex> nduaisne</l>
<l>is terc aen nach anuaisle.Uaisle</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="49">
<lb n="2340"/><l>Uasal lend Muiri mathar</l>
<l>mathair m<ex>ei</ex>c Dhe ar ndeghbrath<ex>ar</ex></l>
<l>beith seal ga guide i ngach nguais</l>
<l>do geabh o Muiri morduais.u.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="50">
<mls unit="MS folio" n="15r a"/><l>Uaisle in Duilimh is a delbh</l>
<lb n="2345"/><l>do<ex>m</ex> i<ex>m</ex>nadhudh ar Ife<ex>ar</ex>n</l>
<l>i<ex>m</ex>dha ann gairthe is glecach</l>
<l>in tall clairthe cuaisleacach.u.</l></lg><!--<lb/>-->
<trailer>u.a.i.s.l.e.c.a.c.h.<!--<lb/>--></trailer></body>
</text>
</p>
</div1>

<div1 n="19">
<head>XIX</head>
<head>Adum O Fialan .cc.</head>
<p>
<text type="poem">
<body>
<lg type="verse" n="1">

<l>Gebh do mhunudh a m<ex>ei</ex>c baith</l>
<l>senfhocul glan ghloir bhindghaith</l>
<lb n="2350"/><l>sdiuraidh f<ex>er</ex> lai<ex>m</ex> re lochtaibh</l>
<l>cair seagh is na seanfhoclaib.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="2">
<l>Seanfocul so su<ex>air</ex>c a lagh</l>
<l>gidh c<ex>r</ex>ed an chuis b<ex>ar</ex> canadh</l>
<l>da ti leand mar as du do</l>
<lb n="2355"/><l>nir bhearr a chlu on <ex>cead</ex>lo.</l></lg>

<lg n="3">
<l>Ag seo t<ex>r</ex>es muinte as maith duid</l>
<l>a m<ex>ei</ex>c bhaith as bhorb comhraig</l>
<l>na t<ex>r</ex>eg maith <ex>ar</ex> olc gan agh</l>
<l>na caith go docht an do<ex>m</ex>nan.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="4">
<lb n="2360"/><l>Na bi luathaigeantach lond</l>
<l>ri dai<ex>m</ex> re ningnea chomond</l>
<l>do g<ex>ra</ex>d o t<ex>r</ex>iath na t<ex>r</ex>ill chor</l>
<l>na ling fhal sgiach gan sgothod.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="154"/>

<lg n="5">
<l>Na saltair ar a slegh nger</l>
<lb n="2365"/><l>go brath na tabhair thaibhem</l>
<l>tocht ba egean rend go rod</l>
<l>na teann sgan edeadh umod.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="6">
<l>Imgaib i<ex>m</ex>ghuin na naithrach</l>
<l>seachain leomhain ledarthach</l>
<lb n="2370"/><l>ri taebh na bethreach na boing</l>
<l>ina merc<ex>r</ex>each aen gan ochaind.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="7">
<l>Comrag losgunn lasrach mear</l>
<l>na sir e is e do dhaingean</l>
<l>suail a seagh a n<ex>ar</ex>maibh aigh</l>
<lb n="2375"/><l>marbhaidh f<ex>er</ex> uaidh da anail.</l></lg>

<lg n="8">
<l>Dena oru<ex>m</ex> adh<ex>air</ex> dhi</l>
<l>na t<ex>r</ex>od risin tuind mbhaiti</l>
<l>ni fhoghain duid <ex>airm</ex> re hucht</l>
<mls unit="MS folio" n="15v a"/><l>tuig tuig is garbh in guasucht.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="9">
<lb n="2380"/><l>Tusu in m<ex>a</ex>c baethsa a bel dearg</l>
<l>a m<ex>ei</ex>c Bhriain nach baeth Gaidhealg</l>
<l>t<ex>r</ex>e thocht a fhir Che bham c<ex>ra</ex>dh</l>
<l>olc do dligh me do mhunod.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="10">
<l>Maith dlighi<ex>m</ex> ge dubh<ex>art</ex> sin</l>
<lb n="2385"/><l>do <ex>m</ex>unudhsa a laich Lui<ex>m</ex>nigh</l>
<l>me do theand do chlu a chleath Chlair</l>
<l>tu leath rob err dom edail.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="11">
<l>Tri m<ex>air</ex>g deg do dhailis damh</l>
<l>re taebh tedaich is tarradh</l>
<lb n="2390"/><l>a ningnais bho is each is oir</l>
<l>mo nan b<ex>r</ex>eath indmais monoir.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="12">
<l>Inbhaigh dhuid a dhearc mhallsa</l>
<l>teacht ar ceand cruidh chuga<ex>m</ex>sa</l>
<l>gnath lea<ex>m</ex> gan rian sguir bam sgoil</l>
<lb n="2395"/><l>t<ex>r</ex>iall ar ceand cruidh dod chathroigh.</l></lg>

<pb n="156"/>

<lg n="13">
<l>Duid rob urusa a aichni</l>
<l>mo c<ex>r</ex>odhsa a chleath gormAichli</l>
<l>ba terc bo and <ex>acht</ex> teallach</l>
<l>a barr c<ex>r</ex>o ar an coi<ex>m</ex>ceandach.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="14">
<lb n="2400"/><l>Ni hor ni hindmus oili</l>
<l>fhu<ex>ar</ex>ais a fhir Challmoighi</l>
<l><ex>acht</ex> dan a cendach do c<ex>r</ex>uidh</l>
<l>ni n<ex>ar</ex> in teallach amhluidh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="15">
<l>Mas aithi<ex>m</ex>laid as ail leat</l>
<lb n="2405"/><l>a b<ex>arr</ex> Cliach mar adhchondac</l>
<l>do ber slan coidhchi do chrudh</l>
<l>is toirchi ri<ex>m</ex> dan da dhiultudh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="16">
<l>Rit am thost ge tu go se</l>
<l>t<ex>r</ex>id an aithi<ex>m</ex>laid negne</l>
<lb n="2410"/><l>ge taisiu slan a chleath Chuilt</l>
<l>is agh da neach gan dighuilt.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="17">
<l>O chianaibh do chan me sin</l>
<l>misi in tonn baite bunaid</l>
<l>dirghidh se seoladh mo rann</l>
<mls unit="MS folio" n="15v b"/><lb n="2415"/><l>is me in leomhan sa losgand. </l></lg>

<lg n="18">
<l>Is me in bheithir buaidhreas cath</l>
<l>me in d<ex>r</ex>egon go nemh nathrach</l>
<l>me an fal remur do raghaibh</l>
<l>dleaghor in tagh di<ex>m</ex>gabhail.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="19">
<lb n="2420"/><l>Me in deoch ne<ex>m</ex>i is nuidhi b<ex>r</ex>igh</l>
<l>seachain bhiana na n<ex>air</ex>drigh</l>
<l>na clo da hibhi is agh dhuibh</l>
<l><ex>ar</ex> g<ex>ra</ex>dh bho a bili Beandchuir.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="20">
<l>Is me in g<ex>r</ex>is de<ex>ar</ex>g a daighir</l>
<lb n="2425"/><l>me in fal sgiach nach sguchfaidhir</l>
<l>is bais ro lai <ex>ar</ex> l<ex>ar</ex> na sas</l>
<l>m<ex>ar</ex>a tai atam a Tomas.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="158"/>

<lg n="21">
<l>Gid bais duid a ndernais ruind</l>
<l>a Thomais m<ex>ei</ex>c B<ex>r</ex>iain bhratuind</l>
<lb n="2430"/><l>rim robhais nocho ro cur</l>
<l>is mo in toghais do thregun.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="22">
<l>Toghais mhor duid is da<ex>m</ex>sa</l>
<l><ex>ar</ex> gradh bo a bharr Ceanannsa</l>
<l>t<ex>r</ex>egun a chele a chraebh Mis</l>
<lb n="2435"/><l>s<ex>ar</ex> fele ar aen ga haithris.</l></lg>

<lg n="23">
<l>Gen gom coi<ex>m</ex>fial mhe a m<ex>ei</ex>c Briain</l>
<l>re d<ex>r</ex>ech ndirg dhondas ghor<ex>m</ex>c<ex>r</ex>iaid</l>
<l>maithfead mo bhu <ex>ar</ex> bhuaibh bus fhearr</l>
<l>ni du an da c<ex>r</ex>uaid go coi<ex>m</ex>teand.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="24">
<lb n="2440"/><l>An g<ex>ra</ex>dh mor is melladh da<ex>m</ex></l>
<l>tug<ex>us</ex> duid a fhir Almhan</l>
<l>do d<ex>r</ex>ech a<ex>m</ex>laich rob fhallsa</l>
<l>gan bheth amlaidh uma<ex>m</ex>sa.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="25">
<l>Mat allsacht aisig dhfhaghail</l>
<lb n="2445"/><l>rom t<ex>r</ex>eg mhe a Mheg Amhradhain</l>
<l>suil t<ex>r</ex>egind tu a g<ex>r</ex>uad m<ex>ar</ex> glain</l>
<l>t<ex>r</ex>uagh nach gan bhu do bam<ex>air</ex>.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="26">
<l>Cred <ex>acht</ex> leg agud uili</l>
<l>mo c<ex>r</ex>odhsa a cind Maenmuighi</l>
<lb n="2450"/><l>ni bhiu ig ruidi red cebh coi<ex>m</ex></l>
<mls unit="MS folio" n="16r a"/><l>tuigi go ler a lab<ex>r</ex>oim.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="27">
<l>Aenghuth rod ma cheann ma chruid</l>
<l>ni dubhart ri d<ex>r</ex>ech na<ex>m</ex>laigh</l>
<l>as <ex>m</ex>or an g<ex>ra</ex>dh a ghribh Orc</l>
<lb n="2455"/><l>gan a radh dfhir no dhabhocht</l></lg>

<lg n="28">
<l>Ni he an gradh ro anaic or<ex>m</ex></l>
<l>do gnuis corc<ex>ra</ex> a cleth Mughdhorn</l>
<l>gid inmain tfholt craebnocht cam</l>
<l><ex>acht</ex> gan aenlocht ort agam.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="160"/>

<lg n="29">
<lb n="2460"/><l>Ba nemhfhallsa a nathair Chuilt</l>
<l>mo gradh duid dichra a i<ex>ar</ex>muirt</l>
<l>ger i<ex>m</ex>dha neac ga radh ruind</l>
<l>gor mheath do<ex>m</ex> dan a ndenuind.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="30">
<l>Da chuis bhar dhechusa dhuid</l>
<lb n="2465"/><l>gan taeradh tra is tu id charuid</l>
<l>dfhis do f<ex>r</ex>eagra atam ig t<ex>r</ex>iall</l>
<l>do g<ex>ra</ex>dh is teagla <ex>ar</ex> enrian.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="31">
<l>Ca hiath nach badh eagail lea<ex>m</ex></l>
<l>toirbheart fhada <ex>ar</ex> ud Er<ex>enn</ex></l>
<lb n="2470"/><l>ge tai <ex>ar</ex> sith ri neart inois</l>
<l>is t<ex>e</ex>a<ex>r</ex>c crich nachar c<ex>r</ex>eachois.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="32">
<l>Do c<ex>r</ex>eachais ba calma in rath</l>
<l>c<ex>r</ex>ich n<ex>Ar</ex>traighi a d<ex>r</ex>each amlach</l>
<l>sluagh d<ex>ar</ex>t<ex>r</ex>uighe nir dhin cruidh</l>
<lb n="2475"/><l>a g<ex>r</ex>i fhaltbuidhe on arguin.</l></lg>

<lg n="33">
<l>Do airgis anba in cathagh</l>
<l>muicni portglan Peodachan</l>
<l>c<ex>r</ex>each sin mar chis a cleth Mhis</l>
<l>do c<ex>r</ex>each sibh sis go Soilchis.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="34">
<lb n="2480"/><l>Do c<ex>r</ex>eachais ba creach foindi<ex>m</ex></l>
<l>shluagh crodha clann Raghoillich</l>
<l>do <ex>air</ex>g bh<ex>ar</ex> c<ex>r</ex>each cland F<ex>er</ex>ghail</l>
<l>a bharr cleath go claenTemhraigh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="35">
<l>Do airgis d<ex>ar</ex> Sinaind siar</l>
<lb n="2485"/><l>la eli a <ex>air</ex>gnigh Gailian</l>
<l>red lind nir loigh rath gon lucht</l>
<l>go hOilfhind t<ex>ar</ex> chath <ex>Con</ex>nucht.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="36">
<l>Do <ex>air</ex>gis da aithlisin</l>
<l>Tir nOilealla is Tir Tuathail</l>
<lb n="2490"/><l>is c<ex>r</ex>ich Cairbri dagh oile</l>
<l>go fairrgi is cl<ex>ar</ex> Callroighe.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="162"/>

<lg n="37">
<l>Brefne fen o bun go barr</l>
<l>do <ex>air</ex>gis a fhir Chualann</l>
<mls unit="MS folio" n="16r b"/><l>a ag<ex>ra</ex> ort ni du dhaibh</l>
<lb n="2495"/><l>is tu <ex>ar</ex> gach nolc gan eadrain.</l></lg>

<lg n="38">
<l>As tu creachaire a crich Te</l>
<l>is tu is buachaill don Brefne</l>
<l>beanai don lucht bhu go beacht</l>
<l>ca dulc is tu gatoirre<ex>cht</ex>.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="39">
<lb n="2500"/><l>Ni aireo<ex>m</ex> thagh seacha soin</l>
<l>i nic mo bho a bharr Bennchoir</l>
<l>dighailt c<ex>r</ex>uaidh g<ex>r</ex>od ro gheno<ex>m</ex></l>
<l>buaidh do t<ex>r</ex>od ni thuire<ex>m</ex>o<ex>m</ex>.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="40">
<l>Gidh beag do airmhius dot agh</l>
<lb n="2505"/><l>d<ex>er</ex>mhad tug or<ex>m</ex> a i<ex>m</ex>radh</l>
<l>a chul find na fhaithchleath cas</l>
<l>is aithreach li<ex>m</ex> ar labhras.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="41">
<l>Is ui<ex>m</ex>i do <ex>ai</ex><ex>r</ex>mhius ort</l>
<l>in beagansa dod bheodhacht</l>
<lb n="2510"/><l>fad du shluaghaidh a geg Gamh</l>
<l>is med muamhain mut aeradh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="42">
<l>Eagail leam a h<ex>air</ex>d oile</l>
<l>thaeradhsu a fir Bhoroi<ex>m</ex>e</l>
<l>clu <ex>ar</ex> dho ghairgni<ex>m</ex> do lin libh</l>
<lb n="2515"/><l>isil aird<ex>r</ex>igh thu a thaisigh</l></lg>

<lg n="43">
<l>Clann Briain u<ex>m</ex>ud druim ar d<ex>r</ex>ui<ex>m</ex></l>
<l>cland Meadhbha is maicne Chonaill</l>
<l>do lem anall doiligh dhaibh</l>
<l>clann Nell Oilich cland Cholmain.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="44">
<lb n="2520"/><l>Sil da Eochadh fat fholt cas</l>
<l>cland Ruairc fen ca fearr duchas</l>
<l>scland Murchadha nar t<ex>ra</ex>igh teand</l>
<l>drumchladha aigh na hEr<ex>enn</ex>.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="164"/>

<lg n="45">
<l>Da mend a Mu<ex>m</ex>ain m<ex>ei</ex>c <ex>Con</ex></l>
<lb n="2525"/><l>ni lemhaind .r. taerodh</l>
<l>med do ghail <ex>ar</ex> b<ex>r</ex>oind o <ex>m</ex>B<ex>r</ex>iain</l>
<l>ri gach cloind sair go senCliaid.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="46">
<l>Ni cuirfind <ex>Conacht</ex>a am cheann</l>
<l>taerad acu ni fhuilgheand</l>
<lb n="2530"/><l>i Laighnibh ni lemhaind dul</l>
<l>saidbhir feghai<ex>m</ex> dot uamhun.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="47">
<l>Conall i sil Eoghain fhel</l>
<l>mor a ngael dod ghnuis minredh</l>
<l>ni leg thair ng<ex>r</ex>ind do ghabhail</l>
<lb n="2535"/><l>a Mheg bind sh<ex>air</ex> Sha<ex>m</ex>radhain.</l></lg>

<lg n="48">
<mls unit="MS folio" n="16v a"/><l>Aenrand da cuirind fa chach</l>
<l>dot air a fholt mar orshnath</l>
<l>robad cian o sibhul sind</l>
<l>ni bhiadh minudh a nErind.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="49">
<lb n="2540"/><l>Crois Crist t<ex>ar</ex>aind leath <ex>ar</ex> leath</l>
<l>do chosg mergi a fholt faindeach</l>
<l>f<ex>er</ex>g edaigh a d<ex>r</ex>echt damhsa</l>
<l>slecht a chedair chugo<ex>m</ex>sa.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="50">
<l>Slecht chugu<ex>m</ex> o chind go cois</l>
<lb n="2545"/><l>sir loghudh a laich Bhernois</l>
<l>slecht in malaich dru<ex>m</ex>chail nduibh</l>
<l>san aghaidh subhcai<ex>m</ex> soc<ex>r</ex>uidh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="51">
<l>Slecht i tab<ex>ra</ex> c<ex>r</ex>aebhach corr</l>
<l>sin in bel corcra chugom</l>
<lb n="2550"/><l>tabh<ex>air</ex> phoig go dichra dam</l>
<l>dar moid fhichdha bhidh achar.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="52">
<l>Achrom <ex>ar</ex> nesith uaind as</l>
<l>ghom t<ex>r</ex>egon o tai denas</l>
<l>fa ghnai nochon edubh as</l>
<lb n="2555"/><l>gom t<ex>r</ex>egun atai a Tomas</l></lg>

<pb n="166"/>

<lg n="53">
<l>A Tomas m<ex>a</ex>c B<ex>r</ex>iain B<ex>er</ex>bha</l>
<l>Mheg Shamradhan shairfearrdha</l>
<l>cuid talaich ni du damh dhe</l>
<l>tabhair bhu gan chradh celge.  g.e.b.dh.o.m.un.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="54">
<lb n="2560"/><l>A inghean Meg Uidhir fhel</l>
<l>do mhuin Dia do dhrech minredh</l>
<l>na <gap/> id a Nualaid re neach</l>
<l><ex>acht</ex> buanaigh taibh is teneach.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="55">
<l>A bean Meg Sa<ex>m</ex>radhan sh<ex>air</ex></l>
<lb n="2565"/><l>a inghean ursa ag Edain</l>
<l>a c<ex>r</ex>aebh glan gan chlu celge</l>
<l>saer tu <ex>ar</ex> ghal mo Ghaedhelge.g.e.b.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="56">
<l>A Lasar fina a folt bog</l>
<l>t<ex>r</ex>i datha airmid orod</l>
<lb n="2570"/><l>cach uimi got ibhi de</l>
<l>gili <ex>agus</ex> duinde is derge.g.e.b.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="57">
<l>A Athr<ex>acht</ex> n<ex>ar</ex> ob<ex>air</ex> ges</l>
<l>rod muin C<ex>r</ex>ist ge ra chelmes</l>
<l>do ghael dAdhumh ni du dhe</l>
<lb n="2575"/><l>saer tu on c<ex>ra</ex>bhudh chelge.</l>
<l>g.e.b.d.o.<mls unit="MS folio" n="16v b"/></l></lg><!--<lb/>--></body>
</text>
</p>
</div1>

<div1 n="20">
<head>XX</head>
<head>Mael Padraig M<ex>a</ex>c Naimin .cc.</head>

<p>
<text type="poem">
<body>
<lg type="verse" n="1">
<l>Buaid cagaid <ex>ar</ex> cath mBrefni</l>
<l>rath a tagaid is tuairthe</l>
<l>fraechdha an glor man fad ferthe</l>
<l>slogh Brefne tad f<ex>ar</ex> tuaithne.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="2">
<lb n="2580"/><l>Slog o mBriuin fir na foghl</l>
<l>fa sdiuir fhir is mor meanma</l>
<l>slighe go uai<ex>m</ex> ni hi<ex>m</ex>da</l>
<l>bidbha sluaigh thighe Teamhra.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="168"/>

<lg n="3">
<l>Tomas m<ex>a</ex>c Briain badbh Codhail</l>
<lb n="2585"/><l>do bhac a ngliadh ar<ex>m</ex> dhilidh</l>
<l>badh na righ do na dheghaidh</l>
<l>gebaidh tir le cro a chinidh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="4">
<l>Mag Sha<ex>m</ex>radhain geal ngruadhi</l>
<l>dar bean ar<ex>m</ex>gabhail fhaindi</l>
<lb n="2590"/><l>nir fhas fear uann gan fheli</l>
<l><ex>acht</ex> redhi sduagh geal Gailli.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="5">
<l>Taiseach ar nach t<ex>r</ex>en bidbha</l>
<l>gach c<ex>ra</ex>iseach ger fa ghelga</l>
<l>Boind Breagh ag bili Chnodhbha</l>
<lb n="2595"/><l>comla gheal tighi Te<ex>m</ex>ra.</l></lg>

<lg n="6">
<l>Fe<ex>ar</ex> le n<ex>air</ex>gthe<ex>ar</ex> magh Midhi</l>
<l>gailltreabh ni ghabh na ghoiri</l>
<l>ni fhoil fath a mbrath mbaili</l>
<l>ma raibhi sgath rath roimhi.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="7">
<lb n="2600"/><l>Lamh as a treas nach toghta</l>
<l>nocho slan cneas o cathgha</l>
<l>mairg dibh Tail n<ex>ar</ex> tech dheabhtha</l>
<l>seachna <ex>ar</ex> cleth Fail da faghtha.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="8">
<l>Dil choig ceathrar sa churaidh</l>
<lb n="2605"/><l>roid a eachradh ni fhalaigh</l>
<l>gach mer geal do gribh Eanaigh</l>
<l>geabhaidh dibh fhear na aghaid.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="9">
<l>Tug i<ex>m</ex> Boind cach fa cheli</l>
<l><ex>ar</ex> tath o Roigh do roindi</l>
<lb n="2610"/><l>telcthe<ex>ar</ex> tuath craibhi Chlairi</l>
<l>sgaile daini im bruach mBoindi.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="10">
<l>Mag Shamradhan sair subhaigh</l>
<l>do sgail <ex>ar</ex>mraghadh dhfhoghaibh</l>
<l>cin <ex>ar</ex> a fhaidh ag feadhain</l>
<mls unit=" MS folio" n="17r a"/><lb n="2615"/><l>fa dheabaidh dfhir Clair Codhail. </l></lg></body>
</text>
</p>
</div1>

<pb n="170"/>

<div1 n="21">
<head>XXI</head>
<p>
<text type="poem">
<body>
<lg type="verse" n="1">
<l>Beag nach lor a luaidhi<ex>m</ex> dhe</l>
<l>a tigfadh dulc ad esie</l>
<l>gidh cuich ga <ex>m</ex>biadh breath in ill</l>
<l>a leath no t<ex>r</ex>ian ni thuirmhim.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="2">
<lb n="2620"/><l>Do fhoir Dia Bhrefni mbhraenaigh</l>
<l>fhairsing fheraigh fhindraenaich</l>
<l>gach uir ri hidhnaib taraidh</l>
<l>san ibhraigh uir erlamhaigh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="3">
<l>Latsa a m<ex>ei</ex>c Briain i bhairr thais</l>
<lb n="2625"/><l>do fhoir Dia Bhrefni mbhraenglais</l>
<l>tu a slat Chuilt <ex>ar</ex> do chagar</l>
<l>bac in uilc nir fhob<ex>ra</ex>d<ex>ar</ex>.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="4">
<l>Gor fhoillsigh Dia bha dheni</l>
<l>fis duid a chind Coirrslebhi</l>
<lb n="2630"/><l>a flaith Gab<ex>ra</ex>in gan grain dreas</l>
<l>rob ail tadhbhail a nuaingneas.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="5">
<l>Ni hamhlaidh sin tarrla in toisg</l>
<l>be maith gon ti ro thegoisg</l>
<l>do chuadhais on lucht rod ling</l>
<lb n="2635"/><l>an fu<ex>ar</ex>ais dulc ni air<ex>m</ex>i<ex>m</ex>.</l></lg>

<lg n="6">
<l>A m<ex>ei</ex>c Bhriain nocho breg damh</l>
<l>indLogha fhuarais rabhadh</l>
<l>ba gaeth manuar thear robhaidh</l>
<l>a sduagh B<ex>r</ex>eagh od bhidhbhadhaib.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="7">
<lb n="2640"/><l>Nos amhlaidh fhu<ex>ar</ex>ais a fhis</l>
<l>sluaigh <ex>ar</ex> ti the<ex>acht</ex> mad rolis</l>
<l>o balbhthuind ag ben ri tir</l>
<l>go redh a bharrthrui<ex>m</ex> baismin.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="172"/>

<lg n="8">
<l>No no rob e thf<ex>er</ex> rabhaidh</l>
<lb n="2645"/><l>ge dho b<ex>er</ex>iu<ex>m</ex> baramhail</l>
<l>fod glan m<ex>ar</ex> bha gnath ri Lugh</l>
<l>bagar do chach god chogur.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="9">
<l>Bid ort i nam na troda</l>
<l>buadha Logha Lamhfhoda</l>
<lb n="2650"/><l>t<ex>er</ex>c a gheg Chl<ex>air</ex> nach cualaidh</l>
<l>med taigh o na hilbhuadhaibh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="10">
<l>IndLogha thu a dhregoin Druing</l>
<l>i nagh no sinChonculaind</l>
<l>coir do shechna a badhbh B<ex>er</ex>rnais</l>
<lb n="2655"/><l>debhtha tharm is inF<ex>er</ex>ghais.</l></lg>

<lg n="11">
<l>A m<ex>ei</ex>c Bhriain na tachor te</l>
<l>To<ex>m</ex>mas gidh e thainm baisde</l>
<mls unit="MS folio" n="17r b"/><l>duid a laich Annla is ainm Lugh</l>
<l>rigair<ex>m</ex> thanma ni hantur.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="12">
<lb n="2660"/><l>Lugh m<ex>a</ex>c Ethne in errla fhind</l>
<l>braithreas nir faemh fa Erind</l>
<l>bha fraechdha rindaigh in fhir</l>
<l>do mhill a bhaigh re b<ex>ra</ex>ithribh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="13">
<l>Fuath do Lugh fa iadh nUisnich</l>
<lb n="2665"/><l>dob aithreach don feadhoinsin</l>
<l>ba lan gaidh gach tir o t<ex>r</ex>eas</l>
<l>nir mhin a mbaigh na mbhraithreas.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="14">
<l>As casmhail tusa a thuir Dhor</l>
<l>is Lugh ri maicni a mhathor</l>
<lb n="2670"/><l>glor faidheadh ag dul san d<ex>r</ex>em</l>
<l>gan Lugh daireamh fa Erind.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="15">
<l>Aisi sin ainbreath rob ail</l>
<l>do breth ortsa a fhir Gabhrain</l>
<l>mad chuid don chindsa Chlair Bhreagh</l>
<lb n="2675"/><l>dar li<ex>m</ex>sa nirbh ail thairemh.</l></lg>

<pb n="174"/>

<lg n="16">
<l>Biaidh <ex>air</ex>eamh as uaisli ort</l>
<l>ana fuil a chleath Cianocht</l>
<l>gan rimh ni fhagmaid dot agh</l>
<l>m<ex>ar</ex> do sgribh Padraig peandbhan.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="17">
<lb n="2680"/><l>Ader dhuid a fhir Eni</l>
<l>uirsgel <ex>ar</ex> a fhaisdeni</l>
<l>tocht imslan o dha ed soin</l>
<l>b<ex>r</ex>eg di<ex>m</ex>radh nochor fhoboir.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="18">
<l>Ag findChill Fhearta in fheoir bhuig</l>
<lb n="2685"/><l>aenna la dh<ex>ar</ex> loigh Padruig</l>
<l>an a<ex>m</ex>ra da fhoir indi</l>
<l>t<ex>arr</ex>la <ex>ar</ex> a oigh aislingi.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="19">
<l>T<ex>ar</ex>fas do bili buadha</l>
<l>sa moighsea a fhir fhindChluana</l>
<lb n="2690"/><l>medh i taraoidh do thoill <ex>air</ex></l>
<l>nir sam<ex>ail</ex> coill re craebhaibh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="20">
<l>Ingnadh re habhsdal fhear Fhail</l>
<l>do ghluais gach coill na comhdail</l>
<l>nochtaid ochta geala gleand</l>
<lb n="2695"/><l>fedha ag tochta na thimcheall</l></lg>

<lg n="21">
<l>Lucht cnuasaich ar cnuas a chraebh</l>
<l>do cond<ex>air</ex>c Padraig peandchaemh</l>
<l>nir thearcthana a dhuilli dhe</l>
<l>ealtadha on chruindi chuige.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="22">
<lb n="2700"/><l>Musglais Padraig na peand noir</l>
<l>nach<ex>ar</ex> mhaidh mheadh<ex>ar</ex> egoir</l>
<l>rem i chroind ga labhra leis</l>
<l>poind a amhra da indes.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="23">
<l>Do chan Phadraig phuirt Chi<ex>m</ex>i</l>
<lb n="2705"/><l>ar nindisi a aislingi</l>
<l>ros ber fen go bea<ex>cht</ex> a breath</l>
<l>fa rem ce<ex>ar</ex>t <ex>air</ex>sen clereach.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="176"/>

<lg n="24">
<l>Cuingidh gebhas in gortsa</l>
<mls unit="MS folio" n="17v a"/><l>brigha in croind do chondarcsa</l>
<lb n="2710"/><l>Dia nir char chogur nar thuig</l>
<l>do chan re phobul Padruig.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="25">
<l>Is iad coillti a chrand soichleach</l>
<l>do iadh man crand craebhthoirtheach</l>
<l>is fa cheart is doigh gach dream</l>
<lb n="2715"/><l>na sloigh ig tea<ex>cht</ex> na ti<ex>m</ex>cheall.</l></lg>

<lg n="26">
<l>Innmhus i cniuas do fhear as</l>
<l>egis na healta iarrfas</l>
<l>tromdhamha ga naithni air</l>
<l>orrlamha caithmhi in cnuasaich.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="27">
<lb n="2720"/><l>Barr rug orraim o eadhaibh</l>
<l>barr in c<ex>r</ex>oind gil gegleabhair</l>
<l>is i rachlann chaemh i chroind</l>
<l>gach craebh da dhathbharr dhighoind.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="28">
<l>Crand buadha nar the<ex>ar</ex>c toradh</l>
<lb n="2725"/><l>tathairsiu a geg gormCharadh</l>
<l>a dreagun Ce in cridhi gloin</l>
<l>in bili rob e thathoir.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="29">
<l>Tusu craebh bairr i bhili</l>
<l>a leomhain glan Gairighe</l>
<lb n="2730"/><l>a fhlaith Caillmidhi is clu linn</l>
<l>is tu tairngiri in Tailgind.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="30">
<l>As tu a Mheg Shamhradhan shair</l>
<l>leandan B<ex>r</ex>efni in bhuird sgothchaimh</l>
<l>a chraebh phuirt braenamlaich Bhreagh</l>
<lb n="2735"/><l>do shaerabhlaibh ghuirt Ghaidheal.</l></lg>

<lg n="31">
<l>Togbhail cridhi dod chliaraibh</l>
<l>tagh a chonchair chailiallaich</l>
<l>saer o f<ex>er</ex>g uaibhrigh thfhaghlaidh</l>
<l>a ghruaidhghil derg dondabhraigh.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="178"/>

<lg n="32">
<lb n="2740"/><l>An rosg da ndech do drech noig</l>
<l>inghean ur edaich sgarloid</l>
<l>ai bhili Gergi do ghebh</l>
<l>dergi <ex>agus</ex> gili id ghruaidhebh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="33">
<l>Mailghi donda is dubh guairi</l>
<lb n="2745"/><l><ex>agus</ex> rosg gor<ex>m</ex> geguaini</l>
<l>folt mar umha na fhailghibh</l>
<l>ort ag dula <ex>ar</ex> dondmhailghibh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="34">
<l>Fuarais o Dia is de<ex>m</ex>in sin</l>
<l>a Mheg Sa<ex>m</ex>radhain shuirghigh</l>
<lb n="2750"/><l>buaidh ndealbha is nenigh <ex>ar</ex> aen</l>
<l>a dheghir E<ex>m</ex>na daentaebh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="35">
<l>Buaidh naigh ort a fhir Chodhail</l>
<l>buaidh mbuga <ex>ar</ex> do bhrughodhaibh</l>
<mls unit="MS folio" n="17v b"/><l>cuis fhormaid ri gach sluagh soin</l>
<lb n="2755"/><l>buad co<ex>m</ex>raig ar bar cathoibh.</l></lg>

<lg n="36">
<l>Buaidh sed oirbh ni coir a chelt</l>
<l>buaidh molta oirbh ban imert</l>
<l>denumh indluis bhar sluaigh sin</l>
<l>buaidh nindmhuis <ex>ar</ex> bhar negsibh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="37">
<lb n="2760"/><l>A m<ex>ei</ex>c Briain na mb<ex>r</ex>iathar mbind</l>
<l>leath tenigh nochon airmhi<ex>m</ex></l>
<l>ri tabhairt shed mbuadha id bhais</l>
<l>a gheg Cluana nir charais.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="38">
<l>A Thomais Chruachna in cnis ghil</l>
<lb n="2765"/><l>a Mheg Shamhradhan shuilbhir</l>
<l>lat gach giall da ndleaghair dhe</l>
<l>du deabhaidh fa iadh nEle.  le leath.Cuind.d.o.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="39">
<l>Mac De go ndearna a Nualaith</l>
<l>an errla choi<ex>m</ex> craebhdhualaich</l>
<lb n="2770"/><l>congnm dan loind treabh dho thath</l>
<l>let ear led chloind led chonach.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="180"/>

<lg n="40">
<l>Anocht nach dearg do drech gil</l>
<l>a inghean mhall Mheg Uidhir</l>
<l>a shlat Bhreagh ni dolta dhe</l>
<lb n="2775"/><l>ad geal nochta ad geal ngaire.  re</l></lg>

<lg n="41">
<l>Sgailedh Dia goirmidh dho ghlais</l>
<l>ai Shitriug m<ex>a</ex>c Briain bharrchais</l>
<l>bidh maith din ar ndomhain de</l>
<l>ar fhoghail a ghribh Ghaille.  l.ea.th.</l></lg><!--<lb/>--></body>
</text>
</p>
</div1>

<div1 n="22">
<head>XXII</head>
<head>Mael Padraig M<ex>a</ex>c Naimhin Fos</head>

<p>
<text type="poem">
<body>
<lg type="verse" n="1">
<lb n="2780"/><l>Ni beag an lensa ar Leath Cuind</l>
<l>a dhith dairiumh ni fhedfuind</l>
<l>len ig fobra chuir dhibh Cen</l>
<l>do chuir in Fhodla i nai<ex>m</ex>redh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="2">
<l>Len do loigh ar lacht a chruidh</l>
<lb n="2785"/><l>len nach leg cnuas t<ex>r</ex>e chraebhuibh</l>
<l>len da tarrla cor do chach</l>
<l>nach t<ex>ar</ex>bha crodh na conach.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="3">
<l>Len <ex>ar</ex> brondudh bho <ex>agus</ex> each</l>
<l>len d<ex>ar</ex> heasgradh in teneach</l>
<mls unit="MS folio" n="18r a"/><lb n="2790"/><l>len ba sgel <ex>ar</ex> fianaibh Fail </l>
<l>len ar chliaraibh dho chongbhail.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="4">
<l>Len do fhas a ci<ex>m</ex>saibh crich</l>
<l>len do leg fhas don esidh</l>
<l>len mor ar techt i toraidh</l>
<lb n="2795"/><l>le cleacht gach slogh sirfhoghail</l></lg>

<lg n="5">
<l>Gabhail m<ex>ei</ex>c Bhriain ga mbi sinn</l>
<l>cuis a leoinse as len dErind</l>
<l>gor gabhadh g<ex>r</ex>ibh fhuind Uladh</l>
<l>gan shil Cuind do chumhsgughadh.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="182"/>

<lg n="6">
<lb n="2800"/><l>Gid mor noilbhem u<ex>air</ex> Eri</l>
<l>re ngabhail chind Choirrslebhi</l>
<l>ith Banbha ni bed ri bhaidh</l>
<l><ex>acht</ex> geg Gabhra do ghabhail.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="7">
<l>Traigh gach lacha is lan tuili</l>
<lb n="2805"/><l>do gabhail chind Callmhuighi</l>
<l>do th<ex>ar</ex>t ma nu<ex>air</ex> ni fhagh<ex>ar</ex></l>
<l><ex>acht</ex> lacht buair do bheagadhadh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="8">
<l>Tomas Mag Shamhradhan Shaigh</l>
<l>nirbh ingnadh Goill da ghabhail</l>
<lb n="2810"/><l>mor da<ex>m</ex>nas an mb<ex>r</ex>eth do b<ex>er</ex></l>
<l>ai bheth a ngallghlas Ghaidhel.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="9">
<l>Gabhail i Chraidhi is crad lea<ex>m</ex></l>
<l>creach is mho degsibh Er<ex>enn</ex></l>
<l>creach gach cleri id chim i lai<ex>m</ex></l>
<lb n="2815"/><l>t<ex>r</ex>e g<ex>r</ex>ibh nGrene do gabhail.</l></lg>

<lg n="10">
<l>An fhoil <ex>ar</ex> cleth nUiri dhairc</l>
<l>suaichnidh lind Dia ga dighailt</l>
<l>i<ex>m</ex>dha geall ri geg nEanaich</l>
<l>nach ted d<ex>ar</ex> ceand coigeadhaigh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="11">
<lb n="2820"/><l>Gan bhuain dhfhaisgin is gan ar</l>
<l>gan la greni o ra gabhadh</l>
<l>c<ex>r</ex>ed nar aisdigh sgemh man sgel</l>
<l>gan gren dfhaisgin i naer.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="12">
<l>Gan luadh sidhcaimhi ag sil Chuind</l>
<lb n="2825"/><l>gan t<ex>r</ex>ebhadh gan tuar fe<ex>ar</ex>ainn</l>
<l>gan bhuing <ex>ar</ex>bha gach achaidh</l>
<l>i <ex>m</ex>Bhanbha Chuind Chedchathaich.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="13">
<l>Gan din ag duini <ex>ar</ex> dheabhaidh</l>
<l>gan bac c<ex>r</ex>uidh ri caidhbheanaibh</l>
<mls unit="MS folio" n="18r b"/><lb n="2830"/><l>gan clodh fingaili na fill </l>
<l>ni sodh inghairi dEr<ex>inn</ex>.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="184"/>

<lg n="14">
<l>Aig sin na gill dechta dhaibh</l>
<l>ata ag Dia a ngill re ghabhail</l>
<l>o chach ni thoill an torudh</l>
<lb n="2835"/><l>coill na bhlath do bhennoghudh.</l></lg>

<lg n="15">
<l>Gabhail Meg Shamhradhan sheng</l>
<l>do lin durchradhaibh Erenn</l>
<l>bheith i llaimh do bharr Bhealaigh</l>
<l>tall a ngrain do Ghaidhealaibh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="16">
<lb n="2840"/><l>Tnudh ri maithius mhileadh Fail</l>
<l>is e in tnudh thug a ghabhail</l>
<l>is <ex>ar</ex> flaith Almhan i nidh</l>
<l>nach maith ad<ex>ra</ex>dh in enigh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="17">
<l>Tug gabhail fhir in fhuilt truim</l>
<lb n="2845"/><l>in fhele a nenidh iaruind</l>
<l>go fhoil deghear Andla a nidh</l>
<l>nir ghemheal adhbha in enigh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="18">
<l>Odchiad a nidh fhear nGaillmhi</l>
<l>do ni gach cli<ex>ar</ex> co<ex>m</ex>airrle</l>
<lb n="2850"/><l>tocht <ex>ar</ex> cuan mar n<ex>ar</ex> ludh lind</l>
<l>is cul manu<ex>ar</ex> ri Erind.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="19">
<l>Do big egsibh Indsi Fail</l>
<l>des dreagoin Gail do ghabhail</l>
<l>ag t<ex>r</ex>iall d<ex>ar</ex> searbhshaili soir</l>
<lb n="2855"/><l>mhian d<ex>er</ex>mhaili <ex>ar</ex> na da<ex>m</ex>oibh.</l></lg>

<lg n="20">
<l>Damha Fodla laimh do laimh</l>
<l>do niad chomhairrle a chedair</l>
<l>drui<ex>m</ex> re braentaradh chlair Chuind</l>
<l>rob ail daenthaghudh aguind.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="21">
<lb n="2860"/><l>Gluaiste<ex>ar</ex> le fileadhaibh Fail</l>
<l>i<ex>m</ex>irci aibhseach anbhail</l>
<l>gan rian coindmhi sgeanmadha ar sgoil</l>
<l>go nd<ex>er</ex>na in Coi<ex>m</ex>dhi a cabhoir.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="186"/>

<lg n="22">
<l>Gach neach uaind sa cheand ma choi<ex>m</ex></l>
<lb n="2865"/><l>ag faisgin i chuain chugoinn</l>
<l>do fhu<ex>air</ex> a moludh in moir</l>
<l>uaind ri homhun in anfoidh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="23">
<l>M<ex>ar</ex> dobh ail lind tocht <ex>ar</ex> tuind</l>
<l>tainig glaedh chudhnoidh chugaind</l>
<lb n="2870"/><l>snaid<ex>m</ex> do thath na tuath a teacht</l>
<l>gair<ex>m</ex> cuach ri cach a cloisde<ex>cht</ex></l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="24">
<l>Esdmid and sin suairc in glor</l>
<l>neach ga radha rind i<ex>m</ex>podh</l>
<l>bindi in ghloir do labhradh les</l>
<lb n="2875"/><l>ba choir adradh da aithris.</l></lg>

<lg n="25">
<l>Tugsum beann<ex>acht</ex> ar a bhel</l>
<l>o dha indis m<ex>ar</ex> uirsgel</l>
<l>teacht a lai<ex>m</ex> do laithGaidheal</l>
<mls unit="MS folio" n="18v a"/><l>maith bhad ch<ex>air</ex> a chomaidheamh</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="26">
<lb n="2880"/><l>Buain a gemhli do gheg Dhruing</l>
<l>tug sluaigheadh i<ex>m</ex>poidh aguind</l>
<l>te<ex>cht</ex> deghir Teamhra dia thoigh</l>
<l>meanma in enigh da ardoigh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="27">
<l>Tug broghudh ar blath mBanbha</l>
<lb n="2885"/><l>buain a glais dir fhinGhabhra</l>
<l>sgaileadh gebhind do gheg Clair</l>
<l>do leg dhErind a hanail.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="28">
<l>Cidh nach bhadh fhailteach Eri</l>
<l>ri teacht chraibhi Coirrslebhi</l>
<lb n="2890"/><l>lind taith o Colmain do cach</l>
<l>do chongbhail caich a conach.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="29">
<l>Taiseach Theallaich uir Eathach</l>
<l>beodha coitceand certbhreathach</l>
<l>ni traet<ex>ar</ex> le neach ganeart</l>
<lb n="2895"/><l>breath <ex>agus</ex> se ga hesde<ex>cht</ex>.</l></lg>

<pb n="188"/>

<lg n="30">
<l>Tomas Mag Shamhradhan sheng</l>
<l>gan giall do is doirbh a aicell</l>
<l>gell du Chondla <ex>ar</ex> cheand na c<ex>r</ex>ich</l>
<l>co<ex>m</ex>la is fearr risin esith.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="31">
<lb n="2900"/><l>Ri m<ex>a</ex>c mec Mhoiri as mhin t<ex>r</ex>oigh</l>
<l>cia is coimhfhial do chloind Adhoi<ex>m</ex></l>
<l>ni himdha <ex>acht</ex> cleath fhial Eni</l>
<l>neach nar iarr a oirberi.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="32">
<l>Ai ghilli gabhas do lai<ex>m</ex></l>
<lb n="2905"/><l>nos enich gach fhir dadmhail</l>
<l>da nabra as ferr a ni neach</l>
<l>ina ceand Li bhudh lethbreath.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="33">
<l>Ni fhoil <ex>ar</ex> dheghear nDala</l>
<l>locht enich na heangna<ex>m</ex>a</l>
<lb n="2910"/><l>ni thug sed maith do mholudh</l>
<l>as flaith nG<ex>r</ex>eg a g<ex>ra</ex>dhoghudh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="34">
<l>Cairdi i<ex>m</ex> ni sgan ni na lai<ex>m</ex></l>
<l>ni chuindghend cuingidh Gabhrain</l>
<l>ni ches <ex>ar</ex> crodh cleath Ghailli</l>
<lb n="2915"/><l><ex>ar</ex> ndol i teach tro<ex>m</ex>daimhi.</l></lg>

<lg n="35">
<l>Tomas Mhag Shamhradhain Shaidh</l>
<l>as imdha cliar na chomhdhail</l>
<l>te<ex>cht</ex> gan riar nocho doigh dhi</l>
<l>gach cliar do choidh na choindi.  N.i.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="36">
<lb n="2920"/><l>Ni beag anosa <ex>ar</ex> Nualaidh</l>
<l>an fhuilt cle<ex>cht</ex>aich camdualaich</l>
<l><ex>ar</ex> mhnai Cal nocho ler locht</l>
<mls unit="MS folio" n="18v b"/><l>as lan do chell sdo chundlocht</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="37">
<l>Ingean Mheg Uidhir fuair bladh</l>
<lb n="2925"/><l>gnai na <ex>m</ex>na is maith re moladh</l>
<l>ni thadhaill geg ur Fhindi</l>
<l>tnudh na hed na hainindi. n.i.bea.g.an.len.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="190"/>

<lg n="38">
<l>Sitriug m<ex>a</ex>c Briain bruindi sli<ex>m</ex></l>
<l>geall gach fhir do do dhlighfinn</l>
<lb n="2930"/><l>neach ni ches ar a caith di</l>
<l>ca maith as les nach lendi.N.i.b.e.g.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="39">
<l>Ai tigh ni<ex>m</ex>i is naemhdha clar</l>
<l>cuireadh Padraig phuirt Ghabhran</l>
<l>te<ex>cht</ex>a chugu<ex>m</ex> re ndol di</l>
<lb n="2935"/><l>go tugu<ex>m</ex> chor don chruindi.</l>
<l>N.i.b.ea.g.an.l.en.s.a.</l></lg><!--<lb/>--></body>
</text>
</p>
</div1>

<div1 n="23">
<head>XXIII</head>
<head>Aeng<ex>us</ex> O hEogh<ex>us</ex>a .cc.</head>

<p>
<text type="poem">
<body>
<lg type="verse" n="1">
<l>Millte Eri dimthnud Ghaidheal</l>
<l>ni gael sidha an seol do niad</l>
<l>ai fhich ga cursun a caemhduch</l>
<l>dursun nach f<ex>r</ex>ith daenghuth iad.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="2">
<lb n="2940"/><l>Med an imthnuidh fa iad mBhanbha</l>
<l>beanas dibh Fhodla an fheoir chuirr</l>
<l>an trath badh leo lem fo Gallaibh</l>
<l>gleo ar chach fen i clandaib Cuind.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="3">
<l>A milltear dhFhodla is e mhilleas</l>
<lb n="2945"/><l>gan mian sidha ar sean nar og</l>
<l>do mhill ar noileni Eri</l>
<l>soilemi lind feni in fod.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="4">
<l>Nis fiadhnaighi dimthnudh Gaidheal</l>
<l>gabhail m<ex>ei</ex>c Bhriain i bhairr tlaith</l>
<lb n="2950"/><l>idh ar cheand Tuama do theandadh</l>
<l>ni huadha is fearr ceangal caic.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="5">
<l>Maith cui<ex>m</ex>neghas cuis a mhoidi</l>
<l>m<ex>a</ex>c m<ex>ei</ex>c Dondcaidh deargas gho</l>
<l>mairg as a dhal as ghanacas</l>
<lb n="2955"/><l>a nglas lamh no dacas do.</l></lg>

<pb n="192"/>

<lg n="6">
<l>Gabhail Tomas tug a cheadoir</l>
<mls unit="MS folio" n="19r a"/><l>c<ex>r</ex>ich nEr<ex>enn</ex> ar inchaibh Gall</l>
<l>do bhi <ex>ar</ex> fairi sa glas Gaidhil</l>
<l>sni raibhi <ex>acht</ex> cas ainfhir and.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="7">
<lb n="2960"/><l>Mag Samradhan do shidh Gaidheal</l>
<l>do gabh Dia ga dhrech mar ghris</l>
<l>tainig an fear a hidh eli</l>
<l>dha thigh mo chin re<ex>m</ex>i iris</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="8">
<l>Do fhuaslaig gre<ex>m</ex> a ghlas lamha</l>
<lb n="2965"/><l>ni legfe an mB<ex>r</ex>efne <ex>ar</ex> b<ex>r</ex>eth Ghall</l>
<l>do bhean an glaic as gerbh aimhdeoin</l>
<l>ait in bhas gan ainbheoil and.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="9">
<l>Tainig da thigh m<ex>a</ex>c m<ex>ei</ex>c Dhondchaidh</l>
<l>na denad Gaidhil glor tlaith</l>
<lb n="2970"/><l>musglud fhir Erni as a idhibh</l>
<l>do bhir erghi <ex>ar</ex> c<ex>r</ex>idhibh caich.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="10">
<l>Nir choimsi imsni<ex>m</ex> fher mB<ex>r</ex>efni</l>
<l>a bhas Tomas is tu i llaimh</l>
<l>ba ndearnadh ort nochorbh ingnadh</l>
<lb n="2975"/><l>socht areabhra bhindbhan bhail.</l></lg>

<lg n="11">
<l>Cred fa ticfaidhea i teach nGaidhil</l>
<l>a ghnuis fhir na nearladh cas</l>
<l>do ed tu gan tocht dod gabhail</l>
<l>nir dhu gan olc daghail as.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="12">
<lb n="2980"/><l>Maidhm do gebhind a glac Thomas</l>
<l>Teallach nEachtach rob e a tath</l>
<l>tithe o idh in glais id ghealbhois</l>
<l>don bhais ghil do chendghois cach.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="13">
<l>Saeth lim mar leanaid dan i<ex>m</ex>thnudh</l>
<lb n="2985"/><l>oire<ex>cht</ex> B<ex>r</ex>efne b<ex>r</ex>egaid ciuil</l>
<l>gach geg geal re cheli i coi<ex>m</ex>eas</l>
<l>Eri is ead boinge as dib<ex>r</ex>iuin.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="194"/>

<lg n="14">
<l>Ceangul sidha ar sluaghaibh Banbha</l>
<l>beag bhadh iarrtha dairgneach Gall</l>
<lb n="2990"/><l>cosnadh cach a orraind dFhodla</l>
<l>in trath co<ex>m</ex>aind dob<ex>ra</ex> ann.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="15">
<l>Sloigheadh combhaga i ceand To<ex>m</ex>as</l>
<l>tir do bhera ar bheagan caith</l>
<mls unit="MS folio" n="19r b"/><l>o Taidhg ma tharla <ex>ar</ex> ti in fhorrain</l>
<lb n="2995"/><l>ni bhi tarbha i combhaidh chaich.</l></lg>

<lg n="16">
<l>Beag do findtar fraech a ghaisgidh</l>
<l>re ghnuis nderg go ndent<ex>ar</ex> cin</l>
<l>go roich do m<ex>a</ex>c Bhriain go bunad</l>
<l>dar lat bhiaidh go hu<ex>m</ex>al dfhir.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="17">
<lb n="3000"/><l>Mag Sa<ex>m</ex>radhan sirfead co<ex>m</ex>und</l>
<l>in cneas min ni mairg re tug</l>
<l>ni do thendi c<ex>r</ex>easa in chloidhi<ex>m</ex></l>
<l>sengi in shleasa roighil rug.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="18">
<l>Mna aentumha ag i<ex>m</ex>rad Tho<ex>m</ex>ais</l>
<lb n="3005"/><l>na tigh uaingniusa is <ex>air</ex> bhid</l>
<l>ni coir gach lai luadh ai B<ex>r</ex>efnigh</l>
<l>a gruadh do <ex>m</ex>nai teghthir t<ex>r</ex>id.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="19">
<l>Ding<ex>r</ex>em B<ex>r</ex>efnech beag bha denta</l>
<l>man donn casa mar crand siuil</l>
<lb n="3010"/><l>dal ar leth da cindeadh cagadh</l>
<l>millead nech bag<ex>ar</ex> o mBriuin.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="20">
<l>Maith tig don drem deaftha daghbhail</l>
<l>uathudh lucht dan lughu an dith</l>
<l>madh goiri an deabhaidh ni denta</l>
<lb n="3015"/><l>df<ex>er</ex>aibh Moighi Slechta in sith.</l></lg>

<lg n="21">
<l>Fraechdha a nerghi doirchill bhidhbhadh</l>
<l>beag a fis ma f<ex>r</ex>egraid ghliaidh</l>
<l>sgiath geal ri gach nais mar eghthir</l>
<l>sleagh ar bais gach Bhrefnigh biaidh.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="196"/>

<lg n="22">
<lb n="3020"/><l>Leasg dho dleasda dul da fob<ex>ra</ex></l>
<l>fir B<ex>r</ex>efne oi bhid slis re slis</l>
<l>leag<ex>ar</ex> os ceandaibh druadh dethach</l>
<l>ag luadh Teallaich Ethach dhfhis.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="23">
<l>Gan ediudh leo <ex>acht</ex> lente tana</l>
<lb n="3025"/><l>da t<ex>r</ex>eas deabhtha deargaid niuill</l>
<l>gnai <ex>ar</ex> na lentibh la na t<ex>r</ex>oda</l>
<mls unit="MS folio" n="19v a"/><l>ata a<ex>m</ex> slebtibh boga o mBriuin.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="24">
<l>Crodha an indeall dfhis i tachair</l>
<l>teaghlach i laich lengeas dig</l>
<lb n="3030"/><l>cloidheamh foda <ex>ar</ex> cliu gach curadh</l>
<l>t<ex>r</ex>oda is riu dho bunadh bhid.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="25">
<l>Groidhi slea<ex>m</ex>na s<ex>r</ex>iana breaca</l>
<l>b<ex>er</ex>th<ex>air</ex> cucu <ex>ar</ex> cluinsin sgel</l>
<l>sgor seang o graifnibh na ngilla</l>
<lb n="3035"/><l>do bhearr dhfhaichthibh finda a fher.</l></lg>

<lg n="26">
<l>Mairg nach aghrand dhf<ex>er</ex>aibh B<ex>r</ex>efni</l>
<l>beti fan din doibh as lia</l>
<l>dleaghar theacht a teand re cai<ex>m</ex>thi</l>
<l>ne<ex>ar</ex>t a drea<ex>m</ex> da ndailfe Dia.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="27">
<lb n="3040"/><l>Ni gael crechi ci<ex>m</ex>sa a tiri</l>
<l>Teallach nEachthach anba an toir</l>
<l>beth ag on fhir im Gleand nGaibhli</l>
<l>fidh ma ceand ni daingni doibh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="28">
<l>Lan Eri dua<ex>m</ex>an bar cogaidh</l>
<lb n="3045"/><l>a chathm<ex>ei</ex>c B<ex>r</ex>iain a mbi<ex>m</ex> lis</l>
<l>do rudadh dhi dilsi sluaghaidh</l>
<l>bh<ex>ar</ex> tirsi is i ua<ex>m</ex>ain dfhis.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="29">
<l>Esgaidh t<ex>r</ex>oda Teallach nEathach</l>
<l>rob e mo ghlor re ghruadh mb<ex>r</ex>eac</l>
<lb n="3050"/><l>gebha da ti sibh ar sluaigheadh</l>
<l>da tigh ni nar luaigheadh leat.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="198"/>

<lg n="30">
<l>Suighfea chugud coigeadh nGeanaind</l>
<l>a Glind Gaibhli in g<ex>r</ex>eadha luaith</l>
<l>ni cu<ex>m</ex>a chael is fearr uirru</l>
<lb n="3055"/><l>do thaebh a heang tuilli in tuaith.</l></lg>

<lg n="31">
<l>Durchur aith athchuiri in craisigh</l>
<l>le colg tana thogbhai in lai<ex>m</ex></l>
<l>d<ex>er</ex>gfa a chais duind is debhaidh</l>
<l>im bais cuirr re fhearaibh Fail.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="32">
<lb n="3060"/><l>Aichnidh da<ex>m</ex>sa denu<ex>m</ex> tearrla</l>
<l>imdha cuas ann imdha dig</l>
<l>imdha cladh is a chebh ghluinigh</l>
<l>do ghabh rer i Duili<ex>m</ex> dhid.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="33">
<mls unit="MS folio" n="19v b"/><l><ex>Ar</ex> cath mBrefni a bhas in onchon</l>
<lb n="3065"/><l>do fhegh Dia godelbh a cli</l>
<l>is ann rib ail cach do choi<ex>m</ex>dhi</l>
<l>daibh in trath dhod roighni in ri.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="34">
<l>Mag Sha<ex>m</ex>radhan ma selbh nduthaigh</l>
<l>Dia chungnas ri cul na sgath</l>
<lb n="3070"/><l>tugadh do <ex>ar</ex> na doiribh slebi</l>
<l>nach mo ar moighibh redhi in rath.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="35">
<l>Sithchain Chormaic na c<ex>r</ex>ich dhuthaich</l>
<l>ga d<ex>er</ex>c chuirr nar chomaidh echt</l>
<l>gan cho<ex>m</ex>laidh do ch<ex>ar</ex> re dorus</l>
<lb n="3075"/><l>foghnaidh fa mhagh solus Slecht.</l></lg>

<lg n="36">
<l>Da rabh ga thigh da ti ar sluaighead</l>
<l>is e aenur ainceas cach</l>
<l>m<ex>a</ex>c Briain do bheath i na righe</l>
<l>biaidh i lleath tiri do thath.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="37">
<lb n="3080"/><l>Do measg Er<ex>inn</ex> anba in mhesneach</l>
<l>m<ex>a</ex>c m<ex>ei</ex>c Mhoiri in mheadh<ex>air</ex> ghairg</l>
<l>formad re neach grain i ghilli</l>
<l>gidh baidh do beath i<ex>m</ex>i os aird.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="200"/>

<lg n="38">
<l>Da fagha Bhoind bruithin ng<ex>r</ex>ene</l>
<lb n="3085"/><l>glor fear Tea<ex>m</ex>ra ata na chluais</l>
<l>da suighea grian srotha Sinna</l>
<l>thi<ex>ar</ex> bidh fotha ghilla a nghuais.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="39">
<l>Tomas m<ex>a</ex>c Briain bruinde sol<ex>us</ex></l>
<l>ri sil Craidhe caithfidh rind</l>
<lb n="3090"/><l>ma ta i fich dlighidh a nderna</l>
<l>sith cinidh Mheadhbha do mhill.</l>
<l>M.i.ll.t.e.e.ri.d.i.m.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="40">
<l>Maith do thogbhail Teallaich eachthach</l>
<l>inghean righ Erni is fhind barr</l>
<l>gabhail acach do ni Nualaidh</l>
<lb n="3095"/><l>gach trath da mbi uamhain and.</l></lg>

<lg n="41">
<l>Ingean Edaine ur colla</l>
<l>corcra naichthe o ibheas digh</l>
<l>dath a chroigh ar cain a t<ex>r</ex>illsi</l>
<l>aibh a gloir ni <ex>m</ex>illsi in mhil.m.i.ll.t.e.Er.i.di<ex>m</ex>.th.</l></lg><!--<lb/>--></body>
</text>
</p>
</div1>

<div1 n="24"><head><mls unit="MS folio" n="20r a"/> XXIV</head>
<head>Adhumh O Fialan .cc.nid</head>

<p>
<text type="poem">
<body>
<lg type="verse" n="1">
<lb n="3100"/><l>Da oir Dia dobron oi mB<ex>r</ex>iuin</l>
<l>ata <ex>ar</ex> cudhnodh cli<ex>ar</ex> nainiuil</l>
<l>ni foill ro ghlac se in sloghsin</l>
<l>gor fhoir m<ex>a</ex>c De in dobronsin.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="2">
<l>Rob inund dobron doibsin</l>
<lb n="3105"/><l>cli<ex>ar</ex>a Banba <ex>agus</ex> B<ex>r</ex>efnigh</l>
<l>gor sgail toil De da ndecraibh</l>
<l>nirbh e soin ailechtain.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="3">
<l>Do sailsead cliara chlair Breag</l>
<l>fa feall dfhobra <ex>ar</ex> fhe<ex>ar</ex> Maisdean</l>
<lb n="3110"/><l>nach biadh i<ex>m</ex> chl<ex>ar</ex> find Fodla</l>
<l>da<ex>m</ex> on fhill gan furfhogra.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="202"/>

<lg n="4">
<l>Mar soin do saileadh uile</l>
<l>ag sluagh B<ex>r</ex>efni braenuighi</l>
<l>cath na leircreach nar lamhad</l>
<lb n="3115"/><l>rath Breneach do begaghadh </l></lg>

<lg n="5">
<l>In da droingsin leath <ex>ar</ex> leath</l>
<l>damha caich sa cath Brefneach</l>
<l>rob e a luad sgailead gan sgur</l>
<l>sduagh Taidhean min thisudh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="6">
<lb n="3120"/><l>Ni leg Iso is oirdirc seo</l>
<l>uadha a muintir amudo</l>
<l>f<ex>r</ex>ith caboir Dhe fon deacraibh</l>
<l>da falaigh se a saileachtain.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="7">
<l>Tainig m<ex>a</ex>c B<ex>r</ex>iain bronnas cradh</l>
<lb n="3125"/><l>o finghuil maicne a mhath<ex>ar</ex> </l>
<l><ex>ar</ex> taithleach ge thi in gasraidh</l>
<l>bidh ait<ex>r</ex>each i in ingalsin.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="8">
<l>Ger utroc on fhinghuil moir</l>
<l>m<ex>a</ex>c Briain Cliach nach cred leabroir</l>
<lb n="3130"/><l>teacht do gheg Taidhen da taigh</l>
<l>nir leg sgaileadh dar sgolaib.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="9">
<l>In cedla ro feallsad air</l>
<l>slogh mathar m<ex>ei</ex>c m<ex>ei</ex>c Donncaid</l>
<l>nos do sduaigh Inbhir an fheall</l>
<lb n="3135"/><l>do chuaidh ar imlibh Er<ex>enn</ex>.</l></lg>

<lg n="10">
<l>Cidh nach sinfead se ar gach leath</l>
<l>nos m<ex>ei</ex>c Briain go mbarr ndrui<ex>m</ex>neach</l>
<l>ni bi cli<ex>ar</ex> i tand nach toir</l>
<l><ex>acht</ex> ag t<ex>r</ex>iall go b<ex>arr</ex> mBeandchoir.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="11">
<lb n="3140"/><l>Tusu in m<ex>a</ex>c Briainsea in bairr trui<ex>m</ex></l>
<l>a Meg Samhradhan shulchuirr<mls unit="MS folio" n="20r b"/></l>
<l>nach lor dogra an domain duind</l>
<l>tobra tre fholuidh ni<ex>m</ex>tnuidh.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="204"/>

<lg n="12">
<l>Tnudh rit a Thomas tug soin</l>
<lb n="3145"/><l>feall ort dod braithribh bunoidh</l>
<l>tuig a ri Cal <ex>agus</ex> Cuilt</l>
<l>da bhinan duid a dhighuilt.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="13">
<l>Sloindfidh me dod malaigh duind</l>
<l>blagh sgeoil do sgribhadh ro<ex>m</ex>aid</l>
<lb n="3150"/><l>sgel leghthar mar as dual dund</l>
<l>do gebth<ex>ar</ex> uam man i<ex>m</ex>tnudh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="14">
<l>Digh i<ex>m</ex>thnudh mor ri m<ex>a</ex>c Con</l>
<l>ag Oilill Ulom uasal</l>
<l>go rodhing cach ceand a ceand</l>
<lb n="3155"/><l>ba gnath Oilill ga imdeall.</l></lg>

<lg n="15">
<l>Fellas maicne a mhath<ex>ar</ex> fen</l>
<l><ex>ar</ex> mac Con ba cleas aigbel</l>
<l>a sduagh barrlag nir baidh sin</l>
<l>t<ex>r</ex>e fharmad aigh is enigh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="16">
<lb n="3160"/><l>Mac Con mar dho cinnedh do</l>
<l>ba heagal leo a thocht tarrsto</l>
<l>cuis na Mui<ex>m</ex>neach fa eall <ex>air</ex></l>
<l>teand Luighdheach <ex>ar</ex> a luchtsain.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="17">
<l>Imthnudh fhear nEr<ex>enn</ex> uile</l>
<lb n="3165"/><l>da bai ri b<ex>arr</ex> Almuine</l>
<l>flaith Aine gan uabhur mbreath</l>
<l>ri hua<ex>m</ex>un lai<ex>m</ex>e Luigdech.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="18">
<l>Erais Oilill anba an fheall</l>
<l>Mac Con cosnu<ex>m</ex>aigh Er<ex>enn</ex></l>
<lb n="3170"/><l>go ndenra soin sibul neart</l>
<l>fa bloigh don ibhur oirrderc.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="19">
<l>Tig enta ag Oilill na neach</l>
<l>ri h<ex>Ar</ex>t dind<ex>ar</ex>ba Luighdheach</l>
<l>gor sgail se an ficfobul fill</l>
<lb n="3175"/><l>do dichrodar e a hEr<ex>inn</ex>.</l></lg>

<pb n="206"/>

<lg n="20">
<l>Ere dOill<ex>ill</ex> is d<ex>Ar</ex>t fhial</l>
<l>fagbas M<ex>a</ex>c Con m<ex>a</ex>c Mhaicniadh</l>
<l>nir gluais geg Thaidhean o thigh</l>
<l><ex>acht</ex> aenfe<ex>ar</ex> deg go de<ex>m</ex>in.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="21">
<lb n="3180"/><l>Re naireamh ni anfa sind</l>
<l>tuirrthe<ex>cht</ex>a Luighdheach luaidhim</l>
<l>no go tainig fe<ex>ar</ex> Li a le</l>
<l>don feadh da bhi ni bea<ex>m</ex>ne.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="22">
<l>Gluaisis roimhi flaith Fodla</l>
<lb n="3185"/><l>anoir daithle a urfhogra</l>
<l>do chleth Lacha Ti nir thearc</l>
<mls unit="MS folio" n="20v a"/><l>dech catha fo t<ex>r</ex>i ag toidheacht.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="23">
<l>Aenfer deg nir buidean beag</l>
<l>is <ex>deich</ex> ndecatha ficead</l>
<lb n="3190"/><l>ni tainig slog Luighdeach luind</l>
<l>gona lor cuidhleach cugainn.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="24">
<l>Nuadhu go hOill<ex>ill</ex> sgo hArt</l>
<l>laidh M<ex>a</ex>c Con criche Cond<ex>acht</ex></l>
<l>do roind Fhodla na ng<ex>ar</ex>t nglan</l>
<lb n="3195"/><l>fa fhogra dArt nirbh ingnad</l></lg>

<lg n="25">
<l>Mac Con ba chuid dFodla fhind</l>
<l>erais Art <ex>agus</ex> Oill<ex>ill</ex></l>
<l>mo riamh a rath do Lughaidh</l>
<l>triall sa cath da chualubhair.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="26">
<lb n="3200"/><l>Tarrla bas Eogain is <ex>Air</ex>t</l>
<l>le M<ex>a</ex>c Con sa cath urrdairc</l>
<l>gor chosain gart Emhir find</l>
<l>bar erich d<ex>Ar</ex>t is dOill<ex>ill</ex>.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="27">
<l>In dream nachar dithaigh dibh</l>
<lb n="3205"/><l>Mac Con na comhrag nainmin</l>
<l>flaith Gail don aicmi nir an</l>
<l>no gor sgail maicne a mathar.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="208"/>

<lg n="28">
<l>Mar sin do gena a gruad bog</l>
<l>dul fon lucht ro feall orod</l>
<lb n="3210"/><l>gach a fhoil dibh fa eall ort</l>
<l>atchim nach geall rid ghuasocht.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="29">
<l>Aig sin sgel beag dod bais gil</l>
<l>a Meg Samhradhan shuilbhir</l>
<l>a gheg barrlag Banbha is beacht</l>
<lb n="3215"/><l>t<ex>r</ex>e fharmad t<ex>arr</ex>la a thoidhe<ex>cht</ex>.</l></lg>

<lg n="30">
<l>Formad rit fo d<ex>er</ex>a daibh</l>
<l>feall ortsu a fendidh Gab<ex>ra</ex>in</l>
<l>a shlat Che gan chor dfhaghail</l>
<l>Mac Con rob e tindamhail.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="31">
<lb n="3220"/><l>Nemhingnadh tnuth a thuir Breagh</l>
<l>do beth rit righdha toindeamh</l>
<l><ex>ar</ex> dith sluaigh a chleath Chomuir</l>
<l><ex>ar</ex> buaidh creach <ex>ar</ex> chomhlonduibh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="32">
<l><ex>Ar</ex> imghuin mbeodha a bhadhbh Dor</l>
<lb n="3225"/><l>ar cagad <ex>ar</ex> bord mbidhbhodh</l>
<l><ex>ar</ex> loinde<ex>ar</ex>t cruaid i gach cath</l>
<l><ex>ar</ex> toirreact sluaigh go seabhrach.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="33">
<l>Ar med a m<ex>ar</ex>csluaig meanmnaich</l>
<l><ex>ar</ex> c<ex>r</ex>od<ex>acht</ex> ar cethearnaibh</l>
<lb n="3230"/><l>da ghnai as foda suas m<ex>ar</ex> soin</l>
<mls unit="MS folio" n="20v b"/><l><ex>ar</ex> c<ex>r</ex>uas do throda a toc<ex>ra</ex>ib</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="34">
<l>Ar imad do gealgha nger</l>
<l>di<ex>m</ex>ad do cholg sdo choiler</l>
<l>a shlat nach<ex>ar</ex> dimol d<ex>r</ex>eam</l>
<lb n="3235"/><l><ex>ar</ex> i<ex>m</ex>ad glac is ghaithlenn.</l></lg>

<lg n="35">
<l><ex>Ar</ex> uaisle do theaglaich t<ex>r</ex>en</l>
<l>di<ex>m</ex>ad m<ex>a</ex>c righ god rorer</l>
<l><ex>ar</ex> meanmnaichi s<ex>ar</ex> med sguir</l>
<l>sar g<ex>r</ex>eadnaighi a geg Gabhruidh</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="210"/>

<lg n="36">
<lb n="3240"/><l>Aruagaibh leabhra a lo c<ex>r</ex>each</l>
<l><ex>ar</ex> chosnumh na mbord mB<ex>r</ex>efneach</l>
<l>ar lem go dian a ndeabaid</l>
<l>arer cli<ex>ar</ex> gach cineadhaich.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="37">
<l>Ni lughu ba denta daibh</l>
<lb n="3245"/><l>tnudh rid redhi a righ Gabhrain</l>
<l>is tu as redhi ag riar na sgol</l>
<l>o Shliabh Berri go Beandchor.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="38">
<l>Maith an chuis fhormaid oile</l>
<l>rit a m<ex>ei</ex>c Briain Borai<ex>m</ex>e</l>
<lb n="3250"/><l>toillfid ar nduaisni a drech bog</l>
<l>neach fatuaisli ni agbhod.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="39">
<l>Senchas tathar oirdirc sin</l>
<l>do sloind M<ex>a</ex>c Fhir bhind Bisigh</l>
<l>a b<ex>arr</ex> Ce ro mor misi</l>
<lb n="3255"/><l>nach lor e da indisi</l></lg>

<lg n="40">
<l>Sloindfidh misi diaidh a ndiaidh</l>
<l>tuaisli o Moir a m<ex>ei</ex>c sairBriain</l>
<l>do thoguibh rind delbha duid</l>
<l>a chind Teamhra ar a teagmuid.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="41">
<lb n="3260"/><l>Nai righa fichead fu<ex>air</ex> rath</l>
<l>umud a Tomas Theamhrach</l>
<l>moidi <ex>ar</ex> daghlaidh do duas cruidh</l>
<l>suas o A<ex>m</ex>lai<ex>m</ex> go hEochuidh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="42">
<l>Amlai<ex>m</ex> is Art Do<ex>m</ex>nall Dean</l>
<lb n="3265"/><l>F<ex>er</ex>gal is Do<ex>m</ex>nall dedgeal</l>
<l>da Thighearnan mataebh sli<ex>m</ex></l>
<l>a chraebh chineadn<ex>ar</ex> Cuilinn.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="43">
<l>Domnall Niall Congalach cas</l>
<l>da F<ex>er</ex>gal suairc a seanchas</l>
<lb n="3270"/><l><ex>Ar</ex>t B<ex>r</ex>eag is Ru<ex>ar</ex>c druim <ex>ar</ex> dhrui<ex>m</ex></l>
<l>da f<ex>er</ex> da ruacht g<ex>ar</ex>t gealCuinn.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="212"/>

<lg n="44">
<l>Tighernan tren an cathal</l>
<l>Seallachan cae<ex>m</ex> Ceanrach</l>
<l>Dubh Dothra is Duncadh na cath</l>
<mls unit="MS folio" n="21r a"/><lb n="3275"/><l>Baithin is Blathm<ex>a</ex>c buadhach </l>
<l>cul na findcladh mbarrglan mbog</l>
<l>is C<ex>r</ex>imthan Almhan u<ex>m</ex>od.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="45">
<l>Sgandlan umud a folt cas</l>
<l>Aedh Find Feargna <ex>agus</ex> Fearghas</l>
<lb n="3280"/><l>dias fuineadhach ba garg gal</l>
<l>Muireadhach <ex>ar</ex>d is Eoghan.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="46">
<l>Duach Galach is Brian Banbha</l>
<l>umud a fhir findGhabra</l>
<l>ceand slogh ro sheachain me<ex>ar</ex>ol</l>
<lb n="3285"/><l>is Eachaidh mor Muighmeadon.</l></lg>

<lg n="47">
<l>Aig sin do gheanadhlach g<ex>r</ex>ind</l>
<l>don lethsin a laich thuirmhi<ex>m</ex></l>
<l>is am tnuidh seanchas mar sin</l>
<l>a barr gelchas muir Midhir.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="48">
<lb n="3290"/><l>Gidh be do bheath re fhaghail</l>
<l>a Mheg shulghuirm Samhradhain</l>
<l>i<ex>m</ex>dha cuis gan da<ex>m</ex>nad duinn</l>
<l>dud ghnuis budh adhbar i<ex>m</ex>tnuidh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="49">
<l>Du thoillis tnudh bhan mBanbha</l>
<lb n="3295"/><l>rit a fenidh Eachlabhra</l>
<l>ar bharr nd<ex>r</ex>oblanach dleachtach</l>
<l>ngoblanach fann findleapthach.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="50">
<l>Ar bel nd<ex>er</ex>g is <ex>ar</ex> dhed mban</l>
<l>a m<ex>ei</ex>c Briain b<ex>r</ex>egas bandal</l>
<lb n="3300"/><l>su<ex>air</ex>c tainig a fhir Eanaich</l>
<l>s<ex>ar</ex> braigh ngil ngeseamhail.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="214"/>

<lg n="51">
<l>Ar glaic mbarrduind ar barr cas</l>
<l>ar taebh semhidhi solas</l>
<l>a i Dhuach nach crandta creach</l>
<lb n="3305"/><l>is ar chalpa luath ledmheach. </l></lg>

<lg n="52">
<l>Aig seo a Mheg Samhradhain Saigh</l>
<l>dolaid uthrais <ex>ar</ex> edail</l>
<l>cuis laidhi gairbhghlec do gha</l>
<l>a daighm<ex>ei</ex>c Maili Meadha. da foir Dia dobroin</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="53">
<lb n="3310"/><l>Menic fhoiri thaighidh ngil </l>
<l>a inghean mhall Meg Uidhir</l>
<l>a Nualaidh go cebh cladhaich</l>
<l><ex>ar</ex> chem nuab<ex>air</ex> thollamhain.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="54">
<l>Usaidi amladh laidhi</l>
<lb n="3315"/><l>duid a inghean Edaini </l>
<l>do gnuis m<ex>ar</ex> g<ex>r</ex>en nderg ndealbdha</l>
<l>da thegh na lerg loidha.  Da.fo.ir.Dia.dob<ex>r</ex>on.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="55">
<l>As tu a Athracht fhoireas dai<ex>m</ex></l>
<l>mo c<ex>r</ex>od mindmhus is medail</l>
<lb n="3320"/><l>is tu an ogh atu thaga </l>
<l>is tu mor is mhasgadha. D.a.</l></lg><!--<lb/>--></body>
</text>
</p>
</div1>

<div1 n="25">
<head>XXV</head>
<head>Niall O hUiging .cc.</head>
<mls unit="MS folio" n="21r b"/>
<p>
<text type="poem">
<body>
<lg type="verse" n="1">
<l>Nir bhaidh tene Teallaich Eachtach</l>
<l>is ur gleandal</l>
<l><ex>ar</ex>d a las<ex>ar</ex> dhond nach di<ex>m</ex>buan</l>
<lb n="3325"/><l>t<ex>r</ex>om a tenal.</l></lg>

<lg n="2">
<l>Teallach nEachthach i<ex>m</ex>dha a c<ex>r</ex>oinn chiuil</l>
<l>is choir shendtear.</l>
<l>in tuath fo hellach ni h<ex>air</ex>gthe<ex>ar</ex></l>
<l>teallach tenteadh.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="216"/>

<lg n="3">
<lb n="3330"/><l>Tene bithbeo bias <ex>ar</ex> fodod</l>
<l>frith na ngleandaib</l>
<l>da las<ex>air</ex> dergthe mar dondfhuil</l>
<l>tente in teallaich.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="4">
<l>Tene bheo beand<ex>acht</ex>an Phadraig</l>
<lb n="3335"/><l>gan plaigh dhfhaghbail</l>
<l>tene beo na crich do chongbail</l>
<l><ex>ar</ex> fich nanbail.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="5">
<l>Loisi tinoil Teallaich Eachthach</l>
<l>deagla a f<ex>ra</ex>sguin</l>
<lb n="3340"/><l>ni seachbaidh dfhoir caemna a cleasruid</l>
<l>laemda an lasair.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="6">
<l>Crithri thentead Teallaich Eachthach</l>
<l>mar or nasnach</l>
<l>ri cois righ Er<ex>enn</ex> go hUisneach</l>
<lb n="3345"/><l>lebhend lasrach.</l></lg>

<lg n="7">
<l>Gealbaind a tented ga togbhail</l>
<l>or tech t<ex>r</ex>omsluagh</l>
<l>imdha os Teallach Eachthach air<ex>m</ex>ger</l>
<l>deathach dondruadh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="8">
<lb n="3350"/><l>Nir fhae<ex>m</ex> oirecht</l>
<l>re taebh ig toighea<ex>cht</ex> go rendaib</l>
<l>sluagh Ene an aigh</l>
<l>tene nar baid tene in tellaigh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="9">
<l>Fodogh ar grisaich is gnath ri</l>
<lb n="3355"/><l>gasraidh Uladh</l>
<l>menic do thegh teas a teneadh</l>
<l>cneas gach curadh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="10">
<l>Tene beo bithbheo na Brefni is</l>
<l>brodla sgribhaim</l>
<lb n="3360"/><l>go flaith Mhuighi gor<ex>m</ex>Luirg g<ex>ra</ex>nduinn</l>
<l>dondbruidhg dighuind.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="218"/>

<lg n="11">
<l>Losgudh caic<ex>r</ex>ich</l>
<l>c<ex>r</ex>ithri na cairi cosg deger</l>
<l>lasar na laae<ex>m</ex> dhond gan dubadh</l>
<lb n="3365"/><l>caer trom tened.</l></lg>

<lg n="12">
<l>Tene bithbeo</l>
<l>nach baidh uisge <ex>agus</ex> si ag de<ex>ar</ex>gad</l>
<l>tene beo <ex>ar</ex> a fhuil uidh ubhd<ex>ar</ex></l>
<l>tuir Duin Dealgan.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="13">
<lb n="3370"/><l>Laech Muighe Slecht na sul mongach</l>
<l>min re ceallaib</l>
<l>ni bhi dfhir Eli na urraidh</l>
<mls unit="MS folio" n="21v a"/><l>teni in tellaich.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="14">
<l>Tene beo <ex>ar</ex> eneach sar engnu<ex>m</ex></l>
<lb n="3375"/><l>es <ex>ar</ex> uaisli</l>
<l>tegh righ ni rech</l>
<l>fear do dil fo dech <ex>ar</ex> nduaisni.mh</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="15">
<l>Tomas Mag Shamradan Sinda</l>
<l>n<ex>ar</ex> sir doimhiadh</l>
<lb n="3380"/><l>m<ex>ar</ex> do bhi Brian <ex>agus</ex> gach ri</l>
<l>ria<ex>m</ex> ga rori<ex>ar</ex>.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="16">
<l>Ar mbreth ar buaibh</l>
<l>ma gach crech nocon u<ex>air</ex> urchur</l>
<l>laech nach g<ex>ar</ex>b ngloir</l>
<lb n="3385"/><l>ar mharbh don toir ro bo thurchur.</l></lg>

<lg n="17">
<l>Taiseach beanas orrai<ex>m</ex> d<ex>air</ex>d<ex>r</ex>i</l>
<l>is e <ex>ar</ex> sodhas.</l>
<l>gach ri ar a tug maidhm fa <ex>m</ex>inos</l>
<l>o th<ex>air</ex>m Tomas.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="18">
<lb n="3390"/><l>A cach cantair</l>
<l>ni gnath antair ri ho nEachaidh</l>
<l>da t<ex>r</ex>eas tacair</l>
<l>do dathaigh gach cneas da cleataib.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="220"/>

<lg n="19">
<l>Maith ma dhuais iarco<ex>m</ex>airc degsibh</l>
<lb n="3395"/><l>ard an ghnaisin</l>
<l>maith ma tug o Duach do duaisibh</l>
<l>thuath in taisigh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="20">
<l>Teallach nDunchadha do dichuir</l>
<l>as an duthaigh</l>
<lb n="3400"/><l>c<ex>r</ex>odha in d<ex>r</ex>eam do chaidh go Cruachain</l>
<l>ceand Fail futhaib.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="21">
<l>Imad luireach ngeal is gor<ex>m</ex>at</l>
<l>ri barr mBochna</l>
<l>rob imda ar an ath land limta <ex>ar</ex></l>
<lb n="3405"/><l>sgath crand c<ex>r</ex>ochta.</l></lg>

<lg n="22">
<l>Imad bratach m<ex>ei</ex>c Briain B<ex>r</ex>eaghaich</l>
<l>nach bras mbaethgloir</l>
<l>imdha go clagh relgi rigtoir</l>
<l>mergi maethsroill.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="23">
<lb n="3410"/><l>Fe<ex>ar</ex> rigtha is aithrightha aird<ex>r</ex>igh</l>
<l>ise <ex>ar</ex> sloghas</l>
<l>ni bhi buachuil</l>
<l>go na t<ex>r</ex>i tuathaibh <ex>acht</ex> Tomas.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="24">
<l>Mag Shamhradhan</l>
<lb n="3415"/><l>na rind is echt<ex>air</ex>gnech Taidhean</l>
<l>da arm go nor</l>
<l><ex>ar</ex> m<ex>ar</ex>bh ro bo mhor re mhaidheamh</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="25">
<l>Mac m<ex>ei</ex>c Dondchaidh de<ex>ar</ex>gas catbarr</l>
<l>cuich nac molfa</l>
<lb n="3420"/><l>a ndlus debhtha</l>
<l>a shechna <ex>ar</ex> tus ro bo togtha.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="26">
<l>Nir tech tachor</l>
<l>man c<ex>r</ex>ech a crathud gach casc<ex>r</ex>oinn</l>
<l>ar broind berna</l>
<mls unit="MS folio" n="21v b"/><lb n="3425"/><l>do roind gac gealgha dha glasloind. </l></lg>

<pb n="222"/>

<lg n="27">
<l>Mac B<ex>r</ex>iain Meg Samradan Seagsa</l>
<l>seachnas fhinghuil</l>
<l>in te t<ex>r</ex>ebhas</l>
<l>ni he beanas ig a bidhbaidh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="28">
<lb n="3430"/><l>A haithli an <ex>air</ex></l>
<l>ainm gach mona o <ex>mar</ex>cach U<ex>m</ex>aill</l>
<l>moin i <ex>m</ex>adhma</l>
<l>dhon thoir ru ba gharrdha gubaing.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="29">
<l>Fal suaichnidh sleagh</l>
<lb n="3435"/><l>fuaighfidh in cl<ex>ar</ex> geal re ghoir<ex>m</ex>sliabh</l>
<l>da chosnu<ex>m</ex> ni thriallfad t<ex>r</ex>omsluagh</l>
<l>iarth<ex>ar</ex> Oirghiall</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="30">
<l>O Inis Taidhg go T<ex>ra</ex>igh clainInnsi</l>
<l>a c<ex>ra</ex>ibh Oidbhi</l>
<lb n="3440"/><l>les Loch m<ex>a</ex>c nEn ri Gleann nGaibli</l>
<l>agus Beann Boinri.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="31">
<l>Gach fer dar airg dF<ex>er</ex>aibh Manach</l>
<l>moidi is urra</l>
<l>do chuir o Cuind <ex>ar</ex> aibh Colla in</l>
<lb n="3445"/><l>chuing mun Cunga.</l></lg>

<lg n="32">
<l>Cach riflaith Fail</l>
<l>firfaidhear faisdine ar ndruaidhni</l>
<l>biaidh gach fear is fhearr go hErni</l>
<l>ri ceand Cuailgni.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="33">
<lb n="3450"/><l>Crich na B<ex>r</ex>efni</l>
<l>biaid aigi sa claind a chloindi</l>
<l>sgoth Chlair Chimi</l>
<l>ag Loch Dindi is chair in choindi.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="34">
<l>Sm<ex>acht</ex> anbhail <ex>ar air</ex>drighaib Banba</l>
<lb n="3455"/><l>ag baidhb Luaraidh</l>
<l>gor chu <gap/></l>
<l>Brian os na Brianaibh <gap/></l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="224"/>

<lg n="35">
<l>DEochaidh Fedhleach</l>
<l>dEochaidh Muighmeadhoin ro moladh</l>
<lb n="3460"/><l>righraidh Indsi Fail na fileadh</l>
<l>daibh fa doladh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="36">
<l>In t<ex>r</ex>eas Eochaidh ata am Tomas</l>
<l>na taebh seangbhog</l>
<l>Eochaidh da fhu<ex>air</ex> clu i ngach comhrag</l>
<lb n="3465"/><l>ni du a d<ex>er</ex>mod.</l></lg>

<lg n="37">
<l>Cland Ruairc Meg Thighearnan Tea<ex>m</ex>rach</l>
<l>am thuir Mhaighi</l>
<l>Mac Di<ex>arm</ex>ada Be<ex>ar</ex>ba is Builli</l>
<l>is da<ex>m</ex>na ailli</l>
<lb n="3470"/><l>na t<ex>r</ex>i hEochaidh Breagh is Boindi</l>
<l>fa f<ex>er</ex> nAini.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="38">
<l>Re re<ex>acht</ex> roimher</l>
<l>re nert a cloidheamh sa craiseach</l>
<l>bidh lom gach tir a foil fasach</l>
<mls unit="MS folio" n="22r a"/><lb n="3475"/><l>toird taiseach. </l></lg>

<lg n="39">
<l>Dergi nan fhuil aigeadh m<ex>ar</ex>caich</l>
<l>Muighi Femhin</l>
<l>gnuis g<ex>air</ex>thi a gnuis</l>
<l>a faichthi gan tuis gan tenidh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="40">
<lb n="3480"/><l>Mac Maile Meadha agus mac B<ex>r</ex>in</l>
<l>os gach flaithremh</l>
<l>rug buaidh o mB<ex>r</ex>iuin</l>
<l>na sluaigh thug go ciuin da caitrem.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="41">
<l>Mac Samhradhan sidi buadaigh</l>
<lb n="3485"/><l>gach buaidh leanas</l>
<l>tonn gleo gerthe</l>
<l>a ceo trom do B<ex>r</ex>efni beanas.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="226"/>

<lg n="42">
<l>Ar cosnum c<ex>r</ex>each</l>
<l>cinnidh <ex>ar</ex> taiseach gach tuaithi</l>
<lb n="3490"/><l>cruaid <ex>air</ex>m ro fill</l>
<l>fa na buaibh <ex>ar</ex> ng<ex>air</ex>m cind Cruaichi.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="43">
<l>Ri freasdal fhe<ex>ar</ex></l>
<l>ri teasgadh a sleag a srollfhas</l>
<l>telthe<ex>ar</ex> do loind c<ex>r</ex>uaid a caildias</l>
<lb n="3495"/><l>a tuaigh Tomas</l></lg>

<lg n="44">
<l>Tomas m<ex>a</ex>c Brian</l>
<l>b<ex>ar</ex>amail do dreagun Berri</l>
<l>Dolb <ex>ar</ex> cind chelg</l>
<l>Find <ex>agus</ex> Bodhbh D<ex>er</ex>g ar deni.Ni baid</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="45">
<lb n="3500"/><l>Ingean Edaine earrla blaith</l>
<l>bis na sduadhaib</l>
<l>a dreach m<ex>ar</ex> ros os gach righain</l>
<l>nos do Nualaid.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="46">
<l>Ingean Meg Uidhir aigheadh d<ex>er</ex>g</l>
<lb n="3505"/><l>dilas laidhi</l>
<l>bean rug as a hoigi <ex>ar</ex> feli</l>
<l>moidi <ex>ar</ex> maini. Ni baidh</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="47">
<l>Diall re hathair</l>
<l>ag inin Do<ex>m</ex>naill Duin Maighi</l>
<lb n="3510"/><l>a <ex>m</ex>oludh is deaghdual duindi</l>
<l>gealghruadh G<ex>ra</ex>indi. Ni baidh</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="48">
<l>Caillin Fidhnacha dar furtacht</l>
<l><ex>ar</ex> gach faghail</l>
<l>do foir se <ex>ar</ex> gach ndoigh na dedaidh</l>
<lb n="3515"/><l>me <ex>ar</ex> goi<ex>m</ex> ngal<ex>air</ex>.</l></lg>

<lg n="49">
<l>Brian m<ex>a</ex>c Ruaid<ex>r</ex>i ratha Gu<ex>air</ex>i</l>
<mls unit="MS folio" n="22r b"/><l>g<ex>r</ex>isaid fhaidhi</l>
<l><ex>air</ex>gfid <ex>ar</ex> teachtad gach tiri</l>
<l>breacMagh mBhaini. Ni baidh.t.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="228"/>

<lg n="50">
<lb n="3520"/><l>Toirrdelbhach m<ex>a</ex>c Aedha Uisnich </l>
<l>aithcheodh sbleghi</l>
<l>re gleo ng<ex>ar</ex>g da ghabh Magh Midhi</l>
<l>sMag nard nEni.</l></lg><!--<lb/>-->
<trailer>Ni baidh teni Tellaich Eachtach<!--<lb/>--></trailer>
</body>
</text>
</p>
</div1>

<div1 n="26">
<head>XXVI</head>
<head>Niall O hUiging Fos</head>
<p>
<text type="poem">
<body>
<lg type="verse" n="1">
<l>Dith cruidh coiri Tomas</l>
<lb n="3525"/><l>taiseach Tellaich Eathach</l>
<l>in fial coitcheand c<ex>r</ex>uthac</l>
<l>mar Brian coitcheann c<ex>r</ex>eachac.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="2">
<l>Tri choiri ag cleth C<ex>r</ex>uachan</l>
<l>gon c<ex>ra</ex>aibh belderg boindghil</l>
<lb n="3530"/><l>coiri thoighi a theaghlaich </l>
<l>is choiri ga choindmhibh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="3">
<l>Coiri bis ga bhandt<ex>r</ex>ocht</l>
<l>bean churadh chuain Bhanda</l>
<l>sa doiri i t<ex>ra</ex>igh tunda</l>
<lb n="3535"/><l>coiri ga mnaib malla.</l></lg>

<lg n="4">
<l>A chuid lai is lan coirid</l>
<l>chuingidh g<ex>r</ex>uaidghil Ghabhrain</l>
<l>ni druid chaidhchi o chongh<ex>air</ex></l>
<l>a chuid aidhchi is anbail.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="5">
<lb n="3540"/><l>Ar mhuc <ex>ar</ex> bo mBh<ex>r</ex>efneach </l>
<l>do b<ex>er</ex> go mbi an cargas</l>
<l>ni hail les lon lachtcruidh</l>
<l>mor do m<ex>ar</ex>taibh m<ex>ar</ex>bhas.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="6">
<l>Do biathadh f<ex>er</ex> nAlban</l>
<lb n="3545"/><l>is eachtrann iath nUlad </l>
<l>bidh gon craibh shu<ex>air</ex>c shuilbir</l>
<l>na bruighnib do bunadh.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="230"/>

<lg n="7">
<l>Coindmi Lini is Laigen</l>
<l><ex>agus</ex> Midhi is Muman</l>
<lb n="3550"/><l>tug dith ar gach ndoiri</l>
<l>ni sgith coiri in curadh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="8">
<l>Ar cur ais na n<ex>air</ex>geadh</l>
<l>dfenidh Boindi buigi</l>
<l>dith tug <ex>ar</ex> na t<ex>r</ex>edaibh</l>
<lb n="3555"/><l>rug na cedaib chuigi.</l></lg>

<lg n="9">
<l>Tomas m<ex>a</ex>c Briain Breghaich</l>
<l>badb Daili na ndondbrat</l>
<l>is f<ex>r</ex>easdal cli<ex>ar</ex> Conn<ex>acht</ex></l>
<l>m<ex>ar</ex> CondArt mar Cormac.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="10">
<lb n="3560"/><l>Mag Samrad sireas</l>
<l>gach tir B<ex>r</ex>ian Be<ex>ar</ex>bha</l>
<l>dith cruidh creach a coiri</l>
<l>tuirchleath Moigi Meadhbha.<mls unit="MS folio" n="22v a"/></l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="11">
<l>Lan a chnuic do choindmibh</l>
<lb n="3565"/><l>da chatraich lain luchtm<ex>air</ex></l>
<l>lan toighi do the<ex>acht</ex>aibh</l>
<l>le choiri sa chucht<ex>air</ex>.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="12">
<l>Leasg lind <ex>ar</ex> lamh folumh</l>
<l>go foghlaidh cland C<ex>ra</ex>idhi</l>
<lb n="3570"/><l>dfhir tadhaill gach thiri</l>
<l>ni lamhai<ex>m</ex> gan laidhi.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="13">
<l>Go Loch naibind nUacht<ex>air</ex></l>
<l>ag <ex>air</ex>gnech C<ex>air</ex>nn Currnan</l>
<l>coindi ag na tri tuathaibh</l>
<lb n="3575"/><l>a Cruachain o Cubran.</l></lg>

<lg n="14">
<l>Lan gach tir do thoirthib</l>
<l>ag tuir echtaigh Adar</l>
<l>lan do bhuaibh na mbhrughadh</l>
<l>gach clar da fu<ex>air</ex> fala<ex>m</ex>.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="15">
<lb n="3580"/><l>Mor glesd<ex>air</ex> do ghormghaib</l>
<l>ag degsain an donds<ex>r</ex>oill</l>
<l>do chan foir ga fethea<ex>m</ex></l>
<l>coir techead an t<ex>r</ex>omsloigh.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="232"/>

<lg n="16">
<l>Ni lamhth<ex>ar</ex> a leanmhain</l>
<lb n="3585"/><l>ca lerc<ex>r</ex>each nach lemhad</l>
<l>sith no osudh daemhadh</l>
<l>dith dosun a dena<ex>m</ex>.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="17">
<l>Conmhaicne i Bhriuin Brefne</l>
<l>ig baidbh Cliach ga choi<ex>m</ex>riar</l>
<lb n="3590"/><l>clann Roig Echtach <ex>air</ex>mruad</l>
<l>crechtach o fhoir Oirghiall.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="18">
<l>Teallach nEachtach nechtach</l>
<l>aigbel df<ex>er</ex>aibh gaisgidh</l>
<l>re fechain nir fuirgheadh</l>
<lb n="3595"/><l>nir fuilngeadh a faisgin.</l></lg>

<lg n="19">
<l>Tren ar f<ex>er</ex>aib Fodla</l>
<l>flaith Fail fedhm os raineart</l>
<l>do ingair gach oireacht</l>
<l>gan inghail gan ainecht.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="20">
<lb n="3600"/><l>Ri creachaibh a chrechtshloigh</l>
<l>ca ca t<ex>r</ex>entoir nar tubadh</l>
<l>nos do nerna ar d<ex>er</ex>eadh</l>
<l>degear E<ex>m</ex>na Uladh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="21">
<l>Sluagh Breagh on gleo gaibhteach</l>
<lb n="3605"/><l>ceo <ex>ar</ex> s<ex>r</ex>oll ngeal a ngerchleath</l>
<mls unit="MS folio" n="22v b"/><l>a cosdud ar c<ex>r</ex>iathrach</l>
<l>ig b<ex>r</ex>osdud na mB<ex>r</ex>efneach.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="22">
<l>Secht <ex>cead</ex> sleagh ar sluaigheadh</l>
<l>seabhac cosg<ex>ra</ex>ch Codhail</l>
<lb n="3610"/><l><ex>seacht cead</ex> glac do a ndeabaidh</l>
<l>slat Greg bro do bhoghaibh.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="234"/>

<lg n="23">
<l>Laech <ex>seacht cead</ex> do cloidhmhibh</l>
<l>mar Cer<ex>m</ex>aid mor mirbhel</l>
<l><ex>seacht cead</ex> each fan uathfas</l>
<lb n="3615"/><l>is cleath ruadhchas rindgher.</l></lg>

<lg n="24">
<l>Rosg mall is dreach dergmhin</l>
<l>docland each ar airdlem</l>
<l>taiseach ifiu aird<ex>r</ex>igh</l>
<l>gan liu craiseach cailgred.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="25">
<lb n="3620"/><l>Righ na taiseach Tomas</l>
<l>tuir Mhis mheallas righain</l>
<l>Mag Shamhradhan Shoghuin</l>
<l>na roghuin os righaibh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="26">
<l>Mac m<ex>ei</ex>c Dondchaidh Durrlais</l>
<lb n="3625"/><l>d<ex>r</ex>egun sulghorm sochraidh</l>
<l>ni hail druid re deabthaibh</l>
<l><ex>air</ex> thug is na tocraibh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="27">
<l>Re muint<ex>ir</ex> Mael Morda</l>
<l>mor f<ex>er</ex>g flatha Doire</l>
<lb n="3630"/><l>mo a fich do Muigh Midhi</l>
<l>gidh dith cruidh a choiri.  D.i.t.c.r.uid.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="28">
<l>Ingean mall Meg Uidhir</l>
<l>ucht geal gruadh mar chorcair</l>
<l>drud ri haibh sgol sgagthair</l>
<lb n="3635"/><l>tug chrod <ex>ar</ex> laid lochtaich.</l></lg>

<lg n="29">
<l>Ingean righ is righna</l>
<l>a re<ex>m</ex> cuich nach cualaidh</l>
<l>dal gan cleth a cli<ex>ar</ex>aibh</l>
<l>gan g<ex>ra</ex>dh nech ag Nualaidh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="30">
<lb n="3640"/><l>Os baindrighnaibh Banba</l>
<l>bis bean churadh Cairbri</l>
<l>is i a lamh as luighthi</l>
<l>damh ni chuirfi <ex>ar</ex> cairdi. Dith c<ex>r</ex>uidh coiri To<ex>m</ex>as</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="236"/>

<lg n="31">
<l>Moidi andois nos G<ex>ra</ex>indi</l>
<mls unit="MS folio" n="23r a"/><lb n="3645"/><l>gnai uirri as a hoigi </l>
<l>a mhed da chrudh caitheas</l>
<l>a maitheas is moidi.D.i.t.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="32">
<l>Caillin ceand na n<ex>ar</ex>dnae<ex>m</ex></l>
<l>erlu<ex>m</ex> rob err aisdi</l>
<lb n="3650"/><l>lucht c<ex>ra</ex>bhaid c<ex>r</ex>uaidh caras</l>
<l>sluaigh gabhas na ghaisdi. Dith.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="33">
<l>Toirrdelbhach t<ex>r</ex>iath Fodla</l>
<l>fear caithmhi gach cisdi</l>
<l>m<ex>ar</ex> Dathi mar Thuathal</l>
<lb n="3655"/><l>ri Cruacan as clisdi. D.i.t.cruidh.coiri Tomas</l></lg></body>
</text>
</p>
</div1>

<div1 n="27">
<head>XXVII</head>
<head>Gilla Na Naem O hUiging .cc.</head>

<p>
<text type="poem">
<body>
<lg type="verse" n="1">
<l>Tanag danaid an enic</l>
<l>Magh Ai lorg landhemhin</l>
<l>glor mn dlighim re gach ndrei<ex>m</ex></l>
<l>siri<ex>m</ex> gach tir fo tuarim.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="2">
<lb n="3660"/><l>Ceilligh gach aen bhis a <ex>m</ex>broid</l>
<l>gid <gap/> deachfear ag Fanaid</l>
<l>mor broid gach deidhfhir re dan</l>
<l>goid an enic don abhran.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="3">
<l>Is e in tabhran ro alaich</l>
<lb n="3665"/><l>an edail an ealadhain</l>
<l>do sg<ex>ar</ex> in daghdan re dhath</l>
<l>abhran ban <ex>agus</ex> bachlach.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="4">
<l>Le righaib chagillte in cruid</l>
<l>nach tabh<ex>air</ex> treas <ex>ar</ex> mianaib</l>
<lb n="3670"/><l>bindi in cliar abhran foltach</l>
<l>sa camdhan fiar firlochtach</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="238"/>

<lg n="5">
<l>Is iad duasa a nduthaich daib</l>
<l>(bia dna ol<ex>ar</ex>ndha) d'aghbhail</l>
<l>mor a ceadach ar a cuid</l>
<lb n="3675"/><l>or na theallach ni iarraid.</l></lg>

<lg n="6">
<l>Sg<ex>ar</ex>loid ur is eich is ba</l>
<l>duasa deaghaesa dana</l>
<l>a nedail mhor ni muirrnd beag</l>
<l>cuirn is or is <ex>air</ex>gead.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="7">
<lb n="3680"/><l>Cli<ex>ar</ex> ag cach rindi ga rad</l>
<l>cli<ex>ar</ex> re (thathraisg) an abhran</l>
<l>gach fili bind da bagud</l>
<l>tind laim chridi is comthlamadh.<mls unit="MS folio" n="23r b"/></l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="8">
<l>Da rindeadh creach nac coir di</l>
<lb n="3685"/><l>ni thed rinn anadh (eirbhi)</l>
<l>da t<ex>r</ex>ian bho is each is <ex>ar</ex>radh</l>
<l>ni mo creach dha gualabh<ex>air</ex>.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="9">
<l>Da t<ex>r</ex>ian indmhais Inse Fail</l>
<l>fheacht eile rob i ar nedail</l>
<lb n="3690"/><l>bha f<ex>ar</ex>brig ba boing re baeis</l>
<l>boill na n<ex>air</ex>drigh ro iarrmais</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="10">
<l>Mael seaclaind Gabran da ghuid</l>
<l>aensuil Eochadha d'i<ex>ar</ex>raidh</l>
<l>gor shir sin saeghul Mo Bhi</l>
<lb n="3695"/><l>nir daeradh ind fa eni</l></lg>

<lg n="11">
<l>Sa Bhreifni ni beg a rath</l>
<l>a cloind Bhriain mhoir m<ex>ei</ex>c Eathach</l>
<l>re la gan debheach re daimh</l>
<l>ata in teneach <ex>ar</ex> admhail.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="12">
<lb n="3700"/><l>Oireacht meanmnach Maighi Slecht</l>
<l>Teallach nEathach na nardecht</l>
<l>sith mhagh <ex>ar</ex> ar shill gach neach</l>
<l>da dichradh ind in teneach.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="240"/>

<lg n="13">
<l>Da creachadh Inis Fail</l>
<lb n="3705"/><l>re fis an enich daghbhail</l>
<l>in eli m<ex>ar</ex> dha fu<ex>air</ex> cor</l>
<l>da cuaid Eriu as a thinod</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="14">
<l>Teallach nEathach na n<ex>ar</ex>m nglas</l>
<l>na neneach nan indmhas</l>
<lb n="3710"/><l>deigfir gan eallach gan or</l>
<l>teallach an enic dhadogh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="15">
<l>Tomas m<ex>a</ex>c B<ex>r</ex>iain briseas cath</l>
<l>ise triath Teallaich Eathach</l>
<l>fe<ex>ar</ex> gradha ind na oireact</l>
<lb n="3715"/><l>dana lind a lorg<ex>air</ex>e<ex>acht</ex>.</l></lg>

<lg n="16">
<l>Ni fuil mas fhir don fhir sgeoil</l>
<l>nocho t<ex>r</ex>iall a tir naineoil</l>
<l>o bord maigi na in Ai</l>
<l>uaindi ach madh uighi aenlai.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="17">
<lb n="3720"/><l>Dadola <ex>ar</ex> fud na Fodla</l>
<l><ex>ar</ex> cis chaich da chomhfhuagra</l>
<mls unit="MS folio" n="23v a"/><l>sgeal t<ex>r</ex>uadh m<ex>ar</ex> th<ex>ar</ex>lla in teneach</l>
<l>ag sluadh Banbha is bigeanach.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="18">
<l>Na chin fein fu<ex>air</ex> a ghabhail</l>
<lb n="3725"/><l>ig Mag soiclech Shamhradhan</l>
<l>on te g<ex>ar</ex> choir a chag<ex>ar</ex></l>
<l>nocho doigh e dhuaslugud.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="19">
<l>Easbhaidh bho is indmhais is each</l>
<l><ex>ar</ex> a thir thug in teneach</l>
<lb n="3730"/><l>tegheadh fa c<ex>r</ex>odh m<ex>ar</ex>a cleacht</l>
<l>is nir ghon enfe<ex>ar</ex> dand oireacht.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="20">
<l>Is righdha rugadh i b<ex>r</ex>eath</l>
<l>ag m<ex>a</ex>c B<ex>r</ex>iain Benni Coilceach</l>
<l><ex>ar</ex> ar chrodh ge dha cuir sin</l>
<lb n="3735"/><l>is gan dol fa fhuil inn enich.</l></lg>

<pb n="242"/>

<lg n="21">
<l>Fir mo ghut re geg Findi</l>
<l>maith fuigeall na firindi</l>
<l>do ghebh loghadh <ex>ar</ex> b<ex>r</ex>u bhais</l>
<l><ex>acht</ex> go mol<ex>ar</ex> thu a Thomhais.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="22">
<lb n="3740"/><l>Teallach nEathach na neach nhgeal</l>
<l>teni beo nach<ex>ar</ex> baideadh</l>
<l>b<ex>r</ex>iste<ex>ar ar</ex> chach gach cath leo</l>
<l>a rrath gu brath bidh bithbheo.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="23">
<l>M<ex>a</ex>c m<ex>ei</ex>c Dhondchaidh dhuin Uisnich</l>
<lb n="3745"/><l>fhados teni in teallaichsin</l>
<l>a b<ex>r</ex>ondadh m<ex>ar</ex> gual ng<ex>air</ex>thi</l>
<l>condadh buan a beathaiti.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="24">
<l>Ath<ex>air</ex> Tomais tug gach maighm</l>
<l>B<ex>r</ex>ian B<ex>r</ex>eagach rob e a orainm</l>
<lb n="3750"/><l>ba B<ex>r</ex>ian B<ex>r</ex>eagach i<ex>m</ex> cheand greach</l>
<l>in seaghach fial seang suirgheach.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="25">
<l>Righraidh Teamhrach tuaithi Breadh</l>
<l>as iad sgaith gleiri Gaegheal</l>
<l><ex>ar</ex> ud Bhanbhan cian re clas</l>
<lb n="3755"/><l>a d<ex>arr</ex>la i<ex>m</ex> B<ex>r</ex>ian da mbregas.</l></lg>

<lg n="26">
<l>Breaghdha <ex>ar</ex> gach neach fo nimh</l>
<l>is on righraigsin raithteir</l>
<l>a radh ri neach i<ex>m</ex> ni olc</l>
<l>ni thi ar mbhreath <ex>ar</ex> a mbredhocht.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="27">
<lb n="3760"/><l>As i in b<ex>r</ex>eagacht ge be i mbheath</l>
<l>gaisgeadh is uaill is eneach</l>
<l>ag sin t<ex>r</ex>i<ex>ar</ex> n<ex>ar</ex> t<ex>r</ex>i lochta<mls unit="MS folio" n="23v b"/></l>
<l>da bhi a mB<ex>r</ex>ian na b<ex>r</ex>eadhachta.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="28">
<l>Ceirdi a ath<ex>ar</ex> o fhas</l>
<lb n="3765"/><l>meabrach ataid ag Tomas</l>
<l>in t<ex>r</ex>iur ro bhi im B<ex>r</ex>ian on brudh</l>
<l>dlai <ex>ar</ex> a t<ex>r</ex>i<ex>ar</ex> ni tugsun.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="244"/>

<lg n="29">
<l>Gaisgeadh is eneach is uaill</l>
<l>sa fhe<ex>ar</ex>choin echtaich <ex>ar</ex>mruaidh</l>
<lb n="3770"/><l>na dhiaid lenas is ni da locht</l>
<l>b<ex>r</ex>eogos B<ex>r</ex>iain is a beogocht.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="30">
<l>In fod fireonach i bhuil</l>
<l>is da cinel cleach Ludhbhaidh</l>
<l>suithne<ex>ar</ex>t san uir as <ex>ar</ex> as</l>
<lb n="3775"/><l>da cruithneacht a tuir Tomas.</l></lg>

<lg n="31">
<l>Rigan chongh<ex>air</ex>each caithmeach</l>
<l>a thir duasbhog dheaghaichneach</l>
<l>a fidh na talamh ni thug</l>
<l>a t<ex>ar</ex>ad ach dfir fialbug.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="32">
<lb n="3780"/><l>A tuath ni theid <ex>ar</ex> a muin</l>
<l>m<ex>ar</ex>cach ainfhial nach easguir</l>
<l>tir na ngeleac is na g<ex>r</ex>eadh seang</l>
<l>fe<ex>ar</ex> gan eneach ni fuilnghnend.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="33">
<l>Da thir is fe<ex>ar</ex>ta feili</l>
<lb n="3785"/><l>f<ex>r</ex>easdal churadh Chorrshlebhi</l>
<l>idna i tuath n<ex>ar</ex> cnai bha c<ex>r</ex>odh</l>
<l>is gnai i Dhuach fan domhan</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="34">
<l>Liadi uisgi a ol gu beacht</l>
<l>dala in u<ex>ar</ex>an ga oireacht</l>
<lb n="3790"/><l>b<ex>r</ex>ondadh c<ex>r</ex>uidh gan cruas du cach</l>
<l>as uas da tuir a chonach.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="35">
<l>Eneach orro ga urail</l>
<l>is bind le sil Samhradan</l>
<l>neach do miadaich miadh na nam</l>
<lb n="3795"/><l>ga ri<ex>ar</ex> a gegaibh Gabhran.</l></lg>

<lg n="36">
<l>Ni uil is ni bia is da <ex>m</ex>beath</l>
<l>fe<ex>ar</ex> dan aicmi gan eneach</l>
<l>comh<ex>ar</ex>tha a sil is e ria<ex>m</ex></l>
<l>ni dibh e damad ainfial.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="246"/>

<lg n="37">
<lb n="3800"/><l>Gach cluain taebt<ex>r</ex>om torrach</l>
<l>dun gealal dedbhan de<ex>ar</ex>clondach</l>
<mls unit="MS folio" n="24r a"/><l>a tir inn inbhaidh a toir</l>
<l>bidh re tignaib ga i<ex>ar</ex>raid.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="38">
<l>Mor saith tanaisdi a thiri</l>
<lb n="3805"/><l>beag n<ex>ar</ex> baid clu a choi<ex>m</ex>dhini</l>
<l>doc<ex>air</ex> do domna fai fas</l>
<l>is a gnai t<ex>ar</ex>rla <ex>ar</ex> Tomas.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="39">
<l>M<ex>air</ex>g do ni fraechacht na fe<ex>ar</ex>g</l>
<l>ris an g<ex>r</ex>uadh chorcra ngele<ex>ar</ex>g</l>
<lb n="3810"/><l>magnen<ex>ar</ex> neach do ni tlas</l>
<l>da <ex>m</ex>beath <ex>ar</ex> a thi Tomas.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="40">
<l>Mac B<ex>r</ex>iain mheic Sa<ex>m</ex>radhan shaeir</l>
<l>a lucht deabtha ro dhiansgail</l>
<l>gach g<ex>r</ex>eas da g<ex>r</ex>esaibh re gha</l>
<lb n="3815"/><l>ga mheas re t<ex>r</ex>easaib Tana. Tanag</l></lg>

<lg n="41">
<l>Nualaith B<ex>r</ex>eadh bumi na gli<ex>ar</ex></l>
<l>bainmheirrleach enich Oirghiall</l>
<l><ex>ar</ex> muin mhna Eni na eoch</l>
<l>ata a theiri don neneoch.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="42">
<lb n="3820"/><l>In teneach na fhir ghradha</l>
<l>gun geanmnaidh reigh rosgmhalla</l>
<l>a c<ex>r</ex>odh m<ex>ar</ex> ra chleacht ro chaith</l>
<l>no gor ghabh ne<ex>ar</ex>t ag Nualaith.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="43">
<l>Ingean Mheg Ughir ucht ban</l>
<lb n="3825"/><l>glac mheirgeal amlas uchtan</l>
<l>gach eang greata o gheis Chabha</l>
<l>m<ex>ar</ex> neachta <ex>ar</ex> eis fhe<ex>ar</ex>thana. Tanag</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="44">
<l>Tanag dathchur Fhodla <ex>air</ex></l>
<l>Aedh O Domhnaill Duin Bhal<ex>air</ex></l>
<lb n="3830"/><l>geallt<ex>air</ex> do ri Fail i fhad</l>
<l>cain as gach thir as a tanag. Tanag</l></lg><!--<lb/>--></body>
</text>
</p>
</div1>

<pb n="248"/>

<div1 n="28">
<head><mls unit="MS folio" n="24r b"/>XXVIII</head>

<p>
<text type="poem">
<body>
<lg type="verse" n="1">
<l>Fada atai am aighi Aed</l>
<l>ca dtai a deighfhir gan mo dil</l>
<l>ni deabhaigh ach rege ar aen</l>
<lb n="3835"/><l>re ceile a Aed dleaghar din.</l></lg>

<lg n="2">
<l>Dia le m<ex>a</ex>c hathar a Aed</l>
<l>guma leat in tachadh uad</l>
<l>rath b<ex>r</ex>ef <gap/> sean oraibh a Aedh</l>
<l>a craeb Toraigh is glan g<ex>r</ex>u<gap/></l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="3">
<lb n="3840"/><l>Gumu leat a iatsa onn</l>
<l>noco mo leat iat Er<ex>enn</ex></l>
<l>fearr don lo nach bhfuil</l></lg><!--<lb/>--></body>
</text>
</p>
</div1>

<div1 n="29">
<head>XXIX</head>

<p>
<text type="poem">
<body>
<lg type="verse" n="1">
<l>A thsaith doigre a ninad Briain<mls unit="MS folio" n="24v a"/></l>
<l>comhdme san inadh a fu<ex>air</ex></l>
<lb n="3845"/><l>do ni a lleas is a leas fein</l>
<l>ni dha gach cleir teas is tuaidh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="2">
<l>Aithris maith ar Brian da beir</l>
<l>gach flaith ga ri<ex>ar</ex> no go raib</l>
<l>is le cli<ex>ar</ex>aibh cain in fir</l>
<lb n="3850"/><l>gerb ail libh a hi<ex>ar</ex>aidh <ex>air</ex>.</l></lg>

<lg n="3">
<l>Mac Shamhradain re fill foir</l>
<l>rind gac armaghaidh ra baig</l>
<l>ca t<ex>ar</ex>ba breith eir na buaibh</l>
<l>buain re cleith nAndla o nac ail.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="4">
<lb n="3855"/><l>Tomas m<ex>a</ex>c B<ex>r</ex>iain b<ex>ro</ex>ndas scor</l>
<l>biaidh <ex>ar</ex> a co<ex>m</ex>as a c<ex>r</ex>od</l>
<l>ni scithach fagla b<ex>arr</ex> Breagh</l>
<l>ca t<ex>ar</ex>bha sead and a n<ex>ar</ex>.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="250"/>

<lg n="5">
<l>Craiseach croind leabir na laimh</l>
<lb n="3860"/><l>da boing t<ex>r</ex>e cnedaibh a criaidh</l>
<l>druim innane sa c<ex>ra</ex>nd cruaidh</l>
<l>da cuaidh a barr Gaille a ngliaidh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="6">
<l>Leoman conc<ex>ar</ex> o Creit Rabh</l>
<l>gleic re confadh ro badh cin</l>
<lb n="3865"/><l>ar ndol t<ex>r</ex>e c<ex>air</ex>the o barr Breag</l>
<l>da bean land da aithle dir.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="7">
<l>Gabh inn randso do do<ex>m</ex> dan</l>
<l>gan c<ex>ra</ex>dh da<ex>m</ex>sa ni do is dual</l>
<l><ex>air</ex>mid gach maith da bi <ex>ar</ex> B<ex>r</ex>ian</l>
<lb n="3870"/><l>gach cliar a lait Li god luad.</l></lg>

<lg n="8">
<l>A slogh fir na nabhra ndubh</l>
<l>ge tarrla ibh ag ol lead</l>
<l>as ro<ex>m</ex>aib budh coir a cur</l>
<l><ex>ar</ex> nul oraibh go Boind mBreagh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="9">
<lb n="3875"/><l>A cat m<ex>ar</ex>caigh Mughe Rein</l>
<l>cana c<ex>air</ex>re sloighe sluaigh</l>
<l>crecht nocho dab<ex>air</ex> in toir</l>
<l>na roigh echt na haghaidh uaibh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="10">
<l>Bind in co<ex>m</ex>rad da can me</l>
<lb n="3880"/><l>re ho golmain da gabh gnai</l>
<l><ex>ar</ex> glor do suirge a laith Li</l>
<l>da bi cuimhne maith ag mnai.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="11">
<l>Ca oir<ex>acht</ex> n<ex>ar</ex> loisc go leir</l>
<l>da coisged e dodeacht dad toir</l>
<lb n="3885"/><l>ac teacht do geig Tea<ex>m</ex>ra a tir</l>
<l>bid a <ex>m</ex>eanma sa <ex>m</ex>eid moir</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="12">
<l>Creach o faghlaid ac an fir</l>
<l>dar falmaigh teach <ex>agus</ex> tor</l>
<l>da din da esi da an</l>
<lb n="3890"/><l>m<ex>ar</ex> da gabh gribh Chesi crod.</l></lg>

<pb n="252"/>

<lg n="13">
<l>Doirbh a leanmain <ex>ar</ex> mbreith buair</l>
<mls unit="MS folio" n="24v b"/><l><ex>ar</ex> mbeith a teaghlaigh re taibh</l>
<l>ma ghaibh cleath Eine doir</l>
<l>nach doig creach ele <ex>ar</ex> a aidh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="14">
<lb n="3895"/><l>Lucht foladh nach roig da dul</l>
<l><ex>ar</ex> a o<ex>m</ex>an da coidh c<ex>ar</ex></l>
<l>m<ex>ar</ex> tucsat aichne <ex>ar</ex> barr mBreag</l>
<l>fe<ex>ar</ex> sa aitle and nir an.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="15">
<l>Leat<ex>ar</ex> leis gac breath ma mbhia</l>
<lb n="3900"/><l>ca neac <ex>ar</ex> nac ceis a clu</l>
<l>gidh mor maith do cleith cro</l>
<l>ro bo mo a dith beith gan bu.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="16">
<l>A troigh i Colmain a Cliaidh</l>
<l>do rog<ex>ra</ex>in a toigh in t<ex>r</ex>ir</l>
<lb n="3905"/><l>beg nach creach slighe bur sluaigh</l>
<l>ni fu<ex>air</ex> a leath tige a dir.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="17">
<l>Fatha a gag<ex>air</ex> da cluin se</l>
<l>gach a nab<ex>air</ex> a fuil fai</l>
<l>budh iad da sgela a laith Li</l>
<lb n="3910"/><l>gach ni maith adera in drai.</l></lg>

<lg n="18">
<l>Glor sloigh re ho guind a Cult</l>
<l>da orui<ex>m</ex> as doigh a clod cnicht</l>
<l>ainci in duine da feall ort</l>
<l>ar dochda ceand uire <ex>ar</ex> ticht.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="19">
<lb n="3915"/><l>Glor a bidhbhadh re ho mBriain</l>
<l><ex>ar</ex> na glodh gidh diblad daib</l>
<l>ni <ex>ar</ex> in <ex>arm</ex> da bi buaidh</l>
<l>ach buain a badbh Li red laim.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="20">
<l>Mac meic Dondcaidh dreach m<ex>ar</ex> tuibh</l>
<lb n="3920"/><l>ni toght<ex>air</ex> ach b<ex>r</ex>eat da mbeir</l>
<l>gach fer fial t<ex>ar</ex>la a na tigh</l>
<l>o rian fir Banba da bheir.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="254"/>

<lg n="21">
<l>Nocho lam<ex>air</ex> dul na dail</l>
<l>ni tab<ex>air</ex> c<ex>r</ex>odh <ex>acht</ex> a cein</l>
<lb n="3925"/><l>ni impa cleath Ene on foir</l>
<l>go roidh a creach reme ni reigh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="22">
<l>Arm tro<ex>m</ex> da buille da blagh</l>
<l>don c<ex>r</ex>ond rob uille sann idh</l>
<l>is iad ro fill ag baidbh Breag</l>
<lb n="3930"/><l>na h<ex>air</ex>m da bean ind o fir.</l></lg>

<lg n="23">
<l>Mairg duine na de<ex>ar</ex>rna rith</l>
<l>re ho Meadba Mughe Rath</l>
<l>ni thuc da uidh san u<ex>air</ex> each</l>
<l>nir smuin leath a cuil re cath.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="24">
<lb n="3935"/><l>Mac Samhradain ra saer scoil</l>
<l>ren tre badbhragadh da bir</l>
<l>bidh nei<ex>m ar</ex> fadbhaib o fuil</l>
<l>fa guinsin d<ex>ar</ex>maib in fir.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="25">
<l>Mac Maile Meada as maith lind</l>
<lb n="3940"/><l>dan deala gaine a raith rind</l>
<l>gach con<ex>air</ex> da creach o Cuind</l>
<l>ni buing cleath Codhail re cill.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="26">
<mls unit="MS folio" n="25r a"/><l>Ni g<ex>ra</ex>daigh o Cuind i cradh</l>
<l>gan buing a c<ex>ra</ex>baidh no gin</l>
<lb n="3945"/><l>nocho tabh<ex>air</ex> a sed seagh</l>
<l>geg Breagh ach da fagail dir.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="27">
<l>Tomas m<ex>a</ex>c Briain barr na lub</l>
<l>ni mall <ex>acht</ex> a ngliaidh in geg</l>
<l>flaith Taidean ge da foir iad</l>
<lb n="3950"/><l>sloigh Liag mon muidh<ex>ar</ex> a ed</l></lg>

<lg n="28">
<l>Craeb druimneach os a dreic mhin</l>
<l>a bruindleat ga chleith da cluim</l>
<l>taise no g<ex>ar</ex> claen in geibh</l>
<l>ni leir re taebh caise i chuil.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="256"/>

<lg n="29">
<lb n="3955"/><l>Lon gach clere i ngraigheach geal</l>
<l>eineach i Credi is mor min</l>
<l>rati gor adh<ex>air</ex> geg ga<ex>m</ex></l>
<l>set da raib adaigh gon fir.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="30">
<l>Aircfid gach nech na fuil fai</l>
<lb n="3960"/><l>na teach ac mona thoir se</l>
<l>ac feichim gach neich ra ni</l>
<l>ni bi ac teichead re cleith ge.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="31">
<l>Mairg as bidhbha da b<ex>ar</ex>r tiugh</l>
<l>noch ba i<ex>m</ex>da a cland on cin</l>
<lb n="3965"/><l>ni mairg dan c<ex>ar</ex>a ceand B<ex>r</ex>eagh</l>
<l>teand dalta a fala dfir.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="32">
<l>Go inmaid ra gabh a greim</l>
<l>a c<ex>r</ex>adh da bidbaidh gur buing</l>
<l>o nach he bus urra id</l>
<lb n="3970"/><l><ex>ar</ex> mill se is cuma du Cuind.</l></lg>

<lg n="33">
<l>Ni meineic bis a adh <ex>air</ex></l>
<l>a tala<ex>m</ex> fa cis ra cuir</l>
<l>molt<ex>ar</ex> aisdir each an fir</l>
<l>ba sir cleath Maisdin o a muin.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="34">
<lb n="3975"/><l>To<ex>m</ex>as m<ex>a</ex>c B<ex>r</ex>iain barr m<ex>ar</ex> cnu</l>
<l>biaid a cland os m<ex>a</ex>c gach mna</l>
<l>lei<ex>m</ex> a foghla o righ ni ria</l>
<l>go gongba Dia a tir m<ex>ar</ex> ta.  Atsaith oigre</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="35">
<l>A saith da <ex>m</ex>nai ag oighri in fir</l>
<lb n="3980"/><l>a gnai nocho coi<ex>m</ex>ge cruidh</l>
<l>in craeb ni gebha fa groig</l>
<l>era astoigh araen ni fuil.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="36">
<l>Nualaith riam ni docht ri duain</l>
<l>gach cli<ex>ar</ex> ac tocht tar a treoir</l>
<lb n="3985"/><l>ni roich a di<ex>m</ex>dha <ex>ar</ex> a dai<ex>m</ex></l>
<l>gidh imdha daibh go cleith geoil.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="258"/>

<lg n="37">
<l>Ingen Meg Uighir ucht nua</l>
<mls unit="MS folio" n="25r b"/><l>na bruidin a lucht re la </l>
<l>gidh imdha flaith a<ex>m</ex> c<ex>ra</ex>ibh gro</l>
<lb n="3990"/><l>is mo da ail maith na mna.  Atsaith</l></lg>

<lg n="38">
<l>An randso do <ex>ar</ex> a duain fein</l>
<l>fearrdi cach Tomas m<ex>ar</ex> ta</l>
<l>imda giall na taigh on treas</l>
<l>riar in fir a leas re la.</l></lg><!--<lb/>-->
<trailer>Atsaith doighre a niadh B<ex>r</ex>iain<!--<lb/>--></trailer>
</body>
</text>
</p>
</div1>

<div1 n="30">
<head>XXX</head>

<p>
<text type="poem">
<body>
<lg type="verse" n="1">

<lb n="3995"/><l>Fadog ar grisaigh gnai Nell</l>
<l>fu<ex>air</ex> nos nach tuillfea toibem</l>
<l>is i isead crai da chineadh</l>
<l>da gnai cread nar cui<ex>m</ex>nigheadh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="2">
<l>Fedm duchusa dhaicmi in fhir</l>
<lb n="4000"/><l>gan sgur dfhadogh in enigh</l>
<l>tug na nemeasbhaidh nos mor</l>
<l>fos i tenechsain dfadogh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="3">
<l>Tene beo nach baidh tuile</l>
<l>gnai ath<ex>ar</ex> fhir Challmhuighe</l>
<lb n="4005"/><l>an ghnai leatansa dlesg Nais</l>
<l>leathursa du thest To<ex>m</ex>ais.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="4">
<l>Fada is ler a loisi mhor</l>
<l>nir sguireadh fos ga fadogh</l>
<l>biaidh mar da bai re tremhsi</l>
<lb n="4010"/><l>gnai Briain nocho baidhendsi.</l></lg>

<lg n="5">
<l>Urusa a congbhail gan cheo</l>
<l>an gnai is tene bheo bithbheo</l>
<l>si gan cheo bhis du bhunadh</l>
<l>is gris beo da bheathugadh.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="260"/>

<lg n="6">
<lb n="4015"/><l>Eneach Tomas is tesd Briain</l>
<l>gnai Nell daibh ina derbhshiair</l>
<l>flaith Ce ni celeabsa a nos</l>
<l>in teneacsa is e fhados.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="7">
<l>Condudh nach legend i as</l>
<lb n="4020"/><l>a ba sa ech sa indmas</l>
<l>a chrodh uadh agach ollamh</l>
<l>ar son duan i deacondadh</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="8">
<l>Nir heradh roimhe am ni neach</l>
<l>le mac Briain Bhenni Coilcthech</l>
<lb n="4025"/><l>ni mo da er Niall annos</l>
<l>gach en ag diall re duchos.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="9">
<l>Rug toirbeart na tened ail</l>
<l>ar ghnai a chinidh flaith Findgail</l>
<l>nir sguir se ag sircur na ceand</l>
<lb n="4030"/><l>le gur dichrad in doichill.</l></lg>

<lg n="10">
<l>Mag Shamhradhan nar er fe<ex>ar</ex></l>
<l>geall enig fuair o cined</l>
<l>clu duana m<ex>ar</ex> clu a shindsear</l>
<l>sni cuala tu a tuiri<ex>m</ex>sean</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="11">
<lb n="4035"/><l>Ni oband Niall ni do daim</l>
<l>urusa le gual gabhail</l>
<l>o bis tene and re head</l>
<l>ni m<ex>ar</ex> crand ele Ereann</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="12">
<l>Ni mar cach ag dil daine</l>
<mls unit="MS folio" n="25v a"/><lb n="4040"/><l>bis ria<ex>m</ex> gach fear firu<ex>air</ex>e </l>
<l><gap/> se ceartas ri cler</l>
<l>in te cle<ex>cht</ex> a coi<ex>m</ex>rer</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="13">
<l>Bind le neach gach ni cle<ex>cht</ex>as</l>
<l>fairseang thed a thoirbeartas</l>
<lb n="4045"/><l>mian le lachnaibh sna<ex>m</ex> le sreab</l>
<l>riar dam charthair re chineadh.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="262"/>

<lg n="14">
<l>Da charsad cliara Banbha</l>
<l>in failteach og osgarda</l>
<l>tre bile cruithgheal Caisil</l>
<lb n="4050"/><l>cuirthear file a fiadhnaisibh.</l></lg>

<lg n="15">
<l>Ni comhdhuthaich du gach cler</l>
<l>in sduag belchorcra bhoindredh</l>
<l>o bis ath ar tuile tonn</l>
<l>du cach uile ni hinond.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="16">
<lb n="4055"/><l>Ni hinann duchas duinde</l>
<l>sdu daimh Ri flesg fhindBhuilli</l>
<l>seach dhan gach dai<ex>m</ex>e eile</l>
<l>lan dar ndaine a duanoire.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="17">
<l>A gnai silfad o so amach</l>
<lb n="4060"/><l>uidh Thaidhg oile ar Bhrian mBreaghach</l>
<l>biaidh ba<ex>m</ex> chin Niall annosa</l>
<l>Brian ba chin dfhir man<ex>m</ex>osa.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="18">
<l>Lim maidhim a nois annois</l>
<l>misi is Tadhg du thuir Durlois</l>
<lb n="4065"/><l>ar Niall da chuaidh mo c<ex>ra</ex>ndsa</l>
<l>Niall bhus Bhrian uaibh agamsa.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="19">
<l>Orlach ar Bhrian ted a thesd</l>
<l>flaith Erne in abhra bhairrlesg</l>
<l>du bhi B<ex>r</ex>ian ba bhladh roi<ex>m</ex>e</l>
<lb n="4070"/><l>ge rabh Niall ni is nosmhoire.</l></lg>

<lg n="20">
<l>Mac Tomais i taibh leabh<ex>air</ex></l>
<l>rug geall o ghnai i chinedaig</l>
<l>ni fuighea magh mar magh mBreag</l>
<l>duine ni g<ex>ar</ex> da ghnaisen.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="21">
<lb n="4075"/><l>Da sin tarrsa tuir Ceara</l>
<l>mar bhile os bharr craibhfeda</l>
<l>cuirid an nar<ex>m</ex> fai gach flaith</l>
<l>a ghnai ni carn gan ceadbraith.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="264"/>

<lg n="22">
<l>Geall ar uaisle is ar einech</l>
<lb n="4080"/><l>fuair (imidh) car mor <gap/></l>
<l>fremh na ngealfidhbhadh on gin</l>
<l>nemhingnadh a threan tairrsebh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="23">
<l>Teallach nEathach go hEchaidh</l>
<l>fan flesg ngel gnuisleathain</l>
<lb n="4085"/><l>tuath riu soin nochor sin</l>
<mls unit="MS folio" n="25v b"/><l>a fiu ni fhoil fa airdrig.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="24">
<l>Direch leanfad a lorgsoin</l>
<l>o Eachaidh mormhac Maenoigh</l>
<l>go ndeach go Fearghna fleadhach</l>
<lb n="4090"/><l>in cleath mhaerda m<ex>uir</ex>e<ex>ar</ex>ach.</l></lg>

<lg n="25">
<l>Geg cubra dar mac Maenach</l>
<l>Baithin na narm norchraebhach</l>
<l>prap da techtbhadha gach tir</l>
<l>le mac mbeltana mBaithin.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="26">
<lb n="4095"/><l>Mac Brenaind ba bind meadhar</l>
<l>Baithin na mbas ngegleabhair</l>
<l>cland Brenaind on test tarraidh</l>
<l>gon lesg tseghoind tsogradhoigh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="27">
<l>Mac dF<ex>er</ex>ghna na neach sotal</l>
<lb n="4100"/><l>Brenaind ba bog tidlocadh</l>
<l>in Fearghnusoin ni ted troigh</l>
<l>dun gheg neamhruisil neartmoir</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="28">
<l>Men F<ex>er</ex>ghna <ex>agus</ex> Aeda find</l>
<l>fa mac To<ex>m</ex>ais ro thimchill</l>
<lb n="4105"/><l>cland morRuairc in fine fial</l>
<l>fa bhile nglorshu<ex>air</ex>c nGailian.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="29">
<l>Eocho Doimlen fa dherc nglais</l>
<l>Colla Uais fa fhe<ex>ar</ex> nDurlais</l>
<l>frith da ghnuis corcra coimredh</l>
<lb n="4110"/><l>cuis molta as a mathoirmen.</l></lg>

<pb n="266"/>

<lg n="30">

<l>Da iadhadar u<ex>air</ex> no do</l>
<l>ba dhrech mbuig mar bhlath ndondchno</l>
<l>cland gealCholla taibh re taibh</l>
<l>ba c<ex>ra</ex>ibh nEachdroma o Edain.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="31">
<lb n="4115"/><l>Dimad righ ba rosg nuaine</l>
<l>dhuaislib catha craebruaide</l>
<l>da chomnaidhigh cain a bhall</l>
<l>du c<ex>ra</ex>ibh fhorbhailidh Arand.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="32">
<l>Aigheadh is alaind oirniamh</l>
<lb n="4120"/><l>aige duaislibh saerOirgiall</l>
<l>casmail aibh aigte in deighfhir</l>
<l>ri cair ngairthe a guailtenidh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="33">
<l>Ded glegheal ar gne na sgath</l>
<l>fu<ex>air</ex> o Cholla cl<ex>air</ex> Theamrach</l>
<lb n="4125"/><l>ruisg corra fan cebh caisin</l>
<l>men i Cholla cednasin.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="34">
<l>Da abhra donda o Aedh Finn</l>
<l>da dherc gorma a geg Railind</l>
<l>da glaic leabra ag lem cagaidh</l>
<mls unit="MS folio" n="26r a"/><lb n="4130"/><l>du men Fergna abhraduib. </l></lg>

<lg n="35">
<l>Glun corr nar cuiread ar ais</l>
<l>aigi os cind calptha solais</l>
<l>mintraig og u Erca</l>
<l>le lintair brog blaithgreanta.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="36">
<lb n="4135"/><l>Caraid sliasad redh rogheal</l>
<l>b<ex>r</ex>uinde mar blath caeld<ex>r</ex>oighean</l>
<l>ucht dealbhchaemh dar dirgeadh rand</l>
<l>seangthaebh mingeal mar mea<ex>m</ex>ram.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="37">
<l>O fu<ex>air</ex> geall a ghnuis amlach</l>
<lb n="4140"/><l>ar ghur<ex>m</ex> a dhearc ndondabrach</l>
<l>ar chleth Claire nir cindead</l>
<l>ar aille deich ndoinningean.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="268"/>

<lg n="38">
<l>Bel corcra nach cred bhanfhaigh</l>
<l>rosg mall ag Mag Sha<ex>m</ex>radhain</l>
<lb n="4145"/><l>ni hinghill dream re dhelbh sin </l>
<l>fearr a fhed<ex>m</ex> ina aigsin.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="39">
<l>Fechfaidher fulang a land</l>
<l>la in tachair re tuir Cualand</l>
<l>daithle Nell fhu<ex>air</ex> a haitdelbh</l>
<lb n="4150"/><l>o bhem c<ex>r</ex>uaidh du chlogadfhelm.</l></lg>

<lg n="40">
<l>Rug a seagh a slait corcra</l>
<l>tarraing eolach arrochta</l>
<l>ag dail crand dibhraibh in fhir</l>
<l>ach barr fidhraid ni faicthir.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="41">
<lb n="4155"/><l>Cuiridh bas oigfhir Ene</l>
<l>sni<ex>m</ex> a crand a craisaighe</l>
<l>du cho<ex>m</ex>chasfadh mar a crand</l>
<l>le orcharsan a hi<ex>ar</ex>and.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="42">
<l>Snamhaighe is fhearr na aimsir</l>
<lb n="4160"/><l>in sduagh dedgeal dearcmallsin </l>
<l>is uidhi ar tir du mhnai mhoill</l>
<l>ar nai o thir dhan abhoind.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="43">
<l>Mac Tomais m<ex>ei</ex>c Briain Breghaigh</l>
<l>m<ex>ei</ex>c Dhondchaidh moir mherleb<ex>air</ex></l>
<lb n="4165"/><l>ag a ri<ex>ar</ex> ni chela a c<ex>r</ex>adh</l>
<l>cli<ex>ar</ex> dhera nochon fhetfadh  Fad.og.ar.g<ex>r</ex>is.g.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="44">
<l>Dath grischa ar a gnuis namlaigh</l>
<l>inghean Cathail crech<ex>ar</ex>naidh</l>
<l>slis geal mas a geal sne<ex>cht</ex>a</l>
<mls unit="MS folio" n="26r b"/><lb n="4170"/><l>f<ex>ar</ex> fe<ex>ar</ex> dfis a haigenta. </l></lg>

<lg n="45">
<l>Geall gach righna <gap/></l>
<l>inghean chorcra I <ex>Con</ex>chubh<ex>air</ex></l>
<l>inghean Ailbhe ar ai a feli</l>
<l>gnai Saidhbhi ni sodhreme</l>
<lb n="4175"/><l>a tidhlaichthi gach lai <ex>ar</ex> lon </l>
<l>du ghnai a findmaicni is fadogh.</l></lg><!--<lb/>-->
<trailer>F.a.d.o.g.a.r.<!--<lb/>--></trailer>
</body>
</text>
</p>
</div1>

<pb n="270"/>

<div1 n="31">
<head>XXXI</head>
<head>Maelseachlaind O hEogasa .cc.</head>

<p>
<text type="poem">
<body>
<lg type="verse" n="1">
<l>Ni beag easbhaid indsi Fail</l>
<l>ni theadh nach easbhaidh anbhail</l>
<l>tugudh a coi<ex>m</ex>dhi dho chach cor</l>
<lb n="4180"/><l>o <gap/> nir dhoilghi dosan.</l></lg>

<lg n="2">
<l>Ar neasbhaidh ina theasbhaidh truim</l>
<l>ni theasbhaidh i gan ochaind</l>
<l>da b<ex>er</ex> soin chach gan cui<ex>m</ex>ni</l>
<l>in fath bhoil g<ex>ar</ex> neabhaidhni.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="3">
<lb n="4185"/><l>Ri luadh na neasbhadh uili</l>
<l>mo deasbhaidh in taennduini</l>
<l>t<ex>r</ex>om i bed rer sa<ex>m</ex>ladh soin</l>
<l>a eg is adhbhal deasbhaidh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="4">
<l>Mag A<ex>m</ex>raghan in bheoil bhind</l>
<lb n="4190"/><l>ni beg in esbhaidh dhErind</l>
<l>me o craidhi gu<ex>m</ex>a cnesghuin</l>
<l>se uili <ex>ar</ex> naenesbhaidh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="5">
<l>Doirbh aenfhe<ex>ar</ex> m<ex>ar</ex> e dhadhail</l>
<l>deis mhuinti Meg A<ex>m</ex>raghain</l>
<lb n="4195"/><l>gan a bheith a Dhe g<ex>ar</ex> nin</l>
<l>nocho cleith e dh<ex>ar</ex> ni<ex>m</ex>nim</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="6">
<l>Bas m<ex>ei</ex>c B<ex>r</ex>iain rub ur nochta</l>
<l>tug fuind fuath an abhachta</l>
<l>dul do sgaith Choraind a curp</l>
<lb n="4200"/><l>da aith oraind <ex>ar</ex> nabhocht.</l></lg>

<lg n="7">
<l>Tomas m<ex>a</ex>c B<ex>r</ex>iain bruindi geal</l>
<l>rob e comhed crich nGaigheal</l>
<l>in trath ro mh<ex>ar</ex> flaith Febhail</l>
<l>maith do ghabh a Gaighealaibh.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="272"/>

<lg n="8">
<lb n="4205"/><l>Da thoit eneach indsi Fail</l>
<l><ex>ar</ex> ndula meic B<ex>r</ex>iain bhondbhain</l>
<l>nu<ex>air</ex> da chuaidh ceand Femin</l>
<mls unit="MS folio" n="26v a"/><l>da chuaidh gach drea<ex>m</ex> dheighenich.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="9">
<l>Tomas Mag A<ex>m</ex>raghan taeir</l>
<lb n="4210"/><l>ba mhinici ind na achraibh</l>
<l>t<ex>r</ex>uadh m<ex>ar r</ex>a chuaidh fear Findi</l>
<l>uaind ri thead na thaislingi.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="10">
<l>Nir lamh aenfher thi<ex>ar</ex> na th<ex>air</ex></l>
<l>teacht dh<ex>ar</ex>gain meic B<ex>r</ex>iain B<ex>r</ex>eaghaich</l>
<lb n="4215"/><l>da bhi <ex>ar</ex> b<ex>r</ex>eith do gu neachaidh</l>
<l>b<ex>r</ex>eith a <ex>m</ex>bho o Bhreifneacaibh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="11">
<l>Goill is Gaighil aguidhi</l>
<l><ex>ar</ex> anmain fhir Aelmaighi</l>
<l>maith fian Bhanbha ri gach mbhocht</l>
<lb n="4220"/><l>ri mian anma durtocht.</l></lg>

<lg n="12">
<l>Maith da thu<ex>ar</ex> thaighi ni<ex>m</ex>i</l>
<l>almsa saththrighi</l>
<l>in dug flaith Monaidh an amaidh</l>
<l>maith ri fhoghain da anmain</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="13">
<lb n="4225"/><l>Gach neach rerbh ail a adhail</l>
<l>fu<ex>air</ex> maithis Mheg Amhraghain</l>
<l>bha mian le sgaith fheil Fhebail</l>
<l>a mhaith fein ag fileadhaibh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="14">
<l>Der ris ga thu<ex>air</ex> is fhearr</l>
<lb n="4230"/><l>dheigsibh Alban is Ereand</l>
<l>ta lin catha dha chur</l>
<l>a ghribh Macha gud mholudh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="15">
<l>Tanig rind <ex>ar</ex> treisi atigh</l>
<l>a meic B<ex>r</ex>iain a bh<ex>air</ex>r leabh<ex>air</ex></l>
<lb n="4235"/><l><ex>ar</ex> treisi a fir Fhindi ort</l>
<l>da b<ex>ir</ex> indi gan urtocht.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="274"/>

<lg n="16">
<l>Da c<ex>r</ex>ich B<ex>r</ex>eifni leath <ex>ar</ex> leath</l>
<l>da chaithbheadh uili a eneach</l>
<l>ni caitheadh se ac reighi rind</l>
<lb n="4240"/><l>se rib fheili i nEr<ex>inn</ex></l></lg>

<lg n="17">
<l>Ni f<ex>r</ex>ith orraim dhfhir uaindi</l>
<l>a glind Ghaibhli gheguaini</l>
<l>re ndhul dha g<ex>r</ex>ibh Cunga o chach</l>
<l>da righ nirbh urra a oglach.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="18">
<lb n="4245"/><l>A m<ex>a</ex>c fein tanig na theach</l>
<l>m<ex>ar</ex> ra orrdaigh Dia duileach</l>
<l>da sduaidh Bhoirni nochor bhas</l>
<l>in toighri da thu<ex>air</ex> To<ex>m</ex>as.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="19">
<l>Tomas m<ex>a</ex>c B<ex>r</ex>iain b<ex>arr</ex> naidhi</l>
<lb n="4250"/><l>s sluadh Er<ex>enn</ex> ga egaini</l>
<mls unit="MS folio" n="26v b"/><l>tug a chumha do chach cor</l>
<l>go b<ex>ra</ex>th ar ndola dhoson.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="20">
<l>Imdha tir ata go se</l>
<l>a leon uili dha eisi</l>
<lb n="4255"/><l>da thraeth med bhorrfhaidh Banbha</l>
<l><ex>ar</ex> neg donchoin Eachlabhra.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="21">
<l>Gidh i<ex>m</ex>dha anbhuain ele</l>
<l>da dhith curadh Caenrighi</l>
<l>gi doirb gach ni <ex>ar</ex> ndolo dho</l>
<lb n="4260"/><l>in chu<ex>m</ex>ha ni hi is osso.</l></lg>

<lg n="22">
<l>Da thoirrsich daini in domhain</l>
<l>cumha ghegi gor<ex>mh</ex>Choghail</l>
<l>dubhach slogh Banbha dha bhas</l>
<l>ba mor a t<ex>ar</ex>bha o Tho<ex>m</ex>as</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="23">
<lb n="4265"/><l><ex>Ar</ex> chan cach nir ceilti dhuind</l>
<l>ri m<ex>a</ex>c mB<ex>r</ex>iain a b<ex>air</ex>r chladhuir</l>
<l>toirrseach bean <ex>ar</ex> maigh Mhu<ex>m</ex>han</l>
<l>a thuir B<ex>r</ex>eadh od budludhudh.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="276"/>

<lg n="24">
<l>Ba rir ni bh<ex>air</ex> sind gu se</l>
<lb n="4270"/><l><ex>ar</ex> theis aench<ex>ar</ex>a firi</l>
<l>ta sind <ex>ar</ex> ndola dhuid</l>
<l>a cind Chobha gan ch<ex>ar</ex>aid.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="25">
<l>Ach rob imdha ag te<ex>cht</ex> dod taig</l>
<l>damha a thErind sa thAlbain</l>
<lb n="4275"/><l>beith <ex>ar</ex> thuaidh a fhir Oilidh</l>
<l>da b<ex>ir</ex> uaind gan tindsaidhi.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="26">
<l>Da cu<ex>m</ex>asa a fhir <ex>ar</ex>ta</l>
<l>tug oirrndi easbhaidh i<ex>m</ex>theachta</l>
<l>mor dhom ne<ex>ar</ex>t do chuaidh <ex>ar</ex> gul</l>
<lb n="4280"/><l>od lea<ex>cht</ex> gu tuaidh ag timpudh.</l></lg>

<lg n="27">
<l>M<ex>air</ex>g ata m<ex>ar</ex> tu dha eis</l>
<l>in tug dhuind ind ga aisneis</l>
<l>fu<ex>ar</ex>us gach ni <ex>ar</ex> dan a dhuan</l>
<l>ge dha bhi i ndal go dimbhuan.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="28">
<lb n="4285"/><l>Di<ex>m</ex>bhuan bo nir bhuaini each</l>
<l>ac m<ex>a</ex>c B<ex>r</ex>iain ga mind buidheach</l>
<l>u<ex>air</ex> ba thoil <ex>ar</ex> caith don chrudh</l>
<l>maith do chaith soin in saeghul.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="29">
<l>Seasg gach bo c<ex>r</ex>in ina cuill</l>
<lb n="4290"/><l>deis Mheg A<ex>m</ex>ragan thsuilchuirr</l>
<l>uathad gort <ex>ar</ex> a bhuil fas</l>
<l>od bhuin ar docht do Thomas.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="30">
<l>Tomas m<ex>a</ex>c B<ex>r</ex>iain b<ex>arr</ex> corcra</l>
<l>leandan b<ex>ar</ex> bandtrochta</l>
<lb n="4295"/><l>maith a chuing da craibh Duibi</l>
<l>nir thuill air na thesguini.</l>
<l>Ni beag esbaidh indsi Fail<mls unit="MS folio" n="27r a"/></l></lg><!--<lb/>--></body>
</text>
</p>
</div1>

<pb n="278"/>

<div1 n="32">
<head>XXXII</head>
<head>Mathghamhain O hUgind .cc.</head>

<p>
<text type="poem">
<body>
<lg type="verse" n="1">
<l>Ar ghuth enfhir anaid B<ex>r</ex>eifnich</l>
<l>baidh lem craidi in tlias raniad</l>
<l>ne<ex>ar</ex>t is na ogaibh gor eirich</l>
<lb n="4300"/><l>da thogaibh ce<ex>ar</ex>t enfhir iad.</l></lg>

<lg n="2">
<l>Righraidh B<ex>r</ex>eifni na <ex>m</ex>brat corc<ex>ra</ex></l>
<l>curaid uallcha n<ex>ar</ex> ob ghleo</l>
<l>foireand gach cl<ex>air</ex> ermhaith</l>
<l>re grain enlaich leag<ex>ar</ex> leo.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="3">
<lb n="4305"/><l>Niall m<ex>a</ex>c To<ex>m</ex>ais na t<ex>r</ex>eas naghm<ex>ar</ex></l>
<l>(isd) tainfe<ex>ar</ex> om fill ced</l>
<l>ni gabann fe<ex>ar</ex> dib Ruairc righi</l>
<l>gan chuairt i teadh gribhi Greg.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="4">
<l>Mag Amragan tisda Midir</l>
<lb n="4310"/><l>mongan c<ex>r</ex>uachna chorcras rind</l>
<l>gebhaidh g<ex>r</ex>ibh Gaela gu gealBhoind</l>
<l>da shil Aedha fleadhmhoir find.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="5">
<l>Fa Conm<ex>a</ex>cnib re cath mB<ex>r</ex>eifni</l>
<l>beraid sighi le sleig ngeir</l>
<lb n="4315"/><l>fuath B<ex>r</ex>eifnich imh <ex>air</ex>er nEithne</l>
<l>teicfit glaidea<ex>m</ex> nei<ex>m</ex>theith Neill.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="6">
<l>Da shleigh leathna leomhain Tea<ex>m</ex>rach</l>
<l>tus na ngatleang ghebhas siad</l>
<l>tosach t<ex>r</ex>oda dhaibh o dheoraidh</l>
<lb n="4320"/><l>dha lai<ex>m</ex> boga leomain Liag.</l></lg>

<lg n="7">
<l>Ga fis duindi nach do t<ex>r</ex>eabhth<ex>air</ex></l>
<l>Teallac nEatac in fhuind gloin</l>
<l>ni thob<ex>air</ex> Niall doib a dilsi</l>
<l>da oir B<ex>r</ex>ian in dirsi toir.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="280"/>

<lg n="8">
<lb n="4325"/><l>Tus i<ex>m</ex>reasna o fe<ex>ar</ex>aibh B<ex>r</ex>eifni</l>
<l>ag baidbh C<ex>r</ex>uachna in co<ex>m</ex>rath tsu<ex>air</ex>c</l>
<l>flaith Beandch<ex>air</ex> ag boing ri tachraibh</l>
<l>teanch<ex>air</ex> do cloind rathm<ex>air</ex> Ru<ex>air</ex>c.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="9">
<l>Teall nEathach na n<ex>ar</ex>m limtha</l>
<lb n="4330"/><l>ag lei<ex>m</ex> be<ex>ar</ex>rna bhid re chois</l>
<l>ge rob <ex>ar</ex> sodh iad no <ex>ar</ex> anshodh</l>
<l>ni b<ex>r</ex>on da niad rashlogh Rois.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="10">
<l>Craeidhi fiadh ag faisgin chuan<ex>ar</ex>t</l>
<l>ac cath bidhbha bidh re Niall</l>
<lb n="4335"/><l>bidh ag bili Dhor go deadfaibh</l>
<l>c<ex>r</ex>idhi chon fealcaid go fiadh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="11">
<l>A pheall taibh <ex>ar</ex> dea<ex>cht</ex> on chliathaich</l>
<l>cotun uaini <gap/></l>
<mls unit="MS folio" n="27r b"/><l><gap/> nu<ex>air</ex> chagaidh a che<ex>ar</ex>caill </l>
<lb n="4340"/><l>a t<ex>r</ex>uaill sgabuil bea <gap/> blaith</l></lg>

<lg n="12">
<l>De<ex>ar</ex>gth<ex>air</ex> leis <ex>ar</ex> lath<ex>air</ex> chliatha</l>
<l>croid faebhraedi a fal sgiach</l>
<l>do niad ar be<ex>ar</ex>na luing lub<ex>air</ex></l>
<l>buind a fheadna a<ex>m</ex> curaidh gliach.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="13">
<lb n="4345"/><l>Ag so in drongsa a d<ex>r</ex>eagon Uisnich</l>
<l>uathadh tir nach teid a nos</l>
<l>da craeidi fial a b<ex>air</ex> B<ex>r</ex>eifni</l>
<l>c<ex>ra</ex>nd i<ex>m</ex> n<ex>ar</ex> iadh feitli fos.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="14">
<l>A m<ex>ei</ex>c tSa<ex>m</ex>ragan o Sinaind</l>
<lb n="4350"/><l>n<ex>ar</ex> seol baigni do braith ceall</l>
<l>(damsi) b<ex>r</ex>ugaidh da bhuadha</l>
<l>Ulaidh a fhir Cluana id chind.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="15">
<l>Deirgi <ex>agus</ex> gili ad gnuis tibhrraich</l>
<l>a thuir B<ex>r</ex>eifni re mi<ex>m</ex> cois</l>
<lb n="4355"/><l>in da dhath ba dual <ex>ar</ex> foirind</l>
<l>ad g<ex>r</ex>uad a sgath roibid Rois.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="282"/>

<lg n="16">
<l>Rugais geall o ghne na torcraobh</l>
<l>a chruth mind<ex>ar</ex>g m<ex>a</ex>c m<ex>ei</ex>c B<ex>r</ex>iain</l>
<l>geall a sgath Bhanba bha breite</l>
<lb n="4360"/><l>re dath tabhra o eite in iaidh</l></lg>

<lg n="17">
<l>Fu<ex>ar</ex>ais dealbh n<ex>ar</ex> dhorchaich mirun</l>
<l>a m<ex>ei</ex>c To<ex>m</ex>ais na taebh seang</l>
<l>leir <ex>ar</ex> dhath da g<ex>r</ex>uaidhi g<ex>air</ex>thi</l>
<l>nach smuaini a sgath Aicli fheall.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="18">
<lb n="4365"/><l>Tu<ex>ar</ex> ratha da righraidh B<ex>r</ex>eifhni</l>
<l>beith gu min dod malaich shu<ex>air</ex>c</l>
<l>fobra dhod leim a laith Ili</l>
<l>maith da ben righi dibh Ru<ex>air</ex>c.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="19">
<l>Cinel mB<ex>r</ex>enaind na mb<ex>r</ex>udh naineach</l>
<lb n="4370"/><l>drea<ex>m</ex>h is eili dha fu<ex>air</ex> sind</l>
<l><ex>ar</ex> t<ex>r</ex>iall od fhein a fhir Bhuilli</l>
<l>g<ex>ar</ex> taigh fei<ex>n</ex> bhadh aididh ind.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="20">
<l>Nir sgibh craidhi churadh Saingil</l>
<l>re sond gorcra chraiseach reigh</l>
<lb n="4375"/><l>troigh in fhir <ex>agus</ex> abhra</l>
<l>ni sgibh riguin ghallgha gheir.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="21">
<l>Ruath<ex>ar</ex> feirgi flatha Manand</l>
<l>a m<ex>ei</ex>c To<ex>m</ex>ais ro chuirfeadh sgath</l>
<l>glor ro b<ex>er</ex>adh ed <ex>ar</ex> Oilill</l>
<lb n="4380"/><l>ad<ex>er</ex>adh gec robind Rath.</l></lg>

<lg n="22">
<l>Ball einich n<ex>ar</ex> urmais Gu<ex>air</ex>i</l>
<mls unit="MS folio" n="27v a"/><l>da gaib <ex>ar</ex> b<ex>r</ex>onad bo laedh</l>
<l>togbhaidh b<ex>arr</ex> Ce<ex>ar</ex>na <ex>ar</ex> a goghna<ex>m</ex></l>
<l>ball nach d<ex>er</ex>na <ex>Con</ex>gal Claen.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="23">
<lb n="4385"/><l>Nir gradhaidh ria<ex>m</ex> naigm a claidea<ex>m</ex></l>
<l>na cuach mb<ex>r</ex>eac na bhrad no laed</l>
<l>s<ex>air</ex>gidh rig Duibi ri daibhris</l>
<l>duini ga mi saibhrius saeb.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="284"/>

<lg n="24">
<l>Mag Amragan tsidha i b<ex>r</ex>oga</l>
<lb n="4390"/><l>b<ex>r</ex>isis cliathach re c<ex>r</ex>o sleadh</l>
<l>is leor do thoirmisg a theichimh</l>
<l>slogh coi<ex>m</ex>leasg ri beithir mBreadh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="25">
<l>Te<ex>ar</ex>c i<ex>m</ex> Boind baili n<ex>ar</ex> thaistil</l>
<l>te<ex>ar</ex>c i<ex>m</ex> C<ex>r</ex>uachain crich n<ex>ar air</ex>g</l>
<lb n="4395"/><l>inmhuin le Niall adhaigh fhada</l>
<l>faghail chian aga <ex>ar</ex> gach n<ex>air</ex>d.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="26">
<l>Fuil Emhir fa aighidh failtigh</l>
<l>fuil na Colla t<ex>r</ex>e c<ex>r</ex>u Neill</l>
<l>siad na nenghlais i<ex>m</ex> thuir Tea<ex>m</ex>ra</l>
<lb n="4400"/><l>fuil Fe<ex>ar</ex>gais fuil Fhe<ex>ar</ex>ghna fheil.</l></lg>

<lg n="27">
<l>M<ex>a</ex>c Nuatlaidhi da ni a shluaigheadh</l>
<l>sidh da cheangul c<ex>r</ex>each da dheilbh</l>
<l>tath na sluagh <ex>ar</ex> bili manbha</l>
<l>tuar ni<ex>m</ex>i tu<ex>ar</ex> faghla in feidhm.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="28">
<lb n="4405"/><l>Ind gliadh beodha ag b<ex>r</ex>isiudh cliatha</l>
<l>ag cleith Eirni in e<ex>ar</ex>lla buig</l>
<l><ex>ar</ex> los na dechathuadh t<ex>ar</ex>sodh</l>
<l>ni bhuail neach ach tarsno a troid.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="29">
<l>D<ex>er</ex>eadh feadhna ag fagail tac<ex>air</ex></l>
<lb n="4410"/><l>tosach ind ga abhra dhubh</l>
<l>tus da i<ex>ar ar</ex> a fhe<ex>ar</ex> cumtha</l>
<l>is Niall a deagh norcha nus ag dul.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="30">
<l>Ni he uamhun a <ex>ar</ex>m senta</l>
<l>sloigh Dan<ex>ar</ex> da d<ex>r</ex>uid re Niall</l>
<lb n="4415"/><l>meid g<ex>air</ex>gi con i Cholla</l>
<l><ex>air</ex>di da cur orro os fiadh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="31">
<l>Faisgidh se<ex>ar</ex>ach slat i debhaidh</l>
<l>drucht m<ex>ar</ex> mhonand a meor bug</l>
<lb n="4420"/><l>cuilen lond ag lei<ex>m</ex> go damraidh</l>
<l>bond Neill co talmain ni thug.</l></lg>

<pb n="286"/>

<lg n="32">
<l>Borb ri co<ex>mar</ex>saind cleath Mhaland</l>
<mls unit="MS folio" n="27v b"/><l>min ri heigsibh a ucht geal</l>
<l><gap/> fa glaislind gailbe</l>
<l>craidhi f<ex>air</ex>sing baidhbhi B<ex>r</ex>eadh</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="33">
<lb n="4425"/><l>Teallach nEathach n<ex>ar</ex> ob cliathach</l>
<l>c<ex>r</ex>odha in tinol teid fa b<ex>r</ex>eith</l>
<l>ag flath Rath ni raich a fulun</l>
<l>docht a nath Cual gar creich.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="34">
<l>Cotun uaini im <ex>air</ex>gneach C<ex>r</ex>uachna</l>
<lb n="4430"/><l>coilen buailteach b<ex>r</ex>iseas gliaidh</l>
<l>buarach t<ex>r</ex>om ma onchoin Uladh</l>
<l>folchaidh bond curadh a g<ex>r</ex>iaidh</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="35">
<l>Ni treigfea me <ex>ar</ex> mhathaibh <ex>Con</ex>d<ex>acht</ex></l>
<l>cinel mB<ex>r</ex>enaind b<ex>r</ex>isis maidhm</l>
<lb n="4435"/><l>mairi <ex>ar</ex> nol na dighi de<ex>ar</ex>maid</l>
<l><ex>ar</ex> slogh bhili sheangbhuig Shainb</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="36">
<l>De<ex>ar</ex>gaidh sneachta snuadh a leacan</l>
<l>no in la b<ex>r</ex>uithneach bis re g<ex>r</ex>ein</l>
<l>fleachadh ag<ex>ar</ex>adh a ghealbhall</l>
<lb n="4440"/><l>aghadh leathan nea<ex>mh</ex>ghand Neill</l></lg>

<lg n="37">
<l>As <ex>air</ex>eam reltand a ro ghei<ex>m</ex>ridh</l>
<l>guth <ex>ar</ex> onchoin Atha Cliath</l>
<l>as ob<ex>air</ex> duini <ex>ar</ex> mb<ex>r</ex>eith b<ex>r</ex>eithi</l>
<l>beith ag tuibhi cleithi Cliach</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="38">
<lb n="4445"/><l>Ob<ex>air</ex> sa<ex>m</ex>raidh shebhaic B<ex>r</ex>eifni</l>
<l>buadhreadh Uladh in fhuind reig</l>
<l>adhb<ex>ar</ex> eagla i nob<ex>air</ex> ghei<ex>m</ex>ridh</l>
<l>fregra chogaidh nei<ex>m</ex>nich Neill.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="39">
<l>Niall m<ex>a</ex>c Tomais na t<ex>r</ex>eas minic</l>
<lb n="4450"/><l>m<ex>a</ex>c m<ex>ei</ex>c B<ex>r</ex>iain na mbratach nde<ex>ar</ex>g</l>
<l>is bladh dha rath d<ex>r</ex>eagain Dealbhna</l>
<l>egail cath nEa<ex>mh</ex>na a fhe<ex>ar</ex>g.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="288"/>

<lg n="40">
<l><ex>Ar</ex> guth Athracht anfas Muiri</l>
<l>ag mo radh chaich cumha dhom</l>
<lb n="4455"/><l>gebhaidh leind Luan na nanmand</l>
<l>sind da g<ex>r</ex>uadh glanbhall gu g<ex>ar</ex>.</l></lg><!--<lb/>-->
<trailer><ex>Ar</ex> guth enfir anaid B<ex>r</ex>eifnigh<!--<lb/>--></trailer>
</body>
</text>
</p>
</div1>

<div1 n="33">
<head>XXXIII</head>
<head>Tadhg O Do<ex>m</ex>nallan .cc.</head>

<p>
<text type="poem">
<body>
<lg type="verse" n="1">
<l>Legadh don galltacht gnai Neill</l>
<l>Goill Fodla fu<ex>air</ex> dha comhlei<ex>m</ex></l>
<l>cosmail <ex>ar</ex> dath le ne<ex>ar</ex>t Neill</l>
<lb n="4460"/><l>ni te<ex>ar</ex>c</l></lg></body>
</text>
</p>
</div1>

<div1 n="34">
<pb n="3"/>
<head>The Book of Magauran: Standardised Text</head>
<head>I.</head>

<p>
<text type="poem">
<body>
<lg type="verse" n="1">
<l>Teach n-&oacute;il gach bruighean n-a bhaile<lb/></l>
<l><sup resp="LM">gl&oacute;ir</sup> tuireamh a thoighe,</l>
<l>teach i mb&iacute; a l&oacute;r ar bheinn bhuidhe</l>
<l>d'&oacute;r im gach ngeim ngloine.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="2">
<lb n="5"/><l>Iomdha bleidhe d'&oacute;r mar fh&eacute;aghaim</l>
<l>d'&oacute;l fhleidhe 's d&aacute; luaghaill</l>
<l>is an tigh theann dl&uacute;thta dh&iacute;oghainn</l>
<l>is c&uacute;pa is beann bhuabhaill.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="3">
<l>Cuirn an toighe n-a mbr&oacute;in bheannchuirr</l>
<lb n="10"/><l>gl&oacute;ir oile n&iacute; fhionnfuinn;</l>
<l>druim na sl&oacute;gh n-a mbroinigh bharrchaim</l>
<l>d'&oacute;l re froighidh fionnchuill.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="4">
<l>Eagraid an teagh fa Bhrian mB&oacute;inne</l>
<l>dream fhial as gheal ngruaidhe,</l>
<lb n="15"/><l>iomdha fan bhflaith nGr&eacute;agaigh ngr&iacute;bhe</l>
<l>go sgaith &eacute;adaigh uaine.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="5">
<l>Iomdha fear saor ann go hursain</l>
<l>'s a barr caomh mar chasnaidh,</l>
<l>iomdha g&eacute;ag thaoibhsheang is-taighsin,</l>
<lb n="20"/><l>aoibheall Gr&eacute;ag don ghasraidh.</l></lg>

<lg n="6">
<l>Iomdha sr&oacute;ll re slios an d&uacute;ine</l>
<l>&mdash;n&iacute; l&oacute;r d&aacute; fhios uainne&mdash;</l>
<l>is sging throm ar c&uacute;l a ch&eacute;ile</l>
<l>as donn &uacute;r is uaine.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="5"/>

<lg n="7">
<lb n="25"/><l>Iomdha sg&eacute;ith uaine is airm chomhlainn</l>
<l>&oacute;s bhaidhbh Chluaine c<ex>h</ex>airbhsheing;</l>
<l>iomdha srian is gealgha is goirmrinn</l>
<l>is <sup resp="LM">sgian eamhdha</sup> ar aighlinn.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="8">
<l>Iomdha n-a thaigh aird re h&oacute;iridh</l>
<lb n="30"/><l>iall ar saidh ngairg ngl&eacute;ighil,</l>
<l>is gormat ro l&aacute;dh &oacute;s l&uacute;irigh,</l>
<l>donnbhrat l&aacute;mh re l&eacute;inidh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="9">
<l>Bard go sr&oacute;ll uime san ursain</l>
<l>&oacute;r uirre n-a asnaidh,</l>
<lb n="35"/><l>&oacute;s throimearla fhionn an fhirsin</l>
<l>mionn loinneardha ar lasraigh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="10">
<l>Drong mholta don gheal chas ch&uacute;ilfhionn</l>
<l>na sleagh nglas le ng&eacute;ibheann,</l>
<l>M&aacute;g Amhradh&aacute;n Brian na mbuabhall</l>
<lb n="40"/><l>daghbhran&aacute;n fhian n-&Eacute;ireann.</l></lg>

<lg n="11">
<l>Tuar molta do Bhrian tre bhr&aacute;ithreas</l>
<l>dreach corcra ciabh ghl&uacute;nchas;</l>
<l>geal a bhonn is tana a th&aacute;ithchneas</l>
<l>mala dhonn tre dh&uacute;thchus.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="12">
<lb n="45"/><l>B&eacute;al dearg ag Brian, bas mar fhaoilinn,</l>
<l>ciabh chas nar chealg d&iacute;oraim,</l>
<l>dearc uaine 's an mhong mar mh&oacute;nainn</l>
<l>gan ghuaire ndonn nd&iacute;oghainn.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="13">
<l>Aigheadh fial nach &uacute;ire gealchl&aacute;r,</l>
<lb n="50"/><l>n&uacute;idhe sgiamh tre a sgothbhraon;</l>
<l>geal a dh&eacute;ad, dearg a dh&aacute; roithl&eacute;an;</l>
<l><sup resp="LM">is</sup> br&eacute;ag ceard a chomhchaomh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="14">
<l>Dath &oacute;ir cheard ar c&uacute;l &iacute; Eoghain,</l>
<l>cl&uacute;mh na learg mar laoghfhuil;</l>
<lb n="55"/><l>suairc do Bhrian an bhruinne ghl&eacute;ighil</l>
<l>niamh thuinne ar a thaobhaibh.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="7"/>

<lg n="15">
<l>Brian M&aacute;g Amhr-a-dh&aacute;n na ndaighcreach</l>
<l>arm ar gh&aacute;dh g&aacute; ghlanchath;</l>
<l>deargthar a chleath iomthrom eithreach</l>
<lb n="60"/><l>i dtiomcholl c<ex>h</ex>reach gcathrach.</l></lg>

<lg n="16">
<l>Maoil-mheadha m&oacute;id nach m&oacute;id fh&iacute;ochdha</l>
<l>deala <sup resp="LM">don</sup> &oacute;ig &oacute;rchna;</l>
<l>g&eacute;is mhall a slios chollmh&oacute;r Chruachna</l>
<l>donnshr&oacute;ll fa crios c<ex>h</ex>r&oacute;chdha;</l>
<lb n="65"/><l>inghean G<ex>h</ex>iolla &Iacute;osa iarrtha</l>
<l>mo ch&iacute;ossa as a c&oacute;fra.</l></lg><!--<lb/>-->
<trailer>Rachdaid.<!--<lb/>--></trailer>
</body>
</text>
</p>
</div1>

<div1 n="2">
<head>II</head>
<head>Tadhg &Oacute; hUiginn .cc.</head>
<p>
<text type="poem">
<body>
<lg type="verse" n="1">

<l>D'uaislibh taoiseach Banbha Brian</l>
<l>&mdash;a labhra n&iacute; labhra shaobh&mdash;</l>
<l>gach giolla dar ghein go Niall</l>
<lb n="70"/><l>do-bheir Brian Sionna go saor.</l></lg>

<lg n="2">
<l>Mac d'Eochaidh na n-abhra ndubh</l>
<l>eochair na Banbha a ghlac geal;</l>
<l>Niall nachar neamhghn&aacute;thaigh miodh</l>
<l>dearbhr&aacute;thair don fhior Brian Breagh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="3">
<lb n="75"/><l>M&oacute;ide a chairdeas is clann N&eacute;ill</l>
<l>a airdmheas ar gach crann ciuil</l>
<l>iarsma na r&iacute;ogh diaidh i ndiaidh</l>
<l>do sh&iacute;ol B<ex>h</ex>riain an Briansa &oacute; Briuin.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="4">
<l>Brian mhac Donnchaidh deargas crann</l>
<lb n="80"/><l>re honchoin d&aacute; ndearglas drong</l>
<l>glan a luadhaim cionn i gcionn;</l>
<l>tualaing sionn a char go Conn.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="9"/>

<lg n="5">
<l>Go Conn C&eacute;adchathach na gcuan</l>
<l>is na bhfonn s&eacute;adchrathach saor</l>
<lb n="85"/><l>n&iacute; fh&uacute;igeabh gan bhre<sup resp="LM">ith</sup> &oacute; Bhrian</l>
<l>triar fo dheich is c&uacute;igear caomh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="6">
<l>Tualaing sinn a n-&aacute;ireamh sin</l>
<l>bidh grinn gach a r&aacute;idheabh ribh;</l>
<l>n&iacute; h&eacute; a ngairm do-gh&eacute;anum duibh</l>
<lb n="90"/><l>a-d&eacute;arum ruibh ainm gach fhir.</l></lg>

<lg n="7">
<l>Donnchadh Cime an chuaine r&iacute;ogh</l>
<l>mhac Gille nuaidhe na Naomh,</l>
<l>mheic Gille &Iacute;osa ucht b&aacute;n,</l>
<l>sl&aacute;n &oacute; ulc gach c&iacute;osa an chraobh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="8">
<lb n="95"/><l>Mheic Gille na Naomh neart niath,</l>
<l>time i dtaom n&iacute;r chleacht re c&aacute;ch,</l>
<l>mheic Mhuireadhaigh gan mhodh maoth</l>
<l>cor laoch ar uidheadhaibh d'&aacute;th.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="9">
<l>Mheic Shamhradh&aacute;in shubhaigh shaoir</l>
<lb n="100"/><l>sa rannghabh&aacute;il c<ex>h</ex>ubhaidh c<ex>h</ex>&aacute;ir</l>
<l>mheic Conchobhair na gcon sr&oacute;ill</l>
<l>do ghon t&oacute;ir d'orchoraibh &aacute;igh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="10">
<l>Mheic Fhearghail mheic laochdha Fhloinn,</l>
<l>ba fraochdha i ngach gleic a ghreim,</l>
<lb n="105"/><l>mheic Aonghais an earrla fhinn</l>
<l>rinn feadhma ar a shaorbhois sheing.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="11">
<l>Mheic Conchobhair mheic Thaidhg T<ex>h</ex>&iacute;r</l>
<l>do airg a ghleic n-a gleic g&eacute;ir,</l>
<l>mheic Ruairc mheic &Iacute;omhaoir an &aacute;igh</l>
<lb n="110"/><l>cuairt Cheit g&aacute; l&aacute;imh r&iacute;oghshaoir r&eacute;idh.</l></lg>

<lg n="12">
<l>Mheic Cosgraigh mheic Dh&uacute;nghail duinn</l>
<l>go dtn&uacute;dhghail n-a tn&uacute;dhghail teinn,</l>
<l>mheic Oireachtaigh nar airg cill</l>
<l>an ghairg bhinn shoineartaigh sheing.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="11"/>

<lg n="13">
<lb n="115"/><l>Mheic Eachach mheic Mhaonaigh mh&iacute;n</l>
<l>mheic Bhaoith&iacute;n nar chan acht c&oacute;ir,</l>
<l>mheic Bhr&eacute;anainn mheic Fhearghna fh&eacute;il</l>
<l>nach dearna re cl&eacute;ir ghleic ngl&oacute;ir.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="14">
<l>Mheic Fhearghusa an ochta gil</l>
<lb n="120"/><l>ba corcra a sheangbhosa &oacute; shaigh,</l>
<l>mheic Mhuireadhaigh mh&oacute;ir don mhuigh,</l>
<l>n&iacute;r chuir t&oacute;ir fhuineadhaigh air.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="15">
<l>Mheic Eoghain mheic Dhuach deirg &Iacute;</l>
<l>i bhfeirg nar luath mar bhadh l&eacute;,</l>
<lb n="125"/><l>mheic <sup resp="LM">Bhriuin</sup> mheic Eachach fhuair ghnaoi</l>
<l><sup resp="LM">sdiuir</sup> s<ex>h</ex>luaigh ba draoi Eachach &eacute;.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="16">
<l>Mheic Cairbre mheic Cormaic Cliach</l>
<l>mheic nachar thromloit ar dt&aacute;th,</l>
<l>mheic Airt mheic Cuinn na gcon sg&iacute;oth</l>
<lb n="130"/><l>&oacute; bhfr&iacute;oth cuing do chor ar ch&aacute;ch.</l></lg>

<lg n="17">
<l>M&aacute;g Amhradh&aacute;n, Brian na mbeann</l>
<l>daghbhran&aacute;n nach cian &oacute; Chunn,</l>
<l>seanchas fhir na n-earrladh ndonn</l>
<l>do ceangladh go Conn sin sunn.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="18">
<lb n="135"/><l>Rugas leam mar luing re sruth</l>
<l>&oacute; Cuinn ar nach beam ag brath,</l>
<l>an gh&eacute;ag nachar chrom re cioth</l>
<l>im rioth go Conn na gc&eacute;ad gcath.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="19">
<lb n="140"/><l>Conn C&eacute;adchathach <sup resp="LM">is clann</sup> C<ex>h</ex>uinn</l>
<l>c&eacute;adfaidh a <sup resp="LM">chlann</sup> &oacute;s gach gcloinn</l>
<l>Teallach n-Eachach is d'ua C<ex>h</ex>uinn,</l>
<l><sup resp="LM">cuill</sup> nua n&iacute; creachach an choill.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="20">
<l>Ceann Teallaigh Eachach fhuair d&aacute;n,</l>
<l>&oacute; hEachach do fhuair gach sg&eacute;al;</l>
<lb n="145"/><l>gach baile i mb&iacute; 's nach b&iacute; Brian</l>
<l>faire na gcliar do-n&iacute; a n&eacute;all.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="13"/>

<lg n="21">
<l>Brian mhac Donnchaidh d&iacute;on na dtuath</l>
<l>s&iacute;odh gon onchoin tar a fh&iacute;och</l>
<lb n="150"/><l>breith D&eacute; do cheannaigh do ch&aacute;ch</l>
<l>an tr&aacute;th do cheangail s&eacute; an s&iacute;oth.</l></lg>

<lg n="22">
<l>Sochraide shoir bh&aacute;ghach Bhriain</l>
<l>ar nach foil &aacute;rach gan fh&oacute;ir;</l>
<l>bog fine Br&eacute;anainn im buaibh</l>
<l>sluaigh a Fr&eacute;amhainn M<ex>h</ex>idhe mh&oacute;ir.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="23">
<lb n="155"/><l>Giolla &oacute;g anas re lot,</l>
<l>amhas Sionna na mbr&oacute;g mbreac,</l>
<l>fear Muighe Sl&eacute;acht as seang glac,</l>
<l>nochor fhearr Mac C&eacute;acht n&oacute; Ceat.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="24">
<l>F&eacute;icheamh coitcheann ceannaigh dhuan</l>
<lb n="160"/><l><sup resp="LM">i mboigthreall</sup> nach leangair l&aacute;mh</l>
<l>n&iacute; tuilleamh buidhe re Brian,</l>
<l>riar gach dhuine ris an d&aacute;n.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="25">
<l>Aos d&aacute;na an talmhan n-a thaigh</l>
<l>na d&aacute;mha ag adhradh n-a fhail;</l>
<lb n="165"/><l>gach d&aacute;mh go Brian Bhealaigh B<ex>h</ex>roin,</l>
<l>a thoil diall don fheadhain air.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="26">
<l>Brian mar Theamhraigh mar theach mBriain</l>
<l>re leanmhain gach leath as &aacute;il;</l>
<l>cosmhail &eacute; is Teamhair an Tr&iacute;r</l>
<lb n="170"/><l>do sh&iacute;n s&eacute; tar fearaibh F&aacute;il.</l></lg>

<lg n="27">
<l>Suairc ionadh longphoirt laoich <sup resp="LM">B<ex>h</ex>oth</sup></l>
<l>ar ghaoith d'ua C<ex>h</ex>onnChuirc 's ar chioth</l>
<l>C&uacute;l &oacute; nGuaire n&iacute; c&uacute;l creach,</l>
<l>d&uacute;n na mbreath bhus bhuaine ar bioth.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="28">
<lb n="175"/><l>Airgneach Daoile na bhfleadh bhfuar</l>
<l>an fear as saoire n&aacute; an sr&oacute;ll</l>
<l>cosmhail br&iacute;ogh ar cionn na gcliar</l>
<l>do Bhrian 's don fh&iacute;on fhionn g&aacute; &oacute;l.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="15"/>

<lg n="29">
<l>Inbhear Muighe Sl&eacute;acht na sreabh</l>
<lb n="180"/><l>na huile &eacute;acht ag an fhior;</l>
<l>Sruth Gr&aacute;inne ar a ghuth n&iacute; ghabh</l>
<l>sruth glan as &aacute;ille tre fhiodh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="30">
<l>Ceann Cruaiche ag Brian do-bheir n&iacute;,</l>
<l>sgiamh a thuaithe sein as s&eacute;;</l>
<lb n="185"/><l>m&oacute;r leas ro ghl&eacute;imheall a ghnaoi</l>
<l>n&iacute; treas draoi na h&Eacute;ireann &eacute;.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="31">
<l>Ceann na ndruadh ceann na sl&oacute;gh soin,</l>
<l>m&oacute;r don tsluagh do mheall nach mair</l>
<l>Magh Sl&eacute;acht &oacute;s an chairthe chuil,</l>
<lb n="190"/><l>fuil na n-&eacute;acht gan aithbhe air.</l></lg>

<lg n="32">
<l>Ceann Cruaiche a-t&aacute; ar an mhuigh mh&oacute;r</l>
<l>do chuir mn&aacute; gach tuaithe i dt&aacute;mh</l>
<l>ar mharbh s&eacute; ag sl&eacute;achtain don tsl&oacute;gh,</l>
<l>m&oacute;r d'&eacute;achtaibh &eacute; seach gach n-&aacute;r.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="33">
<lb n="195"/><l>Ocht gcatha fo thr&iacute;, truagh soin,</l>
<l>nocho sluagh do bh&iacute; fa bhail</l>
<l>do chathaibh as mharbh san mhuigh</l>
<l>gan fhuil dtachair &oacute; arm air.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="34">
<l>Teidhm as uaisle i n-Inis F<ex>h</ex>&aacute;il</l>
<lb n="200"/><l>do innis an duainse dh&uacute;inn;</l>
<l>fearta an teadhma ar an mhuigh mh&iacute;n</l>
<l>im r&iacute;gh Teamhra fhuil fa &uacute;ir.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="35">
<l>Tighearnmhas tighearna &oacute;s ch&aacute;ch</l>
<l>&mdash;a libhearna ro bo luath&mdash;</l>
<lb n="205"/><l>flaith na reann r&aacute;inig a chr&iacute;och,</l>
<l>t&aacute;inig a dh&iacute;oth re Ceann Cruach.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="36">
<l>Ainm &oacute; fheartaibh Gaoidheal nglan</l>
<l>sa leachtmhaigh nar sgaoileadh sgur</l>
<l>Achadh Fearta nach fann fear</l>
<lb n="210"/><l>fearta ar sean ann bun i mbun.</l></lg>

<pb n="17"/>

<lg n="37">
<l>Do th&oacute;gaibh &aacute;dh Briain i Bhriain</l>
<l>a l&aacute;gh fa na f&oacute;daibh f&uacute;ibh,</l>
<l>l&eacute;ibheann na leachtmhagh n-a l&aacute;imh</l>
<l>seachtmhadh pl&aacute;igh &Eacute;ireann fa &uacute;ir.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="38">
<lb n="215"/><l>Beann mar Bheinn &Eacute;adair gon fhior</l>
<l>do sh&eacute;adaibh agus do shubh</l>
<l>Beann C<ex>h</ex>oilctheach gach cliar fa crodh,</l>
<l>sgoilteach sgol ag Brian n-a bun.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="39">
<l>Gasda an feir&eacute;an s&eacute;aghainn saor</l>
<lb n="220"/><l>is cein&eacute;al mBr&eacute;anainn im Brian;</l>
<l>flaith Callmhuighe na gcall n-&uacute;r</l>
<l>clannbhuidhe a ch&uacute;l cam a chiabh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="40">
<l>Br&eacute;anainn mhac Fearghna folt tais</l>
<l>nach dearna olc badh olc <sup resp="LM">d'fheis</sup>,</l>
<lb n="225"/><l>a chor do Bhrian bidh sl&aacute;n seis</l>
<l>n&iacute; geis <sup resp="LM">a</sup> chliar d&aacute; r&aacute;dh ris.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="41">
<l>Suirghe an fhir is &iacute; ar ar n-&uacute;idh</l>
<l>ag a <sup resp="LM">thigh</sup> ag nach b&iacute; biaidh;</l>
<l>b&iacute;dh ar &eacute;is a d&eacute;anmha dh&aacute;ibh</l>
<lb n="230"/><l>sb&eacute;is ag mn&aacute;ibh i mb&eacute;arla mBriain.</l></lg>

<lg n="42">
<l>Biodhbhaidh fhir na n-abhra mall</l>
<l>n&iacute; mil <sup resp="LM">t&aacute;</sup> ar a labhra <sup resp="LM">acht</sup> lionn;</l>
<l>do-chuaidh &Oacute; Ruairc n-a cheann</l>
<l>'s dar leam n&iacute; fhuair cuairt d&aacute; chionn.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="43">
<lb n="235"/><l>Tearc ar domhun uile a fhiach</l>
<l>moludh gach dhuine ar &oacute; nDuach;</l>
<l>mac M&oacute;ire n&iacute; m&eacute;in mar ch&aacute;ch;</l>
<l>gn&aacute;th l&eacute;im na B&oacute;inne tar bruach.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="44">
<l>Beag an iongnadh eineach Briain</l>
<lb n="240"/><l>gan diombladh gan deibheach sgeoil;</l>
<l>Teallach n-Eachach na n-each m&iacute;n</l>
<l>d&iacute;bh teach n-a dheathach fo dheoidh.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="19"/>

<lg n="45">
<l>Brian Mhac Donnchaidh dreach mar ghr&iacute;s</l>
<l>&oacute; Cobhthaigh do chreach go Buais</l>
<lb n="245"/><l>gan ghr&aacute;dh ar sd&eacute;ad ag sduaigh N&aacute;is</l>
<l>ar &aacute;is do bhr&eacute;ag duain ar duais.  D.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="46">
<l>Tadhg M&aacute;g Aonghusa fhuair gnaoi,</l>
<l>rug buaidh d'&uacute; Aonghusa &iacute;;</l>
<l>'s geal ad-clas re dt&eacute;id n-a theach,</l>
<lb n="250"/><l>nocho l&eacute;ig as <sup resp="LM">neach</sup> gan n&iacute;.</l></lg>

<lg n="47">
<l>Maghnus Mhac Donnchaidh dreach r&eacute;idh</l>
<l>do chomthuigh gach teach n-a th&iacute;r,</l>
<l>riar leas na n-uile rob &aacute;il,</l>
<l>a bh&aacute;idh re gach nduine dh&iacute;bh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="48">
<lb n="255"/><l>Donnchadh Mhac Donnchaidh Chinn Chnuic</l>
<l>crodh &oacute; Loch Gile do ghluais;</l>
<l>tearc t&oacute;ir nach luigheann fo l&aacute;imh</l>
<l>nocho chuireann ar d&aacute;il duais.  Duais</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="49">
<l>&Oacute; Duibhgheann&aacute;n duine naomh,</l>
<lb n="260"/><l>duine mar gach nduine n-&oacute;gh,</l>
<l>do ling i leabaidh na naomh,</l>
<l>do chinn Maol Peadair ar P&oacute;l.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="50">

<l>Maol-mheadha, bruinne mar bhl&aacute;th</l>
<l>n&oacute; mar eala &oacute;s bhuinne ar bruach,</l>
<lb n="265"/><l>a heineach n&iacute; cheil ar chl&eacute;ir,</l>
<l>is do-gheibh go l&eacute;ir a luach.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="51">
<l>Inghean &Iacute; Ruairc M&oacute;r rob m&oacute;,</l>
<l><sup resp="LM">suairc</sup> a s&oacute;dh gurub s&oacute;dh nua;</l>
<l><sup resp="LM">i n-&aacute;ighibh</sup> n&iacute; headh a-t&aacute;</l>
<lb n="270"/><l>fear na mn&aacute; bhus fh&aacute;ilidh ua.Duais</l></lg>

<lg n="52">
<l>I ngach airmdheabhaidh re &aacute;is</l>
<l>d'&Uacute; Ghairmleadhaigh g&eacute;madh guais</l>
<l>Maol Seachlainn sin is &eacute; i <sup resp="LM">n-&aacute;dh</sup>,</l>
<l>do-bhir s&eacute; ar gach nd&aacute;n a dhuais.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="21"/>

<lg n="53">
<lb n="275"/><l>Eachmharcach &Oacute; hAnluain <sup resp="LM">ard</sup></l>
<l>do airg go Bior is go Buais</l>
<l>gor thr&aacute;igh a rothuile r&iacute;ogh</l>
<l>sochaidhe rer dh&iacute;ol a duais.  D.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="54">
<l>Mac Maghnusa Mhuighe Finn</l>
<lb n="280"/><l>Maol Eachlainn as oirrdheirc cl&uacute;,</l>
<l>meinic leis b&oacute; do chrudh chreach</l>
<l>do chur is an teach i dt&uacute;.   D</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="55">
<l>Tadhg mhac Briain mo fhlaith rem l&aacute;</l>
<l>a mhaith gorob m&oacute; sa mh&oacute;;</l>
<lb n="285"/><l>eineach Taidhg n&iacute; l&eacute;ig re l&aacute;r,</l>
<l>nocho mairg t&eacute;id re d&aacute;n d&oacute;.  D</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="56">
<l>Maghnus Cruachan cheileas mn&aacute;</l>
<l>n&iacute; huathudh bheireas a bh&uacute;;</l>
<l>go mbeith s&eacute; fa dholudh d&oacute;</l>
<lb n="290"/><l>an domhun is d&oacute; ba dh&uacute;.   D</l></lg>

<lg n="57">
<l>Muire mh&aacute;thair &Iacute;oso &oacute;igh</l>
<l>inghean Iaichim aigheadh nua</l>
<l>d&aacute; mac go bhfoghnann an fear</l>
<l>d&aacute; nach congbhann re headh ua.  D</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="58">
<lb n="295"/><l>A mheic Mhuire 's a mheic Dh&eacute;</l>
<l>is leir dheit gach duine i gcl&iacute;;</l>
<l>tuigidh t&uacute; an tagra ar a dt&aacute;</l>
<l>gen go n-abra achd &uacute; &aacute; &iacute;.  Duais</l></lg><!--<lb/>--></body>
</text>
</p>
</div1>

<div1 n="3">
<head>III</head>
<p>
<text type="poem">
<body>
<lg type="verse" n="1">
<l>D&eacute;anum sh&iacute;odh mbunaidh, a Bhriain,</l>
<lb n="300"/><l>b&iacute;om mar as chubhaidh go caoin,</l>
<l>togaibh an malaigh nduinn <sup resp="LM">d&uacute;inn</sup></l>
<l>n&aacute; falaigh an s&uacute;il gcuirr gcaoimh.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="23"/>

<lg n="2">
<l>N&aacute; falaigh orainn t'ucht geal;</l>
<l>a lucht molaim &oacute;s gach mhudh;</l>
<lb n="305"/><l>n&aacute; falaigh an gruadh ndearg damh,</l>
<l><sup resp="LM">a</sup> learg do ghabh snuadh na subh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="3">
<l>Mo bh&eacute;al red bh&eacute;al tana teann</l>
<l>mar a-d&eacute;ar, a mhala mhall;</l>
<l>teanntar an corp rabh&aacute;n riom,</l>
<lb n="310"/><l>a fholt fionn na gcabh&aacute;n gcam.</l></lg>

<lg n="4">
<l>Tabhram comhluighe, a chorp saor,</l>
<l>a fholt donnbhuidhe, dar nd&iacute;on,</l>
<l>dar gciontaibh, a chinn na mBrian;</l>
<l>dod riar tiocfaidh sinn ar s&iacute;odh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="5">
<lb n="315"/><l>S&iacute;odh d&uacute;thrachta g&aacute; luadh liom</l>
<l>red ghruadh n-&uacute;rchorcra is gach am</l>
<l>n&aacute; can frithchealga acht f&iacute;or riom</l>
<l>s&iacute;odh do chionn rithlearga rann.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="6">
<l>Sguirium dar ndoirr, d&eacute;anum sh&iacute;odh,</l>
<lb n="320"/><l>i nbhar gcoim do-gh&eacute;anum gl&oacute;r:</l>
<l>s&iacute;odh anathlamh n&iacute; dual d&uacute;nn,</l>
<l>a sduagh &uacute;r mhalachdhubh mh&oacute;r.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="7">
<l>Adhbhur t'fheirge id r&iacute;oghthaigh riom</l>
<l>n&aacute; l&iacute;omhthair ar gceirdne id cheann;</l>
<lb n="325"/><l>is eadh do loit ar n-aoibh ann</l>
<l>gan rann doit ar gach laoidh leam.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="8">
<l>B&iacute;om mar do bh&aacute;mar, a Bhriain,</l>
<l>mar nach g&aacute;bhadh s&iacute;odh re saoidh;</l>
<l>uaim comainn is dleasda dh&uacute;inn</l>
<lb n="330"/><l>feasda ret sh&uacute;il gcomhmaill gcaoimh.</l></lg>

<lg n="9">
<l>Ag so teasgosg uaimse ort</l>
<l>agus na sluaighse ar ar sliocht;</l>
<l>do bhiodhbhaidh d&aacute; mbead ret ucht</l>
<l>leag an lucht is ionghair th'iocht.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="25"/>

<lg n="10">
<lb n="335"/><l>T&uacute; fear a leagtha ar an fhleidh</l>
<l>gach fear ag teachta dod thoigh;</l>
<l>do chomharsoinn gan mhuirn mir</l>
<l>&oacute;d sholosloinn shin ghuirm ghloin.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="11">
<l>A Bhriain Mh&eacute;ig Amhradh&aacute;in &oacute;ig,</l>
<lb n="340"/><l>gan a mballghabh&aacute;il n&iacute; bh&iacute;d</l>
<l>bean tre tl&aacute;ithe a gort do gh&eacute;ig,</l>
<l>l&eacute;ig a sn&aacute;ithe gan tocht thr&iacute;d.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="12">
<l>Suirghe re Br&eacute;ifne, a bharr L&iacute;,</l>
<l>na lann ng&eacute;irthe as ghuirme gn&eacute;</l>
<lb n="345"/><l>leat toirrcheas an t&iacute;re i dtaoi;</l>
<l>m&iacute;ne re mnaoi is oircheas &eacute;.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="13">
<l>Toirtheach duid gach abhall fhionn,</l>
<l>do dhruid gach abhann re hall;</l>
<l>fochonnbhras &oacute;n fhionnbhraon th'fhonn</l>
<lb n="350"/><l>cochollghlas gcoll n-ionnlaogh ann.</l></lg>

<lg n="14">
<l>Toirtheach d'iasg na haibhne uaibh,</l>
<l>agus na dairghe n-a ndiaidh;</l>
<l>a hioth g&aacute; haltrom gon &uacute;ir,</l>
<l>lachttrom d&uacute;ibh an bioth, a Bhriain.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="15">
<lb n="355"/><l>Toirtheach gach magh uaine uaid,</l>
<l>a Ghuaire, tre ar gach fh&oacute;id;</l>
<l>callrabh&aacute;n do chuid don Ghr&eacute;ig,</l>
<l>a Mh&eacute;ig bhuig Amhradh&aacute;n &oacute;ig.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="16">
<l>Sgathchorcra gach faithche, is f&eacute;ach;</l>
<lb n="360"/><l>dathmholta tairthe bhar dtuath;</l>
<l>fionn gach oirear is gach &aacute;th</l>
<l>do bhl&aacute;th droighean ar cionn chuach.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="17">
<l>R&iacute;oghdha seol do bhaile, a Bhriain,</l>
<l>is a n-aire ar gach ceol caoin,</l>
<lb n="365"/><l>gearrthair meirgeadha g&aacute; mn&aacute;ibh,</l>
<l>dealbhthair cl&aacute;ir dheirggeala dhaoibh.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="27"/>

<lg n="18">
<l>Gabhainn ag d&eacute;anumh arm n-ard,</l>
<l>rabhainn d'fh&eacute;aghadh charbh is cheard;</l>
<l>crithre a taobh armshlat is ord</l>
<lb n="370"/><l>do mhaol colg bhar ndaghbhrat ndearg.</l></lg>

<lg n="19">
<l>Crannuigheadha b&iacute;d id bhrugh</l>
<l>g&aacute; mb&iacute;d malluidheadha &oacute;d mhiodh;</l>
<l>crann go n-ionnsma ar gach ngl&uacute;n ngeal,</l>
<l>sleagh san d&uacute;n fhionnsa &oacute;s gach fhior.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="20">
<lb n="375"/><l>Cearda ann ag amladh &oacute;ir</l>
<l>agus slabhradh tall re thaoibh;</l>
<l>do bhreicdhearg nuamhoing do n&eacute;imh</l>
<l>buabhaill shr&eacute;in re deighceard daoibh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="21">
<l>Macradh ag m&uacute;nudh a gcon</l>
<lb n="380"/><l>im dh&uacute;nadh slatghlan na subh;</l>
<l>th'eich ag a ngl&eacute;as, a Bhriain B<ex>h</ex>reagh,</l>
<l>seal ar gach ngr&eacute;as biaidh id bhrugh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="22">
<l>Imirt bhrannaimh is l&eacute;ir linn</l>
<l>god ch&eacute;ibh chlannaigh, a &iacute; Chuinn,</l>
<lb n="385"/><l>a Mh&eacute;ig shaoir Shamhradh&aacute;n sheing</l>
<l>seinm re <sup resp="LM">haoibh</sup> ndaghbhran&aacute;n duinn.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="23">
<l>Fir ag daighsheinm umha uair</l>
<l>ag dula ar cairfheidhm go ciuin,</l>
<l>ar n-iomadh i n-am an &oacute;il</l>
<lb n="390"/><l>re hiomadh &oacute;ir na gcrann gciuil.</l></lg>

<lg n="24">
<l>Iomadh gach r&iacute;oghraidhe rut,</l>
<l>m&iacute;orbhuile iomadh bhar n-at,</l>
<l>do leigeadh cr&uacute; bha chl&aacute;r mbreac</l>
<l>bhar l&aacute;dh leat gan bh&uacute; gan bhrat.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="25">
<lb n="395"/><l>Rugais &oacute; Shionainn chreich gcruaidh,</l>
<l>th'eich i ngach ionaim go h&eacute;imh;</l>
<l>&oacute; chreich do sguir bhl&aacute;ith, a Bhriain,</l>
<l>biaidh a s&aacute;ith chruidh go gach gcl&eacute;ir.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="29"/>

<lg n="26">
<l>Go h&Eacute;irne do-ch&aacute;idh bhar gcreach</l>
<lb n="400"/><l>is na h&eacute;ighmhe l&aacute;imh re loch;</l>
<l>doire sr&oacute;ill chorcra &oacute;s gach cath</l>
<l>ag tochta a-mach &oacute; bhr&oacute;in bhoth.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="27">
<l>Airge an magh &oacute; mhoir a-niar</l>
<l>soir go Cladh na Cairge, a chraobh,</l>
<lb n="405"/><l>tre Mhagh n-Eine suairc bhar sl&oacute;gh,</l>
<l>teine mh&oacute;r bhar gcuairt man gCaol.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="28">
<l>Creach Gr&aacute;nard do luaidheadh libh,</l>
<l>g&eacute;r l&aacute;nard an sluaigheadh sin;</l>
<l>i measg th'each do-gheabhtha an groidh</l>
<lb n="410"/><l>creach a Moigh T<ex>h</ex>eabhtha dod thigh.</l></lg>

<lg n="29">
<l>Is t&uacute; &Oacute; Duibhne, a dhearc glas,</l>
<l>ar suirghe 's ar neart a-nos,</l>
<l>fear mar <gap/> as deas</l>
<l>cneas geal as <gap/> bos.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="30">
<lb n="415"/><l>Mar Choin Culainn do chneas b&aacute;n,</l>
<l>is cleas an ubhaill ag Aodh,</l>
<l>boill dearga do ghon do ghruadh,</l>
<l>snuadh Chon na cearda bha caomh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="31">
<l>Dealbh Fhiamhain an fhir nar fhionn</l>
<lb n="420"/><l>bhad riaghail, a ghil na nglonn,</l>
<l>dar l&iacute;on fleadh bhreacthruaille beann</l>
<l>don gheal sheang dhearcuaine dhonn.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="32">
<l>Mar mhaidhm sl&eacute;ibhe ar cionn na gcreach</l>
<l>Fionn gach f&eacute;ine t'ainm a-mach,</l>
<lb n="425"/><l>a Fhir D<ex>h</ex>iadh as deirge cruth,</l>
<l>bruth t'fheirge do-chiam man gcath.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="33">
<l>A eolaigh an daghbhroit duinn,</l>
<l>a leomhain do dhaghloit <sup resp="LM">druing</sup>,</l>
<l>a neimh nathrach, a ghuin Ghoill,</l>
<lb n="430"/><l>a thuir a coill chathrach Cuinn.</l></lg>

<pb n="31"/>

<lg n="34">
<l>A chearcall teintidhe tr&eacute;an,</l>
<l>a Dheirgtheine as dearcmhall gruadh,</l>
<l>a bhas chorr d'fhaghaibh go n-&oacute;r,</l>
<l>a thonn mh&oacute;r chalaidh ar chuan.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="35">
<lb n="435"/><l>A Mh&eacute;ig Amhradh&aacute;n tre fhonn</l>
<l>doire crannrabh&aacute;n mad cheann;</l>
<l>d&aacute; mbeire, a Bhriain, ghoin ar Ghall</l>
<l>red chrann biaidh do throigh i dteann.</l>
<l>D&eacute;anam</l></lg><!--<lb/>--></body>
</text>
</p>
</div1>

<div1 n="4">
<head>IV</head>
<head>Tadhg M&oacute;r &Oacute; hUiginn .cc.</head>
<p>
<text type="poem">
<body>
<lg type="verse" n="1">

<l>A fhir t&aacute;inig re t&aacute;sg mBriain,</l>
<lb n="440"/><l>tugais mhise fa mh&oacute;irchiaigh;</l>
<l>mh'ucht &oacute; sgeol an t&aacute;isg is teinn</l>
<l>mo dheor do fh&aacute;isg &oacute;m incheinn.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="2">
<l>Aithne ar a th&aacute;sg tug mise</l>
<l>agud re n-a innise,</l>
<lb n="445"/><l>f&aacute;th mo bhas dteinn is s&eacute; sin,</l>
<l>do sgeinn m&eacute; as got fhaisgin.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="3">
<l>A fhir tug damh damhna d&eacute;ar</l>
<l>sgaoileas t&aacute;sg Briain n&iacute; baidhbhsg&eacute;al,</l>
<l>freagair c&aacute;ch cr&eacute;ad a oighidh,</l>
<lb n="450"/><l>n&iacute; gn&aacute;th &eacute;ag gan fhiarfoighidh.</l></lg>

<lg n="4">
<l>Mar do fhiarfoigh fheacht oile</l>
<l>Mac Liag t&aacute;sg Briain B<ex>h</ex>&oacute;ruimhe,</l>
<l>cneadh neimhe niamh an fhuighill,</l>
<l>Brian eile is eadh fhiarfuighim.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="5">
<lb n="455"/><l>Don ghl&oacute;r a-deire, a dhuine,</l>
<l>foirbth&eacute;achtaid na f&aacute;suighe;</l>
<l>biaidh finneisgir n-a feor bhug</l>
<l>don sgeol innisdir agud.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="33"/>

<lg n="6">
<l>An sg&eacute;al deimhnighe dhamhsa</l>
<lb n="460"/><l>olc a fhulang agamsa;</l>
<l>iomdha d&eacute;ar gon sgoil don sgeol,</l>
<l>ar an sg&eacute;al n&iacute; fhoil &aacute;ithcheodh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="7">
<l>Adhbhur sgeanma na sg&eacute;ala</l>
<l>tugais lat&mdash;l&oacute;r d'aithmh&eacute;ala;</l>
<lb n="465"/><l>rom g<ex>h</ex>abh meisge don mheadhur,</l>
<l>meisde dhamh a ndeimhneaghudh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="8">
<l>Is d'iongantaibh Innse F&aacute;il</l>
<l>Brian mar innise d'agh&aacute;il;</l>
<l>is truagh 's is doiligh a dhul</l>
<lb n="470"/><l>gan shluagh d'oighidh n-a fharrudh.</l></lg>

<lg n="9">
<l>Muna fr&iacute;oth g&aacute; chosnumh cath</l>
<l>cr&eacute;ad t&aacute;rraidh Teallach n-Eachach ?</l>
<l>Brian mhac Donnchaidh d&iacute;on na gceall,</l>
<l>c&aacute; l&iacute;on torchair n-a thimcheall ?</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="10">
<lb n="475"/><l>C&aacute;it an adhaighsin an uilc</l>
<l>i raibhe lucht an longphuirt?</l>
<l>an m&oacute;rshl&oacute;gh do-n&iacute;m gach neach</l>
<l>do-ch&iacute;nn man sl&oacute;ghmh&oacute;r soichleach.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="11">
<l>N&iacute;r leigthe don mhuintir mh&oacute;ir</l>
<lb n="480"/><l>d&aacute; dtabhradh uaisle is on&oacute;ir</l>
<l>seabhac fionnMhuighe Fabhair</l>
<l>gan ionghuire &eacute;anadhaigh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="12">
<l>N&iacute; l&eacute;amhadh biodhbha buain ris</l>
<l>mar do bh&aacute;dar d&aacute; mbeidis</l>
<lb n="485"/><l>c&aacute;ch d&aacute; gach leith do fhlaith B<ex>h</ex>reagh;</l>
<l>n&iacute;r bhreith nar mhaith a mhuintear.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="13">
<l>Longphort &iacute; Eachach Uisnigh</l>
<l>&mdash;l&iacute;onmhar &eacute;acht an adhuighsin&mdash;</l>
<l>rob amhdh&aacute;igh an lios ar luigh</l>
<lb n="490"/><l>dh'fhaghbh&aacute;il gan fhios i n-asguidh.</l></lg>

<pb n="35"/>

<lg n="14">
<l>C&aacute;ch is eadh fa-deara dh&aacute;ibh</l>
<l>an t-olc fhuaradar dh'agh&aacute;il</l>
<l>sa bhaile re hucht an uilc</l>
<l>n&iacute; raibhe lucht an longphuirt.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="15">
<lb n="495"/><l>N&iacute; chadladh gan ch&eacute;ad n-a thigh</l>
<l>n&oacute; n&iacute; badh mh&oacute; do mhuintir</l>
<l>airgneach ruaigdheas Beann mBoirche</l>
<l>gor mheall uaigneas aonoidhche.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="16">
<l>Ag biudh n&aacute; ag digh tar an d&aacute;il</l>
<lb n="500"/><l>n&iacute;r chleacht d&oacute; uaingheas d'fhagh&aacute;il;</l>
<l>ag sduaigh D<ex>h</ex>uibhe re n-a dhul</l>
<l>nochon uair duine diultudh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="17">
<l>A dh&iacute;lsiughudh n&aacute; a dheithbhir</l>
<l>n&iacute;r chomhain re choimhighthibh;</l>
<lb n="505"/><l>n&iacute;r dh&iacute;lsigh d&aacute;il d&aacute;mh ndeoradh</l>
<l>gach d&aacute;l d&aacute;ibh ro dh&iacute;lseoghadh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="18">
<l>Brian, a dheoradha an domhain,</l>
<l>dainimh d&aacute; bhar ndeorodhaibh</l>
<l>seoladh sluaigh do theacht fo theagh;</l>
<lb n="510"/><l>tearc uaibh deoradh do dhlighfeadh.</l></lg>

<lg n="19">
<l>T&aacute;inig doineann n-a dheaghaidh</l>
<l>do-chuaidh iasg a hinbhearaibh;</l>
<l>l&eacute;ir gach laoi ar an samhradh sin,</l>
<l>do bhaoi adhbhar gon aimsir.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="20">
<lb n="515"/><l>Fada gach l&aacute; geimhridh gear</l>
<l>d&aacute; mhuintir &oacute; nach maireann;</l>
<l>is faide dhamhsa n&aacute; dh&oacute;ibh</l>
<l>n&iacute;rbh fhallsa aige m'on&oacute;ir.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="21">
<l>Anaoibhinn damh fo-dheachta</l>
<lb n="520"/><l>i n-&eacute;agmhais m'fhir aoinleabtha;</l>
<l>gairid liom l&aacute;mh re h&oacute; Cuinn</l>
<l>'s a l&aacute;mh fam chionn n-a cearchuill.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="37"/>

<lg n="22">
<l>Ro badh gairid liomsa is leis</l>
<l>aon&uacute;ir taram is tareis;</l>
<lb n="525"/><l>truagh, a Dh&eacute;, 's gan a dhul uaim</l>
<l>gan mo chur is &eacute; i n-aonuaigh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="23">
<l>Dursan gan mo losgudh lais</l>
<l>an oighidh fuair go bhfaghmais;</l>
<l>truagh nach rabha tall as-tigh</l>
<lb n="530"/><l>'s a chara ann n-a &eacute;igin.</l></lg>

<lg n="24">
<l>An adhaighsin n-a fharradh</l>
<l>fa-r&iacute;or nocho rabhamar;</l>
<l>do loisg soin mh&eacute; thiar gom thigh</l>
<l>Brian thoir agus &eacute; i n-&eacute;igin.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="25">
<lb n="535"/><l>An t-olc fhuair re n-a agh&aacute;il</l>
<l>n&iacute; thug air a iomghabh&aacute;il;</l>
<l>do fh&eacute;adfadh Brian gan bhreith air,</l>
<l>do leith na diagh n&iacute; dheachaidh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="26">
<l>Usu leis, g&eacute;r dhocra dh&oacute;</l>
<lb n="540"/><l>n&aacute; a dteicheadh&mdash; 's nir theich rompo&mdash;</l>
<l>a bhfuair do sbairn eile ann,</l>
<l>an teine is na hairm d'fhulang.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="27">
<l>N&iacute;r marbhadh d'arm Ghaoidheal ngeal</l>
<l>go b&aacute;s Briain is nir b&aacute;idheadh,</l>
<lb n="545"/><l>n&iacute;r loisg teine riamh roimhe</l>
<l>Brian eile badh easbhoighe.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="28">
<l>D&iacute;ol Briain n&oacute; oighidh nar fhearr</l>
<l>fuair a l&aacute;n d'uaislibh &Eacute;ireann;</l>
<l>fios gliadh na saoirr&iacute;ogh gar sl&oacute;gh</l>
<lb n="550"/><l>Brian ar aoind&iacute;ol 's a n-urmh&oacute;r.</l></lg>

<lg n="29">
<l>Do marbhadh Chobhthach Caol Breagh</l>
<l>do loisgeadh i dtigh theineadh,</l>
<l>marbhadh Cobhthaigh ro bo creach</l>
<l>torchair re Labhradh Loingseach.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="39"/>

<lg n="30">
<lb n="555"/><l>Eochaidh Oireamh uair n-a thaigh</l>
<l>ba shlogh M<ex>h</ex>&oacute;rmhaoil mheic Mhongaigh</l>
<l><gap/> a thruaill go tuinn</l>
<l>man losgadh fuair i bhFr&eacute;amhuinn.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="31">
<l>Conuire i mbruidhin D&aacute; Bhearg</l>
<lb n="560"/><l>do thoit re hAingceal n-airmdhearg;</l>
<l>do briseadh geis <sup resp="LM">bhruidhean</sup> mBreagh,</l>
<l>an bhruidhean leis do loisgeadh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="32">
<l>Airc bhruidhne ar mbrisiudh a geas</l>
<l>do fhuair Cormac Con-loingeas;</l>
<lb n="565"/><l>an bhruidhean n&iacute;r bh&aacute;n a dath</l>
<l>far cuireadh &aacute;r na n-Ultach.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="33">
<l>Do ghabh &Eacute;ilim gan fhalaidh</l>
<l>teach ar Fiacha Fionnalaidh;</l>
<l>d&aacute; adhbhar gon ghaoith fa ghul</l>
<lb n="570"/><l>marbhadh an laoich 's a losgudh.</l></lg>

<lg n="34">
<l>Mac Earca an earrla leabhair</l>
<l>Muircheartach mhac Muireadhaigh</l>
<l>an teine m&aacute;s fh&iacute;or do fhuair</l>
<l>'n-a dh&aacute; dh&iacute;ol eile i n-&eacute;anuair.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="35">
<lb n="575"/><l>Diarmaid mhac Cearbhaill na gcath</l>
<l>do thoit le hAodh nDubh nd&iacute;omsach;</l>
<l>do marbhadh tuir thighe Breagh</l>
<l>ar Muigh Line, 's do loisgeadh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="36">
<l>Brian mhac M&oacute;ire m&oacute;r an gn&iacute;omh</l>
<lb n="580"/><l>do fhuair oighidh na n-airdr&iacute;ogh;</l>
<l>teine n-a gharrdha do ghabh,</l>
<l>eire anma na n-easbhadh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="37">
<l>Do laisg an lucht do loisg teach</l>
<l>air an t-eangnamh 's an t-eineach;</l>
<lb n="585"/><l>tuir Bhanbha mar do bhaoi is-tigh</l>
<l>damhna guil is chaoi a chluinsin.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="41"/>

<lg n="38">
<l>Is beag orainn n-a fharradh</l>
<l>na huilc eile fhuaramar;</l>
<l>gach easbhaidh dar bhean riamh rinn</l>
<lb n="590"/><l>go Brian nochan eadh &aacute;irmhim.</l></lg>

<lg n="39">
<l>Acht muna fhuil ag Dia dhamh</l>
<l>&eacute;irghe n-a dhiaidh do dh&eacute;anamh</l>
<l>n&iacute; &eacute;ir m&eacute; do eadar as,</l>
<l>leagadh mar &eacute; n&iacute; fhuaras.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="40">
<lb n="595"/><l>Tar gach tuisleadh tugadh damh</l>
<l>gus a-niugh do-n&iacute;nn reabhradh;</l>
<l>d&iacute;ol Briain &oacute;sa l&aacute;nolc leam</l>
<l>&aacute;bhocht n-a dhiaidh n&iacute; dhingneam.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="41">
<l>N&iacute; rach d'iarraidh neich a-nois</l>
<lb n="600"/><l>a Choimdhe&mdash;cr&eacute;ad ma rachmois?</l>
<l>seoid na sluaghsa g&aacute; d&aacute;m d&aacute;ibh</l>
<l>a sl&aacute;n uamsa d&aacute; n-&eacute;ad&aacute;il.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="42">
<l>N&iacute; bheinn gan &eacute;ad&aacute;il d'agh&aacute;il</l>
<l>d&aacute; maireadh M&aacute;g Amhradh&aacute;in;</l>
<lb n="605"/><l>ceannsa Dh&eacute; go bhfagha an fear,</l>
<l>cara mar &eacute; n&iacute; fhuigheabh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="43">
<l>Ar &eacute;is d&iacute;ola mo dh&aacute;na</l>
<l>is <sup resp="LM">orduighthe</sup> m'&eacute;ad&aacute;la</l>
<l>ionmhain c&aacute;ch do chanadh ruinn</l>
<lb n="610"/><l>ag sgaradh c&aacute; tr&aacute;th tiocfuinn.</l></lg>

<lg n="44">
<l>N&iacute;r &eacute;ar duine re n-a dhul,</l>
<l>docraide a dhul don tsaoghul;</l>
<l>d&aacute;madh eadh ro badh buan Brian</l>
<l>an fear man-uar n&iacute;rbh ainfhial.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="45">
<lb n="615"/><l>Teach Briain do bhris mo chroidhe,</l>
<l>teach mar theach mBriain B<ex>h</ex>&oacute;raimhe,</l>
<l>teach n-ar ghairid samhl&aacute; sin</l>
<l>nach mairid ramhn&aacute; is raifhir.</l></lg><!--<lb/>-->
<trailer>A fhir.<!--<lb/>--></trailer>
</body>
</text>
</p>
</div1>

<pb n="43"/>

<div1 n="5">
<head>V</head>
<head>L&uacute;cas Mac Naimhin .cc.</head>
<p>
<text type="poem">
<body>
<lg type="verse" n="1">

<l>Ramhuch t&aacute;inig t&aacute;sg Fearghail</l>
<lb n="620"/><l>sg&eacute;al do dhubh dhreich m&iacute;ndealbhaigh;</l>
<l>an chraobh fa bhl&aacute;th&mdash;ro bo b&eacute;ad&mdash;</l>
<l>saobh do ch&aacute;ch gan a choimh&eacute;ad.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="2">
<l>Fearghal mhac Briain bruinne seang</l>
<l>do Leith Chuinn c&uacute;ich nach caoineann?</l>
<lb n="625"/><l>bha mharthain d&oacute;ibh d'&eacute;is an fhir</l>
<l>sb&eacute;is nochor ch&oacute;ir n-a chairdibh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="3">
<l>An learg do rath ba ral&aacute;n</l>
<l>go b&aacute;s meic Mh&eacute;ig Amhradh&aacute;n;</l>
<l>a-t&aacute; ar nd&iacute;oth a cruidh do ch&aacute;ch</l>
<lb n="630"/><l>an chr&iacute;och do chuir i gcon&aacute;ch.</l></lg>

<lg n="4">
<l>Ag sgaoileadh d&uacute;inn n-a dhiaidh sain</l>
<l>gan arbhur d'aithle an fheolmhaigh;</l>
<l>ar ndul uainn do chraoibh C<ex>h</ex>oradh</l>
<l>laoigh ar mbuair gar mbeathoghadh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="5">
<lb n="635"/><l>Ro bo mince crodh na gceall</l>
<l>ar comairce ag craoibh Raoileann;</l>
<l>t&aacute;inte sluaigh Glinne Gaibhle</l>
<l>tre bhuaibh cille ar comairghe.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="6">
<l>G&eacute;r l&iacute;onmhar a lucht toighe</l>
<lb n="640"/><l>dh'&eacute;is mharbhtha fhir Aolmhuighe,</l>
<l>l&aacute;imh re theach tugadh ar gcrodh,</l>
<l>rugadh ar gcreach gan chosnomh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="7">
<l>Mairg bheanas ch&eacute;ill don chruinne</l>
<l>bha bhfuil d'ansh&oacute;gh oruinne,</l>
<lb n="645"/><l>ni raibhe re dtocht &iacute; Th&aacute;il</l>
<l>ar n-aire re holc d'agh&aacute;il.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="45"/>

<lg n="8">
<l>D'&eacute;is mharcaigh Mhuighe na bhFeart</l>
<l>budh oilithrigh ar n-oireacht;</l>
<l>biaidh aithne na sligheadh sair</l>
<lb n="650"/><l>g&aacute; chineadh d'aithle Fhearghail.</l></lg>

<lg n="9">
<l>Mac Briain mheic Dhonnchaidh, dearc mhall,</l>
<l>mhac Fionnghualann, flaith Cualann,</l>
<l>do-chuaidh a gc&aacute;in do na cnaibh</l>
<l>an uair do-ch&aacute;idh &oacute; Cobhthaigh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lb n="655"/><lg n="10">
<l>Do-chuaidh ar gcara &oacute;r gcairdibh,</l>
<l>m&oacute;r eagla gach athairgnigh;</l>
<l>n&iacute; bh&iacute; do theagar bham theach</l>
<l>n&iacute; ba mbadh eagal aithchreach.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="11">
<l>Re m&eacute;ad na dtoirbheart tug d&aacute;ibh</l>
<lb n="660"/><l>n&iacute; tualaing c&aacute;ch a gcongbh&aacute;il;</l>
<l>mairg nar chara d'&uacute; Bhriain B<ex>h</ex>reagh</l>
<l>d&aacute; bhfagha n-a dhiaidh d&iacute;dean.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="12">
<l>Re linn airgnigh Achaidh Mh&oacute;ir</l>
<l>do thaibhghinn agra &eacute;agc&oacute;ir</l>
<lb n="665"/><l>d'aithle Fhearghail n&iacute; h&aacute;il linn</l>
<l>leanmhain ar d&aacute;il d&aacute; ndlighim.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="13">
<l>Im thacar mb&oacute; beag mo shn&iacute;omh</l>
<l>d'&eacute;is mheic inghine an airdr&iacute;ogh;</l>
<l>ar gcrodh m&aacute; do-ch&aacute;idh is-teagh</l>
<lb n="670"/><l>re ndol &iacute; Th&aacute;il n&iacute; thoillfeadh.</l></lg>

<lg n="14">
<l>A-d&eacute;ara m&eacute; n-a marbhnaidh</l>
<l>re fleisg an fhuilt fhionnghabhlaigh:</l>
<l>'Agod chaoineadh do bhraith bean,</l>
<l>a fhlaith Taoidhean, ar dteicheadh'.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="15">
<lb n="675"/><l>A Theallach n-Eachach gan fheall,</l>
<l>a dh&iacute;on &eacute;igeas is airdcheall,</l>
<l>rian bhar n&aacute;mhad a-nuraidh,</l>
<l>a fhian Fh&aacute;nad, fhuarubhair.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="47"/>

<lg n="16">
<l>A theaghlach fhir na n-each seang</l>
<lb n="680"/><l>do sgaoil sibhse ar fhud &Eacute;ireann;</l>
<l>a lucht toighe baidhbhe Breagh</l>
<l><sup resp="LM">tairnge</sup> im chroidhe bhar gcoinnmheadh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="17">
<l>A mbliadhna is meisde mise</l>
<l>m&oacute;rbhann uaim g&aacute; innise;</l>
<lb n="685"/><l>ar chan m&eacute; a-nuraidh re neach</l>
<l>&mdash;madh cumhain &eacute; budh aithreach.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="18">
<l>Easgairdeach mh&eacute; thuaidh is teas</l>
<l>&mdash;is mairg neach do-n&iacute; aimhleas;</l>
<l>ar n-uabhur re cois &iacute; Ch&eacute;in</l>
<lb n="690"/><l>a-nois is uamhun eis&eacute;in.</l></lg>

<lg n="19">
<l>B&aacute;s meic r&iacute;oghna r&aacute;tha Cuinn</l>
<l>do rad mh&eacute; i ngarrdha gobhuing;</l>
<l>n&iacute; thabhram f&eacute;in aithne air</l>
<l>mo r&eacute;im a haithle Fhearghail.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="20">
<lb n="695"/><l>Fearghal mhac Briain, bruinne geal,</l>
<l>n&iacute; ceann mo bhuair do-bheireadh;</l>
<l>faire mo chruidh ro bo ch&aacute;ir</l>
<l>n&iacute; fhuil mh'aire re h&eacute;ad&aacute;il.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="21">
<l>Gabha ag athchuma arm gcorr</l>
<lb n="700"/><l>ar marbhadh churadh Cualonn;</l>
<l>a shleagh re a <sup resp="LM">roibhe</sup> roimhe</l>
<l>fear <sup resp="LM">oile</sup> g&aacute; hathshnoighe.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="22">
<l>Aithris Mhaghnusa is Bhriain B<ex>h</ex>reagh</l>
<l>tairbhirt chruidh crodh do chaitheamh;</l>
<lb n="705"/><l>gon fhior nach mar n&iacute; mh&eacute;aradh,</l>
<l>an cradh ciodh m&aacute; gcaig&eacute;aladh?</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="23">
<l>Ar mbreith ar n-&aacute;irgheadh 's ar n-each</l>
<l>c&aacute;ch cugainn d'iarraidh aithchreach;</l>
<l>a-r&iacute;s r&aacute;inig ar ceann chruidh</l>
<lb n="710"/><l>an dream t&aacute;inig ar tosaigh.</l></lg>

<pb n="49"/>

<lg n="24">
<l>Marbhadh m&iacute;leadh Muighe Sl&eacute;acht</l>
<l>d'Fhearaibh Manach ba m&oacute;ir&eacute;acht;</l>
<l>doirbh s&iacute;oth ris na tuathaibh thoir</l>
<l>ar nd&iacute;oth &iacute; Thuathail Teachtmhair.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="25">
<lb n="715"/><l>Giolla &Iacute;osu is Fearghal fial</l>
<l>gidh comhaidhigh cath Oirghiall,</l>
<l>traisgeoraidh guin chleath gCoradh</l>
<l>ar neach fhuil g&aacute; haltoghadh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="26">
<l>Sg&aacute;ile gach tuaighe n-a thaobh</l>
<lb n="720"/><l>dar theasg a fholt fiar fionnchlaon;</l>
<l>cneas &iacute; Ch&eacute;in Gh&aacute;ille g&aacute; ghuin</l>
<l>l&eacute;ir a sg&aacute;ile sna sgeanaibh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="27">
<l>Do chansad &oacute;s chionn a chuirp</l>
<l>sluagh Teallaigh Eachach urrdhuirc;</l>
<lb n="725"/><l>'Fuil gon fh&oacute;ir <sup resp="LM">&oacute;r hadhradh</sup> lann</l>
<l>rob amladh &oacute;ir ar iarann.'</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="28">
<l>Teisd gach aonduine ar flaith F&aacute;il</l>
<l>d'&eacute;is a anma d&aacute; &aacute;gbh&aacute;il:</l>
<l>'M&aacute; do bh&iacute; an druim gonta &oacute;d ghuin</l>
<lb n="730"/><l>is tre luing th'ochta, a Fhearghuil '.</l></lg>

<lg n="29">
<l>A-dearar ar uaigh an fhinn</l>
<l>gon phobul d'&eacute;is an Aifrinn:</l>
<l>'Leagar, a chleath C<ex>h</ex>airn Line,</l>
<l>neach it ainm gan oirbhire '.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="30">
<lb n="735"/><l>Gidh iomdha id thimcheall re treall</l>
<l>g&aacute;ir ghol agus g&aacute;ir gh&eacute;imeann,</l>
<l>ba meince, a learg bhraonach bhog,</l>
<l>sealg agus aonach umod.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="31">
<l>Tug Gleann nGaibhle gan ghabh&aacute;il</l>
<lb n="740"/><l>marbhadh meic Mh&eacute;ig Amhradh&aacute;in;</l>
<l>fagus tr&aacute; an ghabhal don ghlinn</l>
<l>an ladhar g&eacute; t&aacute; ar toitim.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="51"/>

<lg n="32">
<l>N&iacute; clos &oacute; do-chuaidh Fearghal</l>
<l>&eacute;an sa choill ag ceileabhradh,</l>
<lb n="745"/><l>cr&aacute;in d&aacute; l&oacute; n&iacute; adhair d'&aacute;l,</l>
<l>n&iacute; labhair b&oacute; re baoth&aacute;n.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="33">
<l>Dairghe t&oacute;gbhaidh an tuile</l>
<l>ar marbhadh laoich Liathmhuine;</l>
<l><sup resp="LM">cognaid</sup> tonna Lacha L&oacute;</l>
<lb n="750"/><l>clacha orra re hannr&oacute;.</l></lg>

<lg n="34">
<l>N&iacute; thig bl&aacute;th re barraibh crann,</l>
<l>n&iacute; &aacute;sann f&eacute;ar n&aacute; fochann,</l>
<l>ar an dtalamh do chuir cheas</l>
<l>nach faghar luibh <sup resp="LM">g&aacute;</sup> leigheas.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="35">
<lb n="755"/><l>Teach onchon Lacha Leise</l>
<l>rob &eacute; mo theach taireise;</l>
<l>n&iacute; fhoil neach ris badh &aacute;il inn</l>
<l>do-ch&aacute;idh an teach d&aacute; dt&eacute;ighinn.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="36">
<l>N&iacute;r an b&oacute; n&aacute; heach aige</l>
<lb n="760"/><l>mac Briain nar bheag sochraide;</l>
<l>m&aacute; thug sb&eacute;is a bhean i mboin</l>
<l>m&aacute;s eadh is ar &eacute;is Fhearghail.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="37">
<l>D'&eacute;is na sleagh do-ch&oacute;idh n-a chneas</l>
<l>fuath don iarann rob oircheas;</l>
<lb n="765"/><l>a haithle an chroinn do-ch&oacute;idh inn</l>
<l>coill nochor ch&oacute;ir do chaigill.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="38">
<l>Fearghal mhac Briain badhbh Chualann,</l>
<l>mac flaitheamhail Fionnghualann,</l>
<l>ba d&iacute;oth b&oacute; ar f&iacute;on bhfear Banna,</l>
<lb n="770"/><l>n&iacute; bh&iacute;odh seadh d&oacute; i ndeagharra.  R.</l></lg>

<lg n="39">
<l>Giolla &Iacute;oso an abhra dhuibh</l>
<l>cealg do dh&eacute;achus d&aacute; dh&iacute;oghuil</l>
<l>do <sup resp="LM">bhraith</sup> ar neach eile inn,</l>
<l>cleath Eine nochon &aacute;irmhim.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="53"/>

<lg n="40">
<lb n="775"/><l>A ndul n&iacute; heasbhaidh &eacute;infhir</l>
<l>meic do mhac an tuirfh&eacute;innidh;</l>
<l>b&aacute;s na deise rem dhul f&eacute;in</l>
<l>meise g&aacute; gcur fa choimhr&eacute;im.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="41">
<l>D&aacute; marbhadh meisde mo sheadh,</l>
<lb n="780"/><l>Gafraidh is Giolla <sup resp="LM">an</sup> Choimdheadh;</l>
<l>Giolla an Choimdheadh is cor dhi</l>
<l>blogh do thoirneamh ar dt&iacute;re.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="42">
<l>Mathghamhain M&aacute;g Raghnaill r&eacute;idh,</l>
<l>ar gcara f&iacute;re an feirs&eacute;in,</l>
<lb n="785"/><l>do-bh&eacute;ara mh&eacute; odhar ann</l>
<l>n&oacute; go mb&eacute; tolamh taram.</l>
<l>Ramhuch</l>
	 </lg></body>
</text>
</p>
</div1>

<div1 n="6">
<head>VI</head>
<head>Giolla P&aacute;draig Mac Naimhin .cc.</head>

<p>
<text type="poem">
<body>
<lg type="verse" n="1">
<l>Olc beatha na gcoisidheadh,</l>
<l>a Choimdhe, is m&oacute;r a seachr&aacute;n;</l>
<l>m&oacute;r an mian don choimhideacht</l>
<lb n="790"/><l>do-niad gille na leathbhr&aacute;g</l>
<l>ba a mbeath aca i n-oifisdeacht;</l>
<l>a Mhuire, is m&oacute;r mo ghear&aacute;n.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="2">
<l>Ad-chonnairc m&eacute; aislinge</l>
<l>tiar ar bord G<ex>h</ex>linne Gaibhle;</l>
<lb n="795"/><l>iarrfaimid na haithinte</l>
<l>go bhfionnum an mba taidhbhse;</l>
<l>dar Dia is maith mo thairise</l>
<l>bam breith uaithibh i n-airde.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="3">
<l>Rachaidh m&eacute; dar mbaileine</l>
<lb n="800"/><l>mar a bhfuil ceann ar mb&aacute;ire;</l>
<l>b&eacute;arthoir ann breath m'aislinge,</l>
<l>agus fearfaidhear m'fh&aacute;ilte</l>
<l>anfaidh m&eacute; <sup resp="LM">fa athfh&aacute;ilte</sup></l>
<l>go ceathra <sup resp="LM">ceanna</sup> r&aacute;ithe.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="55"/>

<lg n="4">
<lb n="805"/><l>Inneosad go neamhfhallsa</l>
<l>m'aisling go cr&iacute;onna crithir;</l>
<l>an t-each beag fhuil agamsa</l>
<l>M&aacute;g Amhradh&aacute;n d&aacute; himirt,</l>
<l>do-bh&eacute;ara craobh C<ex>h</ex>eanannsa</l>
<lb n="810"/><l>each <sup resp="LM">bhus</sup> d&aacute; fhearr d&aacute; fhilidh.</l></lg>

<lg n="5">
<l>Each beag mall fhuil againne</l>
<l>ro badh earr linn each amhail</l>
<l>an uair bhim <sup resp="LM">'n</sup> bhar ndeaghaidhse</l>
<l>mar do measgtha m&eacute; ar lathaigh</l>
<lb n="815"/><l>&oacute; chosaibh bhar n-eachraidhe,</l>
<l>cuirthear otrach fam aghaidh;</l>
<l>is &eacute; gl&oacute;r fhuil aguinne:</l>
<l>'Brian is an Coimdhe ar gcabhair '.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="6">
<l>D&eacute;ana riom go deighfh&eacute;aghthach,</l>
<lb n="820"/><l>a Bhriain Bhr&eacute;ifne, a rosg rochorr;</l>
<l>is oirrdhirc do chein&eacute;altacht</l>
<l><sup resp="LM">&oacute; Eoghan is &oacute; Chonoll</sup>;</l>
<l>cuir mhise ar an seirs&eacute;anach,</l>
<l>'s n&aacute; cuir seirs&eacute;anach orom.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="7">
<lb n="825"/><l>A Bhriain bhuilidh bhionnghl&aacute;raigh</l>
<l>a r&iacute;oghthaoisigh go r&eacute;idhe</l>
<l>each uaid do na tiomp&aacute;nchaibh</l>
<l>ar sg&eacute;alaidheacht na f&eacute;ine;</l>
<l>c&oacute;ra n&iacute; ar <sup resp="LM">a n-</sup>iomr&aacute;idhmid</l>
<lb n="830"/><l>maith d&aacute; r&aacute;dha riot f&eacute;ine.</l></lg>

<lg n="8">
<l>B&iacute;mse dhuid im fhreaslaighe,</l>
<l>mo shaothar is riot caithfear;</l>
<l>m&oacute;r imreas t&uacute; seachainne</l>
<l>d'eachaibh cuanna ar n-a gcaischleas;</l>
<lb n="835"/><l>fiarfaighidh fhuil againne:</l>
<l>'A Choimdhe, an maith an mainnear ? '.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="57"/>

<lg n="9">
<l>A Mh&eacute;ig shochraidh Shamhradh&aacute;n,</l>
<l>is m&eacute; do bhard 's do Bhricne;</l>
<l>c&aacute; fearr dhuidse &Oacute; hAllmhur&aacute;n</l>
<lb n="840"/><l>agod mholadh n&aacute; mhise?</l>
<l>duidse is ainm &Oacute; hArgad&aacute;n,</l>
<l>&Oacute; hIarrataigh ort inne.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="10">
<l>A fhlaith Br&eacute;ifne biadhbhuige,</l>
<l>ort nocho d&uacute;intear doruis;</l>
<lb n="845"/><l>t'eineach mar laoch Liathmhuine,</l>
<l>th'eangnumh mar eangnumh Osguir;</l>
<l>d&aacute; n-innise tiachmaidne</l>
<l>go fada ar fud an domhain.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="11">
<l>Iomdha cliar gach cineadhaigh</l>
<lb n="850"/><l><sup resp="LM">dod</sup> dhubrugh r&iacute;oghdha ramh&oacute;r,</l>
<l>dar Dia nochon <sup resp="LM">indearaidh</sup></l>
<l>a gcuidigh ar n-a fasd&oacute;dh;</l>
<l>is aoibhinn dot fhileadhaibh</l>
<l>a mbeath agud fa ath&oacute;l.</l></lg><!--<lb/>-->
<trailer>Olc.<!--<lb/>--></trailer>
</body>
</text>
</p>
</div1>

<div1 n="7">
<head>VII</head>
<head>Giolla P&aacute;draig Mac Naimhin .cc.</head>
<p>
<text type="poem">
<body>
<lg type="verse" n="1">
<lb n="855"/><l>N&iacute; maith eadrum is mo mhac</l>
<l>fiarfaighidh damh cr&eacute;ad mo chion;</l>
<l>an t-adhbhur bha bhfuil is baois,</l>
<l>inneosad daoibh gus a bhiog.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="2">
<l>Each do fhuaras ar mo chuairt</l>
<lb n="860"/><l>&oacute; Bhrian &oacute; Ruairc na rosg ngorm;</l>
<l>mar do radsun an t-each damh</l>
<l>tig mo mhac g&aacute; hiarraidh orm.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="3">
<l>A-dubhartsa <sup resp="LM">ris: 'A</sup> mhac,</l>
<l>b&iacute; id thosd, <sup resp="LM">a-taoi</sup> d'aois gan ch&eacute;ill,</l>
<lb n="865"/><l>don bhaile a bhfuair mise soin</l>
<l>&eacute;irighse ar ceann eich dhuid f&eacute;in.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="59"/>

<lg n="4">
<l>'Eirighse ar ceann eich duid f&eacute;in,</l>
<l>gabh umud red chl&eacute;ir ar cuairt,</l>
<l>acht go mbeara t&uacute; laoidh leat</l>
<lb n="870"/><l>do-gheabha t&uacute; each n-a duais.</l></lg>

<lg n="5">
<l>'Acht <sup resp="LM">g&eacute; a-dr&eacute;iseadh</sup> Cailleach Dhall</l>
<l>eadrad agus barr na mBrian,</l>
<l>is beacht go bhfuighe t&uacute; each</l>
<l><sup resp="LM">muna</sup> leasg leat dul sa sliabh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="6">
<lb n="875"/><l>'An t-each do-gh&eacute;abha t&uacute; thuas</l>
<l>tairr f&eacute;in a-nuas ar a muin;</l>
<l>fuath damh cliar sh&aacute;dhal n-a tosd,</l>
<l>'i gcosaibh con bh&iacute;os a cuid ' '</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="7">
<l>M&aacute;g Amhradh&aacute;n&mdash;eineach fial&mdash;</l>
<lb n="880"/><l>d&iacute;olaidh s&eacute; gach cliar i gcl&iacute;;</l>
<l>tearc Gaoidheal as fhearr fa each,</l>
<l>nochon &eacute;arann neach um n&iacute;.</l>
<l>N&iacute; maith</l></lg><!--<lb/>--></body>
</text>
</p>
</div1>

<div1 n="8">
<head>VIII</head>
<head>Maol P&aacute;draig Mac Naimhin .cc.</head>
<p>
<text type="poem">
<body>
<lg type="verse" n="1">
<l>Aithne charad cl&aacute;irseach B<ex>h</ex>riain</l>
<l>g&aacute; heisdeacht a-t&uacute; i dtroimghliaidh;</l>
<lb n="885"/><l>a faisgin is r&oacute; do rad</l>
<l>re taisgidh is cr&oacute; carad.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="2">
<l>Meinic do seinnte ma-seach</l>
<l>i mbrugh Bhriain Bheinne Coilctheach;</l>
<l>nocho gl&oacute;r i gcill do chleacht,</l>
<lb n="890"/><l>ba binn ag &oacute;l a h&eacute;isdeacht.</l></lg>

<lg n="3">
<l>Re linn <sup resp="LM">an laoichsin</sup> Eanaigh</l>
<l>n&iacute; bhiodh s&iacute; go suidheamhail;</l>
<l>maith a seol fa mb&iacute;odh n-a bhrugh</l>
<l>ba ceol ag f&iacute;on a fosgudh.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="61"/>

<lg n="4">
<lb n="895"/><l>Do bh&iacute;odh as gach l&aacute;imh do l&aacute;imh</l>
<l>i nd&uacute;nudh gh&eacute;ige Gabhr&aacute;in;.</l>
<l>ba binn le sl&oacute;gh g&aacute; seinm sin</l>
<l>ba m&oacute;r a feidhm ag flaithibh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="5">
<l>Ba tearc aoinfhear a fheadhma</l>
<lb n="900"/><l>n&oacute; gor thuit a tighearna;</l>
<l>re gach nduain ba fial an flaith,</l>
<l>nochon uair cliar a chomhmaith.</l></lg><!--<lb/>-->
<trailer>Aithne<!--<lb/>--></trailer>
</body>
</text>
</p>
</div1>

<div1 n="9">
<head>IX</head>
<head>Maol P&aacute;draig Mac Naimhin .cc.</head>
<p>
<text type="poem">
<body>
<lg type="verse" n="1">
<l>Folt Eimhire ar inghin mBriain</l>
<l>g&aacute; dheighfhighe d'inghin &uacute;ir,</l>
<lb n="905"/><l>a barr mar fhionnfhalaigh n-&oacute;ir</l>
<l>ionnamhail c&oacute;ir clann a ch&uacute;il.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="2">
<l><sup resp="LM">Ag</sup> diall re hEimhir don fholt</l>
<l>gach deighidh fhiar &oacute;s a hucht,</l>
<l>slighe shliomchorach cam cheart</l>
<lb n="910"/><l>barr cleacht bhfionnchlodach n-a fult.</l></lg>

<lg n="3">
<l>Oighreacht Eimhire an fhuilt chlaoin</l>
<l>ar dheighfhighe an fhuilt ro fhuair;</l>
<l>n&iacute; don oighreacht do chas ch&eacute;ibh,</l>
<l>do ghlas n&eacute;imh ngoirmdhearc &oacute;s ghruaidh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="4">
<lb n="915"/><l>Niamh a hearrla mar &oacute;r cuirn</l>
<l>l&oacute;r ndealbha ar ar dhiall an feidhm;</l>
<l>slat L&iacute; n-a ngeibheadh a gairm</l>
<l>Eimhear as ainm d&iacute; ar a deilbh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="5">
<l>SaorGhormlaidh mar Eimhir n-&uacute;ir</l>
<lb n="920"/><l>d'aonghobhlaibh einigh a n-aoibh;</l>
<l>do bhoing ar gormabhraibh gr&eacute;in</l>
<l>le c&eacute;ibh dtruim gcorramlaigh gclaoin.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="63"/>

<lg n="6">
<l>Snuadh Eimhire nochon fhearr</l>
<l>&mdash; gach deighfhile g&aacute; luadh liom;</l>
<lb n="925"/><l>niamhchlodhach is buidhe an barr</l>
<l>muine chlann bhfiarchorach bhfionn.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="7">
<l>Inghean Mh&eacute;ig Shamhradh&aacute;in sh&eacute;imh,</l>
<l>gan bhr&eacute;ig n&aacute; daghrabh&aacute;idh d&uacute;inn</l>
<l>n-a sr&oacute;llchraobhaibh d&aacute; cuilt chaoimh</l>
<lb n="930"/><l>re taoibh fhuilt &oacute;rchaolaigh &uacute;ir.</l></lg>

<lg n="8">
<l>Cleachtach bachallbhuidhe an barr</l>
<l>sgathfhannmhuine searcach sliom;</l>
<l>folt &uacute;r clainndleachtach bha ceann</l>
<l>c&uacute;l na ngleann bhfainnleabthach bhfionn.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="9">
<lb n="935"/><l>Folt buidhe mar fhalaigh n-&oacute;ir</l>
<l>n-a mhuine &oacute;s a malaigh gcaoil;</l>
<l>n-a donnbhallaibh a dreach r&eacute;idh</l>
<l>leath re c&eacute;ibh gconghlannaigh gclaoin.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="10">
<l>Nuabharr buidhe tar bhrat ndonn</l>
<lb n="940"/><l>ag tuighe ghualann glac shliom;</l>
<l>duail bhoga bhuidhe sa bharr</l>
<l>ag tuighe chlann bhfoda bhfionn.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="11">
<l>Is cr&oacute;chdha lear cr&oacute;chdha a c&uacute;il</l>
<l>gen gor bhean re c&oacute;fra an chr&oacute;igh;</l>
<lb n="945"/><l>niamh sg&aacute;ile chladhaigh n-a c&eacute;ibh</l>
<l>samhail re n&eacute;imh fh&aacute;inne &oacute;ir.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="12">
<l>Drong fhuighlim d&aacute; hearrla thrum,</l>
<l>a deaghbha cuinghim d&aacute; cionn;</l>
<l>'Cl&uacute;mh leabthach ag loighe id bharr</l>
<lb n="950"/><l>ar doire chlann fheacthach fhionn '</l></lg>

<lg n="13">
<l>A bhaincheann bhanchloinne Briain</l>
<l>re gcaithfeam glanchoinne ghl&oacute;ir;</l>
<l>soillse chlann id chr&oacute;chbharr ch&uacute;il</l>
<l>bidh l&oacute;chrann d&uacute;inn i n-am &oacute;il.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="65"/>

<lg n="14">
<lb n="955"/><l>Suairc mar sgaoile an barr dod bhois</l>
<l>&mdash;ar <sup resp="LM">chlaoine</sup> na gclann n&aacute; ceis&mdash;</l>
<l>n-a bhfachlannaibh dod ch&eacute;ibh chais</l>
<l>man mbais r&eacute;idh ndathbhallaigh ndeis.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="15">
<l>Folt Gormlaidhe na nglac saor</l>
<lb n="960"/><l>tar bhrat n-a ollmhuine fhiar,</l>
<l>clanna n-a leabthaibh go l&aacute;r</l>
<l>l&aacute;mh re cleachtaibh cama ciabh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="16">
<l>Gor mheala an gh&eacute;is taobhghlan trom</l>
<l>a sb&eacute;is i gclaonradh a clann,</l>
<lb n="965"/><l>earrla na gclaoinchleacht bhfiar bhfionn</l>
<l>i n-a mionn chiabh gcraoibhcheart gcam.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="17">
<l>Gor mheala bh&oacute;s an barr &uacute;r</l>
<l>tre n&oacute;s a chlann is a chraobh,</l>
<l>an mhallabhrach fhinngheal fhial,</l>
<lb n="970"/><l>inghean chiabh gclannamlach gclaon.</l></lg>

<lg n="18">
<l>Gor mheala feasda an folt trom</l>
<l>&oacute; dteasda gach locht dar liom,</l>
<l>re clannchaolach na gciabh gcam</l>
<l>diall gon bharr fhannchraobhach fhionn.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="19">
<lb n="975"/><l>Gor mheala an r&iacute;oghan a r&aacute;dh</l>
<l><gap/> c&iacute;oradh na gcraobh,</l>
<l>gor mheala an mionn feacthach fiar</l>
<l>&oacute;s chionn na gciabh gcleachtach gclaon.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="20">
<l>Don bharr chlaon as chaoimhe &oacute;s ucht</l>
<lb n="980"/><l>cam gach craobh re claoine a chleacht;</l>
<l>daghshnuadhach do-chiam a corp</l>
<l>man fholt fhiar chamdhualach ceart.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="21">
<l>I bhfult G<ex>h</ex>ormlaidhe as ghorm s&uacute;l</l>
<l>dan mongbhuidhe gach corn caomh</l>
<lb n="985"/><l>casaidh fannmhuine fionn fiar</l>
<l>&oacute;s chionn chiabh gclannbhuidhe gclaon.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="67"/>

<lg n="22">
<l>Earrla cam as chaoimhe &oacute;s ucht</l>
<l>barr chraoibhe Leamhna gan locht;</l>
<l>a folt, m&aacute;s fh&iacute;or, &aacute;ille a cleacht;</l>
<lb n="990"/><l>reacht c&iacute;or i bhf&aacute;inne d&aacute; folt.  Folt</l></lg>

<lg n="23">
<l>Dealbh D<ex>h</ex>eirdhrinne ar Gormlaidh nG&aacute;il</l>
<l>ar dheirbhfhinne, ar chornaibh c&uacute;il</l>
<l>ar dhreich n-&aacute;luinn ngil mar ghr&eacute;in</l>
<l>ar ch&eacute;ibh dtigh go h&aacute;rainn n-&uacute;ir.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="24">
<lb n="995"/><l>Ar &oacute;r d'fhaghail d'adhbhar bhaird</l>
<l>ar mhalaigh as chamdhubh gcuilg,</l>
<l>ar rosg ndearcmhall, ar dhreich ndeirg</l>
<l>nach cleachtann fheirg re breith mbuirb.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="25">
<l>Ar dh&eacute;ad ngeal, ar chlaoine i gceibh,</l>
<lb n="1000"/><l>gan bhr&eacute;ig n-aoibhe re headh sgeoil;</l>
<l>ciabh dhaghcruinn n-a cuaichleirg claoin</l>
<l>&oacute;s phartuing caoil bhruaichdheirg bheoil.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="26">
<l>Ar fholt mar chaonna ma ceann</l>
<l>is ar chorp mar chraobha tonn,</l>
<lb n="1005"/><l>ar bharr craoibhchleachtach d'fholt fhionn,</l>
<l>ar chorp sliom taoibhchearclach trom.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="27">
<l>N&iacute; chruaidhse ma gcaith im n&iacute;;</l>
<l>ar uaisle ar mhaith &oacute;s gach mhnaoi</l>
<l>formad gach fhir re cleith gC&eacute;</l>
<lb n="1010"/><l>ar dhreich go ngn&eacute; ngil, ar ghnaoi.</l></lg>

<lg n="28">
<l>Inghean M&eacute;ig Shamhradh&aacute;in sheing</l>
<l>d&aacute; daghral&aacute;imh do-&eacute;id inn;</l>
<l>na c&oacute;ig c&eacute;adfadha fa chuing</l>
<l>gun truim &oacute;ig bh&eacute;altana bhinn.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="29">
<lb n="1015"/><l>Drong dom ghl&oacute;r ar Ghormlaidh nGaoil;</l>
<l>'A h&oacute;r bar gcornaibh do-chuaidh,</l>
<l>ceilidh do dhreach deirge an tsr&oacute;ill</l>
<l>d&oacute;ibh, a chleath Gheirge, &oacute;s do ghruaidh.'</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="69"/>

<lg n="30">
<l>Re d&eacute;achain t'earrladh bhfiar bhfionn</l>
<lb n="1020"/><l>neamhdhubh a niamh, niamh a gclann;</l>
<l>an sn&aacute;th chuire ar aghaidh eang</l>
<l>mar shamhail ngleann mbuidhe id bharr.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="31">
<l>Inis uaimse d'inghin Bhriain,</l>
<l>sa duainse don fhinnghil fh&eacute;il:</l>
<lb n="1025"/><l>'C&iacute;oradh a cleacht gcam do ch&iacute;r</l>
<l>n&iacute; sh&iacute;n a barr ceart id ch&eacute;ibh.'</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="32">
<l>Inghean Mh&eacute;ig Shamhradh&aacute;in sheang</l>
<l><sup resp="LM">a</sup> rannghabh&aacute;il <sup resp="LM">do</sup> l&eacute;ig liom:&mdash;</l>
<l>'Gach leaba, a chraobh B<ex>h</ex>r&eacute;ifne, id bharr</l>
<lb n="1030"/><l>f&eacute;ithle clann gcaomh &oacute;s a cionn '.</l></lg>

<lg n="33">
<l>Cumthair l&eacute; d&aacute; gcor don chl&eacute;ir</l>
<l>&mdash; agus n&iacute; h&eacute; a gcrodh &oacute;n chraoibh&mdash;</l>
<l>eoin mh&iacute;ne go n-earraibh &oacute;ir</l>
<l>ar eangaibh sr&oacute;ill ghr&iacute;bhe Gaoil.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="34">
<lb n="1035"/><l>Bean ar n-aisgeadh 's ar gcuach gcorr</l>
<l>a haisdear n&iacute; luath dar liom,</l>
<l>n&iacute; hanathlumh ag riar rann</l>
<l>an mhall mhalachdhubh fhial fhionn.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="35">
<l>Earrla Gormlaidhe as gheal ucht</l>
<lb n="1040"/><l>n-a chorrmhuine nach lean locht;</l>
<l>suairc an clannmhuine cam ceart,</l>
<l>is bar r cleacht bhfannbhuidhe an folt.  Folt</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="36">
<l>Dealbh M<ex>h</ex>idhir ar <sup resp="LM">a</sup> fior f&eacute;in</l>
<l>ar gach n-iodh d'idhibh a ch&uacute;il;</l>
<lb n="1045"/><l>ceirde &Iacute; <sup resp="LM">fh&iacute;or</sup>Dhuibhne do fhuair</l>
<l>deirge i ngruaidh s&iacute;orghuirme i s&uacute;il.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="37">
<l>Maise ar Mhatha bha fhult fhionn</l>
<l>fa lucht chatha mar do chrom;</l>
<l>&Oacute; Raighilligh gar do <sup resp="LM">gh&aacute;ibh</sup></l>
<lb n="1050"/><l>raimhillidh <sup resp="LM">Magh F&aacute;il g&aacute; pholl</sup>.  Folt.</l></lg>

<pb n="71"/>

<lg n="38">
<l>Sitriug mhac Briain go mbarr gclaon</l>
<l>n&iacute; fann is in ghliaidh a ghl&oacute;r;</l>
<l>go r&oacute; dar n-eagor, m&aacute;s fh&iacute;or;</l>
<l>bidh d&iacute;on d&oacute; Peadar is P&oacute;l.</l></lg><!--<lb/>-->
<trailer>Folt<!--<lb/>--></trailer>
</body>
</text>
</p>
</div1>

<div1 n="10">
<head>X</head>
<head>Giolla Na Naomh &Oacute; hUiginn .cc.</head>
<p>
<text type="poem">
<body>
<lg type="verse" n="1">
<lb n="1055"/><l>Rogha na dtuath Teallach n-Eachach</l>
<l>oirrdheirc a theisd go Teach nDuinn;</l>
<l>is &eacute; an deaghfhonn sona s&iacute;the</l>
<l>rogha fearann gcr&iacute;che Cuinn.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="2">
<l>Innte a-t&aacute; an tiobra as dtig Sionann</l>
<lb n="1060"/><l>sruth as uaisle i n-Inis F<ex>h</ex>&aacute;il;</l>
<l>d&aacute; donnphurt finnshreabh na bhf&eacute;archrann</l>
<l>inbhear longphort dtr&eacute;anchlann dT&aacute;il.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="3">
<l>Teallach n-Eachach is &eacute; a chomharc</l>
<l>Ceann Cruaiche, cairthe na n-&eacute;acht,</l>
<lb n="1065"/><l>cloch gar iarr gach duine deaghuair</l>
<l>ar fiadh Muighe sreabhuair Sl&eacute;acht.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="4">
<l>S&iacute;oth &Eacute;adaoine is innte tarla</l>
<l>Tulach Cosgair na gcon ngarg,</l>
<l>f&aacute;l noichtchleath bhfraoichreann bha fianbhruach</l>
<lb n="1070"/><l>gaoithBheann Choilceach fhiadhluath ard.</l></lg>

<lg n="5">
<l>Don chath gar thoit Conall Cearnach</l>
<l>cosgar Oilealla an uair rug</l>
<l>a ghoin fa baoithr&eacute;im don bheithir;</l>
<l>ag soin aoinch&eacute;im teichidh tug.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="6">
<lb n="1075"/><l>N-a urdail f&eacute;in d'fhearann &Eacute;ireann</l>
<l>is &eacute; magh magh as mh&oacute; n&oacute;s</l>
<l>is &eacute; gleann sona as fhearr &oacute;gbha,</l>
<l>rogha gleann na F&oacute;dla f&oacute;s.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="73"/>

<lg n="7">
<l>Airgidh gach oireacht fa thimcheall</l>
<lb n="1080"/><l>Teallach n-Eachach fhuilngeas doirr;</l>
<l>tre Mhagh bhF&aacute;il teagar d&aacute; thogha</l>
<l>leagar dh&aacute;ibh rogha agus roinn.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="8">
<l>Is fiu r&iacute;gh n&oacute; rogha thaoisigh</l>
<l>gach taoiseach aca&mdash;is &iacute; ar mbreath;</l>
<lb n="1085"/><l>r&uacute;n a chridhe an fh&eacute;ile d'fhoghlaim</l>
<l>fine as r&eacute;idhe ag comhrainn chreach.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="9">
<l>Fiu taoiseach i ngach thuaith eile</l>
<l>gach &oacute;gl&aacute;ch oiltear n-a t&iacute;r;</l>
<l><sup resp="LM">gin gurbh</sup> eadh f&oacute;s is fear saidhbhir</l>
<lb n="1090"/><l>ar n&oacute;s gach fear daidhbhir dh&iacute;bh.</l></lg>

<lg n="10">
<l>Brian Breaghach fa breaghdha longphort</l>
<l>budh l&oacute;r d'aoinfhear dh'inghin Duilbh;</l>
<l>n&iacute; fhuair t&oacute;ir d&aacute; dtargaidh comha</l>
<l>ag argain shl&oacute;igh bhrogha Buidhbh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="11">
<lb n="1095"/><l>Do bh&iacute; s&aacute;ith gach airdr&iacute;ogh d'oighre</l>
<l>aige do mhac&mdash;m&oacute;ide a ghnaoi;</l>
<l>mac is buaidh ngliadh ar a ghormgh&aacute;ibh</l>
<l>fuair Brian do chongbh&aacute;il a chraoi.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="12">
<l>Tom&aacute;s mhac Briain na mbreath nd&iacute;reach</l>
<lb n="1100"/><l>dreagan Gabhraidh gan ghr&aacute;dh s&eacute;ad</l>
<l><sup resp="LM">n&iacute; shaoileadh</sup> gan arm d&aacute; oighidh</l>
<l>d&aacute; maoidheadh badhbh Oiligh dh'&eacute;ag.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="13">
<l>Teist a biodhbhadh ar bhaidhbh gCruachan</l>
<l>&mdash;creidim f&eacute;in guru f&iacute;or dh&aacute;ibh&mdash;</l>
<lb n="1105"/><l>g&eacute; fhuair b&aacute;s &oacute;n &eacute;ag n-a &eacute;anar</l>
<l>n&iacute;r fh&aacute;s c&eacute;ad re ng&eacute;abhadh ghr&aacute;in.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="14">
<l>N&iacute;r chruthaigh Cr&iacute;osd do chloinn &Aacute;dhaimh</l>
<l>&eacute;anduine ar nar innill s&aacute;s;</l>
<l>n&iacute; h&eacute; cleath Annla n-a aonur</l>
<lb n="1110"/><l>neach tarla i mbaoghul gan bh&aacute;s.</l></lg>

<pb n="75"/>

<lg n="15">
<l>An foghlaidh ro ghon gh&eacute;ig bhF&aacute;nad</l>
<l>fir Bhr&eacute;ifne is beag nachar mharbh;</l>
<l>dursan nar thoit it &eacute;ag dh'aonghuin</l>
<l>do loit c&eacute;ad d'fhaobhraibh gan arm.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="16">
<lb n="1115"/><l>An t-eineach, a oide m&uacute;inte,</l>
<l>do mharbh cumha chraoibhe Gr&eacute;ag;</l>
<l>biaidh go br&aacute;th ar ndula an deighfhir</l>
<l>ar ch&aacute;ch cumha an einigh d'&eacute;ag.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="17">
<l>Tugadh cuireadh go cath mBr&eacute;ifne</l>
<lb n="1120"/><l>d&aacute; bhreith suas tar sluagh na bpian</l>
<l>breith &iacute; Eirce is-teach &oacute; tugadh,</l>
<l>breath as cheirte rugadh riamh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="18">
<l>Dul l&eacute; is gan anadh n-a h&eacute;agmhais,</l>
<l>a aos d&aacute;na, a-deirim ribh,</l>
<lb n="1125"/><l>an &eacute;igse i gcomhair a caithmhe</l>
<l>conair t&eacute;idse a haithle an fhir.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="19">
<l>N&oacute;s saoghalta, s&aacute;sadh neamhdha,</l>
<l>do-n&iacute; an t-eineach d'onchoin Liag;</l>
<l>duasa rann T&oacute;m&aacute;s ar talmhain</l>
<lb n="1130"/><l>s&oacute;l&aacute;s thall d&aacute; anmain iad.</l></lg>

<lg n="20">
<l>D'fh&iacute;on chorcra, do cheolaibh binne,</l>
<l>tre bhaidhbh dTeamhrach tugadh fuath;</l>
<l>m&oacute; gr&aacute;in im gh&aacute;ire n&aacute; im ghola</l>
<l>g&aacute; mhn&aacute;ibh t&aacute;idhe ar ndola &iacute; Dhuach.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="21">
<lb n="1135"/><l>Rob &oacute; Duach Galaigh g&eacute;ag Raighleann</l>
<l>rob &oacute; Ruairc nach roichim d'fhios;</l>
<l>cuibhreann dom r&eacute; rug &oacute; DuachRuairc</l>
<l>mar thug m&eacute; luathchuairt fa lios.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="22">
<l>&Oacute;s chionn gach bhaile sa Bhr&eacute;ifne</l>
<lb n="1140"/><l>do bhaidhbh Chliach budh chumtha leacht;</l>
<l>n&iacute;r fhur&aacute;il leam an tann torchair</l>
<l>ceall fa gach mball d'onchoin Fheart.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="77"/>

<lg n="23">
<l>An on&oacute;irse ar n-&eacute;ag na flatha</l>
<l>fada bhias gan a buain d&eacute;;</l>
<lb n="1145"/><l>a-t&aacute; an l&aacute; do-chuaidh &oacute; Craoidhe</l>
<l>uaim mar l&aacute; saoire go s&eacute;.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="24">
<l>Mairidh f&oacute;s fuigheall d&aacute; bheodhacht</l>
<l>ag baidhbh Dhean do dhiongbhadh ch&eacute;ad;</l>
<l>n&iacute; lamh daol re gr&aacute;in a ghaisgidh</l>
<lb n="1150"/><l>taobh &iacute; Th&aacute;il d'aicsin ar n-&eacute;ag.</l></lg>

<lg n="25">
<l>Do-niad alt&oacute;ir d'&aacute;it gach leabtha</l>
<l>ar loigh &oacute; Cais na gcolg mbreacht;</l>
<l>fa gach teampall an tann teagar</l>
<l>teanchar ann leagar d&aacute; leacht.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="26">
<lb n="1155"/><l>I ngach cr&iacute;ch dar thaisdil Tom&aacute;s</l>
<l>talamh naomh do-n&iacute; don chriaidh,</l>
<l>acht sleachta br&oacute;g gr&iacute;bhe Gabhra</l>
<l>gan fh&oacute;d f&iacute;re i mBanbha B<ex>h</ex>riain.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="27">
<l>M&aacute;s fh&iacute;or nochon aghann peacthach</l>
<lb n="1160"/><l>pian mh&oacute;r a-muigh agus tall;</l>
<l>dul a cl&iacute; ar ndula d'&oacute; Dh&aacute;ire</l>
<l>is &iacute; cumha as &aacute;ille ann.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="28">
<l>C&iacute;os agus c&aacute;in chein&eacute;al mBr&eacute;anainn</l>
<l>do bh&iacute;odh chuige gach re gcuairt;</l>
<lb n="1165"/><l>leomhan Breagh do thruaill na t&iacute;re</l>
<l>suaill nar bhean r&iacute;ghe d'&iacute;bh Ruairc.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="29">
<l>Fear r&iacute;oghtha is aithr&iacute;oghtha airdr&iacute;ogh</l>
<l>ua Samhradh&aacute;in slios mar thuinn</l>
<l>&mdash;m&oacute;r cr&eacute;achta feirge na flatha&mdash;</l>
<lb n="1170"/><l>meirge s&eacute;anta catha Cuinn.</l></lg>

<lg n="30">
<l>C&eacute; dearaid c&aacute;ch &eacute;ag re hadhart</l>
<l>d'onchoin Raighleann rug gach buaidh,</l>
<l>n&iacute; fhuair sinn c&aacute;s mar &oacute; gCr&eacute;idhe,</l>
<l>b&aacute;s do rinn na f&eacute;ile fuair.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="79"/>

<lg n="31">
<lb n="1175"/><l>Ollamhain agus aos d&aacute;na</l>
<l>fa dhreagan gCruachna an chnis ghil</l>
<l>do bh&iacute; ag triall a curp d'&uacute; Chathail</l>
<l>lucht gliadh n&oacute; tachair n-a thigh;</l>
<l>mar t&aacute; g&eacute;ag Eine n-a aonur</l>
<lb n="1180"/><l>cr&eacute;ad eile an saoghul acht sin?</l></lg>

<lg n="32">
<l>T&eacute;id mar do-chuaidh is na craobhaibh</l>
<l>cumha &iacute; Bhloid i mbarraibh dias,</l>
<l>go l&aacute; an bhr&aacute;ith gan tubha im Th&oacute;m&aacute;s</l>
<l>cumha ch&aacute;ich ar br&oacute;nfh&aacute;s bhias.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="33">
<lb n="1185"/><l>M&aacute;g Shamhradh&aacute;in mhac Briain Bhreaghaigh</l>
<l>an Bhr&eacute;ifne &oacute; bh&aacute;s bun &oacute;s chionn;</l>
<l>n&iacute; fhuair sgol ag teachta thr&iacute;the</l>
<l>acht leabtha brogh bhfithe bhfionn.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="34">
<l>Budh oilithrigh ar &eacute;is Thom&aacute;is</l>
<lb n="1190"/><l>a theaghlach ag triall don R&oacute;imh;</l>
<l>d&aacute; dh&iacute;oth rugadh crodh gach croise</l>
<l>tugadh cor coise don ch&oacute;ir.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="35">
<l>Faolchoin ar faithcheadhaibh teampal,</l>
<l>tuile feoir ag falach r&oacute;d,</l>
<lb n="1195"/><l>ar aighthibh <sup resp="LM">sealbh</sup> do &aacute;s ainneamh,</l>
<l>feadhbh &oacute; bh&aacute;s gach ainnear &oacute;g. Rogha.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="36">
<l>Rogha na n-Aodh Aodh &Oacute; Domhnaill</l>
<l>ag d&iacute;oth chniocht fa cr&oacute;dha a l&aacute;mh;</l>
<l>&oacute; ghleo arm n&iacute; dheachaidh Danar,</l>
<lb n="1200"/><l>n&iacute;r sheachain badhbh Aghar &aacute;gh .R.</l></lg>

<lg n="37">
<l>Aonghus mhac Aonghuis Ua Domhnaill</l>
<l>do dhlighfinn &eacute;ag ar n-&eacute;ag d&oacute;;</l>
<l>mo l&aacute; br&aacute;tha a bheith fan aon&uacute;ir</l>
<l>go gcleith R&aacute;tha craobh&uacute;ir C<ex>h</ex>r&oacute;.  Rogha.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="38">
<lb n="1205"/><l>Tomultach na dtachar meinic</l>
<l>Mac Diarmuda dorrdha an mac;</l>
<l>do fh&aacute;isg as a bhun fras fola</l>
<l>a bhas ag cur fhogha i n-at.  Rogha</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="81"/>

<lg n="39">
<l>Rogha ar litreach leathainm Muire</l>
<lb n="1210"/><l>m&aacute;thair Chr&iacute;osd fan chuing as mh&oacute;;</l>
<l>leath a hanma &oacute; ghairm na gl&oacute;ire</l>
<l>tarla dh'ainm na h&oacute;ighe ar &oacute;. Rogha</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="40">
<l>N&iacute; bean rug ragha na dtoircheas,</l>
<l>n&iacute; toircheas fir flaith na r&oacute;d;</l>
<lb n="1215"/><l>ar ghein uaibhse ar chum <sup resp="LM">gach</sup> cl&aacute;irneamh</l>
<l>uaisle &oacute; bhunn bh&aacute;ingheal a bhr&oacute;g.</l></lg><!--<lb/>-->
<trailer>Rogha.<!--<lb/>--></trailer>
</body>
</text>
</p>
</div1>

<div1 n="11">
<head>XI</head>
<head>Raghnall &Oacute; hUiginn .cc.</head>
<p>
<text type="poem">
<body>
<lg type="verse" n="1">
<l>Brian a-nois do-n&iacute;m do Mhaghnus</l>
<l>maith gach n&iacute; do-n&iacute; go s&eacute;;</l>
<l>leagadh gach gliadh <sup resp="LM">uile</sup> a &eacute;achta,</l>
<lb n="1220"/><l>Brian is <sup resp="LM">uime</sup> as d&eacute;anta dh&eacute;.</l></lg>

<lg n="2">
<l>Brian ar eangnumh is ar eineach</l>
<l>onch&uacute; Br&eacute;ifne an bhruinne sheing,</l>
<l>n&iacute; thabhair &oacute;l char d&aacute; chanann,</l>
<l>n&iacute; chan gl&oacute;r nach gabhann greim.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="3">
<lb n="1225"/><l>M&oacute;ide as Bhrian &eacute; a fheabhas toirrgheas</l>
<l>Teallach n-Eachach na n-arm ndeas,</l>
<l>n&iacute; nochtann s&eacute; arm gan fhalaidh,</l>
<l>n&iacute; garbh &eacute; go dtabhair treas.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="4">
<l>A-t&aacute; ag Maghnus Mhuighe Fabhair</l>
<lb n="1230"/><l>foghlaim eile fhuair &oacute; Bhrian,</l>
<l>n&iacute;r smuain 's an g&aacute;bhudh n-a ghoire</l>
<l>&aacute;ludh d&aacute; bhfuair roimhe riamh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="5">
<l>Sleagh ar gcamadh cloidheamh ainmheach</l>
<l>aige &oacute;n tachur tug go garbh;</l>
<lb n="1235"/><l>do fhiarfaigh flaith Gr&eacute;ag do ghaibhnibh</l>
<l>cr&eacute;ad badh mhaith d'ainmhibh a arm.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="83"/>

<lg n="6">
<l>T&eacute;id an tann as treise a bhiodhbha</l>
<l>do bhuain chreach dhe d&aacute;l ar leith;</l>
<l>&oacute; 'd-chluin ar n-&eacute;ag a fhear gcagaidh</l>
<lb n="1240"/><l>g&eacute;ag B<ex>h</ex>reagh n&iacute; chagair a gcreich.</l></lg>

<lg n="7">
<l>Feoil ionfhuinte uisge a br&oacute;gaibh</l>
<l>bh&iacute;os g&aacute; mhuintir maith an chuid;</l>
<l>cadlaidh Maghnus ar c&uacute;l c<ex>h</ex>reiche</l>
<l>ar barrdhos &uacute;r beithe b<ex>h</ex>uig.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="8">
<lb n="1245"/><l>Teach coille ag Maghnus mhac Donnchaidh,</l>
<l>duille buidhe bh&iacute;os n-a fhult,</l>
<l>leagar ar brat corcra cl&uacute;mhchruinn,</l>
<l>bogcna shlat n-&uacute;rchuill n-a ucht.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="9">
<l>M&aacute;g Shamhradh&aacute;in do sh&iacute;n marcshluagh</l>
<lb n="1250"/><l>is maidhm reimhe n-a ruaig theinn;</l>
<l>faithche ag f&oacute;dmhaidhm ba chleith C<ex>h</ex>odhail</l>
<l>ar &oacute;gbhaidhbh eich sholaimh sheing.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="10">
<l>&Oacute; oireacht ar &eacute;is an tachair</l>
<l>&mdash;is teisd fh&iacute;re fhuair an fear&mdash;</l>
<lb n="1255"/><l>'lasair dhearg i n&eacute;allaibh nimhe</l>
<l>b&eacute;araidh th'fhearg, a bhile Breagh.'</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="11">
<l>Gl&oacute;r c&aacute;ich ad-chuala n-a &eacute;agmhais</l>
<l>ag iomr&aacute;th fhir na n-arm ndearg;</l>
<l>'do fh&aacute;isg t&uacute; san ngruaidh ngl&eacute;ighil</l>
<lb n="1260"/><l>an cr&uacute; an uair do &eacute;irigh th'fhearg.'</l></lg>

<lg n="12">
<l>Do-chualaidh mise 's m&eacute; ag comhr&aacute;th</l>
<l>le ceard maith a mholudh c&oacute;ir,</l>
<l>gen go gcoisg t'fhola, a gh&eacute;ag G&aacute;ille,</l>
<l>rogha na s&eacute;ad t'fh&aacute;inne &oacute;ir.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="13">
<lb n="1265"/><l>N-a fharrudh ar fhud na sligheadh</l>
<l>ag seanm&oacute;ir d&oacute; a-dubhairt m&eacute;:</l>
<l>'Tugais, a shlat M<ex>h</ex>acha, <sup resp="LM">a</sup> macra</l>
<l>mac flatha n-a dhalta D<ex>h</ex>&eacute; '.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="85"/>

<lg n="14">
<l>Aithnidh daoibhse d&aacute;la Maghnais</l>
<lb n="1270"/><l>meisde go m&oacute;r m&iacute;ne a ghl&oacute;ir,</l>
<l>ro badh &eacute; sin am na heagla</l>
<l>an dann do-bhir freagra f&oacute;ill.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="15">
<l>An bhurba n&iacute; bh&iacute; ar a theangaidh</l>
<l>ris an t&eacute; d&aacute; dtabhair fuath;</l>
<lb n="1275"/><l>Gaoidhealg mh&oacute;r gan bhr&iacute;gh do-bh&eacute;ara</l>
<l>i ngl&oacute;r mh&iacute;n a-d&eacute;ara &oacute; Duach.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="16">
<l>N&iacute; dearnadh riamh &oacute; r&eacute; Logha</l>
<l>l&uacute;dh foda nach fuil n-a urd;</l>
<l>n&iacute; corrach sgoth Eanaigh uirre</l>
<lb n="1280"/><l>cloch shleamhain i mbuinne bhurb.</l></lg>

<lg n="17">
<l>Do shn&aacute;mh leabhur i l&oacute; anfaidh</l>
<l>re hucht gcuain do-ch&aacute;idh do luing,</l>
<l>do thomhais fhionnmhuir gcais gcoptha</l>
<l>do bhais fhiodhraidh chorcra chruinn.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="18">
<lb n="1285"/><l>Maghnus nocho meinic <sup resp="LM">admhas</sup></l>
<l>airm bhiodhbhadh do bh&eacute;in re ucht;</l>
<l>n&iacute; feas go huair sguir na sgainnre</l>
<l>a bhfuair tuir Aidhne d&aacute; hulc.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="19">
<l>Do Ghallaibh, a ghn&uacute;is &iacute; Eachach,</l>
<lb n="1290"/><l>re hucht dtuinne tugais ruaig;</l>
<l>do ling sa s&aacute;l ngeal don Ghallchath</l>
<l>fear gan shn&aacute;mh gan arthrach uaid.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="20">
<l>Comhr&aacute;dh chanad i ngach longphort</l>
<l>a lucht sbairne&mdash;n&iacute; sbleadh d&aacute;ibh&mdash;</l>
<lb n="1295"/><l>'d&aacute; mbeath m&eacute;ad an Daghdha i nduine</l>
<l>n&iacute; tarbha, a gh&eacute;ag D<ex>h</ex>uibhe, a dh&aacute;il '.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="21">
<l>Rinn &aacute;igh ag a r&aacute;dh go meinic</l>
<l>re mac nDonnchaidh deargas gh&oacute;;</l>
<l>do chupa dearg, a thuir T<ex>h</ex>lachtgha,</l>
<lb n="1300"/><l>n&iacute; fhuil cheard nach dalta dh&oacute;.</l></lg>

<pb n="87"/>

<lg n="22">
<l>Is deoradh uasal th'fhear caomhthaigh,</l>
<l>a chneas Maghnusa as mh&iacute;n folt,</l>
<l>comhfhad do thaoibh d'altain iaruinn</l>
<l>i gcarcair chaoil iallduinn ort.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="23">
<lb n="1305"/><l>C&aacute; f&aacute;ischeall nach faghaibh tearmunn</l>
<l>&oacute;n taoisiuch nach tug a fheirg?</l>
<l>fearg naoimh go tr&eacute;an nochor thogaibh</l>
<l>&eacute;an ar craoibh thobair n&iacute;r theilg.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="24">
<l>I gcoinne cheannaighe an fh&iacute;ona</l>
<lb n="1310"/><l>anba an tion&oacute;l t&eacute;id &oacute; Ruairc</l>
<l>is m&oacute;r t&aacute;inig as an tunna</l>
<l>r&aacute;inig ar sl&oacute;gh Cunga an chuairt.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="25">
<l>Locht oircheas fhuarus don bhreagoid</l>
<l>b&aacute;naidh n-a dh&uacute;n dath an tsr&oacute;ill;</l>
<lb n="1315"/><l>sd&iacute;om do <sup resp="LM">chuirn</sup> dhubhdhuinn an dreagain</l>
<l>re hurlainn gcruinn n-eagair &oacute;ir.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="26">
<l>S&uacute;il nach d&eacute;achadh an d&aacute;n cheannghas</l>
<l>&oacute; ua Chormaic corcras braich;</l>
<l>cuiridh tuir D<ex>h</ex>uibhe n-ar ndeaghaidh</l>
<lb n="1320"/><l>duine g&aacute; gcluin mheabhair maith.</l></lg>

<lg n="27">
<l>A sh&aacute;ith d&aacute;na is docair d'agh&aacute;il</l>
<l>d'fhior Theamhra gus tig gach bard;</l>
<l>ar dhuain ngirr do cheis &oacute; Cr&eacute;idhe,</l>
<l>ru badh binn leis &Eacute;ire Ard.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="28">
<lb n="1325"/><l>Gan chruit n&oacute; gan tiomp&aacute;n t&eacute;idbhinn</l>
<l>n&iacute; th&eacute;id n-a cholludh craobh Liag;</l>
<l><sup resp="LM">a</sup> d&aacute; ghormsh&uacute;il mar bhl&aacute;th mbugha</l>
<l>do mhongdh&uacute;in sn&aacute;th umha iad.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="29">
<l>Do thuagh ar dtocht tresin gclogas</l>
<lb n="1330"/><l>go crios sgeine do sgailt fear;</l>
<l>at iarainn d&aacute; nar th&eacute;igh tairnge</l>
<l>do fhiarroinn b&eacute;im baidhbhe Breagh.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="89"/>

<lg n="30">
<l>A mhuintear n&iacute; maith do leigheas</l>
<l>ar n-a lot ag l&uacute;badh c<ex>h</ex>rann,</l>
<lb n="1335"/><l>a lucht cneadh ag tocht i dtachroibh,</l>
<l>fear gonta g&aacute; athghuin ann.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="31">
<l>A aigheadh <sup resp="LM">&iacute;</sup> Eachach Feidhligh</l>
<l>gus nach faghar fear a choisg,</l>
<lb n="1340"/><l>an tann as gh&aacute;bhudh dod ghruaidhibh</l>
<l>s&aacute;dhul barr ruainnigh do roisg.</l></lg>

<lg n="32">
<l>Is f&iacute;or dhamh a ndubhairt mise</l>
<l>re mac M&oacute;ire as mhaith im buaibh:</l>
<l>'M&eacute;araidh do mhaith re m&eacute;ad chaithe,</l>
<l>a fhlaith Gr&eacute;ag, go laithe an Luain '.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="33">
<lb n="1345"/><l>A-deir c&aacute;ch &oacute; 'd-chiad do <sup resp="LM">dh&iacute;oghrais</sup></l>
<l>ag drud i n-aighidh arm nocht:</l>
<l>'Beith agud thubha, a fhir Abhaigh,</l>
<l>do-bhir dhula ar t-aghaidh ort.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="34">
<l>Do chleath <sup resp="LM">lobhur</sup>, a l&aacute;mh Maghnuis,</l>
<lb n="1350"/><l>meinic do-n&iacute; neimh as mh&oacute;;</l>
<l>cr&iacute;onaidh sa choill crann do cheise</l>
<l>barr an chroinn as deise dh&oacute;.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="35">
<l>Croinn reamhra rachas n-a n-armaibh</l>
<l>don uinnsionn as fhaide i gcoill;</l>
<lb n="1355"/><l>nocho ceisde ar ceis &iacute; Chraoidhe</l>
<l>gidh meisde leis caoile a chroinn.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="36">
<l>Smacht airdr&iacute;ogh ar fhud na Br&eacute;ifne</l>
<l>bh&iacute;os aige 's gurub eadh raibh;</l>
<l>aincidh cleath Eine n-a iongnuis</l>
<lb n="1360"/><l>neach 's a eire ionnmhuis air</l></lg>

<lg n="37">
<l>N&iacute; lamhair labhra n-a aighidh,</l>
<l>an t-oireacht toir tug go m&iacute;n,</l>
<l>mar do ghuidh m&aacute;thair &iacute; Mheadhbha</l>
<l>do th&aacute;thaigh tuir T<ex>h</ex>eamhra an t&iacute;r.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="91"/>

<lg n="38">
<lb n="1365"/><l>B&iacute;dh <sup resp="LM">fan</sup> bhantrocht bh&iacute;os g&aacute; iomr&aacute;dh</l>
<l>&eacute;ad m&oacute;r gon mhnaoi d&aacute; nach tairg,</l>
<l>do dh&iacute;obhraig bean mhaith a mhalaigh</l>
<l>im fhlaith Breagh i n-aghaidh n-aird.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="39">
<l>Liaigh duine i ndeaghaidh a uthrais</l>
<lb n="1370"/><l>aithnidh d&oacute; a nd&eacute;anann gach guin;</l>
<l>ar mbeith chneadh ar &oacute; Ruairc reimhe</l>
<l>cuairt ba fhear cneidhe do chuir.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="40">
<l>A-t&aacute; aige is aigneadh conchar</l>
<l>cleas nach fr&iacute;oth ag fior don fh&eacute;in,</l>
<lb n="1375"/><l>&oacute; Duach ar ndol d&aacute; hiarraidh</l>
<l>fuath a chon bha fiadhain f&eacute;in.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="41">
<l>Suan corrach i gcuasaibh talmhan</l>
<l>tug ar ceithirn gcagaidh ghairg;</l>
<l>leabaidh mhaith do bhean ar biodhbhaidh</l>
<lb n="1380"/><l>is flaith Breagh i n-iomdhaidh aird.</l></lg>

<lg n="42">
<l>Ni fh&eacute;adam iomarbh&aacute;igh longphuirt</l>
<l>'leig d&oacute; ' mar a-deir im rann</l>
<l>'gan dul d&oacute; do mhaith tar Maghnus</l>
<l>gach flaith as mh&oacute; fhaghlus ann.'</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="43">
<lb n="1385"/><l>Maghnus M&aacute;g Shamhradh&aacute;n Shionna></l>
<l>do shir ch&iacute;os, do chuinghidh ghiall;</l>
<l>leis gach dream ar sg&aacute;th ar sg&eacute;ithne,</l>
<l>n&iacute;r fhearr t&aacute;th na Br&eacute;ifne ag Brian.  Brian</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="44">
<l>Tadhg M&aacute;g Aonghusa an airm neimhe</l>
<lb n="1390"/><l>neart biodhbhadh n&iacute; bhia ar a th&iacute;r;</l>
<l>fa gcaith Tadhg rinne do fhriochnamh</l>
<l>is linne an garg miodhchar m&iacute;n,</l>
<l>a chrodh nocho buan re buga,</l>
<l>gach sgol uadh is chuga ad-ch&iacute;m.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="45">
<lb n="1395"/><l>Donnchadh Mac Donnchaidh d&eacute;ad solus</l>
<l>slighe a fhaghla go h&Aacute;th Rois;</l>
<l>re seabhac Tlachtgha as ghlan gruaidhniamh</l>
<l>canta dhamh nuaidhBhrian a-nois.  Brian</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="93"/>

<lg n="46">
<l>Tom&aacute;s mhac Briain g&aacute; mb&iacute; mise,</l>
<lb n="1400"/><l>mac meic Dhonnchaidh deargas crann,</l>
<l>sirfidh s&eacute; d&aacute; thigh gach t&iacute;rghiall,</l>
<l>is &eacute; sin as fh&iacute;rBhrian ann.  Brian</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="47">
<l>Inghean meic Mhuireadhaigh M&aacute;ighe</l>
<l><sup resp="LM">min</sup> nGaoidhilge gan ghuth ndian;</l>
<lb n="1405"/><l>n&iacute; fhaghaimne ar &Aacute;rlaith oilbh&eacute;im,</l>
<l>l&aacute;nmhaith &iacute; i gcoimhr&eacute;ir na gcliar,</l>
<l>uathudh bean aga mb&iacute; a huga,</l>
<l>do lean s&iacute; buga na mBrian.</l></lg><!--<lb/>-->
<trailer>Brian<!--<lb/>--></trailer>
</body>
</text>
</p>
</div1>

<div1 n="12">
<head>XII</head>
<p><text type="poem">
<body>
<lg type="verse" n="1">
<l><sup resp="LM">T</sup>ugadh easgar d'Inis F<ex>h</ex>&aacute;il</l>
<lb n="1410"/><l>is measgadh don inis &uacute;ir</l>
<l>do-chuadar raighne a r&iacute;ogh uainn</l>
<l>'s do-chuaidh gn&iacute;omh fa dainmhe dh&uacute;inn.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="2">
<l>Fuair leagadh i <sup resp="LM">nd&uacute;n</sup> na ndol</l>
<l>do-fheadar is &uacute;r an chneadh</l></lg><!--<lb/>--></body>
</text>
</p>
</div1>

<div1 n="13">
<head>XIII</head>
<head><gap/>Mac Taidhg Mac Raith cct</head>
<p>
<text type="poem">
<body>
<lg type="verse" n="1">
<lb n="1415"/><l>Bean a-nois chabhras chr&iacute;ch Meadhbha,</l>
<l>maith d&aacute; furtacht feidhm na mn&aacute;;</l>
<l>d&iacute;on &oacute; gCuinn cabhair &oacute; Meadhbha</l>
<l>ar chanaidh fhuinn Teamhra t&aacute;.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="2">
<l>Inghean &Iacute; Chonchubhair chabhras</l>
<lb n="1420"/><l>c&oacute;igeadh Meadhbha&mdash;is maith d&aacute; th&aacute;th;</l>
<l>an ts&iacute;on bhalbh ag brath na Sadhbha,</l>
<l>Sadhbh d&aacute; rath go gcabhra ch&aacute;ch.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="95"/>

<lg n="3">
<l>N&iacute; bean eile acht inghean Chathail</l>
<l>chabhras d&aacute; feidhm f&oacute;d a sean;</l>
<lb n="1425"/><l>&eacute;ad le c&aacute;ch im ghnaoi do-gh&eacute;abha,</l>
<l>ar mnaoi R&aacute;th n&iacute; bh&eacute;ara bean.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="4">
<l>N&iacute; bhia triath gan teacht d&aacute; biuidhin,</l>
<l>n&iacute; bhia bean gan bheith n-a r&aacute;ith,</l>
<l>n&iacute; bh&iacute; teagh na mn&aacute; gan mhuirear</l>
<lb n="1430"/><l>g&eacute; t&aacute; an bhean ag cuireadh ch&aacute;ich.</l></lg>

<lg n="5">
<l>A-t&aacute; a n&oacute;s&mdash;is n&iacute; d&aacute; diadhacht&mdash;</l>
<l>ag d&iacute;on bhan 's ag b&aacute;dhudh locht;</l>
<l>a-t&aacute; bladh is br&iacute;ogh a guidhe</l>
<l>ag d&iacute;on na mban uile ar olc.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="6">
<lb n="1435"/><l>Do-gheibh chl&uacute;, gi c&uacute;ich nach faghaibh</l>
<l>nach <sup resp="LM">fearr</sup> bean 's a beith &oacute;s ch&aacute;ch;</l>
<l>fuair dh&iacute;on ar choiribh na colla,</l>
<l>a nd&iacute;ol d'oiribh troma <sup resp="LM">a</sup> tr&aacute;th.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="7">
<l>N&oacute;s a f&eacute;ile is fada r&aacute;inig</l>
<lb n="1440"/><l>r&iacute;oghan mhaordha Mhaighe hAoi;</l>
<l>fada soir ro feas a feabhas,</l>
<l>im muir theas gheabhas re gnaoi.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="8">
<l>Cl&uacute; na r&iacute;ogh n&iacute; ragha dhise,</l>
<l>dul d&aacute; teisd m&aacute; t&aacute; ar gach r&iacute;gh;</l>
<lb n="1445"/><l>geall is gach mhodh ar maith Shaidhbhe</l>
<l>re dol do sgaith Dairbhre dh&iacute;bh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="9">
<l>Inghean Chathail Chr&iacute;che Teamhrach</l>
<l>do <sup resp="LM">thuair</sup> chl&uacute; le gcosain gheall;</l>
<l>beith &oacute;s gach fhlaith is l&oacute;r dhise,</l>
<lb n="1450"/><l>m&oacute;r is maith gidh ise as fhearr.</l></lg>

<lg n="10">
<l>B&eacute;araidh mhn&aacute; is is meinic bheireas</l>
<l>tar bladh c&aacute;ich gidh c&uacute;ich nach rug;</l>
<l>rath don mhnaoi mar t&aacute; g&aacute; thuilliumh</l>
<l>ar gnaoi gach mn&aacute; is tuilleadh tug.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="97"/>

<lg n="11">
<lb n="1455"/><l>Inghean &Iacute; Chonchubhair chaitheas</l>
<l>re cl&uacute; an rath nach r&aacute;ngas dr&eacute;im</l>
<l>roinn d&aacute; crudh ar chradh nach raibhe</l>
<l>do chur bhan a baile &oacute; bh&eacute;im.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="12">
<l>Neach ar chl&uacute; n&iacute;r cuireadh tairse</l>
<lb n="1460"/><l>an teisd fuair d&aacute; bhfaghbhadh neach;</l>
<l>geall ar ghnaoi gib&eacute; dhar beanadh</l>
<l>le mnaoi gC&eacute; bearar a bhreath.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="13">
<l>Do-n&iacute; r&uacute;n bha riarfa an D&uacute;ileamh,</l>
<l>le ndingne a d&iacute;on diadha an r&eacute;im;</l>
<lb n="1465"/><l>do-n&iacute; gach naomh n&iacute; ar a guidhe</l>
<l>mar ro-n&iacute; craobh Ruighe a r&eacute;ir.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="14">
<l>N&iacute; fhuil chl&eacute;ir gan chuid d&aacute; hionnmhas,</l>
<l>n&iacute; fhuil d&aacute;imh nach d&eacute;an a dtoil,</l>
<l>ar bhfagh&aacute;il raith do gh&eacute;ig Gabhra</l>
<lb n="1470"/><l>n&iacute; th&eacute;id tar maith Sadhbha soin.</l></lg>

<lg n="15">
<l>Ar ghn&uacute;is gcorcra chraoibhe B&oacute;inne</l>
<l>do-bh&eacute;ar theisd&mdash;g&aacute; teisd as fh&eacute;arr?</l>
<l>'&Eacute;ad ar mn&aacute;ibh ma bhreith mar bheire</l>
<l>tre bhreith gc&aacute;ir do-gheibhe an geall.'</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="16">
<lb n="1475"/><l>Tugais ar n&oacute;s n&iacute; &oacute;s do thosaigh,</l>
<l>tugais druim re d&eacute;anamh locht;</l>
<l>n&iacute; fhionnfa bean d&aacute; mb&iacute; it aighidh</l>
<l><sup resp="LM">n&iacute; n&aacute;</sup> meadh bhus ainimh ort.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="17">
<l>Taitneamh cumhdaigh do chiabh nd&iacute;oghainn</l>
<lb n="1480"/><l>dath an fhuilt is amhlaidh bh&iacute;os;</l>
<l>n&iacute; bhean t'fholt cam as <sup resp="LM">a</sup> chloidhibh</l>
<l>tocht d&aacute; bharr fad throighidh t&iacute;os.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="18">
<l>T&uacute; go cian &oacute; chiontaibh &Eacute;abha,</l>
<l>amhghar sibh ar son bhar ngaoil;</l>
<lb n="1485"/><l>n&iacute; bhiad dod chl&iacute; coire Eabha</l>
<l>n&iacute; as ghoire n&aacute; <sup resp="LM">a</sup> deala dhaoibh.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="99"/>

<lg n="19">
<l>Maith do chl&uacute; &oacute; chur red mhaitheas,</l>
<l>maith d&aacute; d&iacute;on gan d&eacute;anamh n-uilc;</l>
<l>muna d&iacute;on caithmhighe an chroidhe</l>
<lb n="1490"/><l>t'aithrighe ag d&iacute;ol choire an chuirp.</l></lg>

<lg n="20">
<l>Tusa &oacute;s mhn&aacute;ibh le m&eacute;ad do theasda</l>
<l>mar taoi ar chl&uacute; &oacute;s chionn gach shluaigh;</l>
<l>n&iacute; h&eacute; do chradh n&iacute; h&iacute; th'an&aacute;ir</l>
<l>d&aacute; rabh n&iacute; gan fhagh&aacute;il uaibh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="21">
<lb n="1495"/><l>Ar nd&aacute;il chruidh do chanaidh Mhuaidhe</l>
<l>tar mn&aacute; Connacht cuirthear &iacute;;</l>
<l>ar nd&aacute;il ghreadh seang leis an Saidhbhsin</l>
<l>bean as fhearr n-a haimsir h&iacute;.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="22">
<l>Do-n&iacute; maith ar mhuinntir nimhe,</l>
<lb n="1500"/><l>do-n&iacute; re Dia d&iacute;ol a chr&eacute;acht;</l>
<l>a dula gan choire &oacute; cheanaibh</l>
<l>oire is lugha i ndeaghaidh d&eacute;arc.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="23">
<l>D&aacute; mbeath gan fhear Aoibheall Chunga</l>
<l>do chath B<ex>h</ex>r&eacute;ifne &oacute; mbearntar sluaigh</l>
<lb n="1505"/><l>n&iacute; fuighthe dh&iacute; a d&iacute;ol <sup resp="LM">do</sup> ch&eacute;ile</l>
<l>acht r&iacute; dar fh&iacute;or &Eacute;ire d'fhuaim.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="24">
<l>Geall einigh g&aacute; haigneadh bhanda,</l>
<l>buaidh ndealbha g&aacute; dreich mar bhl&aacute;th,</l>
<l>geall ag Saidhbh ar a son f&eacute;ine,</l>
<lb n="1510"/><l>is d&aacute; naidhm dol d&aacute; c&eacute;ile &oacute;s ch&aacute;ch.</l></lg>

<lg n="26">
<l>Dealbhaidh leomhan l&aacute;imh re dreagan,</l>
<l>dealbhaidh eocha i n-eangaibh sr&oacute;ill,</l>
<l>g&eacute;is Leamhna g&aacute; gcar i <sup resp="LM">gcorrthair</sup>,</l>
<l>ealbha dhamh re n-onchoin &oacute;ir.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="26">
<lb n="1515"/><l>M&oacute;rthair cliara le crodh Saidhbhe,</l>
<l>seachnaidh cionta &oacute;n cheird do-n&iacute;;</l>
<l>d'aithbhear chean gidh cr&eacute;ad do-gheabhtha</l>
<l>n&iacute; fh&eacute;ad bean a seachna acht s&iacute;.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="101"/>

<lg n="27">
<l>L&uacute;dh go cill do cheannach loghaidh,</l>
<lb n="1520"/><l>l&uacute;dh go d&aacute;imh&mdash;g&aacute; doirbhe c&eacute;im?</l>
<l>l&uacute;dh n-a coinne d&aacute; mb&eacute; ar bhochtaibh</l>
<l>loinne l&eacute; rochtain d&aacute; r&eacute;ir.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="28">
<l>Suil bheanaid g&eacute;aga a glac nd&iacute;oghainn</l>
<l>re dlaoithibh fuilt fhleisge Liag</l>
<lb n="1525"/><l>clanna boga n-a c&eacute;ibh chaistigh</l>
<l>foda gan bh&eacute;in aistibh iad.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="29">
<l>Feacaidh thile i dtosach cairbhe,</l>
<l>cuiridh each ag imdheacht raon,</l>
<l><sup resp="LM">leanaidh</sup> a beirt br&eacute;ig a cuma,</l>
<lb n="1530"/><l>n&iacute;r mh&eacute;id neirt acht truma a taobh.</l></lg>

<lg n="30">
<l>Gl&oacute;r gach <sup resp="LM">aoin re</sup> hinghin gCathail</l>
<l>do chath Bhanbha &oacute; bh&iacute;d n-a purt:</l>
<l>'Neach dan l&eacute;ir gach ainimh fholaigh</l>
<l>n&iacute; airigh b&eacute;im oraibh dh'ulc.'</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="31">
<lb n="1535"/><l>Teisd gach fhileadh ar th'fholt feactha</l>
<l>fiu na teasda tiocfa dh&iacute;ot;</l>
<l>'gidh bladh fa-deara gidh d&eacute;arca</l>
<l>ceana ban do fh&eacute;adfa a n-&iacute;oc.'</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="32">
<l>T&eacute;ighe ar rath tar r&iacute;oghnaibh Connacht,</l>
<lb n="1540"/><l>ar chl&uacute; dh&iacute;ot n&iacute; dheachaidh sluagh;</l>
<l>t&eacute;id tar shl&oacute;gh thar nar dh&uacute; dula,</l>
<l>m&oacute;r do chl&uacute; is n&iacute; lugha a luadh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="33">
<l>A Shadhbh n&iacute; hionghar dot anmain</l>
<l>ar fh&oacute;ir t&uacute; d&aacute; dt&eacute;id a curp;</l>
<lb n="1545"/><l>mn&aacute; &oacute; ph&eacute;in tre pheacthaibh marbhtha</l>
<l>beantair ag b&eacute;in t'anma &oacute; ulc.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="34">
<l>A inghean Ailbhe fhuinn Bh&oacute;inne,</l>
<l>bean bhad theisd n&iacute; thiocfa id dhiaidh;</l>
<l>dar lat is duid a-t&aacute; <sup resp="LM">a</sup> tarbha</l>
<lb n="1550"/><l>cuid gach mn&aacute; do Bhanbha B<ex>h</ex>riain.</l></lg>

<pb n="103"/>

<lg n="35">
<l>Do-gheibh rath do r&eacute;ir gach dhuine</l>
<l>Dia d&aacute; riar mar r&aacute;inig l&eacute;;</l>
<l>tar a mbia <sup resp="LM">i</sup> n-aghaidh a hanmun</l>
<l>raghaidh le Dia i ndaghbhrugh nD&eacute;.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="36">
<lb n="1555"/><l><sup resp="LM">M&oacute;r</sup> do rath &oacute;s r&iacute;oghraidh Bhanbha</l>
<l>biaidh ar chl&uacute; &oacute;s chionn gach mn&aacute;;</l>
<l>an rath nar thuil do mhnaoi mhuile</l>
<l>mar mhuir <sup resp="LM">an</sup> laoi thuile a-t&aacute;.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="37">
<l>G&eacute; rabh uirre uamhan ciontadh</l>
<lb n="1560"/><l>cion n-a leath n&iacute; leigfe naomh;</l>
<l>d&aacute; maitheadh Dia is d&iacute; n&aacute; maithfeadh</l>
<l>n&iacute; fa ria aithbhear gach aon.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="38">
<l>Inghean mheic Dhomhnaill D&uacute;in Tuathail</l>
<l>ar thuar chl&uacute; do cheannaigh neamh;</l>
<lb n="1565"/><l>d&iacute;nidh h&iacute; d'an&aacute;ir is d'fh&eacute;ile</l>
<l>nach b&iacute; ag fagh&aacute;il bh&eacute;ime an bhean. Bean</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="39">
<l>L&oacute;r do chabhair Ch&oacute;igidh M<ex>h</ex>eadhbha</l>
<l>M&aacute;g Amhragh&aacute;n&mdash;r&iacute;odha a r&eacute;;</l>
<l>ceannchaid na sl&oacute;igh s&iacute;odh ar N&eacute;illne</l>
<lb n="1570"/><l>n&oacute; gur d&iacute;on d'fh&oacute;ir &Eacute;irne &eacute;.</l></lg>

<lg n="40">
<l>M&aacute;g Shamhragh&aacute;n shireas cheannas</l>
<l>ar chath mBr&eacute;ifne d&aacute; mbalbh sreabh</l>
<l><sup resp="LM">i</sup> nd&aacute;il reann do rath a fhaghla</l>
<l>geall do chath Bhanbha do bhean.</l></lg><!--<lb/>-->
<trailer>Bean<!--<lb/>--></trailer>
</body>
</text>
</p>
</div1>

<div1 n="14">
<head>XIV</head>
<head>Uilliam &Oacute; hUiginn .cc.</head>
<p>
<text type="poem">
<body>
<lg type="verse" n="1">
<lb n="1575"/><l>Fearthain Aoine eineach N&eacute;ill,</l>
<l>naoidhe a dheigheach ar gach nduain,</l>
<l>mar t&aacute; <sup resp="LM">an</sup> Niallsa &oacute;s n&oacute;s gach N&eacute;ill</l>
<l>a iarsma f&eacute;in f&oacute;s fa bhuaidh.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="105"/>

<lg n="2">
<l>Moch fa buaine an fonn i bhfuil</l>
<lb n="1580"/><l>is gach tonn uaine n-a fhail;</l>
<l><sup resp="LM">tearc an</sup> gr&aacute;s n&aacute; an ghnaoi do-gheibh</l>
<l>nar cheil draoi re n-a fh&aacute;s air.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="3">
<l>M&eacute;araidh a ghnaoi go l&aacute; an Luain,</l>
<l>a-t&aacute; <sup resp="LM">a</sup> ghnaoi &oacute;s ghnaoi gach aoin,</l>
<lb n="1585"/><l>s&iacute;oltar gan cheilg n&oacute;sbhladh N&eacute;ill,</l>
<l>do mh&oacute;rsun chl&eacute;ir ar cheird gcaoin.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="4">
<l>Mac Nualaidhe do-bhir bh&uacute;,</l>
<l>duanaire i n-a thigh a-t&aacute;,</l>
<l>giolla bog a Baoill na n-eo</l>
<lb n="1590"/><l>nach ob ghleo n&aacute; laoidh re l&aacute;.</l></lg>

<lg n="5">
<l>Teallach n-Eachach gun mh&iacute;n mh&oacute;r,</l>
<l>deathach don t&iacute;r d&aacute; gach thaobh;</l>
<l>saoirtheallach neamhthl&aacute;ith <sup resp="LM">na</sup> Niall</l>
<l>ciabh maoithghleannach sreathbhl&aacute;ith saor.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="6">
<lb n="1595"/><l>Ar dteallaichne i dtreas gan tl&aacute;s,</l>
<l>teas gacha gleannfhaithghe a ghr&iacute;os,</l>
<l>teallach sain &oacute;s teinidh thuas;</l>
<l>geinidh chnuas i gcnaibh fa ch&iacute;os.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="7">
<l>Leaghaidh caor Dhanar an d&uacute;n</l>
<lb n="1600"/><l>&oacute;n gharadh n&iacute; caor <sup resp="LM">an</sup> chaor</l>
<l>sa teallach &oacute; do thogh Niall</l>
<l>na sgor ndian searrach saor.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="8">
<l>R&oacute; brosnaghaidh arm go h&aacute;gh,</l>
<l>r&oacute; osnadhaidh bhadhbh um buar,</l>
<lb n="1605"/><l>do chomhlas an teallach tr&eacute;an,</l>
<l>n&eacute;all corrghlas reannach do ruadh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="9">
<l>Aoibheall &oacute;s an teallach thuas</l>
<l>n&iacute; shaoileam a eallach d'fh&aacute;s,</l>
<l><sup resp="LM">tioghadh</sup> ciabh ngleannach a ghr&iacute;os,</l>
<lb n="1610"/><l>teallach bh&iacute;os um Niall &oacute; N&aacute;s.</l></lg>

<pb n="107"/>

<lg n="10">
<l>M&aacute;g Shamhradh&aacute;n do shir gnaoi</l>
<l>glanbhran&aacute;n do thil gach t&iacute;;</l>
<l>a mh&iacute;onlabhra do mheall mh&eacute;,</l>
<l>fearr &eacute; <sup resp="LM">n-a r&iacute;oghdhamhna an</sup> r&iacute;.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="11">
<lb n="1615"/><l>S&eacute;ad sa chruinne n&iacute; char Niall,</l>
<l>glan a bhruinne 's glan a ghl&oacute;r;</l>
<l>olc fa choin g&eacute; dheach d&uacute;nn</l>
<l>&uacute;r um boin 's um each 's um &oacute;r.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="12">
<l>Ar bhflaithbhile is flaith gan locht</l>
<lb n="1620"/><l><sup resp="LM">&oacute;</sup> mhaith 's <sup resp="LM">&oacute;</sup> aithrighe d'ulc;</l>
<l>n&iacute; chreach roiNiall neach gan neart,</l>
<l>tearc neach a choimhfhial i gcurp.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="13">
<l>Flaith Breagh ar bhuga &oacute;s &iacute;bh Briuin</l>
<l>gan fhear braith chuga re cl&eacute;ir;</l>
<lb n="1625"/><l>ar shnoidhe dheaghrann d&aacute; dh&aacute;imh</l>
<l>do th&aacute;il croidhe neamhghann N&eacute;ill.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="14">
<l>An dtairgfe tachar n&oacute; treas,</l>
<l>n&oacute; an n-airgfear gach achadh glas,</l>
<l>n&oacute; an dtraothfa goimh N&eacute;ill a-nos</l>
<lb n="1630"/><l>go bhfoil bos gach g&eacute;ill n-a ghlas?</l></lg>

<lg n="15">
<l>N&oacute; an sguirfe a <sup resp="LM">ghialla d&aacute; ngruaim</sup>,</l>
<l>n&oacute; an <sup resp="LM">luighfe a mhiana</sup> sna mn&aacute;ibh,</l>
<l>n&oacute; an f&iacute;or c&aacute;ch do neamhthoil N&eacute;ill,</l>
<l>n&oacute; an gn&aacute;th dr&eacute;im re fearchoin F&aacute;il?</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="16">
<lb n="1635"/><l>N&oacute; an f&iacute;or Niall ag cagar c<ex>h</ex>niocht,</l>
<l>n&oacute; ag bagar ghliadh um gach gort,</l>
<l>n&oacute; an bhfuil g&aacute; dhreich r&eacute;idh n-a reacht</l>
<l>gan teacht fa bhreith N&eacute;ill a-nocht ?</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="17">
<l>Glas a dhearc, gealchorcra a ghruadh,</l>
<lb n="1640"/><l>fearchonta a neart, cas a chiabh,</l>
<l>flaith Sionna as Ghaoidhealda gl&oacute;r</l>
<l>giolla m&oacute;r naoidheanda Niall.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="109"/>

<lg n="18">
<l>Suairc a bh&eacute;al is binn a ghuth,</l>
<l>n&iacute;r &eacute;ar inn mar nar &eacute;ar neach,</l>
<lb n="1645"/><l>g&eacute;ag bhosghlan as bhlasda deoch</l>
<l>ar eoch gasda ag cosnamh chreach.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="19">
<l>Caomha a ghruadha n&aacute; gach gruadh,</l>
<l><sup resp="LM">'s cuanna a thaobha</sup> n&aacute; gach taobh,</l>
<l>do chuir m&eacute; Niall tar gach Niall,</l>
<lb n="1650"/><l>Brian na mBrian &eacute; is Aodh na n-Aodh.</l></lg>

<lg n="20">
<l>R&iacute;oghthaoiseach as leabhar l&aacute;mh,</l>
<l>m&iacute;onchraoiseach <sup resp="LM">as</sup> reamhar ruadh,</l>
<l>fear rachalma neamhchas Niall,</l>
<l>leanfas Triar Cathardha ar cuan.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="21">
<lb n="1655"/><l><sup resp="LM">A dtionnlaic</sup> slat chorcra Chua</l>
<l>re bo molta mac gach mn&aacute;;</l>
<l>m&oacute;rfh&aacute;s do Niall Niall gan bh&uacute;,</l>
<l>Brian fa chl&uacute; is T&oacute;m&aacute;s mar t&aacute;.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="22">
<l>Calmach um nach faghar fuacht</l>
<lb n="1660"/><l><sup resp="LM">&oacute;</sup> bhallbhruth <sup resp="LM">go mblaghar b&aacute;rc</sup>;</l>
<l>deargaidh chaoin seanMhuighe Sl&eacute;acht,</l>
<l>sgeamhghaire ch&eacute;acht re taoibh dtr&aacute;cht.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="23">
<l>Geall gach moighe gun mhoigh mh&iacute;n,</l>
<l>geall gach groighe g&aacute; ghroigh &uacute;ir,</l>
<lb n="1665"/><l>geall b&oacute; na Banbha g&aacute; bhuaibh</l>
<l>buaidh chr&oacute; is arbha ar a &uacute;ir.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="24">
<l>Magh as fh&iacute;rbhinne &eacute;an trom,</l>
<l>magh as mh&iacute;nshlime f&eacute;ar fann,</l>
<l>magh as fhaide an aghradh fhionn</l>
<lb n="1670"/><l>lionn sa tsamhradh aige ann.</l></lg>

<lg n="25">
<l>Locht a mhoighe ar nach foil fraoch</l>
<l>gan mhoir n-a ghoire do ghn&aacute;th;</l>
<l>n&iacute; fhuair fear aonlocht don iath</l>
<l>neamh a fhiach braonghort fa bhl&aacute;th.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="111"/>

<lg n="26">
<lb n="1675"/><l>Gach tarudh ar a mhuir mh&oacute;ir,</l>
<l>do-ghabhar sa mhuigh <sup resp="LM">a</sup> mhaoin,</l>
<l>is port r&iacute;ogh magh mar mhagh N&eacute;ill,</l>
<l>f&iacute;on is c&eacute;ir is cradh a chaoin.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="27">
<l>Giolla an Mhoighe f&iacute;ndeirg Finn</l>
<lb n="1680"/><l>i ngach dhoire ar d&iacute;bheirg dtruim</l>
<l>tug doirrse Dia ris an droing</l>
<l><sup resp="LM">'s sia</sup> fa choill <sup resp="LM">an</sup> chloinnse Chuinn.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="28">
<l>Fuair ar eachtra &aacute;ireamh r&iacute;ogh,</l>
<l>n&iacute;r c&aacute;ineadh &oacute; Earca ag &oacute;l,</l>
<lb n="1685"/><l>athaidh teasda mar t&aacute; ar Niall</l>
<l>l&aacute; na ngliadh n&iacute; cneasda a chl&oacute;dh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="29">
<l>N-a th&iacute;r f&eacute;in <sup resp="LM">a</sup>g&aacute; bhfuil s&eacute;</l>
<l>tar gach c&eacute;im do chuir a ghnaoi;</l>
<l>fearr ar bhf&oacute;gra Niall um n&iacute;</l>
<lb n="1690"/><l>n&aacute; r&iacute; fial is F&oacute;dla faoi.</l></lg>

<lg n="30">
<l>A-t&aacute; <sup resp="LM">a</sup> oireacht soin ar s&oacute;dh</l>
<l>ar dtoigheacht a-noir le Niall,</l>
<l>feadhna ag t&oacute;raidheacht re thaobh,</l>
<l>m&oacute;raireacht saor feardha fial.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="31">
<lb n="1695"/><l>Giolla m&iacute;ndearg chaitheas chrodh</l>
<l>gach d&iacute;bhearg mhaitheas fa mhiodh;</l>
<l>giolla saor geimhealtrom geal</l>
<l>d&aacute; mbean mh'aor eineaclann d'fhior.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="32">
<l>Giolla bl&aacute;ith eachamhail &uacute;r</l>
<lb n="1700"/><l>ag creachfhaghail ch&aacute;ich n&iacute;r cl&oacute;dh;</l>
<l>fear conchar neamhchrannda Niall</l>
<l>tromchar a fhian, leathGhallda a l&oacute;n.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="33">
<l>M&aacute;g Shamhradh&aacute;in cian &oacute; chol</l>
<l>gallbhanfh&aacute;idh tre Niall gan neamh;</l>
<lb n="1705"/><l>airm n-a gcl&eacute;ith ar comhlaibh tor,</l>
<l>sg&eacute;ith mun gcrodh ar formnaibh fear.  Fear</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="113"/>

<lg n="34">
<l>Eineach Saidhbhe na s&uacute;l ngorm</l>
<l>n&iacute;r ghr&aacute;dhaigh bean g&aacute; mb&iacute; a r&iacute;;</l>
<l>g&eacute;is Bh&aacute;inlinne do ghuidh ghnaoi,</l>
<lb n="1710"/><l>ni fhuil mhnaoi as chr&aacute;ibhdhighe i gcl&iacute;.</l></lg>

<lg n="35">
<l>&Oacute; Bhrian Luighneach na lann ng&eacute;ar</l>
<l>n&iacute;r ghein coimhfhial chraoibhe Sainbh;</l>
<l>gearr linne gach l&aacute; fa cuirm</l>
<l>fa mhuirn a-t&aacute; sinne ag Saidhbh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="36">
<lb n="1715"/><l>Inghean &Iacute; Chonchubhair Chliach</l>
<l>chreideas Dia rer dealbhadh neamh</l>
<l><sup resp="LM">'gar</sup> fhaoi Niall <sup resp="LM">na n</sup>geall&aacute;mh nglan;</l>
<l>leann&aacute;n na mban bhfial an fear.  Fear</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="37">
<l>Fearaidh fuil ar faithche <sup resp="LM">n-&aacute;igh</sup></l>
<lb n="1720"/><l>re harm Donnchaidh as dearg b&eacute;al</l>
<l>fian chniocht re tochur ag tn&uacute;dh;</l>
<l>&uacute;r fa niort fochun is f&eacute;ar.  Fear</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="38">
<l>M'anum ar eineach a sg&eacute;ith,</l>
<l>sgiath M&iacute;ch&eacute;al bhu mh&oacute;ide neamh;</l>
<lb n="1725"/><l>rug thar gach naomh c&eacute;im &oacute; chion;</l>
<l>ciodh um nach saor f&eacute;in gach fear?</l></lg><!--<lb/>-->
<trailer>Fear.<!--<lb/>--></trailer>
</body>
</text>
</p>
</div1>

<div1 n="15">
<head>XV</head>
<head>Giolla Aoghuis &Oacute; Cl&uacute;mh&aacute;n .cc.</head>
<p>
<text type="poem">
<body>
<lg type="verse" n="1">
<l>L&aacute;ir do ghabhas do ghroigh N&eacute;ill,</l>
<l>ar mo bhreith f&eacute;in do bh&iacute; an ghroigh;</l>
<l>do thabhairt mo raghan damh</l>
<lb n="1730"/><l>cuirthear duine <sup resp="LM">a-</sup>mach rem chois.</l></lg>

<lg n="2">
<l>'Ag sin i 's f&eacute;ach &iacute; go daith</l>
<l>an groigh maith do thiomsaigh Niall;</l>
<l>beir th'&eacute;anragha l&aacute;ra dh&iacute;bh</l>
<l>nach bia <sup resp="LM">a-r&iacute;s i gcaomhthach</sup> phian'.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="115"/>

<lg n="3">
<lb n="1735"/><l>'<sup resp="LM">Ba</sup> maith <sup resp="LM">againn</sup> d&aacute; chionn sin  '</l>
<l>&mdash;a-dubhartsa ris d&aacute; &eacute;is&mdash;</l>
<l>'b&eacute;armaid lucht a haithne leinn</l>
<l>munbha deaghaithneach sinn f&eacute;in.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="4">
<l>'Fear g&aacute; bhfuil aithne ar an ghroigh</l>
<lb n="1740"/><l>f&eacute;achadh soin m&aacute; t&aacute; ar an ghlionn,</l>
<l>gh&eacute;abhas beag&aacute;n do luach bhraith</l>
<l>is an d&aacute;n bhus mhaith d&aacute; chionn.'</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="5">
<l>A-dubhairt fear do ghuth bhiog:</l>
<l>'N&aacute; cluintear mh&eacute; riot g&aacute; r&aacute;dh,</l>
<lb n="1745"/><l>n&aacute; tabhair dhamhsa acht luach br&oacute;g</l>
<l>is <sup resp="LM">do-</sup>gh&eacute;an do n&oacute;s go br&aacute;th,</l>
<l>do-bh&eacute;ar ragha l&aacute;ra dheit</l>
<l>&mdash;n&aacute; cluintear leat sin fa ch&aacute;ch&mdash;</l>
<l>gen go nd&iacute;olta roimhe an duan</l>
<lb n="1750"/><l><sup resp="LM">ro b'fhearr leam</sup> duas <sup resp="LM">in&aacute;</sup> d&aacute;n.'</l></lg>

<lg n="6">
<l>Gluaisis romhainn is l&aacute;imh rinn</l>
<l><sup resp="LM">is do</sup> sdiuir s&eacute; sinn sa ngleann;</l>
<l>s&iacute;nis l&aacute;imh, <sup resp="LM">gealaidh</sup> a sh&uacute;il,</l>
<l>m&uacute;inidh d&uacute;inn an l&aacute;ir do gheall.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="7">
<lb n="1755"/><l>Do mh&uacute;in an l&aacute;ir cheanndonn donn;</l>
<l>beag nach r&aacute;inig a mong l&aacute;r,</l>
<l>do bh&iacute; an <sup resp="LM">boirbeas</sup> i n-a fult,</l>
<l>do bh&iacute; n-a hucht feadh d&aacute; l&aacute;mh,</l>
<l>n&iacute;r <sup resp="LM">lugha</sup> n&aacute; beann do shliabh</l>
<lb n="1760"/><l>sgeanma <sup resp="LM">re</sup> fiadh gach <sup resp="LM">r&eacute;</sup> dtr&aacute;th,</l>
<l>m&iacute;ne h&iacute; <sup resp="LM">red ghlaic</sup> dar leat</l>
<l><sup resp="LM">in&aacute;</sup> an t-each bha chuibhdhe ag c&aacute;ch.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="8">
<l>Gabhmaid ann sin an l&aacute;ir dhonn</l>
<l>ar mbuighean gan chonn gan ch&eacute;ill,</l>
<lb n="1765"/><l>an fear&uacute;d do cuireadh linn</l>
<l>tarrla ar &eacute;anaithne linn f&eacute;in.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="117"/>

<lg n="9">
<l>Gluaismid romhainn seachad siar,</l>
<l>ceartl&aacute;mh dheas re Sliabh D&aacute; &Eacute;an,</l>
<l>l&aacute;imh chl&eacute; re R&aacute;ith nGr&aacute;inne dh&uacute;nn</l>
<lb n="1770"/><l>is ar gc&uacute;l re Loch D&aacute; Gh&eacute;ar;</l>
<l><sup resp="LM">sanntach</sup> ann sin an l&aacute;ir dhonn</l>
<l>tresan Aonach fa gorm f&eacute;ar</l>
<l>go r&aacute;ngamar Abhann Mh&oacute;r;</l>
<l>tearc sl&oacute;gh ag nach fuil a sg&eacute;al.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="10">
<lb n="1775"/><l>Mar do-chuaidh ar Abhainn Mh&oacute;ir</l>
<l>tig buille d&aacute; t&oacute;in re l&aacute;r,</l>
<l>s&aacute;ithis a gob isan gcriaidh,</l>
<l>aithnid na fiaigh h&iacute; re b&aacute;s;</l>
<l>s&iacute;nidh a cos, ligidh sriadh,</l>
<lb n="1780"/><l>t&eacute;id i n&eacute;all ro ba n&eacute;all gn&aacute;th;</l>
<l>sa challadh do-rinne ann soin</l>
<l>a-t&aacute; a-nois is biaidh go br&aacute;th.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="11">
<l>Tiaghmaid ar t&aacute;mh &oacute;s a cionn,</l>
<l><sup resp="LM">n&iacute;</sup> fhacamar biodhg mar soin;</l>
<lb n="1785"/><l>'Is mithid d&uacute;inn dul dar dtaigh '</l>
<l>ar na fir do bh&iacute; rem chois</l>
<l>'<sup resp="LM">is a n-innistear f&uacute;inn thuaidh</sup></l>
<l>is beag nach toisg n&aacute;ir ar dtoisg;</l>
<l>&oacute;s san taoibh thoir a-t&aacute; Niall,</l>
<lb n="1790"/><l>narbh fhearr leam dol siar n&aacute; soir ? '</l></lg>

<lg n="12">
<l>Gluasaim romhum do thigh N&eacute;ill</l>
<l>M&aacute;g Shamhradh&aacute;in as r&eacute;idh gn&uacute;is;</l>
<l>fearais f&aacute;ilte rinn an flaith,</l>
<l>comhairle mhaith tarrla dh&uacute;inn,</l>
<lb n="1795"/><l>&oacute;  'd-chualadar fios ar sgeoil,</l>
<l>n&iacute;r hiadhadh beoil <sup resp="LM">im ar</sup> gc&uacute;is,</l>
<l>'a Choimdhe, fa beag an bhr&iacute;gh</l>
<l>insa n&iacute; i raibhe ar s&uacute;il.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="13">
<l>'Ag soin an groigh c&eacute;adna a-maigh</l>
<lb n="1800"/><l>f&eacute;achaidh a-nois &iacute; go daith,</l>
<l>beiridh a-r&iacute;s raghain libh;</l>
<l>madh beag sin n&aacute; hanaidh air '.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="119"/>

<lg n="14">
<l>Ag sin taom do thaomaibh N&eacute;ill</l>
<l>M&aacute;g Shamhragh&aacute;n &oacute;n r&eacute;idh cliar</l>
<lb n="1805"/><l>&mdash;c&aacute; Gaoidheal as uaisle fuil?&mdash;</l>
<l>giolla n-a bhfuil fuil na mBrian;</l>
<l>nochon aicim thiar n&aacute; thoir</l>
<l>neach do-gh&eacute;anadh soin acht Niall</l>
<l>M&aacute;g Amhragh&aacute;n as mh&oacute;r teisd</l>
<lb n="1810"/><l>gur mionn liom a bheith mar <gap/> </l><l><gap/> </l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="15">
<l>Cluinmis i mbeol gach fhir 's mhn&aacute;</l>
<l>&mdash;c&uacute;ich dara <gap/> n&aacute; dh&oacute;?&mdash;</l>
<l>'Nocho char sibh n&iacute;&mdash;is m&oacute; a <sup resp="LM">theisd</sup>&mdash;</l>
<lb n="1815"/><l>do gheallsan nach tr&eacute;igfeadh mh&eacute;,</l>
<l>nocho thr&eacute;igiubh h&eacute; gach l&aacute; '. L&aacute;ir do ghabhas</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="16">
<l>Inghean &Iacute; Chonchubhuir Chuilt,</l>
<l>n&iacute; thr&eacute;igfiom a cuid don d&aacute;il;</l>
<l>Sadhbh inghean Chathail na gcliar</l>
<lb n="1820"/><l>do-bheir a mian d&aacute; gach dh&aacute;imh;</l>
<l>i gcr&iacute;ch Bhr&eacute;ifne <sup resp="LM">as</sup> iomdha sluagh</l>
<l>n&iacute; chluinim a luach do mhn&aacute;ibh;</l>
<l>urusa a bhuain do gh&eacute;ig Bhreagh</l>
<l>damadh fhearr leinn each n&oacute; l&aacute;ir.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="17">
<lb n="1825"/><l>O Deaghaidh ar gcara f&eacute;in</l>
<l>maith do-fhidir m&eacute; nach mair;</l>
<l>do-chuaidh mar ar saoileadh sin</l>
<l><sup resp="LM">i n-aoibh</sup> n&iacute;r chinn Gaoidheal air.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="18">
<l>Cathal &Oacute;g <sup resp="LM">dan</sup> iomdha g&eacute;ill</l>
<lb n="1830"/><l>tug a mbreath f&eacute;in d&aacute; gach dh&aacute;imh;</l>
<l>is leis airgthear an t&iacute;r thuaidh</l>
<l>go <sup resp="LM">mbearadh</sup> ar Inis Fh&aacute;il,</l>
<l>mac &Iacute; Chonchubhuir na gcreach</l>
<l>giolla nach leig meath d&aacute; dh&aacute;il</l>
<lb n="1835"/><l>agus do airg go h&Aacute;th Luain,</l>
<l>'s do-bheir a chuairt ma chlainn T&aacute;il</l>
<l><sup resp="LM">do an f&oacute;s i Muigh D&aacute; Shainnt</sup></l>
<l>do airg s&eacute; go Baile an Chl&aacute;ir.</l></lg><!--<lb/>-->
<trailer>L&aacute;ir<!--<lb/>-->
</trailer></body>
</text>
</p>
</div1>

<pb n="121"/>

<div1 n="16">
<head>XVI</head>
<head>Niall &Oacute; hUiginn cc</head>
<p>
<text type="poem">
<body>
<lg type="verse" n="1">
<l>Eire trom trillse Saidhbhe,</l>
<lb n="1840"/><l>earla i bhfuilead fionnfhailghe;</l>
<l>barr mar fhionndruine as &uacute;r dath,</l>
<l>an c&uacute;l fionnbhuidhe fleasgach.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="2">
<l>N&iacute; h&eacute;adtrom an t-eire cinn,</l>
<l>an phununn fhuilt bhl&aacute;ith bhoigfhinn</l>
<lb n="1845"/><l>n-a sreith ghlantruim ar g&eacute;ig Mis;</l>
<l>n&iacute; hacmhaing breith a baithis.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="3">
<l>Sreath bhan bh&iacute;os ar a ngl&uacute;inibh</l>
<l>fhailceas don ghil ghormsh&uacute;iligh;</l>
<l>&oacute;s bheirt duinn d&aacute; fult fuilcear</l>
<lb n="1850"/><l>'s a druim re hucht n-ionailteadh.</l></lg>

<lg n="4">
<l>Folt Saidhbhe mar a sn&aacute;th &oacute;ir</l>
<l>gur mheala&mdash;m&oacute;ide a hon&oacute;ir&mdash;</l>
<l>trilis druimneach ciabh chlannach,</l>
<l>an tuighneach fhiar fhiarrannach.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="5">
<lb n="1855"/><l><sup resp="LM">Gabh</sup>aidh re fighe a fuilt chais</l>
<l>biseach con&aacute;igh craobh Dhurlais;</l>
<l>adhnaidh aoibh ag breith bhisigh</l>
<l>le dreich saoir na Saidhbheisin.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="6">
<l>B&iacute;dh gach uair fhailcear dhise,</l>
<lb n="1860"/><l>ar dtaisb&eacute;anadh a trillseise,</l>
<l>re folt camlag cladh gcopdha</l>
<l>farmad bhan a bantrochta</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="7">
<l>Inghean &Iacute; Chonchubhuir Chliach,</l>
<l>bean airgnigh &Aacute;tha finnChliath,</l>
<lb n="1865"/><l>c&eacute;ad bl&aacute;thchraobh ann re fhighe</l>
<l>barr sn&aacute;thchaol ar Saidhbhine.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="123"/>

<lg n="8">
<l>N&iacute; l&eacute;ir tairis a taobh geal</l>
<l>a folt trom an tr&aacute;th sgaoiltear</l>
<l>&oacute; bharr r&eacute;idh &uacute;r n-a idhibh,</l>
<lb n="1870"/><l>a gl&uacute;n f&eacute;in n&iacute; faicfidhir.</l></lg>

<lg n="9">
<l>Falchaid a trillse troma</l>
<l>bun fuilt lachan Liathdroma,</l>
<l>n&iacute; l&eacute;ir tar a barr a bun</l>
<l>gach clann n-a c&eacute;ibh ar gcasadh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="10">
<lb n="1875"/><l>D&aacute; mn&aacute;ibh is m&oacute;r an ceannach</l>
<l><sup resp="LM">n-a</sup> barr fhada fh&eacute;ithleannach;</l>
<l>doilghe a dhrumdhluighe is locht liom</l>
<l>d&aacute; folt bhunbhuidhe bhairrfhionn.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="11">
<l>Casmhail re hubhlaibh aipche</l>
<lb n="1880"/><l>folt r&iacute;oghna r&iacute;ogh Conmhaicne;</l>
<l>folt fiar do-ch&iacute;  'ma ceann</l>
<l>do iadh fa thr&iacute; n-a thimcheall.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="12">
<l>Falcadh a hearla an tan t&aacute;ir</l>
<l>d'ionailtibh gr&iacute;bhe Gabhr&aacute;in,</l>
<lb n="1885"/><l>inghean r&iacute;ogh ag fighe a fuilt</l>
<l>f&iacute;on g&aacute; ibhe g&aacute; hionailt.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="13">
<l>N&iacute; thoilleann ar cholcaigh gcuirr</l>
<l>folt r&iacute;oghna R&aacute;tha Br&eacute;anainn;</l>
<l>cuilt n&iacute; saidhbhir 'mun Saidhbhsin,</l>
<lb n="1890"/><l>airbhir fhuilt n&iacute; anaidhbhsigh.</l></lg>

<lg n="14">
<l>Casmhail folt mn&aacute; Muighe Samh</l>
<l>re <sup resp="LM">saorbharr</sup> Sadhbha Cruachan;</l>
<l>a gnaoi ar fleisg an earrla fhinn,</l>
<l>teisd a dealbha mar Dhoirinn.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="15">
<lb n="1895"/><l>An finnchiabhach Lacha L&eacute;in</l>
<l>casmhail a fholt re a fhoilts&eacute;in,</l>
<l>duail leabhra ar mallchraoibh Midhe</l>
<l>earrla barrchaoin baillghile.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="125"/>

<lg n="16">
<l>Baramhail a bairr sgathaigh</l>
<lb n="1900"/><l>folt mh&aacute;thar Cuinn Ch&eacute;adchathaigh;</l>
<l>Gr&aacute;inne n&oacute; &Uacute;na ise</l>
<l>acht &aacute;ille cl&uacute;mha a c&eacute;ibheise.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="17">
<l>Casmhail folt Saidhbhe saoire</l>
<l>'s trillse Muirrne Munchaoimhe,</l>
<lb n="1905"/><l>m&aacute;thair Fhinn gan chruinne um chrodh</l>
<l>ar nar chinn duine ar domhon.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="18">
<l>Sadhbh &oacute;g an earrla bhachlaigh</l>
<l>mar Shaidhbh m&eacute;irsheing malachdhuibh;</l>
<l>diall re hinghin Chuinn Chodhail</l>
<lb n="1910"/><l>gun fhinnghil truim <gap/></l></lg>

<lg n="19">
<l>Fada uaithe bh&iacute;os a bharr</l>
<l>ag bantrocht chraoibhe Cualann;</l>
<l>locht ar a fult n&iacute; faicthear</l>
<l>'s a folt i n-ucht ionailteadh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="20">
<lb n="1915"/><l>Re g&eacute;is Lacha guirm G<ex>h</ex>ile</l>
<l>canaid maithe a muinntire:</l>
<l>'T&aacute;inig tuilleadh dealbha dhuid</l>
<l>re bruinneadh t'earrla fhionnbhuig '.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="21">
<l>Inghean Cathail Chairn Bhricne</l>
<lb n="1920"/><l>trillse crocha a ceinnlitre,</l>
<l>iomdha minshlighe mhall ch&iacute;or</l>
<l>i mbarr inghine an airdr&iacute;ogh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="22">
<l>P&uacute;drall fionn buidhe ro bhearr</l>
<l>i n-a cul r&iacute;oghna righleann;</l>
<lb n="1925"/><l>&aacute;lainn reimhe gach drong de</l>
<l>gidh eire trom a trillse. Eire</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="23">
<l>Do Shaidhbh f&eacute;in is neasa a-nois,</l>
<l>canfad maith re mnaoi nDurlais;</l>
<l>ro ba breath olc gan duain di</l>
<lb n="1930"/><l>fuair a folt leath na laoidhe.</l></lg>

<pb n="127"/>

<lg n="24">
<l>N&iacute; h&eacute;asgaidh &eacute;irgheas a fearg</l>
<l>an gh&eacute;is ghealbhr&aacute;ighdeach gruaidhdearg,</l>
<l>mala mar dhaol, dearc mar ghloin,</l>
<l>craobh Dhala is ceart ro chongaibh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="25">
<lb n="1935"/><l>L&iacute;onaid beangl&aacute;in a bairr thruim</l>
<l>a hucht oireaghdha &aacute;luinn;</l>
<l>inghean Ailbhe an ochta gil</l>
<l>failghe copdha re c&iacute;chibh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="26">
<l>Crios cumhdaigh ceathra gceannrach</l>
<lb n="1940"/><l>cubhaidh re cneas m&iacute;ndealbhach;</l>
<l>n&iacute; h&aacute;il l&eacute; fa slios solus</l>
<l>crios agus &eacute; ar aondorus.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="27">
<l>N&iacute; fr&iacute;oth locht &oacute; chionn go cois</l>
<l>do r&iacute;oghain d&eacute;adbh&aacute;in Durlais;</l>
<lb n="1945"/><l>moladh mn&aacute; B&eacute;irre do-bhir,</l>
<l>a-t&aacute; <sup resp="LM">a</sup> f&eacute;ile fa faisgin.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="28">
<l>D&aacute; l&aacute;imh leabhair l&oacute;r d'eire</l>
<l>folt mn&aacute; soillse Sligighe;</l>
<l>togbhaidh tuighnigh gcais gcopdha</l>
<lb n="1950"/><l>do bhais bhuinghil bharrchorcra.</l></lg>

<lg n="29">
<l>Inghean Cathail Chl&aacute;ir M<ex>h</ex>idhe</l>
<l><sup resp="LM">Cr&oacute;ich</sup>dhearg th&iacute;re tairngire,</l>
<l>grian bhan &Eacute;ireann an inghean,</l>
<l>an ghlan mh&eacute;irsheang mh&iacute;nfhinngheal.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="30">
<lb n="1955"/><l>Bean &Iacute; Ruairc R&aacute;tha Guaire,</l>
<l>r&iacute;oghan an ruisg gormuaine,</l>
<l>fear ni hionr&aacute;idh gumadh fhearr</l>
<l>'s a bhean &oacute;s fhionnmhn&aacute;ibh &Eacute;ireann.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="31">
<l>R&aacute;inig fa &Eacute;irinn uile</l>
<lb n="1960"/><l>n&oacute;s mn&aacute; mharcaigh Aolmhuighe;</l>
<l>is l&oacute;r don mhnaoi do mholudh</l>
<l>a gnaoi mh&oacute;r ag m&eacute;adoghudh.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="129"/>

<lg n="32">
<l>Sg&aacute;rl&oacute;id chorcra cumthar dhi,</l>
<l>l&eacute;inte breacshr&oacute;ill bh&iacute;os uimpe,</l>
<lb n="1965"/><l>r&oacute;ba na r&iacute;oghna &oacute; Bh&oacute;inn B<ex>h</ex>reagh</l>
<l>is &iacute;orna &oacute;ir a innreamh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="33">
<l>Casmhail re sneachta ar snighe</l>
<l>dath a glaice gl&eacute;ighile</l>
<l>mar thaobh Sadhbha tr&aacute;th <sup resp="LM">a-troigh</sup>,</l>
<lb n="1970"/><l>mar bhl&aacute;th abhla d&aacute; haghaidh.</l></lg>

<lg n="34">
<l>A l&aacute;n bh&iacute;os i n-a bruighnibh</l>
<l>do mhn&aacute;ibh <sup resp="LM">fleisge</sup> fionnLuimnigh;</l>
<l>d&aacute; bantrocht is l&aacute;n gach linn</l>
<l>ag sn&aacute;mh fa hardphort n-aoibhinn.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="35">
<lb n="1975"/><l>B&eacute;as do mhnaoi Dh&uacute;ine Dealgan</l>
<l>gan mhnaoi gan fhear d'imdheargadh;</l>
<l>c&aacute;ch g&aacute; roghairm ceann i gceann</l>
<l>forainm go gn&aacute;th n&iacute; ghoireann.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="36">
<l>Inghean airdr&iacute;ogh &Aacute;tha Bl&aacute;ir</l>
<lb n="1980"/><l>as bhanchodhnach don bhand&aacute;il;</l>
<l>docair tagra re cleith gCuilt</l>
<l>fa bhreith d'agra ar a hionailt.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="37">
<l>M&oacute;r an duais do dhlighfeadh sinn</l>
<l>d'agh&aacute;il &oacute;n chneisghil ch&uacute;ilfhinn;</l>
<lb n="1985"/><l>luadh a laoidhe is doladh d&iacute;</l>
<l>moludh gruadh chraoibhe C&eacute;ise.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="38">
<l>Ar feabhas a fuilt ghleannaigh,</l>
<l>ar a gn&uacute;is ndeirg ndrithleannaigh,</l>
<l>ar &aacute;ille ar truime a taoibh ghil,</l>
<lb n="1990"/><l>an laoidh uirre ro imthigh.</l></lg>

<lg n="39">
<l>Na hairm i n-&eacute;inleith tighe</l>
<l>n&iacute; bhiad is gr&iacute;obh G<ex>h</ex>&aacute;iridhe;</l>
<l>n&iacute; bhia Sadhbh is-tigh re thaoibh</l>
<l>is arm a fir n-a fochraoibh.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="131"/>

<lg n="40">
<lb n="1995"/><l>Meastar re m&aacute;thair Lughaidh</l>
<l>baincheann cloinne Conchubhuir;</l>
<l>inghean Ailbhe as fhearr fa ghroidh</l>
<l>geall dar Saidhbhne &oacute; na Sadhbhaibh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="41">
<l>Sadhbh inghean C<ex>h</ex>athail chosgraigh,</l>
<lb n="2000"/><l>r&iacute;oghna ag roinn a tuarasdail;</l>
<l>an tr&aacute;th as truime a heire</l>
<l>gan ch&aacute;ch uirre ag oirbheire.</l></lg><!--<lb/>-->
<trailer>Eire<!--<lb/>--></trailer>
</body>
</text>
</p>
</div1>

<div1 n="17">
<head>XVII</head>
<head>Caoch Ceise &Oacute; Cl&uacute;mh&aacute;n cc</head>
<p>
<text type="poem">
<body>
<lg type="verse" n="1">
<l>Bean fa eineach <sup resp="LM">do</sup> fhuair Niall,</l>
<l>buaidh ar a n-eineach ar-aon;</l>
<lb n="2005"/><l>do-gh&eacute;abhad uile n&iacute; ag Niall</l>
<l>tuile cliar g&eacute; th&iacute; re thaobh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="2">
<l>Fear fa heineach <sup resp="LM">do</sup> fhuair Sadhbh</l>
<l>deigheach ar a duain d&aacute; dhearbh;</l>
<l>d&uacute;thaigh d&iacute; car ar a charn</l>
<lb n="2010"/><l>Sadhbh fa bhladh ar nach b&iacute; bearn.</l></lg>

<lg n="3">
<l>N&iacute; cruaidh an ghnaoisin do ghabh,</l>
<l>do fhuair an mnaoisin fa mhodh;</l>
<l>fa heinighidh do fhuair fhear</l>
<l>n&iacute; cruaidh bean deigheinigh Dhor.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="4">
<lb n="2015"/><l>Fear nochor smuain sise acht s&eacute;</l>
<l>sise fa bhuaidh g&eacute; do bhaoi;</l>
<l>n&iacute; fhuigheadh fear oile h&iacute;</l>
<l>bean L&iacute; ar a goire don ghnaoi.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="5">
<l>C&eacute;ile fa teist a-t&aacute; ag Saidhbh</l>
<lb n="2020"/><l>teist ch&eacute;ile na mn&aacute; n&iacute; meirbh,</l>
<l>an dias tre dh&iacute;ol na nd&aacute;mh ndoirbh</l>
<l>sn&iacute;omh soirbh a nd&aacute;n ag a dheilbh.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="133"/>

<lg n="6">
<l>Sadhbh 's a d&aacute;mha ag d&iacute;ol na nd&aacute;mh,</l>
<l>na d&aacute;mha g&aacute; nd&iacute;on ag Niall,</l>
<lb n="2025"/><l>mar ra-niad n&iacute; coimhshn&iacute;omh caol,</l>
<l>siad ar-aon ag coimhdh&iacute;ol chliar.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="7">
<l>L&aacute;namhain gan mhaitheas mion,</l>
<l>l&aacute;namhain chaitheas a cradh,</l>
<l>sgath gach cl&eacute;ire ag triall n-a dteagh,</l>
<lb n="2030"/><l>Niall is bean Bh&eacute;irre fa bhladh.</l></lg>

<lg n="8">
<l>Fearta f&eacute;ile a rath a-raon</l>
<l>&mdash;c&aacute; rath as r&eacute;idhe re r&aacute;dh?</l>
<l>maith d&aacute; d&iacute;on a fear go fial,</l>
<l>Niall 's a bhean ag d&iacute;ol na nd&aacute;mh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="9">
<lb n="2035"/><l>Ionnmhas N&eacute;ill chaitheas re cl&uacute;</l>
<l>is l&eacute;ir ar mhaitheas na mn&aacute;;</l>
<l>do-r&iacute;ne mar chongol cn&oacute;</l>
<l>bronnadh b&oacute; an t&iacute;re i n-a dt&aacute;.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="10">
<l>C&eacute; th&eacute;id &oacute;n daghmhnaoi gan d&iacute;ol?</l>
<lb n="2040"/><l>an bhanghnaoi n&iacute; l&eacute;ig ar l&aacute;r;</l>
<l>cia nach fuighe n&iacute; &oacute; Niall?</l>
<l>do-n&iacute; riar duine gan d&aacute;n.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="11">
<l>Tug Niall fa bhuaidh is a bhean</l>
<l>gach a bhfuair gach cliar d&aacute; gcrudh;</l>
<lb n="2045"/><l>n&iacute; ling r&iacute; an ghnaoisin do-ghabh</l>
<l>gan bhladh taoisigh dh&iacute; <sup resp="LM">do</sup> dhul.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="12">
<l>Niall f&eacute;in nocho fear gan ghnaoi</l>
<l>acht gidh fial bean N&eacute;ill fa n&iacute;;</l>
<lb n="2050"/><l><sup resp="LM">'s &eacute;</sup> luach ar a goire i ngnaoi</l>
<l>fuath le gach mnaoi oile h&iacute;.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="13">
<l>Siodh 's na cr&eacute;achtaibh &oacute; chleith Ch&aacute;l</l>
<l>d&aacute; mbeith i n-&eacute;antaigh ar-aon,</l>
<l>madh maith ag Dia gach fear fial,</l>
<l>do-sia Niall ar neamh na naomh.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="135"/>

<lg n="14">
<lb n="2055"/><l>Inghean Chathail &oacute;n glan gr&eacute;as</l>
<l>ar gach bhfachain fa bhladh bh&oacute;s;</l>
<l>n&iacute;r chuir s&iacute; n-a cheann do ch&aacute;s,</l>
<l>acht a fh&aacute;s teann do-n&iacute; a n&oacute;s.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="15">
<l>Slat mh&oacute;rfh&aacute;is ag sn&iacute;omh na sluagh</l>
<lb n="2060"/><l>mac T&oacute;m&aacute;is ag d&iacute;ol na nd&aacute;mh,</l>
<l>biaidh fa bhladh mar ra bhaoi Brian;</l>
<l>do-ghabh Niall an ghnaoi ar a ghr&aacute;dh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="16">
<l>Iomdha d&aacute;mh re dtaoibh as-toigh</l>
<l>g&aacute; r&aacute;dh ris an d&aacute; chraoibh chuir:</l>
<lb n="2065"/><l>'Bhar n&oacute;s gn&aacute;th ag gabh&aacute;il libh</l>
<l>c&aacute;ch mar sin ag rabh&aacute;idh ruibh.'</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="17">
<l>T'fhear i n-&aacute;gh <sup resp="LM">ag</sup> corcradh c<ex>h</ex>rann</l>
<l>n&oacute; ar an tr&aacute;gh ag locradh long,</l>
<l><sup resp="LM">dot ucht do</sup> chromadh <sup resp="LM">a</sup> cheann</l>
<lb n="2070"/><l>ag tolladh th'eang <sup resp="LM">do</sup> lucht lom.</l></lg>

<lg n="18">
<l>Do sgiath r&eacute;idh, comhla na gcr&iacute;och,</l>
<l>a N&eacute;ill, agud chomhdha ar ch&aacute;ch;</l>
<l>gidh h&iacute; g&aacute; sgoltudh dod sgiath</l>
<l>is &iacute; an chliath ghontar do ghn&aacute;th.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="19">
<lb n="2075"/><l>Eang geal g&aacute; greanadh it ucht</l>
<l>d&aacute; bhar dtrealamh a bhean B<ex>h</ex>eart;</l>
<l>bl&aacute;thoige gach ball id mhiocht,</l>
<l>sliocht do shn&aacute;thoide is cam ceart.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="20">
<l>Ar son t'fhaithche n&uacute;idhe, a N&eacute;ill,</l>
<lb n="2080"/><l>crodh na B&uacute;ille a haithle th'&aacute;igh;</l>
<l>bha seach &oacute;d chathaibh do-chuaidh</l>
<l>creach n-a buaibh machaidh le mn&aacute;ibh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="21">
<l>&Eacute;an balbh ar n-a dh&eacute;anaimh dhoit,</l>
<l>a Shadhbh, re fh&eacute;aghain is ait;</l>
<lb n="2085"/><l>iomdha ealta it fh&aacute;ithim ghlic</l>
<l>im bl&aacute;itheing mbric ngreanta id ghlaic.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="137"/>

<lg n="22">
<l>Rabhudh &oacute;d mhnaoi a N&eacute;ill, do neach</l>
<l>agat f&eacute;in m&aacute; do bhaoi brath;</l>
<l>dar leat is gonta <sup resp="LM">dh&iacute; a</sup> dreach</l>
<lb n="2090"/><l>mar <sup resp="LM">do-ch&iacute;</sup> th'each corcra &oacute;n chath.</l></lg>

<lg n="23">
<l>R&iacute;oghan B<ex>h</ex>reagh ag d&eacute;anamh dhealbh,</l>
<l>a fear ag f&eacute;aghadh a cholbh,</l>
<l>Niall ar moir ag coinnleadh charbh</l>
<l>Sadhbh as-toigh ag coinnmheadh chorn.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="24">
<lb n="2095"/><l>S&aacute;dhal an bhean fholtghlan fhionn</l>
<l>is a fear ag <sup resp="LM">folcadh</sup> reann;</l>
<l>do shn&aacute;mh chuain <sup resp="LM">chaiste</sup> n&iacute;r chrom</l>
<l><sup resp="LM">an</sup> tonn bhaiste &oacute; 'd-chuaidh ma cheann.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="25">
<l>Sadhbh is eang greanta ar a gl&uacute;n</l>
<lb n="2100"/><l>n&oacute; gor ghearr leabtha n-a l&aacute;r;</l>
<l>reanna na sleagh ar gurt ghliadh</l>
<l>re Niall 's a ucht geal re g&aacute;dh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="26">
<l>N&iacute;r dhligh oige ar a mbiadh bearn;</l>
<l>Niall mar as oide don arm</l>
<lb n="2105"/><l>d&iacute;reach cruime a chaoilearr ngorm,</l>
<l>is buime chorn saoireang Sadhbh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="27">
<l>C&aacute; hionadh nach robha a r&uacute;n?</l>
<l>siobhal <sup resp="LM">na</sup> mara is d&aacute; mhian;</l>
<l>c&eacute;im roimhe 's gan ch&eacute;im ar gc&uacute;l</l>
<lb n="2110"/><l>'s do r&uacute;n N&eacute;ill i ngoire ghliadh.</l></lg>

<lg n="28">
<l><sup resp="LM">Fiort as-</sup>tigh a-t&aacute; g&aacute; dheilbh,</l>
<l>na fir fa mhiocht na mn&aacute; ag muirn;</l>
<l>do fhuair <sup resp="LM">&eacute; i</sup> saoireing ag Saidhbh</l>
<l>ainm agus s&eacute; i gcaoileirr chuirn.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="29">
<lb n="2115"/><l>Bas an taoisigh nocho tim,</l>
<l>do chas chraoisigh as a heirr,</l>
<l>do chas chleith ndol&aacute;mhaigh nduinn</l>
<l>do dhruim eich shodh&aacute;naigh sheing.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="139"/>

<lg n="30">
<l>N&iacute; r&oacute; don mhnaoisin a modh;</l>
<lb n="2120"/><l>m&oacute; sa mh&oacute; an ghnaoisin do-ghabh,</l>
<l>s&aacute;dhal ar mnaoi mB&eacute;irre i mbrugh</l>
<l>'s a gnaoi ag dul don bh&eacute;inne bhan.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="31">
<l>N&iacute; dhingneam ceilt ar neart N&eacute;ill,</l>
<l>n&iacute; imreann bheirt acht beart &aacute;igh,</l>
<lb n="2125"/><l>M&aacute;g Amhradh&aacute;n &oacute; bhfill f&oacute;ir,</l>
<l>glanbhran&aacute;n &oacute;ir a Cill C<ex>h</ex>l&aacute;ir.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="32">
<l>Snaidhm g&aacute; nadhmadh gun mh&iacute;n m<ex>h</ex>eirbh</l>
<l>nachar snadhmadh i s&iacute;dh Duilbh,</l>
<l>a chur nocho sn&iacute;omh le Saidhbh</l>
<lb n="2130"/><l>gach snaidhm d&aacute; mb&iacute;odh i mbrugh Bhuilbh.</l></lg>

<lg n="33">
<l><sup resp="LM">&Oacute;n</sup> ghnaoisin do-chuaidh fa chrodh</l>
<l>geall gach thaoisigh fuair an fear;</l>
<l>g&eacute;abhaidh an giall nachar ghabh,</l>
<l>b&eacute;araidh a bhladh Niall ar neamh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="34">
<lb n="2135"/><l>Bean M<ex>h</ex>arr do chomhchabhair chl&eacute;ir</l>
<l>d'&iacute;bh Conchubhair an mhall mh&iacute;n;.</l>
<l>&oacute; dtug g&eacute;ag Dhuibhe do dh&aacute;imh</l>
<l>s&eacute;ad i l&aacute;imh gach dhuine dh&iacute;bh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="35">
<l>Tuile cliar fa bhl&aacute;th n-a bhrugh</l>
<lb n="2140"/><l>f&aacute;th asa bhfuighe Niall neamh;</l>
<l>nocho cruaidh do chaith a chrodh</l>
<l>flaith Dor fa bhuaidh is a bhean.  Bean</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="36">
<l>&Oacute; Dubhda n&iacute; duine mion</l>
<l>r&eacute; cumhga d&aacute; bhfuighe an fear;</l>
<lb n="2145"/><l>&iacute;oc i gceanaibh craoibhe Dor</l>
<l>crodh d'fhearaibh Baoille do bhean.  Bean</l></lg><!--<lb/>--></body>
</text>
</p>
</div1>

<pb n="141"/>

<div1 n="18">
<head>XVIII</head>
<head>Raghnall &Oacute; hUiginn cc</head>
<p>
<text type="poem">
<body>
<lg type="verse" n="1">
<l>Uaisle <sup resp="LM">a-</sup>ch&aacute;ch cein&eacute;al mBr&eacute;anainn</l>
<l>an ghl&oacute;ir bhuilidh bhinnsh&eacute;aghainn,</l>
<l>comhdh&aacute;na bhfaghla na fir,</l>
<lb n="2150"/><l>gabhla chongbh&aacute;la an ch&oacute;igidh.</l></lg>

<lg n="2">
<l>Clann Br&eacute;anoinn mh&oacute;ir mheic Fhearghna,</l>
<l>curaidh uallcha oireaghdha,</l>
<l><sup resp="LM">ar ngarbhaicme</sup> thoir n&aacute; thiar</l>
<l>n&iacute; oil chlannmhaicne a coimhfhial.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="3">
<lb n="2155"/><l>Tr&iacute; meic Fhearghais nar &eacute;ar neach</l>
<l>Eochaidh Duach Fearghna fuileach</l>
<l>sreang re <sup resp="LM">a</sup> dtromshluagh n&iacute;r thriall fear,</l>
<l>triar dar chomhdhual an c&oacute;igeadh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="4">
<l>Fearghna mhac Fearghusa an flaith</l>
<lb n="2160"/><l>d'uaislibh Connacht ba <sup resp="LM">ceannbhraith</sup>,</l>
<l>&oacute;igfhear d&iacute;oghoinn nachar dhocht,</l>
<l>do thr&iacute;oroinn ch&oacute;igeadh gConnocht.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="5">
<l>Rug do raghain ar n-a roinn</l>
<l>trian oirthearach an fhearoinn;</l>
<lb n="2165"/><l>n&iacute;r thrian cruinn ar a chomus</l>
<l>&oacute; Dhruim Chliabh go Ceanonnus.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="6">
<l>R&aacute;inig d'Fhearghna an ochta gil</l>
<l>daingean is coillte an ch&oacute;igidh;</l>
<l>beag bhfeadhma an t-ar san aimsir</l>
<lb n="2170"/><l>ar ghabh Fearghna an fearainnsin.</l></lg>

<lg n="7">
<l>Cruithneach is mil na Midhe</l>
<l>ag teacht go gr&iacute;bh nG&aacute;irighe;</l>
<l>fleadha phuirt Eamhna Uladh</l>
<l>go Fearghna is tuirc Thuadhmhumhan.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="143"/>

<lg n="8">
<lb n="2175"/><l>N&iacute; tharrla dh'fhearaibh &Eacute;ireann</l>
<l>don ghormrosgach glaicmh&eacute;irsheang</l>
<l>neach fr&iacute;oth do chl&oacute;dh a chosgair</l>
<l>gidh m&oacute;r cr&iacute;och do chosnosdair.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="9">
<l>N&iacute;r leigeadh do r&iacute;gh Ruidhe</l>
<lb n="2180"/><l>mac n&aacute; hinghean d'Iardhruidhe;</l>
<l>g&eacute;r thuar don choill br&iacute;ogh a bhreath</l>
<l>ar a chloinn n&iacute; bh&iacute;odh biseach.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="10">
<l>Ochtar cloinne&mdash;ba creach throm&mdash;</l>
<l>rugadh &oacute; Fhearghna armchorr</l>
<lb n="2185"/><l>do mharbh cumha d&aacute; ch&eacute;ad b<ex>h</ex>an</l>
<l>im dhula dh'&eacute;ag don ochtar.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="11">
<l>Imshn&iacute;omh re huaislibh fhear bhF&aacute;il</l>
<l>ar nd&iacute;oth chloinne chinn Ghabhr&aacute;in,</l>
<l>&eacute;ag don tsl&oacute;gh m<ex>h</ex>allbhan m<ex>h</ex>&iacute;olla</l>
<lb n="2190"/><l>m&oacute;r an t-adhbhar imshn&iacute;omha.</l></lg>

<lg n="12">
<l>Caoga ar c&eacute;ad go Cluain bhFearta</l>
<l>tre fhionghail a oireachta</l>
<l>&mdash;toisg nar l&eacute;ig ar ceal a chloinn&mdash;</l>
<l>t&eacute;id is a bhean go Br&eacute;anoinn.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="13">
<lb n="2195"/><l>Do-rala taobhthrom torrach</l>
<l>an gh&eacute;is d&oacute;idgheal dearcmhongach;</l>
<l>rosg mall nach geibheadh fa ghroidh</l>
<l>fa deireadh ann d&aacute; hionbhaidh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="14">
<l>Troisgid re Br&eacute;anainn mbreithcheart</l>
<lb n="2200"/><l>an dias ch&aacute;idh nar choinnimhthearc,</l>
<l>caoga fhionnbhan c&eacute;ad curadh,</l>
<l>tr&eacute;ad biodhbhadh do bhaoghlughadh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="15">
<l>Musglais bean onchon Uisnigh</l>
<l>meadh&oacute;n oidhche an adhuighsin;</l>
<lb n="2205"/><l>gor th&uacute;s laoi don lachain ghloin</l>
<l>do bhaoi athaigh re n-iodhnaibh.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="145"/>

<lg n="16">
<l>Beiris mac&mdash;ba maith an trÃ¡th&mdash;</l>
<l>ar dteacht na maidne mochthr&aacute;th,</l>
<l>rath D&eacute; ar a naoidhin do nimh,</l>
<lb n="2210"/><l>l&eacute; bha fhaoilidh a fhaisgin.</l></lg>

<lg n="17">
<l>Baisdis an mac suairc sona</l>
<l>Br&eacute;anainn m&oacute;r mac Fionnlogha;</l>
<l>tug a ainm f&eacute;ine ar an bhfear</l>
<l>'s a thairm &oacute;s ghl&eacute;ire Ghaoidheal.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="18">
<lb n="2215"/><l>Dun naoidhin chruthaigh corpghlain</l>
<l>tug Br&eacute;anainn a bheannochtain;</l>
<l>tennobthor cath ar an chloinn</l>
<l>tre rath beannochton Br&eacute;anoinn.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="19">
<l>An c&eacute;ad laoch 's an leithch&eacute;ad ban</l>
<lb n="2220"/><l>tugsad ofr&aacute;il don &eacute;arlamh;</l>
<l>f&aacute;ilte ag ainglibh D&eacute; mon d&aacute;il,</l>
<l>ba saidhbhir &eacute; &oacute;n ofr&aacute;il.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="20">
<l>Subhach t&aacute;ngadar d&aacute; dtigh</l>
<l>ar mbaisdeadh a meic mhuirnigh;</l>
<lb n="2225"/><l>ceann sluaigh ba d&eacute;adla a ndeabhaidh</l>
<l>g&eacute;agdha fhuair a oileamhain.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="21">
<l>Mac eile d'Fhearghna &eacute;achtach</l>
<l>Aodh Fionn an flaith roidh&eacute;arcach; </l>
<l>do chloinn an r&iacute;ogh shuairc shoinnimh</l>
<lb n="2230"/><l>s&iacute;ol Ruairc agus Raghoilligh.</l></lg>

<lg n="22">
<l>Na Tr&iacute; Tuatha t&aacute; fan gCoirr</l>
<l>a-t&aacute;id sin ar sliocht B<ex>h</ex>r&eacute;anoinn;</l>
<l>an r&iacute; do dh&iacute;ol gach duine</l>
<l>d&aacute; sh&iacute;ol na tr&iacute; teaghluighe.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="23">
<lb n="2235"/><l>Athair Baoith&iacute;n nar bheag rath</l>
<l>Br&eacute;anoinn mhac Ferghna fleadhach,</l>
<l>gan deoradh do thogra &oacute; th&iacute;r,</l>
<l>an leomhan brodla Baoith&iacute;n.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="147"/>

<lg n="24">
<l>Mac Baoith&iacute;n an bheoil tana</l>
<lb n="2240"/><l>Maonach athair Eachadha;</l>
<l>maicne dan fearr a faigsin</l>
<l>ceann na haicme an t-Eachaidhsin.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="25">
<l>Teallach n-Eachach nar &eacute;ar sgoil</l>
<l>clann Eachadha mheic Mhaonaigh;</l>
<lb n="2245"/><l>a mbuar ag r&iacute;gh n&iacute; roinntir,</l>
<l>an t&iacute;r is uadh easloinntir.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="26">
<l>Tom&aacute;s mhac Briain an bhairr thais</l>
<l>oighre Eachadha armghlais;</l>
<l>a chr&oacute; d'ionghoire is d&oacute; as dleacht</l>
<lb n="2250"/><l>is d&oacute; as ionbhuidhe an t-oireacht.</l></lg>

<lg n="27">
<l>Tighearna Theallaigh Eachach</l>
<l>an tuir chr&oacute;dha cheirtbhreathach;</l>
<l>t&iacute;r do th&aacute;th n&iacute; d&oacute; as docra,</l>
<l>is m&oacute; <sup resp="LM">a-</sup>ch&aacute;ch a cumhochta.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="28">
<lb n="2255"/><l>Gl&oacute;r an aingil re athair</l>
<l>ar mbreith &iacute; Chuinn Ch&eacute;adchathaigh</l>
<l>'Madh &aacute;il lat a fhaghail d'fh&aacute;s</l>
<l>ar do mhac tabhair Tom&aacute;s.'</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="29">
<l>Do cheadaigh Dia ar flaith bhFabhair</l>
<lb n="2260"/><l>ainm apsdail d&aacute; abhsdalaibh;</l>
<l>buaidh gach raith re n-a raghairm</l>
<l>an flaith fhuair man absdalainm.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="30">
<l>Art is Brian is Aodh Eanghach</l>
<l>Ruaidhr&iacute; is Tadhg is Toirrdhealbhach,</l>
<lb n="2265"/><l>ainm g&aacute; ghairm uaibhse n&iacute; fhuil</l>
<l>nach uaisle ainm an abhsdail.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="31">
<l>Ag mac B<ex>h</ex>riain an bhruinne sheing</l>
<l>gen go mb&eacute; acht aontuath d'&Eacute;irinn,</l>
<l>&oacute; Cr&eacute;idhe n&iacute; cheis ar crodh</l>
<lb n="2270"/><l>mar badh leis &Eacute;ire a &eacute;anor.</l></lg>

<pb n="149"/>

<lg n="32">
<l>A-dubhartsa ris im runn</l>
<l>r&aacute;dh nach aithbhearthor orum;</l>
<l>'Neach fad chl&uacute; n&iacute; bh&eacute;ara b&aacute;s</l>
<l>m&eacute;ara acht g&eacute; dheach t&uacute;, a Thom&aacute;s.'</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="33">
<lb n="2275"/><l>Tom&aacute;s mhac Briain is b&aacute;idh leam</l>
<l>a theisd ag &eacute;igsibh &Eacute;ireann;</l>
<l>Brian d&aacute;madh olc a eineach</l>
<l>n&iacute; bhiadh ort n-a impeidheach.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="34">
<l>Mac meic Dhonnchaidh d&eacute;ad raigheal</l>
<lb n="2280"/><l>nir haoradh 's n&iacute; haorfaidhear;</l>
<l>mar t&aacute; go laomhdha im cheann cruidh</l>
<l>caomhna as fhearr ar na haoraibh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="35">
<l>Tom&aacute;s M&aacute;g Shamhradh&aacute;n shaoir</l>
<l>nach ob deaghlaoidh n&aacute; drochlaoidh,</l>
<lb n="2285"/><l>dleaghmaid gr&aacute;dh don choirpsheang cas</l>
<l>ar nd&aacute;n go coitcheann cheannghas.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="36">
<l>Teagh nach d&uacute;ntar re nduine</l>
<l>bruighean churadh Callmhuighe;</l>
<l>do bhiadh seal gach neach ar nimh</l>
<lb n="2290"/><l>d&aacute; mbeath mar theagh an taoisigh.</l></lg>

<lg n="37">
<l>Sochaidhe ag dul n-a dhaightheach</l>
<l>nach b&iacute; aointeach urnaightheach;</l>
<l>neamh nochon aghar ar &aacute;is</l>
<l>mar do-ghabhar teagh Tom&aacute;is.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="38">
<lb n="2295"/><l>Smuainiudh fhir na n-abhradh ndubh</l>
<l>go rachadh d'&eacute;ag <sup resp="LM">gach</sup> aonur;</l>
<l>fir thalman g&aacute; mbreith don bh&aacute;s</l>
<l>adhbhar im nach teich Tom&aacute;s.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="39">
<l>A-t&aacute; ag marcach Mhuighe an Sg&aacute;il</l>
<lb n="2300"/><l>fulong anfhorloinn d'aghbh&aacute;il;</l>
<l>a neart ag cabhair &iacute; Chuinn</l>
<l>&oacute; nach faghaibh ceart comhlainn.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="151"/>

<lg n="40">
<l>Tuile samhraidh an saoghal,</l>
<l>teacht air nochan &eacute;anbhaoghal,</l>
<lb n="2305"/><l>anaidh an tuile n-a thr&aacute;gh,</l>
<l>samail <sup resp="LM">don duine</sup> an domhn&aacute;n.</l>
<l>Domhnach C&aacute;sc <gap/></l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="41">
<l>Teidhm gan urchasg d&aacute; fhaghlaidh</l>
<l>fioch an d&eacute;idghil donnabhraigh;</l>
<lb n="2310"/><l>fala re c&aacute;ch d'&uacute; Chr&eacute;idhe</l>
<l>&aacute;th abha n&iacute; haigbh&eacute;ile.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="42">
<l>A fheidhm n&iacute; leigeann ba l&aacute;r</l>
<l>mac r&iacute;oghna Cruachna &oacute; gCubhr&aacute;n,</l>
<l>gan bhlaghadh feadhma ar an bhfear</l>
<lb n="2315"/><l>go ndearna an talamh teicheadh.</l></lg>

<lg n="43">
<l>M&aacute;g Shamhradh&aacute;n as gharbh ngliadh</l>
<l>creachaire iarthoir Oirghiall;</l>
<l>cleath Leamhna nochor leanudh,</l>
<l>'s n&iacute; dhearna a chreach cruinneaghadh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="44">
<lb n="2320"/><l>Cogadh an &eacute;achtaigh airgnigh</l>
<l>tug imshn&iacute;omh ar easgcairdibh;</l>
<l>re linn &iacute; Cholm&aacute;n n&iacute; chluin</l>
<l>comhr&aacute;dh as bhinn d&aacute; bhiodhbhaidh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="45">
<l>Tom&aacute;s M&aacute;g Shamhradh&aacute;n shaoir</l>
<lb n="2325"/><l>mac meic inghine Amhlaoimh,</l>
<l>cneadh nach iadhann a fhalu,</l>
<l>fear <sup resp="LM">re hiarann</sup> m'ealadhu. Uaisle</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="46">
<l>Uaisle Banbha man ng&eacute;is ngil</l>
<l>inghean mhiodhchar Mh&eacute;ig Uidhir;</l>
<lb n="2330"/><l>is banua riogh is r&iacute;oghna</l>
<l>an ghr&iacute;obh ranua roighr&iacute;obhdha.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="47">
<l>Sb&eacute;is im dh&aacute;n d&aacute; dreich naoidhe</l>
<l>Nualaidh inghean &Eacute;adaoine;</l>
<l>foghnaidh gach n&iacute; <sup resp="LM">a-</sup>dearum dh&iacute;</l>
<lb n="2335"/><l>do-gheabhum &iacute; ba huaisle. Uaisle</l></lg>

<pb n="153"/>

<lg n="48">
<l>Uaisle as fh&eacute;ile n&aacute; gach fear</l>
<l>Aodh &Oacute; Domhnaill d&iacute;on Gaoidheal;</l>
<l>cl&uacute; ar Aodh is dleacht bhar nduaisne</l>
<l>is tearc aon nach anuaisle. Uaisle</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="49">
<lb n="2340"/><l>Uasal leinn Muire mh&aacute;thar,</l>
<l>m&aacute;thair mheic Dh&eacute; ar ndeaghbhr&aacute;thar,</l>
<l>beith seal g&aacute; guidhe i ngach guais</l>
<l>do-gheabh &oacute; Mhuire mh&oacute;rdhuais. Uaisle</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="50">
<l>Uaisle an D&uacute;ilimh is a dhealbh</l>
<lb n="2345"/><l>dom iomshn&aacute;dhadh ar Ifearn;</l>
<l>iomdha ann g&aacute;irthe is gleacach</l>
<l>an t-all cl&aacute;irthe cuaisleacach. Uaisle</l></lg><!--<lb/>--></body>
</text>
</p>
</div1>

<div1 n="19">
<head>XIX</head>
<head>&Aacute;dhamh &Oacute; Fial&aacute;n cc</head>
<p>
<text type="poem">
<body>
<lg type="verse" n="1">
<l>'Geabh do mh&uacute;nudh, a mheic bhaoith '</l>
<l>seanfhocul glan gl&oacute;ir bhionnghaoith</l>
<lb n="2350"/><l>sdiuraidh fear l&aacute;imh re lochtaibh;</l>
<l>c&aacute;ir seadh is na seanfhoclaibh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="2">
<l>Seanfhocul so suairc a lagh</l>
<l>gidh cr&eacute;ad an ch&uacute;is bar canadh;</l>
<l>d&aacute; dt&iacute; leann mar as d&uacute; dh&oacute;</l>
<lb n="2355"/><l>n&iacute;rbh fhearr a chl&uacute; &oacute;n ch&eacute;adl&oacute;.</l></lg>

<lg n="3">
<l>Ag so treas m&uacute;inte as mhaith duid,</l>
<l>a mheic bhaoith as bhorb gcomhraig,</l>
<l>n&aacute; tr&eacute;ig maith ar olc gan &aacute;dh,</l>
<l>n&aacute; caith go docht an domhn&aacute;n.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="4">
<lb n="2360"/><l>N&aacute; b&iacute; luathaigeantach lonn</l>
<l>re d&aacute;imh re ndingne chomonn;</l>
<l>do ghr&aacute;dh &oacute;d thriath n&aacute; till chor,</l>
<l>n&aacute; ling fh&aacute;l sgiach gan sgothodh.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="155"/>

<lg n="5">
<l>N&aacute; saltair ar an sleigh ng&eacute;ir,</l>
<lb n="2365"/><l>go br&aacute;th n&aacute; tabhair thaibh&eacute;im,</l>
<l>tocht ba &eacute;igean reann go rod</l>
<l>n&aacute; teann 's gan &eacute;ideadh umod.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="6">
<l>Iomghaibh iomghuin na nathrach,</l>
<l>seachain leomhan leadarthach,</l>
<lb n="2370"/><l>re taobh na beithreach n&aacute; boing,</l>
<l>n&aacute; meirchreach aon gan fhochainn.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="7">
<l>Comhrag losguinn lasrach mear</l>
<l>n&aacute; sir&mdash;is s&eacute; do dhaingean&mdash;</l>
<l>suail a sheadh i n-armaibh &aacute;igh,</l>
<lb n="2375"/><l>marbhaidh fear uaidh d&aacute; an&aacute;il.</l></lg>

<lg n="8">
<l>D&eacute;ana orum, adhair dhi,</l>
<l>n&aacute; troid ris an tuinn mb&aacute;idhte;</l>
<l>n&iacute; fhoghain duid arm re hucht,</l>
<l>tuig, tuig, is garbh an guasucht.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="9">
<lb n="2380"/><l>Tusa an mac baothsa, a bh&eacute;al dearg,</l>
<l>a mheic Bhriain nach baoth Gaoidhealg,</l>
<l>tre thocht, a fhir Ch&eacute;, bham chrodh</l>
<l>olc do dhligh m&eacute; do mh&uacute;nodh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="10">
<l>Maith dlighim g&eacute; a-dubhart sin</l>
<lb n="2385"/><l>do mh&uacute;nudhsa, a laoich Luimnigh;</l>
<l>m&eacute; do theann, do chl&uacute;, a chleath Chl&aacute;ir,</l>
<l>t&uacute; leath rob fhearr dom &eacute;ad&aacute;il.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="11">
<l>Tr&iacute; mairg d&eacute;ag do dh&aacute;ilis damh</l>
<l>re taobh t'&eacute;adaigh is t'arradh</l>
<lb n="2390"/><l>i n-iongnais bh&oacute; is <sup resp="LM">eich</sup> is &oacute;ir,</l>
<l>m&oacute; n&aacute; an <sup resp="LM">bhreith</sup> ionnmhais m'on&oacute;ir.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="12">
<l>Ionbhaidh duid, a dhearc mhallsa,</l>
<l>teacht ar ceann cruidh chugamsa;</l>
<l>gn&aacute;th leam gan rian sguir bam sgoil</l>
<lb n="2395"/><l>triall ar ceann cruidh dod chathroigh.</l></lg>

<pb n="157"/>

<lg n="13">
<l>Duid rob urusa a aithne</l>
<l>mo chrodhsa, a chleath g<ex>h</ex>ormAichle;</l>
<l>ba tearc b&oacute; ann acht t'eallach,</l>
<l>a bharr cr&oacute;, ar n-a gcoimhcheannach.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="14">
<lb n="2400"/><l>N&iacute; h&oacute;r n&iacute; hionnmhus oile</l>
<l>fhuarais, a fhir Challmhoighe,</l>
<l>acht d&aacute;n ag ceannach do chruidh;.</l>
<l>n&iacute; n&aacute;r an t-eallach amhluidh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="15">
<l>M&aacute;s aithiomlaoid as &aacute;il lat,</l>
<lb n="2405"/><l>a bharr Cliach, mar ad-chonnac</l>
<l>do-bh&eacute;ar sl&aacute;n choidhche do chradh</l>
<l>'s toirche rem dh&aacute;n do dhiultadh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="16">
<l>Riot im thosd g&eacute; t&uacute; go se</l>
<l>tr&iacute;d an aithiomlaoid n-&eacute;igne,</l>
<lb n="2410"/><l>g&eacute; taoise sl&aacute;n, a chleath Chuilt,</l>
<l>is &aacute;gh d&aacute; ndeach gan d&iacute;oghuilt.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="17">
<l>&Oacute; chianaibh do chan m&eacute; sain</l>
<l>mise an tonn bh&aacute;idhte bhunaidh;</l>
<l>d&iacute;rghidh s&eacute; seoladh mo rann,</l>
<lb n="2415"/><l>is m&eacute; an leomhan 's an losgann.</l></lg>

<lg n="18">
<l>Is m&eacute; an bheithir bhuaidhreas cath,</l>
<l>m&eacute; an dreagon go neimh nathrach,</l>
<l>m&eacute; an f&aacute;l reamhur do ragh&aacute;ibh,</l>
<l>dleaghor an t-&aacute;gh d'iomghabh&aacute;il.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="19">
<lb n="2420"/><l>M&eacute; an deoch neimhe as n&uacute;idhe briogh,</l>
<l>&mdash;seachain ainmhian na n-airdr&iacute;ogh&mdash;</l>
<l>n&aacute; cl&oacute; d&aacute; hibhe&mdash;is &aacute;gh dhuibh&mdash;</l>
<l>ar ghr&aacute;dh bh&oacute;, a bhile Beannchuir.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="20">
<l>Is m&eacute; an gr&iacute;os dearg, a dhaighfhir,</l>
<lb n="2425"/><l>m&eacute; an f&aacute;l sgiach nach sgothfaidhir;</l>
<l>is baois rod laoi ar l&aacute;r na s&aacute;s</l>
<l>mar a-taoi a-t&aacute;m, a Thom&aacute;s.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="159"/>

<lg n="21">
<l>Gidh baois duid a ndearnais ruinn,</l>
<l>a Thom&aacute;ismheic Bhriain bhratduinn,</l>
<lb n="2430"/><l>rem robhaois nocho r&oacute; cur;</l>
<l>is m&oacute; an toghaois do thr&eacute;agun.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="22">
<l>Toghaois mh&oacute;r dhuid is damhsa</l>
<l>ar ghr&aacute;dh b<ex>h</ex>&oacute;, a bharr Ceanannsa,</l>
<l>tr&eacute;igin a ch&eacute;ile, a chraobh M<ex>h</ex>is,</l>
<lb n="2435"/><l>'s ar bhf&eacute;ile ar-aon g&aacute; haithris.</l></lg>

<lg n="23">
<l>Gen (gur) coimhfhial m&eacute;, a mheic Bhriain,</l>
<l>red dhreich ndeirg dhonnas ghoirmchriaidh,</l>
<l>maithfead mo bh&uacute; ar bhuaibh bhus fhearr;</l>
<l>n&iacute; d&uacute; an d&aacute; chruaidh go coimhtheann.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="24">
<lb n="2240"/><l>An gr&aacute;dh m&oacute;r is mealladh damh</l>
<l>tugas duid, a fhir Almhan;.</l>
<l>dod dhreich amlaigh rob fhallsa</l>
<l>gan bheith amhlaidh umamsa.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="25">
<l>'Mat fhallsacht aiseag d'fhagh&aacute;il</l>
<lb n="2445"/><l><sup resp="LM">rod</sup> t<ex>h</ex>r&eacute;ag m&eacute;, a Mh&eacute;ig Amhradh&aacute;in;</l>
<l>suil tr&eacute;iginn t&uacute;, a ghruadh mar ghlain,</l>
<l>truagh nach gan bh&uacute; do bh&aacute;mair.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="26">
<l>Cr&eacute;ad acht <sup resp="LM">beag</sup> agad uile</l>
<l>mo chrodhsa, a chinn M<ex>h</ex>aonmhuighe;</l>
<lb n="2450"/><l>n&iacute; bhiu ag ruide red ch&eacute;ibh gcoim,</l>
<l>tuige go l&eacute;ir a labhroim.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="27">
<l>Aonghuth rod ma cheann mo chruidh</l>
<l>n&iacute; dubhart red dhreich n-amlaigh;</l>
<l>is m&oacute;r an gr&aacute;dh, a ghr&iacute;obh Orc,</l>
<lb n="2455"/><l>gan a r&aacute;dh d'fh&iacute;or n&oacute; d'&aacute;bhocht.</l></lg>

<lg n="28">
<l>N&iacute; h&eacute; an gr&aacute;dh ro anaic orm</l>
<l>do ghn&uacute;is gcorcra, a chleath M<ex>h</ex>ughdhorn,</l>
<l>gidh ionmhain t'fholt craobhnocht cam</l>
<l>acht gan aonlocht ort agam.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="161"/>

<lg n="29">
<lb n="2460"/><l>Ba neamhfhallsa, a nathair C<ex>h</ex>uilt,</l>
<l>mo ghr&aacute;dh duid&mdash;d&iacute;ochra a iarmuirt&mdash;</l>
<l>ger iomdha neach g&aacute; r&aacute;dh ruinn</l>
<l>gor mheath dom dh&aacute;n a nd&eacute;anuinn.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="30">
<l>D&aacute; ch&uacute;is bar dh&eacute;achussa dhuid</l>
<lb n="2465"/><l>gan t'aoradh tr&aacute; is t&uacute; id charuid</l>
<l>&mdash;d'fhios do fhreagra a-t&aacute;m ag triall&mdash;</l>
<l>do ghr&aacute;dh is t'eagla ar &eacute;inrian.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="31">
<l>C&aacute; hiath nach badh eagail leam</l>
<l>t'oirbheart fada ar fhud &Eacute;ireann?</l>
<lb n="2470"/><l>g&eacute; taoi ar s&iacute;oth re neart a-nois,</l>
<l>is tearc cr&iacute;och nachar chreachois.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="32">
<l>Do chreachais&mdash;ba calma an rath&mdash;</l>
<l>chr&iacute;ch nDartraighe, a dhreach amlach;</l>
<l>sluagh Dartraighe n&iacute;r dh&iacute;on cruidh,</l>
<lb n="2475"/><l>a ghr&iacute;obh fhaltbhuidhe, &oacute;n arguin.</l></lg>

<lg n="33">
<l>Do airgis&mdash;anba an cath&aacute;gh&mdash;</l>
<l>maicne phortghlan Pheodach&aacute;n;</l>
<l>creach sin mar ch&iacute;os, a chleath Mhis,</l>
<l>do chreach sibh s&iacute;os go Soilchis.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="34">
<lb n="2480"/><l>Do chreachais&mdash;ba creach fhoinnimh&mdash;</l>
<l>sluagh cr&oacute;dha clann Raghoilligh;</l>
<l>do airg bhar gcreach clann Fhearghail,</l>
<l>a bharr cleath, go claoinTeamhraigh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="35">
<l>Do airgis tar Sionainn siar</l>
<lb n="2485"/><l>l&aacute; eile, a airgnigh Gailian;</l>
<l>red linn n&iacute;r loigh rath gon lucht</l>
<l>go hOil bhFinn tar chath Connocht.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="36">
<l>Do airgis d&aacute; aithle sain</l>
<l>Th&iacute;r n-Oilealla is Th&iacute;r dTuathail,</l>
<lb n="2490"/><l>is chr&iacute;ch gCairbre d'&aacute;gh oile</l>
<l>go fairrge is chl&aacute;r gCallroighe.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="163"/>

<lg n="37">
<l>Br&eacute;ifne f&eacute;in &oacute; bhun go barr</l>
<l>do airgis, a fhir Chualann;</l>
<l>a agra ort n&iacute; d&uacute; dh&aacute;ibh</l>
<lb n="2495"/><l>is t&uacute; ar gach n-olc g&aacute; n-eadr&aacute;in.</l></lg>

<lg n="38">
<l>Is t&uacute; creachaire i gcr&iacute;ch T<ex>h</ex>&eacute;,</l>
<l>is t&uacute; as bhuachaill don Bhr&eacute;ifne;</l>
<l>beana don lucht bh&uacute; go beacht,</l>
<l>c&aacute; dulc is t&uacute; gad thoirreacht?</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="39">
<lb n="2500"/><l>N&iacute; &aacute;ireomh th'&aacute;gh seacha soin</l>
<l>i n-&iacute;oc mo bh&oacute;, a bharr Beannchoir;</l>
<l>d&iacute;oghailt chruaidh grod do-gh&eacute;anom,</l>
<l>buaidh do throd n&iacute; thuir&eacute;amhom.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="40">
<l>Gidh beag do &aacute;irmhius dot &aacute;gh</l>
<lb n="2505"/><l>dearmad tug orm a iomr&aacute;dh,</l>
<l>a ch&uacute;l fionn na bhfaichleath gcas,</l>
<l>is aithreach liom ar labhras.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="41">
<l>Is uime do &aacute;irmhius ort</l>
<l>an beag&aacute;nsa dod bheodhocht</l>
<lb n="2510"/><l>fad do shluaghaidh, a gh&eacute;ag Gamh,</l>
<l>is m&eacute;ad m'uamhain mut aoradh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="42">
<l>Eagail leam a haird oile</l>
<l>th'aoradhsa, a fhir Bh&oacute;roimhe,</l>
<l>cl&uacute; ar do ghairggn&iacute;omh do l&iacute;on libh</l>
<lb n="2515"/><l>is s&iacute;ol airdr&iacute;ogh th&uacute;, a thaoisigh.</l></lg>

<lg n="43">
<l>Clann B<ex>h</ex>riain umad druim ar druim,</l>
<l>clann M<ex>h</ex>eadhbha is maicne Chonaill,</l>
<l>do l&eacute;im a-nall doiligh dh&aacute;ibh,</l>
<l>clann N&eacute;ill Oiligh, clann Cholm&aacute;in.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="44">
<lb n="2520"/><l>S&iacute;ol d&aacute; Eochadh fat fholt c<ex>h</ex>as,</l>
<l>clann Ruairc f&eacute;in&mdash;c&aacute; fearr d&uacute;thchas?&mdash;</l>
<l>'s clann M<ex>h</ex>urchadha nar thr&aacute;igh teann,</l>
<l>drumchladha &aacute;igh na h&Eacute;ireann.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="165"/>

<lg n="45">
<l>D&aacute; mbeinn i Mumhain M<ex>h</ex>eic Con</l>
<lb n="2525"/><l>n&iacute; l&eacute;amhainn <sup resp="LM">orra</sup> t'aoradh</l>
<l>m&eacute;ad do ghaoil ar broinn &oacute; mBriain</l>
<l>re gach gcloinn saoir go seinChliaigh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="46">
<l>Ni chuirfinn Connachta im cheann</l>
<l>t'aoradh <sup resp="LM">agam nach</sup> fuilngeann;</l>
<lb n="2530"/><l>i Laighnibh n&iacute; l&eacute;amhainn dul,</l>
<l>saidhbhir fh&eacute;aghaim dot uamhun</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="47">
<l>Conall is s&iacute;ol Eoghain fh&eacute;il</l>
<l>m&oacute;r a ngaol dod ghn&uacute;is m<ex>h</ex>&iacute;nr&eacute;idh;</l>
<l>n&iacute; l&eacute;ig th'aoir ngrinn do ghabh&aacute;il,</l>
<lb n="2535"/><l>a Mh&eacute;ig bhinn shaoir Shamhradh&aacute;in.</l></lg>

<lg n="48">
<l>Aonrann d&aacute; gcuirinn fa ch&aacute;ch.</l>
<l>dot aoir, a fholt mar orshn&aacute;th,</l>
<l>ro badh cian &oacute; siobhal sinn</l>
<l>n&iacute; bhiadh m'ionudh i n-&Eacute;irinn.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="49">
<lb n="2540"/><l>Crois C<ex>h</ex>r&iacute;osd tarainn leath ar leath;</l>
<l>do chosg m'fheirge, a fholt f&aacute;inneach,</l>
<l>fearg &eacute;ad&aacute;igh a-dr&eacute;acht damhsa,</l>
<l>sl&eacute;acht an ch&eacute;ad&aacute;ir chugamsa.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="50">
<l>Sl&eacute;acht chugum &oacute; chionn go cois,</l>
<lb n="2545"/><l>sir loghudh, a laoich Bhearnois,</l>
<l>sl&eacute;acht an malaigh ndrumchaoil nduibh,</l>
<l>'s an aghaidh subhchaoimh sochruidh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="51">
<l>Sl&eacute;acht an t-abhra craobhach corr,</l>
<l>sin an b&eacute;al corcra chugom,</l>
<lb n="2550"/><l>tabhair ph&oacute;ig go d&iacute;ochra dhamh,</l>
<l>dar m&oacute;id fh&iacute;ochdha budh athchar.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="52">
<l>Athchrom ar n-eiss&iacute;oth uainn as</l>
<l>&mdash;gom thr&eacute;agon &oacute; taoi deanas&mdash;</l>
<l>fa ghnaoi nochon &eacute;adubh &aacute;s</l>
<lb n="2555"/><l>gom thr&eacute;agun &oacute; taoi, a Thom&aacute;s.</l></lg>

<pb n="167"/>

<lg n="53">
<l>A Thom&aacute;smhac Briain B<ex>h</ex>earbha</l>
<l>Mh&eacute;ig Shamhradh&aacute;n shaoirfheardha,</l>
<l>cuid d'fhalaidh n&iacute; d&uacute; dhamh dhe</l>
<l>tabhair bh&uacute; gan chradh ceilge. Geabh</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="54">
<lb n="2560"/><l>A inghean M&eacute;ig Uidhir fh&eacute;il,</l>
<l>do mh&uacute;in Dia do dhreich minr&eacute;idh;</l>
<l>n&aacute; <sup resp="LM">maoidh</sup>, a Nualaidh, re neach</l>
<l>acht buanaigh t'aoibh is t'eineach.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="55">
<l>A bhean M&eacute;ig Shamhradh&aacute;n shaoir,</l>
<lb n="2565"/><l>a inghean &uacute;rsa ag &Eacute;adaoin,</l>
<l>a chraobh ghlan gan chl&uacute; ceilge,</l>
<l>saor th&uacute; ar ghal mo Ghaoidheilge. Geabh</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="56">
<l>A Lasair Fh&iacute;ona, a fholt bog,</l>
<l>tr&iacute; datha &aacute;irmhid orod,</l>
<lb n="2570"/><l>c&aacute;ch <sup resp="LM">uile</sup> got ibhe dhe,</l>
<l>gile agus duinne is deirge. Geabh</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="57">
<l>A Athracht nar &oacute;bair gheis,</l>
<l>rod m<ex>h</ex>&uacute;in Cr&iacute;osd <sup resp="LM">ciodh fa gceilmis?</sup></l>
<l>do ghaol d'&Aacute;dhumh n&iacute; d&uacute; dhe</l>
<lb n="2575"/><l>saor th&uacute; &oacute;n chr&aacute;bhudh cheilge.</l></lg>
<trailer>Geabh.<!--<lb/>--></trailer></body>
</text>
</p>
</div1>

<div1 n="20">
<head>XX</head>
<head>Maol P&aacute;draig Mac Naimhin, cc.</head>
<p>
<text type="poem">
<body>
<lg type="verse" n="1">
<l>Buaidh cagaidh ar cath mBr&eacute;ifne</l>
<l>rath an tagaidh is tuairthe;</l>
<l>fraochdha a ngl&oacute;r man bhf&aacute;d f&eacute;irthe</l>
<l>sl&oacute;gh Br&eacute;ifne <sup resp="LM">a-</sup>t&aacute;d far dtuaithne.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="2">
<lb n="2580"/><l>Sl&oacute;gh &oacute; mBriuin fir na foghla</l>
<l>fa sdiuir fhir as mh&oacute;r meanma;</l>
<l>slighe <sup resp="LM">d&aacute; uaill</sup> n&iacute; hiomdha</l>
<l>biodhbha sluaigh thighe Teamhra.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="169"/>

<lg n="3">
<l>Tom&aacute;s mhac Briain badhbh C<ex>h</ex>odhail</l>
<lb n="2585"/><l>do bhac <sup resp="LM">i ngliaidh</sup> arm d'fhilidh;</l>
<l><sup resp="LM">beith</sup> n a r&iacute;gh d&oacute; n-a dheaghaidh,</l>
<l>geabhaidh t&iacute;r le cr&oacute; a chinidh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="4">
<l>M&aacute;g Shamhradh&aacute;in geal ngruaidhe</l>
<l>dar bhean armghabh&aacute;il fh&aacute;inne,</l>
<lb n="2590"/><l>n&iacute;r fh&aacute;s fear uann gan fh&eacute;ile</l>
<l>acht r&eacute;idhe sduagh geal G<ex>h</ex>&aacute;ille.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="5">
<l>Taoiseach ar nach tr&eacute;an biodhbha,</l>
<l>gach craoiseach g&eacute;ar fa ghealgha,</l>
<l>B&oacute;inn B<ex>h</ex>reagh ag bile Chnodhbha</l>
<lb n="2595"/><l>comhla gheal tighe Teamhra.</l></lg>

<lg n="6">
<l>Fear le n-airgthear magh Midhe,</l>
<l>gailltreabh n&iacute; ghabh n-a ghoire;</l>
<l>n&iacute; fhoil f&aacute;th i mbrath bhaile</l>
<l>m&aacute; raibhe sgath r&aacute;th roimhe.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="7">
<lb n="2600"/><l>L&aacute;mh as an treas nach toghtha,</l>
<l>nocho sl&aacute;n cneas &oacute; chathgha;</l>
<l>mairg d'&iacute;bh T&aacute;il nar theich dheabhtha</l>
<l>seachna ar cleith bhF&aacute;il d&aacute; bhfaghtha.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="8">
<l>D&iacute;ol ch&oacute;ig gceathrar sa churaidh,</l>
<lb n="2605"/><l>r&oacute;id a eachradh n&iacute; fhalaigh,</l>
<l>gach m&eacute;ar gheal do ghr&iacute;bh Eanaigh</l>
<l>geabhaidh d&iacute;bh fhear n-a haghaidh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="9">
<l>Tug im B&oacute;inn c&aacute;ch fa ch&eacute;ile</l>
<l>ar dt&aacute;th &oacute; R&oacute;igh do-r&oacute;ine;</l>
<lb n="2610"/><l>teilgthear tuath chraoibhe Cl&aacute;ire</l>
<l>sg&aacute;ile daoine im bruach mB&oacute;inne.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="10">
<l>M&aacute;g Shamhradh&aacute;n shaoir shubhaigh</l>
<l>do sgaoil armragh&aacute;dh d'fhoghaibh;</l>
<l>cion ar an bhf&aacute;idh ag feadhain</l>
<lb n="2615"/><l>fa dheabhaidh d'fhior Chl&aacute;ir C<ex>h</ex>odhail.</l></lg></body>
</text>
</p>
</div1>

<pb n="171"/>

<div1 n="21">
<head>XXI</head>
<head>Maol P&aacute;draig Mac Naimin cc.</head>
<p>
<text type="poem">
<body>
<lg type="verse" n="1">
<l>Beag nach l&oacute;r a luaidhim dhe</l>
<l>a dtiocfadh d'ulc d&aacute; &eacute;ise;</l>
<l>gidh c&uacute;ich g&aacute; mbiadh breath an fhill</l>
<l>a leath n&oacute; a trian n&iacute; thuirmhim.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="2">
<lb n="2620"/><l>Do fh&oacute;ir Dia Bhr&eacute;ifne mbraonaigh</l>
<l>bhfairsing bhf&eacute;araigh bhfionnraonaigh,</l>
<l>gach &uacute;ir re h-iodhnaibh taraidh</l>
<l>san iobhraidh &uacute;ir &eacute;arlamhaigh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="3">
<l>Latsa a mheic Bhriain an bhairr thais,</l>
<lb n="2625"/><l>do fh&oacute;ir Dia Bhr&eacute;ifne mbraonghlais;</l>
<l>t&uacute;, a shlat Chuilt, ar do chagar</l>
<l>bac an uilc n&iacute;r fh&oacute;bradar.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="4">
<l>Gor fhoillsigh Dia bha-dh&eacute;ine</l>
<l>fios duid, a chinn C<ex>h</ex>oirrshl&eacute;ibhe,</l>
<lb n="2630"/><l>a fhlaith Gabhr&aacute;in gan ghr&aacute;in dtreas,</l>
<l>rob &aacute;il t'aghbh&aacute;il i n-uaingheas.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="5">
<l>N&iacute; hamhlaidh sin tarrla an toisg,</l>
<l>ba maith gon t&iacute; rod t<ex>h</ex>eagoisg;</l>
<l>do-chuadhais &oacute;n lucht rod ling,</l>
<lb n="2635"/><l>a bhfuarais d'ulc n&iacute; &aacute;irmhim.</l></lg>

<lg n="6">
<l>A mheic Bhriain nocho br&eacute;ag damh</l>
<l>ionLogha fhuarais rabhadh;</l>
<l>ba gaoth man-uar t'fhear rabhaidh</l>
<l>a sduagh B<ex>h</ex>reagh &oacute;d bhiodhbhadhaibh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="7">
<lb n="2640"/><l>N&oacute; is amhlaidh fhuarais a fhios,</l>
<l>sluagh ar t&iacute; <sup resp="LM">theachta id</sup> roilios,</l>
<l>&oacute; bhalbhthuinn ag b&eacute;in re t&iacute;r</l>
<l>go r&eacute;idh, a bharrthruim bhaismh&iacute;n.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="173"/>

<lg n="8">
<l>N&oacute; no rob &eacute; t'fhear rabhaidh,</l>
<lb n="2645"/><l>g&eacute; do-bhiream baramhail,</l>
<l>f&oacute;d glan mar bha gn&aacute;th re Lugh</l>
<l>ba gar do ch&aacute;ch god chogur.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="9">
<l>B&iacute;d ort i n-am na troda</l>
<l>buadha Logha L&aacute;mhfhoda;</l>
<lb n="2650"/><l>tearc, a gh&eacute;ag Cl&aacute;ir, nach cualaidh</l>
<l>m&eacute;ad t'&aacute;igh &oacute; na hiolbhuadhaibh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="10">
<l>IonLogha th&uacute;, a dhreagoin Druing,</l>
<l>i n-&aacute;gh n&oacute; 's ionChon Chulainn;</l>
<l>c&oacute;ir do sheachna, a bhadhbh B<ex>h</ex>earnais,</l>
<lb n="2655"/><l>deabhtha th'arm is inFhearghais.</l></lg>

<lg n="11">
<l>A mheic Bhriain na dtachor dte,</l>
<l>Tom&aacute;s gidh &eacute; th'ainm baisde,</l>
<l>duid, a laoich Annla, is ainm Lugh,</l>
<l>re gairm th'anma n&iacute; hantur.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="12">
<lb n="2660"/><l>Lugh mhac Eithne an earla fhinn</l>
<l>br&aacute;ithreas n&iacute;r fhaomh fa &Eacute;irinn;</l>
<l>ba fraochdha rinn &aacute;igh an fhir</l>
<l>do mhill a bh&aacute;igh re bhr&aacute;ithribh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="13">
<l>Fuath do Lugh fa iadh nUisnigh</l>
<lb n="2665"/><l>&mdash;do b'aithreach don fheadhoinsin;</l>
<l>ba l&aacute;n g&aacute;idh gach t&iacute;r &oacute; dtreas,</l>
<l>n&iacute;r mh&iacute;n a mb&aacute;igh n&aacute; a mbr&aacute;ithreas.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="14">
<l>Is casmhail thusa, a thuir Dhor,</l>
<l>is Lugh re maicne a mh&aacute;thor,</l>
<lb n="2670"/><l>gl&oacute;r f&aacute;idheadh ag dul fan dreim</l>
<l>gan Lugh d'&aacute;ireamh fa &Eacute;irinn.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="15">
<l>Is &iacute; sin ainbhreath ro b'&aacute;il</l>
<l>do bhreith ortsa, a fhir G<ex>h</ex>abhr&aacute;in,</l>
<l>mad chuid don chionnsa Chl&aacute;ir Bhreagh</l>
<lb n="2675"/><l>dar liomsa n&iacute;rbh &aacute;il t'&aacute;ireamh.</l></lg>

<pb n="175"/>

<lg n="16">
<l>Biaidh &aacute;ireamh as uaisle ort;</l>
<l><sup resp="LM">n&iacute; d&aacute;</sup> bhfuil, a chleath C<ex>h</ex>ianocht,</l>
<l>gan r&iacute;omh n&iacute; fh&aacute;gmaid dot &aacute;dh</l>
<l>mar do sgr&iacute;obh P&aacute;draig peannbh&aacute;n.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="17">
<lb n="2680"/><l>A-d&eacute;ar dhuid, a fhir Eine,</l>
<l>uirsg&eacute;al ar a fh&aacute;isdine;</l>
<l>tocht iomshl&aacute;n &oacute; do &eacute;ad soin</l>
<l>bre&aacute;g d'iomr&aacute;dh nochor fh&oacute;boir.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="18">
<l>Ag finnChill Fhearta an fheoir bhuig</l>
<lb n="2685"/><l><sup resp="LM">aon do l&aacute;ibh</sup> dar loigh P&aacute;druig</l>
<l>an amhra do fh&oacute;ir inne</l>
<l>tarrla ar a &oacute;idh aislinge.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="19">
<l>Tarf&aacute;s d&oacute; bile buadha</l>
<l>sa mhoighse, a fhir fhionnChluana,</l>
<lb n="2690"/><l>m&eacute;ad an taroidh do thoill air,</l>
<l>n&iacute;r shamhail coill re chraobhaibh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="20">
<l>Iongnadh re habhsdal fhear bhF&aacute;il</l>
<l>do ghluais gach coill n-a chomhdh&aacute;il;</l>
<l>nochtaid ochta geala gleann</l>
<lb n="2695"/><l>feadha ag tochta n-a thimcheall.</l></lg>

<lg n="21">
<l>Lucht cnuasaigh ar cnuas a chraobh</l>
<l>do-chonnairc P&aacute;draig peannchaomh;</l>
<l>n&iacute;r thearcthana a dhuille dhe,</l>
<l>ealtadha &oacute;n chruinne chuige.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="22">
<lb n="2700"/><l>Musglais P&aacute;draig na bpeann n-&oacute;ir</l>
<l>nachar mhaoidh meadhar &eacute;agc&oacute;ir,</l>
<l>r&eacute;im an chroinn g&aacute; labhra leis;</l>
<l>poinn a amhra do innis.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="23">
<l>Do chan Ph&aacute;draig phuirt Chime</l>
<lb n="2705"/><l>ar n-innise a aislinge:</l>
<l>'ros b&eacute;ar f&eacute;in go beacht a breath</l>
<l>fa r&eacute;im cheart ' ar an cl&eacute;ireach.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="177"/>

<lg n="24">
<l>'Cuingidh gh&eacute;abhas an gortsa</l>
<l>br&iacute;ogh an chroinn do-chonnarcsa '</l>
<lb n="2710"/><l>Dia n&iacute;r chan chogur nar thuig,</l>
<l>do chan re phobul P<ex>h</ex>&aacute;draig.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="25">
<l>'Is iad coillte, a chrann soichleach,</l>
<l>do iadh man gcrann craobhthoirtheach</l>
<l>&mdash;is fa cheart is d&oacute;igh gach dream&mdash;</l>
<lb n="2715"/><l>na sl&oacute;igh ag teacht n-a thimcheall.</l></lg>

<lg n="26">
<l>'Ionnmhus an cnuas do fhear as,</l>
<l>&eacute;igis na healta iarrfas,</l>
<l>tromdh&aacute;mha g&aacute; n-aithne air</l>
<l>orrl&aacute;mha caithmhe an chnuasaigh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="27">
<lb n="2720"/><l>'Barr rug orraim &oacute; fheadhaibh</l>
<l>barr an chroinn ghil gh&eacute;igleabhair;</l>
<l>is &iacute; rachlann chaomh an chroinn</l>
<l>gach craobh d&aacute; dhathbharr dh&iacute;oghoinn.'</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="28">
<l>Crann buadha nar thearc toradh</l>
<lb n="2725"/><l>t'athairse, a gh&eacute;ag gormChoradh;</l>
<l>a dhreagun C&eacute; an chridhe ghloin,</l>
<l>an bile rob'&eacute; th'athoir.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="29">
<l>Tusu craobh bhairr an bhile,</l>
<l>a leomhan glan G&aacute;irighe,</l>
<lb n="2730"/><l>a fhlaith Callmhaighe as cl&uacute; linn,</l>
<l>is t&uacute; tarngaire an T&aacute;ilginn.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="30">
<l>Is t&uacute;, a Mh&eacute;ig Shamhradh&aacute;n shaoir,</l>
<l>leann&aacute;n Br&eacute;ifne an bhuird sgothchaoimh,</l>
<l>a chraobh phuirt bhraonamlaigh Bhreagh</l>
<lb n="2735"/><l>do shaorabhlaibh ghuirt Ghaoidheal.</l></lg>

<lg n="31">
<l>T&oacute;gbh&aacute;il chridhe dod chliaraibh</l>
<l>t'&aacute;dh, a chonchair chaoiliallaigh,</l>
<l>saor &oacute; fheirg uaibhrigh t'fhaghlaidh,</l>
<l>a ghruaidhghil deirg dhonnabhraigh.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="179"/>

<lg n="32">
<lb n="2740"/><l><sup resp="LM">A</sup> rosg d&aacute; ndeach <sup resp="LM">dod</sup> dhreich &oacute;ig</l>
<l>inghean &uacute;r &eacute;adaigh sg&aacute;rl&oacute;id,</l>
<l>a bhile Geirge, do-gheibh</l>
<l>deirge agus gile id ghruaidhibh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="33">
<l>Mailghe donna as dubh guaire,</l>
<lb n="2745"/><l>agus rosg gorm g&eacute;aguaine,</l>
<l>folt mar umha n-a fhailghibh,</l>
<l>ort ag dula ar donnmhailghibh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="34">
<l>Fuarais &oacute; Dhia&mdash;is deimhin sin&mdash;</l>
<l>a Mh&eacute;ig Shamhradh&aacute;in shuirghigh,</l>
<lb n="2750"/><l>buaidh ndealbha is n-einigh ar-aon,</l>
<l>a dheigfhir Eamhna, d'aontaobh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="35">
<l>Buaidh n-&aacute;igh ort, a fhir Chodhail,</l>
<l>buaidh mbuga ar do bhrughodhaibh,</l>
<l>c&uacute;is fhormaid re gach sluagh soin,</l>
<lb n="2755"/><l>buadh gcomhraig ar bhar gcathoibh.</l></lg>

<lg n="36">
<l>Buaidh s&eacute;ad oirbh&mdash;n&iacute; c&oacute;ir a cheilt&mdash;</l>
<l>buaidh molta oirbh ban imeirt,</l>
<l>d&eacute;anumh ionnluis bhar sluaigh sin,</l>
<l>buaidh n-ionnmhuis ar bhar n-&eacute;igsibh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="37">
<lb n="2760"/><l>A mheic Briain na mbriathar mbinn,</l>
<l>leath t'einigh nochon &aacute;irmhim</l>
<l><sup resp="LM">acht</sup> tabhairt sh&eacute;ad mbuadha id bhais,</l>
<l>a gh&eacute;ag Cluana, n&iacute;r charais.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="38">
<l>A Thom&aacute;is Chruachna an chnis ghil,</l>
<lb n="2765"/><l>a Mh&eacute;ig Shamhradh&aacute;n shuilbhir,</l>
<l>lat gach giall d&aacute; ndleaghair dhe</l>
<l>do dheabhaidh fa iadh n-&Eacute;ile.  Le leath Cuinn.d.o</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="39">
<l>Mac D&eacute; go ndearna, a Nualaidh</l>
<l>an earrla choim craobhdhualaigh,</l>
<lb n="2770"/><l>congnamh dan loinn treabh do th&aacute;th,</l>
<l>let fhear led chloinn led chon&aacute;ch.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="181"/>

<lg n="40">
<l>Anocht nach dearg do dhreich ngil,</l>
<l>a inghean mhall Mh&eacute;ig Uidhir,</l>
<l>a shlat Bhreagh, n&iacute; dolta dhe,</l>
<lb n="2775"/><l>ad geal n-ochta ad geal ng&aacute;ire. Re</l></lg>

<lg n="41">
<l>Sgaoileadh Dia goirmidh do ghlais,</l>
<l>a Shitriug mac Briain bharrchais,</l>
<l>bidh maith d&iacute;on ar ndomhain <sup resp="LM">&eacute;</sup></l>
<l>ar fhoghail, a ghr&iacute;obh Gh&aacute;ille. Le</l></lg><!--<lb/>--></body>
</text>
</p>
</div1>

<div1 n="22">
<head>XXII</head>
<head>Maol P&aacute;draig Mac Naimhin f&oacute;s.</head>
<p>
<text type="poem">
<body>
<lg type="verse" n="1">
<lb n="2780"/><l>N&iacute; beag an l&eacute;ansa ar Leath Cuinn</l>
<l>a dh&iacute;oth d'&aacute;iriumh n&iacute; fh&eacute;adfuinn;</l>
<l>l&eacute;an ag f&oacute;bra chuir d'&iacute;bh C&eacute;in</l>
<l>do chuir an Fh&oacute;dla i n-aimhr&eacute;idh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="2">
<l>L&eacute;an do loigh ar lacht a chruidh,</l>
<lb n="2785"/><l>l&eacute;an nach leig cnuas tre chraobhuibh,</l>
<l>l&eacute;an d&aacute; dtarrla cor do ch&aacute;ch,</l>
<l>nach tarbha crodh n&aacute; con&aacute;ch.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="3">
<l>L&eacute;an ar bronnudh bh&oacute; agus each,</l>
<l>l&eacute;an dar heasgradh an t-eineach,</l>
<lb n="2790"/><l>l&eacute;an ba sg&eacute;al ar fianaibh F&aacute;il,</l>
<l>l&eacute;an ar chliaraibh dho chongbh&aacute;il.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="4">
<l>L&eacute;an do fh&aacute;s i gciomhsaibh cr&iacute;och,</l>
<l>l&eacute;an do leig fh&aacute;s don eiss&iacute;oth,</l>
<l>l&eacute;an m&oacute;r ar teacht an toraidh</l>
<lb n="2795"/><l>le gcleacht gach sl&oacute;gh s&iacute;orfhoghail.</l></lg>

<lg n="5">
<l>Gabh&aacute;il mheic Bhriain g&aacute; mb&iacute; sinn</l>
<l>c&uacute;is an leoinse as l&eacute;an d'&Eacute;irinn;</l>
<l>gor gabhadh gr&iacute;obh fhuinn Uladh</l>
<l>gan sh&iacute;ol Cuinn do chumhsgughadh.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="183"/>

<lg n="6">
<lb n="2800"/><l>Gidh m&oacute;r n-oilbh&eacute;im uair Eire</l>
<l>re ngabh&aacute;il chinn Choirrshl&eacute;ibhe,</l>
<l>ioth Banbha n&iacute; b&eacute;ad <sup resp="LM">ro</sup> bh&aacute;idh</l>
<l>acht g&eacute;ag Gabhra do ghabh&aacute;il.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="7">
<l>Tr&aacute;igh gach lacha is l&aacute;n tuile</l>
<lb n="2805"/><l>do ghabh&aacute;il chinn C<ex>h</ex>allmhuighe;</l>
<l>do thart ma n-uair n&iacute; fhaghar</l>
<l>acht lacht buair do bheagaghadh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="8">
<l>Tom&aacute;s M&aacute;g Shamhradh&aacute;n Sh&aacute;igh,</l>
<l>n&iacute;rbh iongnadh Goill d&aacute; ghabh&aacute;il;</l>
<lb n="2810"/><l>m&oacute;r dhamhnas an bhreith do-bhir</l>
<l>a bheith i ngallghlas Ghaoidhil.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="9">
<l>Gabh&aacute;il &iacute; Chraoidhe is cr&aacute;dh leam,</l>
<l>creach as mh&oacute; d'&eacute;igsibh &Eacute;ireann;</l>
<l>creach gach cl&eacute;ire ad-ch&iacute;m i l&aacute;imh</l>
<lb n="2815"/><l>tre ghr&iacute;bh nGr&eacute;ine do ghabh&aacute;il.</l></lg>

<lg n="10">
<l>A bhfuil ar cleith n-&Uacute;ire d'airc</l>
<l>suaithnidh linn Dia g&aacute; dh&iacute;oghailt;</l>
<l>iomdha geall re g&eacute;ig n-Eanaigh</l>
<l>nach t&eacute;id tar ceann c&oacute;igeadhaigh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="11">
<lb n="2820"/><l>Gan bhuain dh'fhaisgin is gan ar,</l>
<l>gan l&aacute; gr&eacute;ine &oacute; ro gabhadh,</l>
<l>&mdash;cr&eacute;ad nar aisdrigh sg&eacute;imh man sg&eacute;al?&mdash;</l>
<l>gan ghr&eacute;in d'fhaisgin i n-a-&eacute;ar.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="12">
<l>Gan luadh s&iacute;odhch&aacute;ine ag s&iacute;ol Chuinn,</l>
<lb n="2825"/><l>gan treabhadh gan tuar fearainn,</l>
<l>gan bhuing n-arbha gach achaidh</l>
<l>i mBanbha Chuinn Ch&eacute;adchathaigh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="13">
<l>Gan d&iacute;on ag duine ar dheabhaidh</l>
<l>gan bhac cruidh re caibhdheanaibh,</l>
<lb n="2830"/><l>gan chl&oacute;dh fionghaile n&oacute; fill,</l>
<l>n&iacute; s&oacute;dh ionghaire d'&Eacute;irinn.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="185"/>

<lg n="14">
<l>Ag sin n-a ghioll&mdash;d&eacute;achta dh&aacute;ibh ! &mdash;</l>
<l>a-t&aacute; ag Dia i ngioll re ghabh&aacute;il;</l>
<l>&oacute; ch&aacute;ch n&iacute; thoill an torudh</l>
<lb n="2835"/><l>coill n-a bl&aacute;th do bheannoghudh.</l></lg>

<lg n="15">
<l>Gabh&aacute;il M&eacute;ig Shamhradh&aacute;n sheing</l>
<l>do l&iacute;on d'urchradhaibh &Eacute;irinn,</l>
<l>bheith i l&aacute;imh do bharr Bhealaigh</l>
<l>tall a ngr&aacute;in do Ghaoidhealaibh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="16">
<lb n="2840"/><l>Tn&uacute;dh re maithius mh&iacute;leadh F&aacute;il</l>
<l>is &eacute; an tn&uacute;dh thug a ghabh&aacute;il,</l>
<l>is ar flaith Almhan i n-idh,</l>
<l>nach maith adhradh an einigh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="17">
<l>Tug gabh&aacute;il fhir an fhuilt truim</l>
<lb n="2845"/><l>an fh&eacute;ile i n-&eacute;inidh iaruinn</l>
<l>g&aacute; bhfuil deighfhear Annla i n-idh;</l>
<l>n&iacute;r gheimheal adhbha an einigh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="18">
<l>&Oacute; 'd-chiad i n-idh fhear nGaillmhe</l>
<l>do-n&iacute; gach cliar comhairle,</l>
<lb n="2850"/><l>tocht ar cuan mar nar l&uacute;dh linn</l>
<l>is c&uacute;l man-uar re h&Eacute;irinn.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="19">
<l>Do bh&iacute; ag &eacute;igsibh Inse F&aacute;il</l>
<l>d'&eacute;is dreagoin G<ex>h</ex>aoil do ghabh&aacute;il</l>
<l>ag triall tar searbhsh&aacute;ile soir</l>
<lb n="2855"/><l>mian dearmh&aacute;ile ar na d&aacute;mhoibh.</l></lg>

<lg n="20">
<l>D&aacute;mha F&oacute;dla l&aacute;imh do l&aacute;imh</l>
<l>do-niad chomhairle an ch&eacute;ad&aacute;ir;</l>
<l>druim re braontaradh chl&aacute;ir Chuinn</l>
<l>rob &aacute;il d'aontaghadh aguinn.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="21">
<lb n="2860"/><l>Gluaistear le fileadhaibh F&aacute;il</l>
<l>imirche aidhbhseach anbh&aacute;il,</l>
<l>gan rian coinnmhe <sup resp="LM">sgeanma</sup> ar sgoil,</l>
<l>go ndearna an Coimdhe a gcabhoir.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="187"/>

<lg n="22">
<l>Gach neach uainn 's a cheann ma choim</l>
<lb n="2865"/><l>ag faisgin an chuain chugoinn,</l>
<l>do fhuair a moludh an mhoir</l>
<l>uainn re homhun an anfoidh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="23">
<l>Mar dob &aacute;il linn tocht ar tuinn</l>
<l>t&aacute;inig glaodh cudhn&oacute;idh chuguinn;</l>
<lb n="2870"/><l>snaidhm do th&aacute;th na dtuath ag teacht,</l>
<l>gairm chuach re c&aacute;ch a chloisdeacht.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="24">
<l>&Eacute;isdmid ann sin suairc an gl&oacute;r</l>
<l>neach g&aacute; r&aacute;dha rinn iomp&oacute;dh;</l>
<l>binne an ghl&oacute;ir do labhradh leis,</l>
<lb n="2875"/><l>ba c&oacute;ir adhradh d&aacute; aithris.</l></lg>

<lg n="25">
<l>Tugsum beannacht ar a bh&eacute;al</l>
<l>&oacute; do innis mar uirsg&eacute;al;</l>
<l>teacht a l&aacute;imh do fhlaith G<ex>h</ex>aoidheal</l>
<l>maith bhadh ch&aacute;ir a comhmaoidheamh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="26">
<lb n="2880"/><l>Buain a geimhle do gh&eacute;ig Dhruing</l>
<l>tug sluaigheadh iomp&oacute;idh aguinn;</l>
<l>teacht d'eighir T<ex>h</ex>eamhra d&aacute; thoigh</l>
<l>meanma an einigh do ardoigh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="27">
<l>Tug broghudh ar bl&aacute;th mBanbha</l>
<lb n="2885"/><l>buain a ghlais d'fhior fhionnGhabhra;</l>
<l>sgaoileadh g&eacute;ibhinn do gh&eacute;ig Cl&aacute;ir</l>
<l>do l&eacute;ig d'&Eacute;irinn a han&aacute;il.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="28">
<l>Ciodh nach badh fh&aacute;ilteach &Eacute;ire</l>
<l>re teacht chraoibhe Coirrshl&eacute;ibhe,</l>
<lb n="2890"/><l>lionn t&aacute;ith &oacute; gColm&aacute;in do ch&aacute;ch</l>
<l>do chongbh&aacute;il ch&aacute;ich i gcon&aacute;ch.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="29">
<l>Taoiseach Theallaigh &uacute;ir Eachach</l>
<l>beodha coitcheann ceirtbhreathach</l>
<l>n&iacute; traothar l&eacute; neach gan neart</l>
<lb n="2895"/><l>breath agus &eacute; g&aacute; h&eacute;isdeacht.</l></lg>

<pb n="189"/>

<lg n="30">
<l>Tom&aacute;s M&aacute;g Shamhradh&aacute;n sheing</l>
<l>gan ghiall d&oacute; is doirbh a <sup resp="LM">aichill</sup>;</l>
<l>geall d'&uacute; Chonnla ar cheann na gcr&iacute;och</l>
<l>comhla as fhearr risin eiss&iacute;oth.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="31">
<lb n="2900"/><l>Re mac meic Mh&oacute;ire as mhion troigh</l>
<l>cia as coimhfhial do chloinn &Aacute;dhoimh?</l>
<l>n&iacute; hiomdha acht cleath fhial Eine</l>
<l>neach nar iarr a oirbheire.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="32">
<l>A ghille ghabhas do l&aacute;imh</l>
<lb n="2905"/><l>n&oacute;s einigh gach fhir d'admh&aacute;il,</l>
<l>d&aacute; n-abra 'is fearr <sup resp="LM">im n&iacute;</sup> neach</l>
<l>in&aacute; ceann L&iacute; ' budh leithbhreath.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="33">
<l>N&iacute; fhoil ar deighfhear nDala</l>
<l>locht einigh n&oacute; heangnamha;</l>
<lb n="2910"/><l>ni thug s&eacute;ad maith do mholadh</l>
<l>ar flaith nGr&eacute;ag a ghr&aacute;dhoghadh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="34">
<l>Cairde im n&iacute; 's gan n&iacute; n-a l&aacute;imh</l>
<l>n&iacute; chuinngheann cuingidh Gabhr&aacute;in;</l>
<l>n&iacute; cheis ar crodh cleath Gh&aacute;ille</l>
<lb n="2915"/><l>ar ndol i dteach tromdh&aacute;imhe.</l></lg>

<lg n="35">
<l>Tom&aacute;s Mh&aacute;g Shamhradh&aacute;in Sh&aacute;idh</l>
<l>is iomdha cliar n-a chomhdh&aacute;il,</l>
<l>teacht gan riar nocho d&oacute;igh dh&iacute;</l>
<l>gach cliar do-ch&oacute;idh n-a choinne. N&iacute;</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="36">
<lb n="2920"/><l>N&iacute; beag an n&oacute;s ar Nualaidh</l>
<l>an fhuilt chleachtaigh camdhualaigh;</l>
<l>ar mnaoi C<ex>h</ex>&aacute;l nocho l&eacute;ir locht,</l>
<l>is l&aacute;n do ch&eacute;ill 's do chunnlocht.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="37">
<l>Inghean Mh&eacute;ig Uidhir fhuair bladh,</l>
<lb n="2925"/><l>gnaoi na mn&aacute; is maith re moladh;</l>
<l>n&iacute; thadhaill g&eacute;ag &uacute;r Fhinne</l>
<l>tn&uacute;dh n&aacute; h&eacute;ad n&aacute; haininne. N&iacute;.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="191"/>

<lg n="38">
<l>Sitriug mhac Briain bruinne slim,</l>
<l>geall gach fhir d&oacute; do dhlighfinn;</l>
<lb n="2930"/><l>neach <sup resp="LM">nach ceis</sup> ar a gcaith d&iacute;,</l>
<l>c&aacute; maith as leis nach leinne?  N&iacute;</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="39">
<l>A tigh nimhe as naomhdha cl&aacute;r</l>
<l>cuireadh P<ex>h</ex>&aacute;draig phuirt Ghabhr&aacute;in</l>
<l>teachta chugam re ndol d&iacute;</l>
<lb n="2935"/><l>go dtugam chor don chruinne. N&iacute;</l></lg></body>
</text>
</p>
</div1>

<div1 n="23">
<head>XXIII</head>
<head>Aonghus &Oacute; hEoghusa .cc.</head>
<p>
<text type="poem">
<body>
<lg type="verse" n="1">
<l>Millte &Eacute;ire d'iomthn&uacute;dh Ghaoidheal,</l>
<l>n&iacute; gaol s&iacute;odha an seol do-niad,</l>
<l>a bhf&iacute;och g&aacute; gcursun a caomhthach</l>
<l>dursun nach fr&iacute;oth d'aonghuth iad.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="2">
<lb n="2940"/><l>M&eacute;ad a n-iomthn&uacute;idh fa iath mBanbha</l>
<l>bheanas d&iacute;obh Fh&oacute;dla an fheoir chuirr;</l>
<l>an tr&aacute;th badh leo l&eacute;im fo Ghallaibh</l>
<l>gleo ar gach bhf&eacute;in i gclannaibh Cuinn.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="3">
<l>A milltear dh'Fh&oacute;dla is &eacute; mhilleas</l>
<lb n="2945"/><l>gan mhian s&iacute;odha ar sean n&aacute; ar &oacute;g;</l>
<l>do mhill ar n-oil&eacute;inne &Eacute;ire</l>
<l>soil&eacute;ime linn f&eacute;ine an f&oacute;d.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="4">
<l>N&iacute; as fhiadhnaighe d'iomthn&uacute;dh G<ex>h</ex>aoidheal</l>
<l>gabh&aacute;il mheic Bhriain an bhairr thl&aacute;ith;</l>
<lb n="2950"/><l>idh ar cheann Tuama do theannadh</l>
<l>n&iacute; huadha as fhearr ceangal c&aacute;ich.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="5">
<l>Maith chuimhn&eacute;aghas c&uacute;is a mh&oacute;ide</l>
<l>mac meic Dhonnchaidh deargas gh&oacute;;</l>
<l>mairg as a dh&aacute;l as go <sup resp="LM">hacas</sup></l>
<lb n="2955"/><l>i nglas l&aacute;mh n&oacute; daghcas d&oacute;.</l></lg>

<pb n="193"/>

<lg n="6">
<l>Gabh&aacute;il Tom&aacute;s tug an ch&eacute;ad&oacute;ir</l>
<l>chr&iacute;ch n-&Eacute;ireann ar ionchaibh Gall;</l>
<l>do bh&iacute; ar bhfaire <sup resp="LM">fa</sup> ghlas G<ex>h</ex>aoidhil</l>
<l>'s ni raibhe acht cas aoinfhir ann.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="7">
<lb n="2960"/><l>M&aacute;g Shamhradh&aacute;n do sh&iacute;odh G<ex>h</ex>aoidheal</l>
<l>do ghabh Dia g&aacute; dhreich mar ghr&iacute;s,</l>
<l>t&aacute;inig an fear a hidh eile;</l>
<l>dh&aacute; thigh mo chean reimhe a-r&iacute;s.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="8">
<l>Do fhuaslaig greim a ghlas l&aacute;mha,</l>
<lb n="2965"/><l>n&iacute; leigfe an mBr&eacute;ifne ar bhreith Ghall;</l>
<l>do bhean an nglaic as g&eacute;rbh aimhdheoin,</l>
<l>ait an bhas gan ainbhfeoil ann.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="9">
<l>T&aacute;inig d&aacute; thigh mac meic Dhonnchaidh,</l>
<l>n&aacute; d&eacute;anad Gaoidhil gl&oacute;r tl&aacute;ith;</l>
<lb n="2970"/><l>musgludh fhir &Eacute;irne as a idhibh</l>
<l>do-bhir &eacute;irghe ar cridhibh c&aacute;ich.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="10">
<l>N&iacute;r choimse imshn&iacute;omh fhear mBr&eacute;ifne</l>
<l>a bhas Tom&aacute;s is t&uacute; i l&aacute;imh;</l>
<l>ba ndearnadh ort nochorbh iongnadh</l>
<lb n="2975"/><l>socht ar reabhradh bhfionnbhan bhF&aacute;il.</l></lg>

<lg n="11">
<l>Cr&eacute;ad fa dtiocfaidhea i dteach nGaoidhil,</l>
<l>a ghn&uacute;is fhir na n-earladh gcas?</l>
<l>do fh&eacute;ad t&uacute; gan tocht dod ghabh&aacute;il,</l>
<l>n&iacute;r dh&uacute; gan olc d'agh&aacute;il as.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="12">
<lb n="2980"/><l>Maidhm do gh&eacute;ibhinn, a ghlac Thom&aacute;s,</l>
<l>Teallach n-Eachach rob &eacute; a th&aacute;th;</l>
<l>t&iacute;the &oacute; idh an ghlais id ghealbhois,</l>
<l>don bhais ghil do <sup resp="LM">cheanglais</sup> c&aacute;ch.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="13">
<l>Saoth liom mar leanaid don iomthn&uacute;dh</l>
<lb n="2985"/><l>oireacht Br&eacute;ifne bhr&eacute;agaid ciuil;</l>
<l>gach g&eacute;ag geal re ch&eacute;ile i gcoimhmeas,</l>
<l>&Eacute;ire is eadh bhoingeas d'&iacute;bh Briuin.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="195"/>

<lg n="14">
<l>Ceangul s&iacute;odha ar sluaghaibh Banbha</l>
<l>beag badh iarrtha d'airgneach Gall;</l>
<lb n="2990"/><l>cosnadh c&aacute;ch a orrainn d'Fh&oacute;dla;</l>
<l>n&iacute; tr&aacute;th comainn d'fh&oacute;bra ann.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="15">
<l>Sl&oacute;igheadh comb&aacute;gha i gceann Tom&aacute;s</l>
<l>t&iacute;r do-bh&eacute;ara ar bheag&aacute;n c<ex>h</ex>&aacute;ith;</l>
<l>&oacute; Taidhg m&aacute; tharla ar t&iacute; an fhorr&aacute;in</l>
<lb n="2995"/><l>n&iacute; bh&iacute; tarbha i gcomb&aacute;igh ch&aacute;ich.</l></lg>

<lg n="16">
<l>Beag do-fionntar fraoch a ghaisgidh</l>
<l>re ghn&uacute;is ndeirg go nd&eacute;antar cion;</l>
<l>go roich do mhac Bhriain go bunadh</l>
<l>dar lat biaidh go humhal d'fhior.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="17">
<lb n="3000"/><l>M&aacute;g Shamhradh&aacute;n shirfeas comunn</l>
<l>an cneas m&iacute;n n&iacute; mairg re dtug;</l>
<l>n&iacute; do theinne chreasa an chloidhimh</l>
<l>seinge a shleasa roighil rug.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="18">
<l>Mn&aacute; aontumha ag iomr&aacute;dh Tom&aacute;is</l>
<lb n="3005"/><l>n-a dtigh uainghiusa is air bh&iacute;d;</l>
<l>ni c&oacute;ir gach laoi luadh <sup resp="LM">an</sup> Bhr&eacute;ifnigh</l>
<l>a gruadh do mhnaoi t&eacute;ighthir tr&iacute;d.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="19">
<l>D'inghreim B<ex>h</ex>r&eacute;ifneach beag bha d&eacute;anta</l>
<l>man ndonn cassa mar chrann siuil;</l>
<lb n="3010"/><l>d&aacute;l ar leith d&aacute; chineadh cagadh</l>
<l>milleadh neich bagar &oacute; mBriuin.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="20">
<l>Maith tig don dreim deabhtha d'aghbh&aacute;il</l>
<l>uathudh lucht dan lugha an d&iacute;oth;</l>
<l>m&aacute;dh goire an deabhaidh n&iacute; d&eacute;anta</l>
<lb n="3015"/><l>d'fhearaibh Moighe Sl&eacute;achta an sioth.</l></lg>

<lg n="21">
<l>Fraochdha a n-&eacute;irghe d'oirchill bhiodhbhadh;</l>
<l>beag a bhfios ma bhfreagraid ghliaidh;</l>
<l>sgiath geal re gach n-ais mar &eacute;ighthir</l>
<l>sleagh ar bais gach Bhr&eacute;ifnigh biaidh.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="197"/>

<lg n="22">
<lb n="3020"/><l>Leasg <sup resp="LM">dan</sup> dleasda dul d&aacute; bhf&oacute;bra</l>
<l>fir Bhr&eacute;ifne &oacute; bh&iacute;d slios re slios;</l>
<l>leagar &oacute;s cheannaibh druadh deathach</l>
<l>ag luadh Teallaigh Eachach dh'fhios.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="23">
<l>Gan &eacute;idiudh leo acht l&eacute;inte tana</l>
<lb n="3025"/><l>d&aacute; dtreas deabhtha deargaid niuill;</l>
<l>gnaoi ar na l&eacute;intibh l&aacute; na troda</l>
<l>a-t&aacute; am shl&eacute;ibhtibh boga &oacute; mBriuin.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="24">
<l>Cr&oacute;dha a n-inneall d'fhios an tachair</l>
<l>teaghlach an laoich lingeas d&iacute;og;</l>
<lb n="3030"/><l>cloidheamh foda ar cliu gach curadh,</l>
<l>troda is riu dho bhunadh bh&iacute;od.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="25">
<l>Groidhe sleamhna, sriana breaca,</l>
<l>b&eacute;arthair chucu ar gcluinsin sg&eacute;al;</l>
<l>sgor seang &oacute; ghraifnibh na ngiolla</l>
<lb n="3035"/><l>do bhearr d'fhaithchibh fionna a bhf&eacute;ar.</l></lg>

<lg n="26">
<l>Mairg nach adhrann dh'fhearaibh Br&eacute;ifne</l>
<l>beith <sup resp="LM">i n-a</sup> nd&iacute;on d&oacute;ibh as lia;</l>
<l>dleaghar theacht i dteann re c&aacute;imthe</l>
<l>neart <sup resp="LM">an</sup> dream d&aacute; nd&aacute;ilfe Dia.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="27">
<lb n="3040"/><l>N&iacute; gaol creiche ciomhsa a dt&iacute;re</l>
<l>Teallach n-Eachach&mdash;anba an t&oacute;ir;</l>
<l>bheith ag an fhior im Ghleann nGaibhle</l>
<l>fiodh ma gceann n&iacute; daingne dh&oacute;ibh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="28">
<l>L&aacute;n &Eacute;ire d'uamhan bhar gcogaidh,</l>
<lb n="3045"/><l>a chaithmheic Bhriain i mb&iacute;m lios,</l>
<l>do radadh d&iacute; <sup resp="LM">a</sup> d&iacute;lse sluaghaidh,</l>
<l>bhar dt&iacute;rse is &iacute; uamhain d'fhios.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="29">
<l>&Eacute;asgaidh dtroda Teallach n-Eachach;</l>
<l>rob &eacute; mo ghl&oacute;r re ghruadh mbreac:</l>
<lb n="3050"/><l>'G&eacute;abha d&aacute; dt&iacute; sibh ar sluaigheadh</l>
<l>dod thigh n&iacute; nar luaidheadh leat.'</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="199"/>

<lg n="30">
<l>S&uacute;ighfe chugud ch&oacute;igeadh nGeanainn,</l>
<l>a Ghleann Gaibhle an ghreadha luaith;</l>
<l>ni cuma caol as fhearr uirre,</l>
<lb n="3055"/><l>do thaobh a heang tuille an tuaith.</l></lg>

<lg n="31">
<l>D'urchur &aacute;ith athchuire an gcraoisigh,</l>
<l>le colg tana th&oacute;gbha an l&aacute;imh;</l>
<l>deargfa a chais nduinn <sup resp="LM">sa</sup> deabhaidh</l>
<l>im bais gcuirr re fearaibh F&aacute;il.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="32">
<lb n="3060"/><l>Aithnidh damhsa d&eacute;anamh t'earrla,</l>
<l>iomdha cuas ann, iomdha d&iacute;og,</l>
<l>iomdha cladh is an ch&eacute;ibh ghl&uacute;inigh;</l>
<l>do ghabh r&eacute;ir an D&uacute;ilimh dh&iacute;od.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="33">
<l>Ar cath mBr&eacute;ifne, a bhas a n-onchon,</l>
<lb n="3065"/><l>do fh&eacute;agh Dia gad dhealbh i gcl&iacute;;</l>
<l>is ann rob &aacute;il c&aacute;ch do choimhdhe</l>
<l>d&aacute;ibh an tr&aacute;th dod-roighne an R&iacute;.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="34">
<l>M&aacute;g Shamhradh&aacute;n ma sheilbh nd&uacute;thaigh</l>
<l>Dia chungnas re c&uacute;l na sgath;</l>
<lb n="3070"/><l>tugadh d&oacute; ar na doiribh sl&eacute;ibhe</l>
<l>nach m&oacute; ar moighibh r&eacute;idhe an rath.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="35">
<l>S&iacute;othch&aacute;in Chormaic n-a chr&iacute;ch dh&uacute;thaigh</l>
<l>g&aacute; dheirc cuirr nar chomaidh &eacute;acht;</l>
<l>gan chomhlaidh do char re dorus</l>
<lb n="3075"/><l>foghnaidh fa Mhagh solus Sl&eacute;acht.</l></lg>

<lg n="36">
<l>D&aacute; rabh g&aacute; thigh, d&aacute; dt&iacute; ar sluaigheadh,</l>
<l>is &eacute; <sup resp="LM">a</sup> aonur ainceas c&aacute;ch;</l>
<l>mac Briain d&aacute; mbeath i n-a r&iacute;ghe</l>
<l>biaidh a leath t&iacute;re d&aacute; th&aacute;th.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="37">
<lb n="3080"/><l>Do mheasg &Eacute;irinn&mdash;anba an mheisneach ! &mdash;</l>
<l>mac meic Mh&oacute;ire an mheadhair ghairg</l>
<l>formad re neach gr&aacute;in an ghille,</l>
<l>gidh b&aacute;idh do bheath ime &oacute;s aird.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="201"/>

<lg n="38">
<l>'D&aacute; bhfagha Bh&oacute;inn bruithean ghr&eacute;ine,'</l>
<lb n="3085"/><l>gl&oacute;r fear dTeamhra a-t&aacute; n-a chluais,</l>
<l>'d&aacute; s&uacute;ighe <sup resp="LM">an</sup> ghrian srotha Sionna</l>
<l>thiar bidh fotha <sup resp="LM">an</sup> ghiolla i nguais.'</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="39">
<l>Tom&aacute;s mhac Briain bruinne solus</l>
<l>re s&iacute;ol Craoidhe caithfidh rinn;</l>
<lb n="3090"/><l>m&aacute; t&aacute; i bhf&iacute;och dlighidh a ndearna</l>
<l>s&iacute;oth cinidh Mheadhbha do mhill. Millte</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="40">
<l>Maith do th&oacute;gbh&aacute;il Teallaigh Eachach</l>
<l>inghean r&iacute;ogh &Eacute;irne as fhionn barr;</l>
<l>gabh&aacute;il <sup resp="LM">le</sup> c&aacute;ch do-n&iacute; Nualaidh</l>
<lb n="3095"/><l>gach tr&aacute;th d&aacute; mb&iacute; uamhain ann.</l></lg>

<lg n="41">
<l>Inghean &Eacute;adaoine &uacute;r gcolla</l>
<l>corcra n-aighthe &oacute; ibheas digh;</l>
<l>dath an chr&oacute;igh ar caoin a trillse,</l>
<l>aoibh a gl&oacute;ir n&iacute; millse an mhil.</l></lg><!--<lb/>-->
<trailer>Millte<!--<lb/>--></trailer>
</body>
</text>
</p>
</div1>

<div1 n="24">
<head>XXIV</head>
<head>&Aacute;dhamh &Oacute; Fial&aacute;n .cc.</head>
<p>
<text type="poem">
<body>
<lg type="verse" n="1">
<lb n="3100"/><l>Do fh&oacute;ir Dia dobr&oacute;n &oacute; mBriuin,</l>
<l>a-t&aacute; ar gcudhn&oacute;dh c<ex>h</ex>liar n-ainiuil;</l>
<l>n&iacute; f&oacute;ill ro ghlac s&eacute; an sl&oacute;ighsin</l>
<l>gor fh&oacute;ir Mac D&eacute; an dobr&oacute;insin.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="2">
<l>Rob ionann dobr&oacute;n d&oacute;ibh sin</l>
<lb n="3105"/><l>cliara Banbha agus Br&eacute;ifnigh;</l>
<l>gor sgaoil toil D&eacute; d&aacute; ndeacraibh</l>
<l>n&iacute;rbh &eacute; soin a saoileachtain.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="3">
<l>Do shaoilsead cliara chl&aacute;ir B<ex>h</ex>reagh</l>
<l>fa fheall d'fh&oacute;bra ar fhear Maisdean</l>
<lb n="3110"/><l>nach biadh im chl&aacute;r fionn F&oacute;dla</l>
<l>d&aacute;mh &oacute;n fhioll gan fhurfh&oacute;gra.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="203"/>

<lg n="4">
<l>Mar soin do saoileadh uile</l>
<l>ag sluagh B<ex>h</ex>r&eacute;ifne braonuighe,</l>
<l>cath n&aacute; l&eacute;irchreach nar lamhadh</l>
<lb n="3115"/><l>rath Br&eacute;ifneach do bheagaghadh.</l></lg>

<lg n="5">
<l>An d&aacute; dhroingsin leath ar leath,</l>
<l>d&aacute;mha c&aacute;ich 's an cath Br&eacute;ifneach,</l>
<l>rob &eacute; a luadh sgaoileadh gan sgur</l>
<l>sduagh T<ex>h</ex>aoidhean <sup resp="LM">muna</sup> th&iacute;osudh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="6">
<lb n="3120"/><l>N&iacute; leig &Iacute;oso&mdash;oirrdheirc so&mdash;</l>
<l>uadh a mhuintir a-mugho;</l>
<l>fr&iacute;oth cabhoir Dh&eacute; fa ndeacraibh,</l>
<l>do fhalaigh s&eacute; a saoileachtain.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="7">
<l>T&aacute;inig mac Briain bhronnas cradh</l>
<lb n="3125"/><l>&oacute; fhionghuil mhaicne a mh&aacute;thar;</l>
<l>ar taithleach g&eacute; th&iacute; an ghasraidh</l>
<l>bidh aithreach &iacute; an fhionghalsain.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="8">
<l>G&eacute;r uthrach &oacute;n fhionghuil mh&oacute;ir</l>
<l>mac Briain C<ex>h</ex>liach nach creid leabhr&oacute;ir,</l>
<lb n="3130"/><l>teacht do gh&eacute;ig T<ex>h</ex>aoidhean d&aacute; taigh</l>
<l>n&iacute;r l&eacute;ig sgaoileadh dar sgolaibh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="9">
<l>An c&eacute;adl&aacute; ro fheallsad air</l>
<l>sl&oacute;gh m&aacute;thar meic mheic Dhonnchaidh</l>
<l>n&oacute;s do sduaigh Inbhir an fheall</l>
<lb n="3135"/><l>do-chuaidh ar imlibh &Eacute;ireann. </l></lg>

<lg n="10">
<l>Cidh nach s&iacute;nfeadh s&eacute; ar gach leath</l>
<l>n&oacute;s meic Bhriain go mbarr ndruimneach,</l>
<l>n&iacute; bh&iacute; cliar an tann nach tair</l>
<l>acht ag triall go barr mBeannchoir.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="11">
<lb n="3140"/><l>Tusu an mac Briainse an bhairr thruim,</l>
<l>a Mh&eacute;ig Shamhradh&aacute;n sh&uacute;lchuirr;</l>
<l>nach l&oacute;r d'fh&oacute;gra an domhain d&uacute;inn</l>
<l>t'&oacute;bra tre fholuidh n-iomthn&uacute;idh.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="205"/>

<lg n="12">
<l>Tn&uacute;th riot, a Thom&aacute;s, tug soin</l>
<lb n="3145"/><l>feall ort dod bhr&aacute;ithribh bunoidh;</l>
<l>tuig, a r&iacute; C&aacute;l agus Chuilt,</l>
<l>do bh&iacute; i nd&aacute;n duid a dh&iacute;oghuilt.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="13">
<l>Sloinnfidh m&eacute; dod mhalaigh dhuinn</l>
<l>blagh sgeoil do sgr&iacute;obhadh romhainn;</l>
<lb n="3150"/><l>sg&eacute;al l&eacute;aghthar mar as dual d&uacute;nn</l>
<l>do-gh&eacute;abhthar uam man iomthn&uacute;dh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="14">
<l>Tig iomthn&uacute;dh m&oacute;r re Mac Con</l>
<l>ag Oilill &Oacute;lum uasal;</l>
<l><sup resp="LM">gor</sup> roidhing c&aacute;ch ceann i gceann</l>
<lb n="3155"/><l>ba gn&aacute;th Oilill g&aacute; imdeall.</l></lg>

<lg n="15">
<l>Feallais maicne a mh&aacute;thar f&eacute;in</l>
<l>ar Mac Con&mdash;ba cleas aigbh&eacute;il;</l>
<l>an sduagh bharrlag n&iacute;r bh&aacute;idh sin&mdash;</l>
<l>tre fharmad &aacute;igh is einigh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="16">
<lb n="3160"/><l>Mac Con mar do cinneadh d&oacute;</l>
<l>ba heagal leo a thocht tarrso;</l>
<l>c&uacute;is na Muimhneach fa fheall air</l>
<l>teann Luighdheach ar an luchtsain.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="17">
<l>Iomthn&uacute;dh fhear n-&Eacute;ireann uile</l>
<lb n="3165"/><l>do bh&iacute; re barr Almhuine,</l>
<l>flaith &Aacute;ine gan uabhur mbreath,</l>
<l>re huamhun l&aacute;imhe Luighdheach.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="18">
<l>&Eacute;arais Oilill&mdash;anba an fheall&mdash;</l>
<l>Mac Con cosnumhaidh &Eacute;ireann,</l>
<lb n="3170"/><l>go ndearna soin siobhul neirt,</l>
<l>fa bhloigh don Iobhur oirrdheirc.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="19">
<l>Tig aonta ag Oilill na n-each</l>
<l>re hArt d'ionnarba Luighdheach;</l>
<l>gor sgaoil s&eacute; an f&iacute;ochphobul fill</l>
<lb n="3175"/><l>do dh&iacute;ochrodar &eacute; a h&Eacute;irinn.</l></lg>

<pb n="207"/>

<lg n="20">
<l>&Eacute;ire d'Oilill is d'Art fhial</l>
<l>f&aacute;gbhais Mac Con mhac Maicniadh;</l>
<l>n&iacute;r ghluais g&eacute;ag Thaoidhean &oacute; thigh</l>
<l>acht aoinfhear d&eacute;ag go deimhin.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="21">
<lb n="3180"/><l>Re n-&aacute;ireamh n&iacute; anfa sinn</l>
<l>tuirreachta Luighdheach luaidhim;</l>
<l>n&oacute; go dt&aacute;inig fear L&iacute; a le</l>
<l>don fheadh do bh&iacute; n&iacute; bheimne.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="22">
<l>Gluaisis roimhe flaith F&oacute;dla</l>
<lb n="3185"/><l>a-noir d'aithle a urfh&oacute;gra;</l>
<l>do chleith Lacha T&iacute; n&iacute;r thearc</l>
<l>deich gcatha fo thr&iacute; ag toigheacht.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="23">
<l>Aoinfhear d&eacute;ag&mdash;n&iacute;r bhuidhean bheag&mdash;</l>
<l>is deich ndeaghcatha fichead</l>
<lb n="3190"/><l>n&iacute; th&aacute;inig sl&oacute;gh <sup resp="LM">Laghdhach</sup> luinn</l>
<l>gan a l&oacute;r <sup resp="LM">cabhlach</sup> cugainn.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="24">
<l><gap/> go hOilill 's go hArt</l>
<l>(Lugh) Mac Con cr&iacute;che Connacht</l>
<l>do roinn Fh&oacute;dla na ngart nglan</l>
<lb n="3195"/><l>fa fh&oacute;gra d'Art n&iacute;rbh iongnadh.</l></lg>

<lg n="25">
<l>Mac Con ba chuid d'Fh&oacute;dla fhinn</l>
<l>&eacute;arais Art agus Oilill;</l>
<l>m&oacute; riamh a rath do Lughaidh</l>
<l>triall sa chath do-chualubhair.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="26">
<lb n="3200"/><l>Tarrla b&aacute;s Eoghain is Airt</l>
<l>le Mac Con sa chath urrdhairc</l>
<l>gor chosain gart &Eacute;ibhir Fhinn</l>
<l>bhar &eacute;irigh d'Art is d'Oilill.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="27">
<l>An dream nachar dh&iacute;othaigh d&iacute;bh</l>
<lb n="3205"/><l>Mac Con na gcomhrag n-ainmh&iacute;n</l>
<l>flaith gaoil don aicme n&iacute;r an</l>
<l>n&oacute; gor sgaoil maicne a mh&aacute;thar.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="209"/>

<lg n="28">
<l>Mar sin do-gh&eacute;ana, a ghruadh bog,</l>
<l>dul fon lucht ro fheall orod;</l>
<lb n="3210"/><l>gach a bhfuil d&iacute;bh fa fheall ort</l>
<l>at-ch&iacute;m nach geall red ghuasocht.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="29">
<l>Ag sin sg&eacute;al beag dod bhais ghil,</l>
<l>a Mh&eacute;ig Shamhradh&aacute;n shuilbhir,</l>
<l>a gh&eacute;ag bharrlag Bhanbha, is beacht</l>
<lb n="3215"/><l>tre fharmad tarla a thoigheacht.</l></lg>

<lg n="30">
<l>Formad riot fo-deara dh&aacute;ibh</l>
<l>feall ortsa, a fh&eacute;innidh Gabhr&aacute;in;</l>
<l>a shlat Ch&eacute; gan chor d'fhaghail</l>
<l>Mac Con rob &eacute; th'ionamhail.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="31">
<lb n="3220"/><l>Neimhiongnadh tn&uacute;th, a thuir B<ex>h</ex>reagh,</l>
<l>do bheith riot&mdash;r&iacute;oghdha t'fhoinneamh&mdash;</l>
<l>ar d&iacute;oth sluaigh, a chleath Chomuir,</l>
<l>ar buaidh gcreach, ar chomhlonnuibh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="32">
<l>Ar iomghuin mbeodha, a bhadhbh D<ex>h</ex>or,</l>
<lb n="3225"/><l>ar cagadh ar bord mbiodhbhodh,</l>
<l>ar loinneart gcruaidh i ngach cath,</l>
<l>ar toirreacht sluaigh go seabhrach.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="33">
<l>Ar m&eacute;ad do mharcshluaigh mheanmnaigh,</l>
<l>ar cr&oacute;dhacht, ar ceithearnaibh</l>
<lb n="3230"/><l>&mdash;do ghnaoi is foda suas mar soin&mdash;</l>
<l>ar cruas do throda i dtochroibh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="34">
<l>Ar iomad do ghealgha ng&eacute;ar,</l>
<l>d'iomad do cholg 's do choil&eacute;ar,</l>
<l>a shlat nachar dhiommol dream,</l>
<lb n="3235"/><l>ar iomad glac is ghaithleann.</l></lg>

<lg n="35">
<l>Ar uaisle do theaghlaigh thr&eacute;in,</l>
<l>d'iomad mac r&iacute;ogh god roir&eacute;ir,</l>
<l>ar meanmnaighe is ar m&eacute;ad sguir,</l>
<l>'s ar greadhnaighe, a gh&eacute;ag Gabhraidh.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="211"/>

<lg n="36">
<lb n="3240"/><l>Ar ruagaibh leabhra i l&oacute; chreach,</l>
<l>ar chosnumh na mbord mBr&eacute;ifneach,</l>
<l>ar l&eacute;im go dian i ndeabhaidh,</l>
<l>ar r&eacute;ir gcliar gach cineadhaigh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="37">
<l>N&iacute; lughu ba d&eacute;anta dh&aacute;ibh</l>
<lb n="3245"/><l>tn&uacute;dh red r&eacute;idhe, a r&iacute; Gabhr&aacute;in;</l>
<l>is t&uacute; as r&eacute;idhe ag riar na sgol</l>
<l>&oacute; Shliabh B<ex>h</ex>&eacute;irre go Beannchor.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="38">
<l>Maith an ch&uacute;is fhormaid oile</l>
<l>riot, a mheic Bhriain B<ex>h</ex>&oacute;roimhe;</l>
<lb n="3250"/><l>toillfid ar nduaisne, a dhreach bhog,</l>
<l>neach fat uaisle n&iacute; &aacute;gbhod.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="39">
<l>Seanchas t'athar, oirrdheirc sin,</l>
<l>do shloinn Mac Fhir bhinn B<ex>h</ex>isigh;</l>
<l>a bharr C&eacute; ro mh&oacute;r mise,</l>
<lb n="3255"/><l>nach l&oacute;r &eacute; d&aacute; innise.</l></lg>

<lg n="40">
<l>Sloinnfidh mise diaidh i ndiaidh</l>
<l>t'uaisle &oacute; Mh&oacute;ir, a mheic shaoirBhriain,</l>
<l>do th&oacute;guibh rinn dealbha dhuid,</l>
<l>a chinn Teamhra ar a dteagmuid.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="41">
<lb n="3260"/><l>Naoi r&iacute;ogha fichead fuair rath</l>
<l>umud, a Thom&aacute;s Teamhrach,</l>
<l>m&oacute;ide ar daghlaoidh do dhuas cruidh,</l>
<l>suas &oacute; Amhlaoibh go hEochuidh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="42">
<l>Amhlaoibh is Art, Domhnall Dean,</l>
<lb n="3265"/><l>Fearghal is Domhnall d&eacute;idgheal</l>
<l>d&aacute; Thighearn&aacute;n mad thaobh slim,</l>
<l>a chraobh chineadhn&aacute;r Chuilinn.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="43">
<l>Domhnall, Niall congalach cas,</l>
<l>d&aacute; Fhearghal, suairc a seanchas,</l>
<lb n="3270"/><l>Art Breagh is Ruarc druim ar dhruim,</l>
<l>d&aacute; fhear d&aacute; ruacht gart gealChuinn.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="213"/>

<lg n="44">
<l>Tighearn&aacute;n tr&eacute;an an cathfh&aacute;l,</l>
<l>Seallach&aacute;n caomh, <sup resp="LM">Cearnach&aacute;n</sup>,</l>
<l>Dubh Dothra is D&uacute;nchadh na gcath,</l>
<lb n="3275"/><l>Baoith&iacute;n is Bl&aacute;thmhach buadhach,</l>
<l>c&uacute;l na bhfionnchladh mbarrghlan mbog</l>
<l>is Criomhthan Almhan umod.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="45">
<l>Sgannl&aacute;n umud, a fholt cas,</l>
<l>Aodh Fionn, Fearghna agus Fearghas,</l>
<lb n="3280"/><l>dias fhuineadhach ba gharg gal,</l>
<l>Muireadhach ard is Eoghan.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="46">
<l>Duach Galach is Brian Banbha</l>
<l>umud, a fhir fhionnGhabhra,</l>
<l>ceann sl&oacute;gh ros seachain mear&oacute;l,</l>
<lb n="3285"/><l>is Eachaidh m&oacute;r Muighmheadh&oacute;n.</l></lg>

<lg n="47">
<l>Ag sin do gheinealach grinn</l>
<l>don leithsin, a laoich, thuirmhim,</l>
<l>is am tn&uacute;idh seanchas mar sin,</l>
<l>a bharr gealchas m&uacute;ir M<ex>h</ex>idhir.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="48">
<lb n="3290"/><l>Gidh be do bheath re fhagh&aacute;il,</l>
<l>a Mh&eacute;ig sh&uacute;lghuirm Shamhradh&aacute;in,</l>
<l>iomdha c&uacute;is gan damhnadh d&uacute;inn</l>
<l>dod ghn&uacute;is budh adhbhar iomthn&uacute;idh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="49">
<l>Do thoillis tn&uacute;dh bhan mBanbha</l>
<lb n="3295"/><l>riot, a fh&eacute;innidh Eachlabhra,</l>
<l>ar bharr <sup resp="LM">ndrolshl&aacute;mach</sup> ndleachtach</l>
<l>ngobhl&aacute;nach bhfann bhfinnleabthach.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="50">
<l>Ar b&eacute;al ndearg is ar dh&eacute;ad mb&aacute;n,</l>
<l>a mheic Bhriain bhr&eacute;agas band&aacute;l,</l>
<lb n="3300"/><l>suairc t&aacute;inig, a fhir Eanaigh,</l>
<l>'s ar br&aacute;ighid ngil ng&eacute;iseamhail.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="215"/>

<lg n="51">
<l>Ar glaic mbarrdhuinn, ar barr cas,</l>
<l>ar taobh s&eacute;imhidhe solas,</l>
<l>a &iacute; Dhuach nach crandta creach,</l>
<lb n="3305"/><l>is ar chalpa luathl&eacute;idmheach.</l></lg>

<lg n="52">
<l>Ag so, a Mh&eacute;ig Shamhradh&aacute;in Sh&aacute;igh,</l>
<l>&mdash;dolaigh uthrais ar &eacute;ad&aacute;il&mdash;</l>
<l>c&uacute;is laoidhe gairbhghleic do gha,</l>
<l>a dhaighmheic Maoile Meadha. Do fh&oacute;ir</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="53">
<lb n="3310"/><l>Meinic fh&oacute;ire d'aighidh ghil,</l>
<l>a inghean mhall Mh&eacute;ig Uidhir,</l>
<l>a Nualaidh go gc&eacute;ibh gcladhaigh</l>
<l>ar ch&eacute;im n-uabhair th'ollamhain.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="54">
<l>Usaide amladh laoidhe</l>
<lb n="3315"/><l>duid, a inghean &Eacute;adaoine,</l>
<l>do ghn&uacute;is mar ghr&eacute;in ndeirg ndealbhdha</l>
<l>do th&eacute;igh n-a leirg loinneardha. Do fh&oacute;ir</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="55">
<l>Is t&uacute;, a Athracht fh&oacute;ireas dh&aacute;imh,</l>
<l>mo chrodh, m'ionnmhus is m'&eacute;ad&aacute;il,</l>
<lb n="3320"/><l>is t&uacute; an &oacute;gh a-t&uacute; <sup resp="LM">do</sup> thagha,</l>
<l>is t&uacute; m'&oacute;r is m'asgadha.</l></lg><!--<lb/>-->
<trailer>Do fh&oacute;ir<!--<lb/>--></trailer>
</body>
</text>
</p>
</div1>

<div1 n="25">
<head>XXV</head>
<head>Niall &Oacute; hUiginn .cc.</head>
<p>
<text type="poem">
<body>
<lg type="verse" n="1">
<l>N&iacute;r bh&aacute;idh teine Teallaigh Eachach</l>
<l>as &uacute;r gleand&aacute;l;</l>
<l>ard a lasar dhonn nach diombuan,</l>
<lb n="3325"/><l>trom a teann&aacute;l.</l></lg>

<lg n="2">
<l>Teallach n-Eachach iomdha a chroinn chiuil</l>
<l>as ch&oacute;ir sheinntear;</l>
<l>an tuath fo heallach n&iacute; hairgthear</l>
<l>teallach teinteadh.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="217"/>

<lg n="3">
<lb n="3330"/><l>Teine bhithbheo bhias ar fad&oacute;dh</l>
<l>fr&iacute;oth n-a ghleannaibh;</l>
<l>d&aacute; lasair dheirgthe mar dhonnfhuil</l>
<l>teinte an teallaigh</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="4">
<l>Teine bheo bheannachtan Ph&aacute;draig</l>
<lb n="3335"/><l>gan phl&aacute;igh dh'fhaghbh&aacute;il,</l>
<l>teine bheo na gcr&iacute;och do chongbh&aacute;il</l>
<l>ar fh&iacute;och n-anbh&aacute;il.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="5">
<l>Loise tion&oacute;il Teallaigh Eachach</l>
<l>&mdash;d'eagla a frasghan</l>
<lb n="3340"/><l>n&iacute; seachbhaidh d'fh&oacute;ir caomhna a cleasradh;</l>
<l>laomhdha an lasradh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="6">
<l>Crithre theinteadh dTeallaigh Eachach</l>
<l>mar &oacute;r n-asnach</l>
<l><sup resp="LM">fa</sup> chois r&iacute;ogh &Eacute;ireann go hUisneach</l>
<lb n="3345"/><l>l&eacute;ibheann lasrach.</l></lg>

<lg n="7">
<l>Gealbhainn a theinteadh g&aacute; dtogbh&aacute;il</l>
<l>&oacute;r <sup resp="LM">dtoigh</sup> thromshluagh;</l>
<l>iomdha &oacute;s Teallach Eachach airmgh&eacute;ar</l>
<l>deathach donnruadh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="8">
<lb n="3350"/><l>N&iacute;r fhaomh oireacht</l>
<l>re thaobh ag toigheacht go reannaibh</l>
<l>sluagh Eine an &aacute;igh;</l>
<l>teine nar bh&aacute;idh teine an teallaigh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="9">
<l>Fad&oacute;dh ar gr&iacute;osaigh is gn&aacute;th re</l>
<lb n="3355"/><l>gasraidh n-Uladh;</l>
<l>meinic do th&eacute;igh teas a theineadh</l>
<l>cneas gach curadh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="10">
<l>Teine bheo bhithbheo na Br&eacute;ifne is</l>
<l>brodla sgr&iacute;obhaim</l>
<lb n="3360"/><l>go flaith Mhuighe gormLuirg gr&aacute;nduinn</l>
<l><sup resp="LM">donnbhuird</sup> d&iacute;oghuinn.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="219"/>

<lg n="11">
<l>Losgudh caigcr&iacute;och</l>
<l>crithre n-a gcaire cosg deighfhear,</l>
<l>lasar n-a laomh dhonn gan dubhadh,</l>
<lb n="3365"/><l>caor throm theineadh.</l></lg>

<lg n="12">
<l>Teine bhithbheo</l>
<l>nach b&aacute;idh uisge agus &iacute; ag deargadh,</l>
<l>teine bheo ar a bhfuil &uacute;idh ughdhar,</l>
<l>tuir D<ex>h</ex>&uacute;in Dealgan.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="13">
<lb n="3370"/><l>Laoch Muighe Sl&eacute;acht na s&uacute;l mongach</l>
<l>m&iacute;n re ceallaibh;</l>
<l>n&iacute; bh&iacute; d'fhior eile n-a hurraidh</l>
<l>teine an teallaigh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="14">
<l>Teine bheo ar eineach 's ar eangnumh</l>
<lb n="3375"/><l>is ar uaisle</l>
<l>&mdash;teagh r&iacute;ogh n&iacute; reich&mdash;</l>
<l>fear do dh&iacute;ol fo dheich ar nduaisne.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="15">
<l>Tom&aacute;s M&aacute;g Shamhradh&aacute;n Shionna</l>
<l>nar shir doimhiadh</l>
<lb n="3380"/><l>mar do bh&iacute; Brian agus gach r&iacute;</l>
<l>riamh g&aacute; roiriar.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="16">
<l>Ar mbreith ar buaibh</l>
<l>ma gach gcreich nochon fhuair urchur;</l>
<l>laoch nach garbh ngl&oacute;ir,</l>
<lb n="3385"/><l>ar mharbh don toir ro bo turchur.</l></lg>

<lg n="17">
<l>Taoiseach bheanas orraim d'airdr&iacute;gh</l>
<l>is &eacute; ar s&oacute;dhfh&aacute;s;</l>
<l>gach r&iacute; ar a dtug maidhm fa mh&iacute;on&oacute;s</l>
<l>&oacute; thairm T<ex>h</ex>&oacute;m&aacute;s.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="18">
<lb n="3390"/><l>Ag c&aacute;ch cantair:</l>
<l>n&iacute; gn&aacute;th antair re h&oacute; n-Eachaidh;</l>
<l>d&aacute; threas tachair</l>
<l>do dhathaigh gach cneas d&aacute; chleathaibh.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="221"/>

<lg n="19">
<l>Maith ma dhuais n-iarchomhairc d'&eacute;igsibh</l>
<lb n="3395"/><l>&mdash;ard an ghnaoisin;</l>
<l>maith ma dtug &oacute; Duach do dhuasaibh</l>
<l>tuath an taoisigh</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="20">
<l>Teallach nD&uacute;nchadha do dh&iacute;ochuir</l>
<l>as a nd&uacute;thaigh;</l>
<lb n="3400"/><l>cr&oacute;dha an dream do-ch&aacute;idh go Cruachain</l>
<l>ceann F&aacute;il f&uacute;thaibh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="21">
<l>Iomad l&uacute;ireach ngeal is ghormat</l>
<l>re barr mB&oacute;chna,</l>
<l>rob iomdha ar an &aacute;th lann l&iacute;omtha ar</l>
<lb n="3405"/><l>sg&aacute;th crann gcr&oacute;chdha.</l></lg>

<lg n="22">
<l>Iomad bratach meic Bhriain B<ex>h</ex>reaghaigh</l>
<l>nach bras mbaothghl&oacute;ir;</l>
<l>iomdha go cladh reilge r&iacute;oghth&oacute;ir</l>
<l>meirge maothshr&oacute;ill.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="23">
<lb n="3410"/><l>Fear r&iacute;oghtha is aithr&iacute;oghtha airdr&iacute;ogh</l>
<l>is &eacute; ar sl&oacute;ghfh&aacute;s;</l>
<l>n&iacute; bh&iacute; buachail</l>
<l><sup resp="LM">do</sup> na Tr&iacute; Tuathaibh acht T&oacute;m&aacute;s.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="24">
<l>M&aacute;g Shamhradh&aacute;n</l>
<lb n="3415"/><l>na <sup resp="LM">reann</sup> as &eacute;achtairgneach Taoidhean;</l>
<l>d&aacute; arm go n-&oacute;r</l>
<l>ar mharbh ro bo m&oacute;r re mhaoidheamh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="25">
<l>Mac meic Dhonnchaidh deargas cathbharr</l>
<l>c&uacute;ich nach molfa?</l>
<lb n="3420"/><l>i ndl&uacute;s deabhtha</l>
<l>a sheachna ar dt&uacute;s ro bo toghtha ! </l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="26">
<l>N&iacute;r theich tachor</l>
<l>man gcreich ag crathudh gach caschroinn;</l>
<l>ar broinn bhearna</l>
<lb n="3425"/><l>do roinn gach gealgha d&aacute; ghlasloinn.</l></lg>

<pb n="223"/>

<lg n="27">
<l>Mac Briain Mh&eacute;ig Shamhradh&aacute;n Sheaghsa</l>
<l>sheachnas fhionghuil,</l>
<l>an t&eacute; threabhas</l>
<l>n&iacute; h&eacute; bheanas ag a bhiodhbhaidh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="28">
<lb n="3430"/><l>A haithle an &aacute;ir</l>
<l>ainm gach m&oacute;na &oacute; mharcach Umhaill;</l>
<l>m&oacute;in an mhadhma</l>
<l>don t&oacute;ir ru ba gharrdha gubhaing.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="29">
<l>F&aacute;l suaithnidh sleagh</l>
<lb n="3435"/><l>fuaighfidh an cl&aacute;r geal re ghoirmshliabh;</l>
<l>d&aacute; chosnumh n&iacute; thriallfadh tromshluagh</l>
<l>iarthar Oirghiall.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="30">
<l>&Oacute; Inis Taidhg go Tr&aacute;igh gClaoininnse</l>
<l>ag craoibh Oidhbhe;</l>
<lb n="3440"/><l>leis Loch Mac n-&Eacute;an re Gleann nGaibhle</l>
<l>agus Beann B<ex>h</ex>oinre.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="31">
<l>Gach fear dar airg d'Fhearaibh Manach</l>
<l>m&oacute;ide as urra:</l>
<l>do chuir &oacute; Cuinn ar &iacute;bh Colla an</l>
<lb n="3445"/><l>chuing mun <sup resp="LM">gCumhnga</sup>.</l></lg>

<lg n="32">
<l>C&aacute;ch re flaith F&aacute;il;</l>
<l>f&iacute;orfaidhear f&aacute;isdine ar ndruaidhne;</l>
<l>biaidh gach fear as fhearr go n&Eacute;irne</l>
<l>re ceann Cuailghne.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="33">
<lb n="3450"/><l>Cr&iacute;och na Br&eacute;ifne</l>
<l>biaidh aige 's ag cloinn a chloinne;</l>
<l>sgoth Chl&aacute;ir Chime</l>
<l>ag Loch D<ex>h</ex>inne is c&aacute;ir an choinne.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="34">
<l>Smacht anbh&aacute;il ar airdr&iacute;oghaibh Banbha</l>
<lb n="3455"/><l>ag baidhbh Luaraidh</l>
<l>gor chu <gap/></l>
<l>Brian &oacute;s na Brianaibh <sup resp="LM">do bhuanaigh</sup>.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="225"/>

<lg n="35">
<l>D'Eochaidh F<ex>h</ex>eidhleach,</l>
<l>d'Eochaidh M<ex>h</ex>uighmheadh&oacute;n ro moladh</l>
<lb n="3460"/><l>r&iacute;oghraidh Inse F&aacute;il na bhfileadh</l>
<l>d&aacute;ibh fa dholadh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="36">
<l>An treas Eochaidh a-t&aacute; im Thom&aacute;s</l>
<l>na dtaobh seangbhog,</l>
<l>Eochaidh do fhuair cl&uacute; i ngach comhrag,</l>
<lb n="3465"/><l>n&iacute; d&uacute; a dhearmod.</l></lg>

<lg n="37">
<l>Clann Ruairc mheic Thighearn&aacute;in Teamhrach</l>
<l>im thuir M&aacute;ighe,</l>
<l>Mac Diarmuda Bearbha is Bh&uacute;ille</l>
<l>&mdash;is damhna &aacute;ille;</l>
<lb n="3470"/><l>na tr&iacute; Eochaidh Breagh is Bh&oacute;inne</l>
<l>fa fhear n-&Aacute;ine.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="38">
<l>Re reacht roimhear,</l>
<l>re neart a chloidheamh 's a chraoiseach</l>
<l>bidh lom gach t&iacute;r i bhfoil f&aacute;sach</l>
<lb n="3475"/><l>thoir <sup resp="LM">d&aacute;</sup> taoiseach.</l></lg>

<lg n="39">
<l>Deirge n&aacute; an fhuil aigheadh marcaigh</l>
<l>Mhuighe Feimhin;</l>
<l>gn&uacute;is ghairthe a ghn&uacute;is;</l>
<l>a fhaithche gan t&uacute;is gan teinidh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="40">
<lb n="3480"/><l>Mac Maoile Meadha agus mac Briain</l>
<l>&oacute;s gach fhlaithfhr&eacute;imh</l>
<l>rug buaidh &oacute; mBriuin,</l>
<l>na sluaigh tug go ciuin d&aacute; chaithr&eacute;im.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="41">
<l>M&aacute;g Samhradh&aacute;n sidhe bhuadhaigh</l>
<lb n="3485"/><l>gach buaidh leanas;</l>
<l>tonn ghleo g&eacute;irthe</l>
<l>a ceo trom do Bhr&eacute;ifne bheanas.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="227"/>

<lg n="42">
<l>Ar cosnumh c<ex>h</ex>reach</l>
<l>cinnidh ar taoiseach gach tuaithe;</l>
<lb n="3490"/><l>cruaidh airm ro fhill</l>
<l>fa na buaibh ar ngairm C<ex>h</ex>inn C<ex>h</ex>ruaiche.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="43">
<l>Re freasdal bhfear</l>
<l>re teasgadh a sleagh <sup resp="LM">ag</sup> sr&oacute;llfh&aacute;s</l>
<l><sup resp="LM">t&eacute;ighthear</sup> do loinn chruaidh an chaoildias</l>
<lb n="3495"/><l>i dtuaigh T<ex>h</ex>&oacute;m&aacute;s.</l></lg>

<lg n="44">
<l>Tom&aacute;s mhac Briain</l>
<l>baramhail do dhreagun B<ex>h</ex>&eacute;irre,</l>
<l>Dolbh ar cionn chealg,</l>
<l>Fionn agus Bodhbh Dearg ar d&eacute;ine. N&iacute;</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="45">
<lb n="3500"/><l>Inghean &Eacute;adaoine earrla bhl&aacute;ith</l>
<l>bh&iacute;os 'n-a <sup resp="LM">dhualaibh</sup>,</l>
<l>a dreach mar r&oacute;s &oacute;s gach r&iacute;oghain</l>
<l>n&oacute;s do Nualaidh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="46">
<l>Inghean M&eacute;ig Uidhir, aigheadh dearg,</l>
<lb n="3505"/><l>dh&iacute;olas laoidhe,</l>
<l><sup resp="LM">buaidh</sup> rug as a h&oacute;ige ar fh&eacute;ile,</l>
<l>m&oacute;ide ar maoine. N&iacute;</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="47">
<l>Diall re hathair</l>
<l>ag <sup resp="LM">inghin</sup> Domhnaill D&uacute;in M<ex>h</ex>&aacute;ighe,</l>
<lb n="3510"/><l>a mholudh is deaghdhual d&uacute;inne</l>
<l>gealghruadh Gr&aacute;inne. N&iacute;</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="48">
<l>Caillin Fiodhnacha dar bhfurtocht</l>
<l>ar gach bhfaghail;</l>
<l>do fh&oacute;ir s&eacute; ar gach ndoigh n-a dheaghaidh</l>
<lb n="3515"/><l>mh&eacute; ar goimh ngalair.</l></lg>

<lg n="49">
<l>Brian mhac Ruaidhr&iacute; R&aacute;tha Guaire</l>
<l>gr&iacute;osaidh fh&aacute;idhe;</l>
<l>airgfidh ar dteachtadh gach t&iacute;re</l>
<l>bhreacMhagh mB&aacute;ine. N&iacute;</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="229"/>

<lg n="50">
<lb n="3520"/><l>Toirdhealbhach mhac Aodha Uisnigh</l>
<l>&aacute;ithcheodh sbleighe,</l>
<l>re gleo ngarg do ghabh Mhagh Midhe</l>
<l>'s Mhagh n-ard n-Eine. N&iacute;</l></lg><!--<lb/>--></body>
</text>
</p>
</div1>

<div1 n="26">
<head>XXVI</head>
<head>Niall &Oacute; hUiginn f&oacute;s</head>
<p>
<text type="poem">
<body>
<lg type="verse" n="1">
<l>D&iacute;oth cruidh coire Tom&aacute;s;</l>
<lb n="3525"/><l>taoiseach Teallaigh Eachach</l>
<l>an fial <sup resp="LM">coipcheann</sup> cruthach</l>
<l>mar Bhrian coitcheann creachach.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="2">
<l>Tr&iacute; choire ag cleith C<ex>h</ex>ruachan,</l>
<l>gon chraoibh bh&eacute;ildeirg bhoinnghil,</l>
<lb n="3530"/><l>coire thoighe a theaghlaigh</l>
<l>is coire g&aacute; choinnmhibh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="3">
<l>Coire bh&iacute;os g&aacute; bantrocht,</l>
<l>bean churadh chuain Bhanna,</l>
<l>sa doire i dtr&aacute;igh tunna</l>
<lb n="3535"/><l>coire g&aacute; mn&aacute;ibh malla.</l></lg>

<lg n="4">
<l>A chuid laoi is l&aacute;n coire</l>
<l>cuingidh gruaidhgheal Gabhr&aacute;in;</l>
<l>n&iacute; dhruid chaidhche &oacute; chongh&aacute;ir,</l>
<l>a chuid aidhche is anbh&aacute;il.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="5">
<lb n="3540"/><l>&Aacute;r muc &aacute;r b&oacute; mBr&eacute;ifneach</l>
<l>do-bheir go mb&iacute; an Carghas;</l>
<l>n&iacute; h&aacute;il leis l&oacute;n lachtchruidh,</l>
<l>m&oacute;r do mhartaibh mharbhas.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="6">
<l>Do bhiathadh fhear n-Alban</l>
<lb n="3545"/><l>is eachtrann n-iath n-Uladh</l>
<l><sup resp="LM">biadh</sup> gon chraoibh shuairc shuilbhir</l>
<l>n-a bruighnibh do bhunadh.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="231"/>

<lg n="7">
<l>Coinnmhe Line is Laighean</l>
<l>agus Midhe is Mhumhan</l>
<lb n="3550"/><l>tug d&iacute;oth ar gach ndoire;</l>
<l>n&iacute; sg&iacute;oth coire an churadh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="8">
<l>Ar gcur &aacute;is na n-&aacute;irgheadh</l>
<l>d'fh&eacute;inidh B<ex>h</ex>&oacute;inne buige,</l>
<l>d&iacute;oth tug ar na tr&eacute;adaibh</l>
<lb n="3555"/><l>rug n-a gc&eacute;adaibh chuige.</l></lg>

<lg n="9">
<l>Tom&aacute;s mhac Briain B<ex>h</ex>reaghaigh,</l>
<l>badhbh Daoile na ndonnbhrat,</l>
<l>ag freasdal chliar gConnacht</l>
<l>mar ChonnArt mar Chormac.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="10">
<lb n="3560"/><l>M&aacute;g Shamhradh&aacute;in shireas</l>
<l>gach t&iacute;r <sup resp="LM">mar</sup> Bhrian Bearbha;</l>
<l>d&iacute;oth cruidhchreach a coire,</l>
<l>tuirchleath Mhoighe Meadhbha.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="11">
<l>L&aacute;n an chnuic do choinnmhibh</l>
<lb n="3565"/><l>d&aacute; chathraigh l&aacute;in luchtmhair;</l>
<l>l&aacute;n toighe do theachtaibh</l>
<l>le choire sa chuchtair.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="12">
<l>Leasg linn ar l&aacute;mh fholamh</l>
<l>go foghlaidh clann gCraoidhe;</l>
<lb n="3570"/><l>d'fhior thadhaill gach th&iacute;re</l>
<l>n&iacute; lamhaim gan laoidhe.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="13">
<l>Go loch n-aoibhinn n-Uachtair</l>
<l>ag airgneach Cairn C<ex>h</ex>urrn&aacute;n</l>
<l>coinne ag na Tr&iacute; Tuathaibh</l>
<lb n="3575"/><l>i gCruachain &oacute; gCubhr&aacute;n.</l></lg>

<lg n="14">
<l>L&aacute;n gach t&iacute;r do thoirthibh</l>
<l>ag tuir &eacute;achtaigh Adhar;</l>
<l>l&aacute;n do bhuaibh na mbrughadh</l>
<l>gach cl&aacute;r d&aacute; bhfuair falamh.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="233"/>

<lg n="15">
<lb n="3580"/><l>M&oacute;r ghl&eacute;asdair do ghormghaibh;</l>
<l>ag d&eacute;agsain an donnshr&oacute;ill,</l>
<l>do chan f&oacute;ir g&aacute; bhfeitheamh:</l>
<l>'C&oacute;ir teicheadh an tromshl&oacute;igh.'</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="16">
<l>N&iacute; lamhthar a leanmhain;</l>
<lb n="3585"/><l>c&aacute; l&eacute;irchreach nach l&eacute;amhadh?</l>
<l>s&iacute;oth n&oacute; osudh d'aomhadh</l>
<l>d&iacute;oth dosun a dh&eacute;anamh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="17">
<l>Conmhaicne &iacute; Bhriuin B<ex>h</ex>r&eacute;ifne</l>
<l>ag baidhbh C<ex>h</ex>liach g&aacute; coimhriar;</l>
<lb n="3590"/><l>clann R&oacute;igh &eacute;achtach armruadh</l>
<l>cr&eacute;achtach &oacute; fh&oacute;ir Oirghiall.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="18">
<l>Teallach n-Eachach &eacute;achtach</l>
<l>aigbh&eacute;il d'fhearaibh gaisgidh;</l>
<l>re bhf&eacute;achain n&iacute;r fuirgheadh,</l>
<lb n="3595"/><l>n&iacute;r fuilngeadh a bhfaisgin.</l></lg>

<lg n="19">
<l>Tr&eacute;an ar fearaibh F&oacute;dla</l>
<l>flaith F&aacute;il, feidhm &oacute;s raineart,</l>
<l>do ionghair gach oireacht</l>
<l>gan fhionghail gan aineacht.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="20">
<lb n="3600"/><l>Re creachaibh a chr&eacute;achtshl&oacute;igh</l>
<l>c&aacute; tr&eacute;ant&oacute;ir nar tubhadh</l>
<l>n&oacute;s d&aacute; ndearna ar deireadh</l>
<l>deighfhear Eamhna Uladh?</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="21">
<l>Sluagh Breagh &oacute;n ghleo g<ex>h</ex>&aacute;ibhtheach</l>
<lb n="3605"/><l>ceo ar sr&oacute;ll ngeal a ng&eacute;irchleath,</l>
<l>a gcosdudh ar criathrach</l>
<l>ag brosdudh na mBr&eacute;ifneach.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="22">
<l>Seacht gc&eacute;ad sleagh ar sluaigheadh</l>
<l>seabhac cosgrach Codhail;</l>
<lb n="3610"/><l>seacht gc&eacute;ad glac d&oacute; i ndeabhaidh</l>
<l>slat G<ex>h</ex>r&eacute;ag br&oacute; do bhoghaibh.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="235"/>

<lg n="23">
<l>Laoch seacht gc&eacute;ad do chloidhmhibh</l>
<l>mar Chearmaid m&oacute;r Mirbh&eacute;al,</l>
<l>seacht gc&eacute;ad each fan <sup resp="LM">uathfhras</sup></l>
<lb n="3615"/><l>is cleath ruadhchas rinngh&eacute;ar.</l></lg>

<lg n="24">
<l>Rosg mall is dreach dheirgmh&iacute;n,</l>
<l>daghclann each ar airdl&eacute;im,</l>
<l>taoiseach as fhiu airdr&iacute;gh</l>
<l><sup resp="LM">dan</sup> liu craoiseach cailgr&eacute;idh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="25">
<lb n="3620"/><l>R&iacute; na dtaoiseach Tom&aacute;s,</l>
<l>tuir Mhis mheallas r&iacute;oghain,</l>
<l>M&aacute;g Shamhradh&aacute;n Shoghuin</l>
<l>n-a roghuin &oacute;s r&iacute;oghaibh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="26">
<l>Mac meic Dhonnchaidh D<ex>h</ex>urlais,</l>
<lb n="3625"/><l>dreagun s&uacute;lghorm sochraidh</l>
<l>n&iacute; h&aacute;l drud re dheabhthaibh,</l>
<l>&aacute;r thug is na tochraibh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="27">
<l>Re muintir Maoil M<ex>h</ex>&oacute;rdha</l>
<l>m&oacute;r fearg flatha Doire;</l>
<lb n="3630"/><l>m&oacute; a fh&iacute;och do Mhuigh M<ex>h</ex>idhe</l>
<l>gidh d&iacute;oth cruidh a choire. D&iacute;oth</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="28">
<l>Inghean mhall Mh&eacute;ig Uidhir</l>
<l>ucht geal, gruadh mar chorcair,</l>
<l>drud re haoibh sgol sgagthair,</l>
<lb n="3635"/><l>tug chrodh ar laoidh lochtaigh.</l></lg>

<lg n="29">
<l>Inghean r&iacute;ogh is r&iacute;oghna</l>
<l>a r&eacute;im c&uacute;ich nach cualaidh;</l>
<l>d&aacute;l gan chleith ag cliaraibh</l>
<l>gan ghr&aacute;dh neich ag Nualaidh</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="30">
<lb n="3640"/><l>&Oacute;s bhainr&iacute;oghnaibh Banbha</l>
<l>bh&iacute;os bean churadh Cairbre;</l>
<l>is &iacute; a l&aacute;mh as luighthe,</l>
<l>d&aacute;mh n&iacute; chuirfe ar cairde. D&iacute;oth</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="237"/>

<lg n="31">
<l>M&oacute;ide a-nois n&oacute;s Gr&aacute;inne</l>
<lb n="3645"/><l>gnaoi uirre as a h&oacute;ige;</l>
<l>an mh&eacute;id d&aacute; crudh chaitheas</l>
<l>a maitheas is m&oacute;ide. D&iacute;oth</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="32">
<l>Caillin ceann na n-ardnaomh,</l>
<l>&eacute;arlumh rob fhearr aisde,</l>
<lb n="3650"/><l>lucht cr&aacute;bhaidh chruaidh charas,</l>
<l>sluaigh gabhas n-a ghaisde. D&iacute;oth</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="33">
<l>Toirrdhealbhach triath F&oacute;dla,</l>
<l>fear caithmhe gach cisde,</l>
<l>mar Dh&aacute; Th&iacute;, mar Thuathal,</l>
<lb n="3655"/><l>r&iacute; Cruachan as clisde. D&iacute;oth.</l></lg></body>
</text>
</p>
</div1>

<div1 n="27">
<head>XXVII</head>
<head>Giolla Na Naomh &Oacute; hUiginn .cc.</head>
<p>
<text type="poem">
<body>
<lg type="verse" n="1">
<l>T&aacute;nag d'Fh&aacute;naid an einigh</l>
<l>Magh Aoi <sup resp="LM">mo</sup> lorg l&aacute;indeimhin;</l>
<l>gl&oacute;r m&iacute;n dlighim re gach ndreim</l>
<l>sirim gach t&iacute;r fo thuairim.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="2">
<lb n="3660"/><l>C&eacute;illidh gach aon bh&iacute;os i mbroid</l>
<l><gap/> deach fear ag F&aacute;noid;</l>
<l>m&oacute;r broid gach dheighfhir re d&aacute;n,</l>
<l>goid an einigh don abhr&aacute;n.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="3">
<l>Is &eacute; an t-abhr&aacute;n ro fhalaigh</l>
<lb n="3665"/><l>a n-&eacute;ad&aacute;il a n-ealadhain;</l>
<l>do sgar an daghdh&aacute;n re a dhath</l>
<l>abhr&aacute;n ban agus bhachlach.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="4">
<l>Le r&iacute;oghaibh caigillte an chruidh</l>
<l>nach tabhair treas ar mianaibh</l>
<lb n="3670"/><l>binne an chliar abhr&aacute;n <sup resp="LM">n-olcach</sup></l>
<l>'s an camdh&aacute;n fiar f&iacute;orlochtach.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="239"/>

<lg n="5">
<l><sup resp="LM">'Siad a nduasa</sup> a nd&uacute;thaigh d&aacute;ibh</l>
<l>biadh <sup resp="LM">&oacute; n-a mbairdne</sup> d'aghbh&aacute;il;</l>
<l>m&oacute;r an ceannach ar a gcuid,</l>
<lb n="3675"/><l>&oacute;r n&aacute; heallach n&iacute; iarraid.</l></lg>

<lg n="6">
<l>Sg&aacute;rrl&oacute;id &oacute;r is eich is ba</l>
<l>duasa deaghaosa d&aacute;na;</l>
<l>a n-&eacute;ad&aacute;il mh&oacute;r&mdash;n&iacute; muirn bheag&mdash;</l>
<l>cuirn agus &oacute;r is airgead.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="7">
<lb n="3680"/><l>Cliar ag c&aacute;ch rinne gh&aacute; r&aacute;dh</l>
<l>cliar re <gap/> an abhr&aacute;n</l>
<l>gach file binn d&aacute; bh&aacute;dhadh,</l>
<l>tinn lem chridhe is comhthl&aacute;madh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="8">
<l>Do-rinneadh creach nach c&oacute;ir dhi</l>
<lb n="3685"/><l>&mdash;n&iacute; th&eacute;id rinn anadh <sup resp="LM">uirre</sup>&mdash;</l>
<l>d&aacute; dtrian bh&oacute; is each is arradh;</l>
<l>n&iacute; m&oacute; creach d&aacute; gcualabhar.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="9">
<l>D&aacute; dtrian ionnmhais Inse F&aacute;il</l>
<l>fheacht eile rob &iacute; ar n-&eacute;ad&aacute;il;</l>
<lb n="3690"/><l>ba fairbr&iacute;ogh, ba boing re baois,</l>
<l>boill na n-airdr&iacute;ogh ro iarrmaois.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="10">
<l>Maol Seachlainn Gabhr&aacute;n do ghuin,</l>
<l>aonsh&uacute;il Eochadha d'iarraidh,</l>
<l>gor shir sinn saoghul Mo-Bh&iacute;</l>
<lb n="3695"/><l>n&iacute;r daoradh inn fa &eacute;inn&iacute;.</l></lg>

<lg n="11">
<l>Sa Bhr&eacute;ifne n&iacute; beag a rath</l>
<l><sup resp="LM">ag</sup> cloinn Bhriain mh&oacute;ir mheic Eachach,</l>
<l>re l&aacute; gan deibheach re d&aacute;imh</l>
<l>a-t&aacute; an t-eineach ar admh&aacute;il.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="12">
<lb n="3700"/><l>Oireacht meanmnach Maighe Sl&eacute;acht,</l>
<l>Teallach n-Eachach na n-aird&eacute;acht,</l>
<l>s&iacute;othmhagh ar a sill gach neach</l>
<l>do d&iacute;ochradh inn an t-eineach.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="241"/>

<lg n="13">
<l>Do creachadh <sup resp="LM">i n-</sup>Inis Fh&aacute;il</l>
<lb n="3705"/><l>re fios an einigh d'aghbh&aacute;il;</l>
<l>an fh&eacute;ile mar do fhuair cor</l>
<l>do-chuaidh &Eacute;ire as a hionadh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="14">
<l>Teallach n-Eachach na n-arm nglas</l>
<l><sup resp="LM">gan</sup> an eineach n&aacute; an ionnmhas,</l>
<lb n="3710"/><l>deighfhir gan eallach gan &oacute;r,</l>
<l>teallach an einigh dh'ad&oacute;gh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="15">
<l>Tom&aacute;s mhac Briain bhriseas cath</l>
<l>is &eacute; triath Teallaigh Eachach;</l>
<l>fear gr&aacute;dha inn n-a aireacht,</l>
<lb n="3715"/><l>d&aacute;na linn a lorgaireacht.</l></lg>

<lg n="16">
<l>N&iacute; fhuil m&aacute;s fh&iacute;or don fhior sgeoil</l>
<l>&mdash;nocho triall i dt&iacute;r n-aineoil&mdash;</l>
<l>&oacute; bhord <sup resp="LM">Mhuaidhe is Mhuighe Aoi</sup></l>
<l>uainne acht madh uidhe aonlaoi.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="17">
<lb n="3720"/><l>Dodhola ar fud na F&oacute;dla</l>
<l>ar gc&iacute;os <sup resp="LM">c&aacute;ir d&aacute;</sup> chomhfh&oacute;gra;</l>
<l>sg&eacute;al truagh mar tharla an t-eineach,</l>
<l>ag sluagh B<ex>h</ex>anbha is beigeineach.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="18">
<l>'N-a chion f&eacute;in fuair a ghabh&aacute;il</l>
<lb n="3725"/><l>ag M&aacute;g shoichleach Shamhradh&aacute;in;</l>
<l>&oacute;n t&eacute; gar ch&oacute;ir a chagar</l>
<l>nocho d&oacute;igh &eacute; d'fhuaslagudh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="19">
<l>Easbhaidh bh&oacute; is ionnmhuis is each</l>
<l>ar a th&iacute;r tug an t-eineach</l>
<lb n="3730"/><l>&mdash;t&eacute;igheadh fa chrodh mar <sup resp="LM">ro</sup> chleacht&mdash;</l>
<l>'s n&iacute;r ghon &eacute;infhear don oireacht.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="20">
<l>Is r&iacute;oghdha rugadh an bhreath</l>
<l>ag mac B<ex>h</ex>riain B<ex>h</ex>einne Coilceach,</l>
<l>&aacute;r ar chrodh g&eacute; do chuir sin,</l>
<lb n="3735"/><l>is gan dol fa fhuil an einigh.</l></lg>

<pb n="243"/>

<lg n="21">
<l>F&iacute;or mo ghuth re g&eacute;ig bhFinne</l>
<l>&mdash;maith fuigheall na f&iacute;rinne&mdash;</l>
<l>'Do-gh&eacute;abh loghadh ar br&uacute; bh&aacute;is</l>
<l>acht go molar th&uacute;, a Thom&aacute;is.'</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="22">
<lb n="3740"/><l>Teallach n-Eachach na n-each ngeal</l>
<l>teine bheo nachar b&aacute;idheadh;</l>
<l>bristear ar ch&aacute;ch gach cath leo,</l>
<l>a rath go br&aacute;th bidh bithbheo.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="23">
<l>Mac meic Dhonnchaidh D&uacute;in Uisnigh</l>
<lb n="3745"/><l>fhad&oacute;s teine an teallaighsin;</l>
<l>a bhronnadh mar ghual ngairthe</l>
<l>connadh buan a beathaighthe.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="24">
<l>Athair Tom&aacute;is tug gach maidhm,</l>
<l>Brian Breaghach rob &eacute; a fhorainm;</l>
<lb n="3750"/><l>ba Brian Breaghach im cheann gcreach</l>
<l>an seadhach fial seang suirgheach.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="25">
<l>R&iacute;oghraidh Teamhrach tuaithe Breagh</l>
<l>is iad sgath gl&eacute;ire Gaoidheal;</l>
<l>ar fhud Bhanbha cian ro clas</l>
<lb n="3755"/><l>a dtarrla i mBrian d&aacute; mbreaghas.</l></lg>

<lg n="26">
<l>Breaghdhacht tar gach neach fo nimh</l>
<l>is <sup resp="LM">don</sup> r&iacute;oghraidhsin r&aacute;idhtir;</l>
<l>a r&aacute;dh re neach im n&iacute; olc</l>
<l>n&iacute; h&iacute; ar mbreath ar an mbreaghocht.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="27">
<lb n="3760"/><l>Is &iacute; an bhreaghdhacht gi b&eacute; i mbeath</l>
<l>gaisgeadh is uaill is eineach;</l>
<l>ag sin triar nar thr&iacute; lochta</l>
<l>do bh&iacute; i mBrian na breaghdhochta.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="28">
<l>Ceirde a athar &oacute; <sup resp="LM">do</sup> fh&aacute;s</l>
<lb n="3765"/><l>meabhrach a-t&aacute;id ag Tom&aacute;s;</l>
<l>an triur ro bhaoi i mBrian &oacute;n bhrugh</l>
<l>dlaoi ar an triar <sup resp="LM">nocha</sup> thugsun.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="245"/>

<lg n="29">
<l>Gaisgeadh is eineach is uaill</l>
<l>san fhearchoin &eacute;achtaigh armruaidh;</l>
<lb n="3770"/><l>n-a dhiaidh leanas&mdash;'s n&iacute; d&aacute; locht&mdash;</l>
<l>breaghas Briain is a bheodhocht.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="30">
<l>An f&oacute;d f&iacute;reonach i bhfuil</l>
<l>is d&aacute; chein&eacute;al cleath Lughmhaigh;</l>
<l>suithneart san &uacute;ir as ar fh&aacute;s</l>
<lb n="3775"/><l>do chruithneacht a t&uacute;ir Tom&aacute;s.</l></lg>

<lg n="31">
<l>R&iacute;oghan chongh&aacute;ireach caithmheach</l>
<l>a th&iacute;r duasbhog deaghaithneach;</l>
<l>a fiodh n&aacute; a talamh n&iacute; thug</l>
<l>a dtaradh acht d'fhior fhialbhug.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="32">
<lb n="3780"/><l>A thuath n&iacute; th&eacute;id ar a muin</l>
<l>marcach ainfhial nach easguir;</l>
<l>t&iacute;r na ngeileach's na ngreagh seang</l>
<l>fear gan eineach n&iacute; fhuilngeann.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="33">
<l>D&aacute; th&iacute;r is fearta f&eacute;ile</l>
<lb n="3785"/><l>freasdal churadh Coirrshl&eacute;ibhe,</l>
<l>iodhna a thuath nar chnaoi bha chradh</l>
<l>is gnaoi &iacute; Dhuach fan domhan.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="34">
<l>Liaide uisge a &oacute;l go beacht</l>
<l>d&aacute;la an uar&aacute;n g&aacute; oireacht;</l>
<lb n="3790"/><l>bronnadh cruidh gan chruas do ch&aacute;ch</l>
<l>is suas do chuir a chon&aacute;ch.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="35">
<l>Eineach orra g&aacute; fhur&aacute;il</l>
<l>is binn le s&iacute;ol Samhradh&aacute;in;</l>
<l>neach do mh&eacute;adaigh miadh na nd&aacute;mh</l>
<lb n="3795"/><l>g&aacute; riar ag g&eacute;agaibh Gabhr&aacute;n.</l></lg>

<lg n="36">
<l>N&iacute; uil is n&iacute; bhia is d&aacute; mbeath</l>
<l>fear don aicme gan eineach</l>
<l>&mdash;comhartha a s&iacute;l is s&eacute; riamh&mdash;</l>
<l>n&iacute; d&iacute;bh &eacute; d&aacute;madh ainfhial.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="247"/>

<lg n="37">
<lb n="3800"/><l>Gach <sup resp="LM">cuaine</sup> thaobhthrom thorrach</l>
<l>geal&aacute;l d&eacute;adbh&aacute;n dearclonnach;</l>
<l>an t&iacute;r i n-ionbhaidh a hoir</l>
<l>b&iacute;dh re hiongnaibh g&aacute; hiarraidh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="38">
<l>M&oacute;rsh&aacute;ith t&aacute;naisde a th&iacute;re</l>
<lb n="3805"/><l>beag nar bh&aacute;idh cl&uacute; a choimhdh&iacute;ne;</l>
<l>docair do dhamhna faoi f&aacute;s</l>
<l>is an ghnaoi tarrla ar Tom&aacute;s.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="39">
<l>Mairg do-n&iacute; fraochdhacht n&aacute; fearg</l>
<l>ris an ngruadh gcorcra gcaoillearg;</l>
<lb n="3810"/><l>mo gh&eacute;anar neach do-n&iacute; tl&aacute;s</l>
<l>d&aacute; mbeath ar a th&iacute; Tom&aacute;s.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="40">
<l>Mac Briain Mh&eacute;ig Shamhradh&aacute;n shaoir</l>
<l>a lucht deabhtha ro dhiansgaoil,</l>
<l>gach greas d&aacute; ghreasaibh re gha</l>
<lb n="3815"/><l>g&aacute; mheas re treasaibh T&aacute;na. T&aacute;nag</l></lg>

<lg n="">
<l>Nualaith B<ex>h</ex>reagh, buime na gcliar,</l>
<l>bainmheirleach einigh Oirghiall,</l>
<l>ar muin mhn&aacute; Eine n-a heoch</l>
<l>a-t&aacute; a heire don eineoch.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="">
<lb n="3820"/><l>An t-eineach n-a fhior ghr&aacute;dha</l>
<l>gun gheanmnaidh r&eacute;idh rosgmh&aacute;lla;</l>
<l>a crodh mar ro chleacht ro chaith</l>
<l>n&oacute; gor ghabh neart ag Nualaith.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="">
<l>Inghean Mh&eacute;ig Uidhir ucht b&aacute;n,</l>
<lb n="3825"/><l>glac mh&eacute;irgheal amlas ucht&aacute;n,</l>
<l>gach eang greanta &oacute; gh&eacute;is Chabha</l>
<l>mar shneachta ar &eacute;is fhearthana. T&aacute;nag</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="">
<l>T&aacute;nag d'athchur Fh&oacute;dla air,</l>
<l>Aodh &Oacute; Domhnaill D&uacute;in Bhalair,</l>
<lb n="3830"/><l>gealltair do r&iacute;gh F&aacute;il i bhfad</l>
<l>c&aacute;in as gach th&iacute;r a dt&aacute;nag.</l></lg><!--<lb/>-->
<trailer>Tanag<!--<lb/>--></trailer>
</body>
</text>
</p>
</div1>

<pb n="249"/>

<div1 n="28">
<head>XXVIII</head>
<p>
<text type="poem">
<body>
<lg type="verse" n="1">
<l>Fada a-taoi im aighidh, a Aodh,</l>
<l>(g&eacute;) a-taoi, a dhaighfhir, gan mo dh&iacute;ol;</l>
<l>n&iacute; deabhaidh acht r&eacute;idhe a-raon</l>
<lb n="3835"/><l>re ch&eacute;ile, a Aodh, dleaghair dh&iacute;onn.</l></lg>

<lg n="2">
<l>Dia le mac th'athar, a Aodh,</l>
<l>gumadh lat an t-achadh uadh</l>
<l><gap/> oraibh, a Aodh,</l>
<l>a chraobh T<ex>h</ex>oraidh as ghlan gruadh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="3">
<lb n="3840"/><l>Gumadh leat a</l>
<l><gap/></l>
<l><gap/></l></lg><!--<lb/>--></body>
</text>
</p>
</div1>

<div1 n="29">
<head>XXIX</head>
<head>Maoilin &Oacute;g cc.</head>
<p>
<text type="poem">
<body>
<lg type="verse" n="1">
<l>A sh&aacute;ith d'oighre i n-ionadh B<ex>h</ex>riain</l>
<l><sup resp="LM">coimhdhe</sup> san ionadh a n-uair;</l>
<lb n="3845"/><l>do-n&iacute; a leas is a leas f&eacute;in</l>
<l>n&iacute; d&aacute; gach cl&eacute;ir teas is tuaidh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="2">
<l>Aithris mhaith ar Brian do-bheir</l>
<l>gach flaith g&aacute; riar n&oacute; go raibh;</l>
<l>is le cliaraibh c&aacute;in an fhir</l>
<lb n="3850"/><l>g&eacute;rbh &aacute;il libh a hiarraidh air.</l></lg>

<lg n="3">
<l>M&aacute;g Shamhradh&aacute;in re bhfill f&oacute;ir</l>
<l>rinn gach armagh&aacute;idh rob <sup resp="LM">&aacute;il</sup>;</l>
<l>c&aacute; tarbha breith ar na buaibh</l>
<l>buain re cleith n-Annla &oacute; nach &aacute;il.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="4">
<lb n="3855"/><l>Tom&aacute;s mhac Briain bhronnas sgor</l>
<l>biaidh ar a chomas a chrodh;</l>
<l>n&iacute; sg&iacute;theach bhfaghla barr Breagh,</l>
<l>c&aacute; tarbha seadh ann i n-or?</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="251"/>

<lg n="5">
<l>Craoiseach croinn leabhair n-a l&aacute;imh</l>
<lb n="3860"/><l>do bhoing tre chneadhaibh i gcriaidh;</l>
<l>druim an fh&aacute;inne sa gcrann cruaidh</l>
<l>do-chuaidh &oacute; bharr G<ex>h</ex>&aacute;ille i ngliaidh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="6">
<l>Leomhan conchar &oacute; Chreit Rabh</l>
<l>gleic re chonfadh ro badh cion;</l>
<lb n="3865"/><l>ar ndol tre chairthe &oacute; bharr B<ex>h</ex>reagh</l>
<l>do bhean lann d&aacute; aithle d'fhior.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="7">
<l>Gabh an rannso dh&oacute; dom dh&aacute;n,</l>
<l>gan chradh damhsa n&iacute; d&oacute; as dual;</l>
<l>&aacute;irmhid gach maith do bh&iacute; ar Brian</l>
<lb n="3870"/><l>gach cliar, a fhlaith L&iacute;, god luadh.</l></lg>

<lg n="8">
<l>A shl&oacute;gh fhir na n-abhra ndubh,</l>
<l>g&eacute; tharla ibh ag &oacute;l fhleadh,</l>
<l>is romhaibh budh ch&oacute;ir a chur</l>
<l><sup resp="LM">a</sup> ndul <sup resp="LM">thoraibh</sup> go B&oacute;inn mBreagh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="9">
<lb n="3875"/><l>A chath marcaigh Mhoighe R&eacute;in</l>
<l><sup resp="LM">gan n-a chartaigh</sup> shloighe shluaigh;</l>
<l>cr&eacute;acht nocha dtabhair an t&oacute;ir</l>
<l>n&aacute; r&oacute;igh &eacute;acht n-a aghaidh uaibh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="10">
<l>Binn an comhr&aacute;dh do chan m&eacute;</l>
<lb n="3880"/><l>re h&oacute; gColm&aacute;n do ghabh gnaoi:</l>
<l>'Ar gl&oacute;r do shuirghe, a fhlaith L&iacute;,</l>
<l>do bh&iacute; cuimhne mhaith ag mnaoi.'</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="11">
<l>C&aacute; hoireacht nar loisg go l&eacute;ir</l>
<l>do choisg a toigheacht dod th&oacute;ir?</l>
<lb n="3885"/><l>ag teacht do gh&eacute;ig T<ex>h</ex>eamhra i dt&iacute;r</l>
<l>b&iacute;dh a meanma <sup resp="LM">n-a</sup> m&eacute;id m<ex>h</ex>&oacute;ir.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="12">
<l>Creach a fhaghlaidh ag an fhior</l>
<l>dar fhalmhaigh teach agus tor;</l>
<l>d&aacute; dh&iacute;on d&aacute; &eacute;ise do an</l>
<lb n="3890"/><l>mar do ghabh gr&iacute;obh Ch&eacute;ise crodh.</l></lg>

<pb n="253"/>

<lg n="13">
<l>Doirbh a leanmhain ar mbreith bhuair</l>
<l>ar mbeith a theaghlaigh re thaoibh;</l>
<l>a n-aghaibh cleath Eine d'fh&oacute;ir</l>
<l>nach d&oacute;igh creach eile ar a aoidh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="14">
<lb n="3895"/><l>Lucht foladh nach <sup resp="LM">d&oacute;igh</sup> do dhul</l>
<l>ar a omhan do-ch&oacute;idh car;</l>
<l>mar thugsad aithne ar barr mBreagh</l>
<l>fear n-a aithle ann n&iacute;r an.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="15">
<l>Leathar leis gach breath ma mbia;</l>
<lb n="3900"/><l>c&aacute; neach ar nach ceis a cl&uacute;?</l>
<l>gidh m&oacute;r an s&iacute;oth d&oacute; cleith chr&oacute;,</l>
<l>ro bo m&oacute; a dh&iacute;oth bheith gan bh&uacute;.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="16">
<l>A throigh &iacute; Cholm&aacute;in a Cliaigh,</l>
<l>do roghr&aacute;in i dToigh an Tr&iacute;r;</l>
<lb n="3905"/><l>beag nach creach slighe bhur sluaigh,</l>
<l>n&iacute; fhuair a leath tighe i dt&iacute;r.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="17">
<l>Fatha a gcagair do-chluin s&eacute;,</l>
<l>gach a n-abair a bhfuil faoi;</l>
<l>budh iad do sg&eacute;ala, a fhlaith L&iacute;,</l>
<lb n="3910"/><l>gach n&iacute; maith a-d&eacute;ara an draoi.</l></lg>

<lg n="18">
<l>Gl&oacute;r sl&oacute;igh re h&oacute; gCuinn a Cult:</l>
<l>'D&aacute; dhruim is d&oacute;igh <sup resp="LM">doid</sup> cl&oacute;dh cniocht;</l>
<l>aince an duine do fheall ort</l>
<l>ar dtocht <sup resp="LM">i gceann uidhe</sup> ar t'iocht.'</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="19">
<lb n="3915"/><l>Gl&oacute;r a bhiodhbhadh re h&oacute; mBriain</l>
<l>ar n-a gcl&oacute;dh, gidh <sup resp="LM">diombladh</sup> d&aacute;ibh:</l>
<l>'N&iacute; har an arm do bh&iacute; buaidh</l>
<l>acht buain, a bhadhbh L&iacute;, red l&aacute;imh.'</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="20">
<l>Mac meic Dhonnchaidh dreach mar shuibh,</l>
<lb n="3920"/><l>n&iacute; toghthair acht breath d&aacute; mbeir;</l>
<l>gach fear fial tarla i n-a thigh</l>
<l><sup resp="LM">do riar</sup> fhir Bhanbha do-bheir.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="255"/>

<lg n="21">
<l>Nocho lamhair dol n-a dh&aacute;il,</l>
<l>n&iacute; tabhrair crodh acht i gc&eacute;in,</l>
<lb n="3925"/><l>n&iacute; iomp&aacute; cleath Eine &oacute;n fh&oacute;ir,</l>
<l>go r&oacute;igh a chreach reimhe n&iacute; r&eacute;idh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="22">
<l>Arm trom do bhuille do bhlagh</l>
<l>don chronn rob uille san fhiodh;</l>
<l>is iad ro fhill ag baidhbh B<ex>h</ex>reagh</l>
<lb n="3930"/><l>na hairm do bhean inn &oacute; fhior.</l></lg>

<lg n="23">
<l>Mairg duine n&aacute; dearna rioth</l>
<l>re n-&oacute; Meadhbha Muighe Rath;</l>
<l>n&iacute; thug d&aacute; &uacute;idh san uair each,</l>
<l>n&iacute;r smuain leath a ch&uacute;il re cath.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="24">
<lb n="3935"/><l>M&aacute;g Shamhradh&aacute;n ro shaor sgoil</l>
<l>raon tre bhadhbhragh&aacute;dh do-bhir;</l>
<l>b&iacute;dh neimh ar fadhbhaibh &oacute; bhfuil</l>
<l><sup resp="LM">fan</sup> ghuin sin d 'armaibh an fhir.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="25">
<l>Mac Maoile Meadha is maith linn</l>
<lb n="3940"/><l>dan deala <sup resp="LM">caoine</sup> a raith rinn;</l>
<l>gach conair do chreach &oacute; Cuinn</l>
<l>n&iacute; bhuing cleath C<ex>h</ex>odhail re cill.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="26">
<l>N&iacute; ghr&aacute;dhaigh &oacute; Cuinn an cradh</l>
<l>gan bhuing a chr&aacute;bhaidh <sup resp="LM">re cion</sup>;</l>
<lb n="3945"/><l>nocho tabhair i s&eacute;ad seadh</l>
<l>g&eacute;ag B<ex>h</ex>reagh acht d&aacute; fhaghail d'fhior.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="27">
<l>Tom&aacute;s mhac Briain, barr na l&uacute;b,</l>
<l>n&iacute; mall acht <sup resp="LM">&oacute;n</sup> ghliaidh an gh&eacute;ag;</l>
<l>flaith Taoidhean g&eacute; do fh&oacute;ir iad</l>
<lb n="3950"/><l>sl&oacute;igh Liag <sup resp="LM">n&iacute; maoidhear a mh&eacute;ad</sup>.</l></lg>

<lg n="28">
<l>Craobh dhruimneach &oacute;s a dhreich mh&iacute;n,</l>
<l>a bhruinnleath g&aacute; cleith do chl&uacute;imh;</l>
<l>taise n&oacute; gur chlaon an gc&eacute;ibh</l>
<l>n&iacute; l&eacute;ir re taobh caise an ch&uacute;il.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="257"/>

<lg n="29">
<lb n="3955"/><l>L&oacute;n gach cl&eacute;ire i ngroigheach geal;</l>
<l>oineach &iacute; Chr&eacute;idhe is m&oacute;r mion;</l>
<l><sup resp="LM">gon</sup> t&iacute; gar adhair g&eacute;ag Gamh</l>
<l>s&eacute;ad d&aacute; rabh aghaidh gon fhior.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="30">
<l>Airgfidh gach neach n&aacute; fuil faoi</l>
<lb n="3960"/><l>n-a theach acht muna thoir s&eacute;;</l>
<l>ag feitheamh gach neich fa n&iacute;</l>
<l><sup resp="LM">a mb&iacute;</sup> ag teicheadh re cleith gC&eacute;.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="31">
<l>Mairg as bhiodhbha d&aacute; bharr t<ex>h</ex>iugh</l>
<l><sup resp="LM">nochan</sup> iomdha a chlann &oacute;n chion;</l>
<lb n="3965"/><l>n&iacute; mairg dan cara ceann Breagh,</l>
<l>teann do lean a fhala d'fhior.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="32">
<l>Gach ionbhaidh ro ghabh a ghreim</l>
<l>an cradh d&aacute; bhiodhbhaidh gur bhuing;</l>
<l>&oacute; nach &eacute; bhus urra inn</l>
<lb n="3970"/><l>ar mhill s&eacute; is cuma d'&uacute; Chuinn.</l></lg>

<lg n="33">
<l>N&iacute; meinic bh&iacute;os aghadh air</l>
<l>an talamh fa ch&iacute;os ro chuir;</l>
<l>moltar aisdear each an fhir</l>
<l>ba sir cleath M<ex>h</ex>aisdean d&aacute; muin.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="34">
<lb n="3975"/><l>Tom&aacute;s mhac Briain barr mar chn&uacute;</l>
<l>biaidh a chlann &oacute;s mhac gach mn&aacute;;</l>
<l>l&eacute;im a fhoghla &oacute; r&iacute;gh n&iacute; ria,</l>
<l>go gcongbha Dia a th&iacute;r mar t&aacute;.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="35">
<l>A sh&aacute;ith do mhnaoi ag oighre an fhir,</l>
<lb n="3980"/><l>a gnaoi nocho coimhdhe chruidh;</l>
<l>an chraobh n&iacute; gh&eacute;abha fa ghroigh,</l>
<l>&eacute;ara as-toigh ar aon n&iacute; fhuil.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="36">
<l>Nualaith riamh n&iacute; docht re duain</l>
<l>gach cliar ag tocht tar an treoir;</l>
<lb n="3985"/><l>n&iacute; reich a diomdha ar a d&aacute;imh</l>
<l>gidh iomdha go gcleith gceoil.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="259"/>

<lg n="37">
<l>Inghean M&eacute;ig Uidhir ucht nua</l>
<l>n-a bruidhin a lucht re l&aacute;;</l>
<l>gidh iomdha flaith im chraoibh gCr&oacute;</l>
<lb n="3990"/><l>is m&oacute; do shaoil maith na mn&aacute;. A sh&aacute;ith</l></lg>

<lg n="38">
<l>An rannso dh&oacute; ar a dhuain f&eacute;in</l>
<l>feirrde a-ch&aacute;ch Tom&aacute;s mar t&aacute;;</l>
<l>iomdha giall n-a thigh &oacute;n treas</l>
<l>riar an fhir a leas re l&aacute;.</l></lg><!--<lb/>-->
<trailer>A sh&aacute;ith.<!--<lb/>--></trailer>
</body>
</text>
</p>
</div1>

<div1 n="30">
<head>XXX</head>
<head>Tadhg <sup resp="LM">&Oacute; hUiginn ? </sup> .cc.</head>
<p>
<text type="poem">
<body>
<lg type="verse" n="1">
<lb n="3995"/><l>Fad&oacute;gh ar gr&iacute;osaigh gnaoi N&eacute;ill;</l>
<l>fuair n&oacute;s nach tuillfe toibh&eacute;im;</l>
<l>is &iacute; as s&eacute;ad craoi d&aacute; chineadh;</l>
<l>d&aacute; ghnaoi cr&eacute;ad nar cuimhnigheadh?</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="2">
<l>Feidhm d&uacute;thchasa dh'aicme an fhir</l>
<lb n="4000"/><l>gan sgur d'fhad&oacute;gh an einigh;</l>
<l>tug n-a neimheasbhaidh n&oacute;s m&oacute;r,</l>
<l>f&oacute;s an t-eineachsain d'fhad&oacute;gh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="3">
<l>Teine bheo nach b&aacute;idh tuile</l>
<l>gnaoi athar fhir Challmhuighe;</l>
<lb n="4005"/><l>an ghnaoi leathansa d'fhleisg N&aacute;is</l>
<l>leathursa do theisd Tom&aacute;is.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="4">
<l>Fada as l&eacute;ir a loise mh&oacute;r</l>
<l>n&iacute;r sguireadh f&oacute;s g&aacute; fad&oacute;gh;</l>
<l>biaidh mar do bhaoi re treimhse,</l>
<lb n="4010"/><l>gnaoi B<ex>h</ex>riain nocho bh&aacute;idheinnse.</l></lg>

<lg n="5">
<l>Urusa a congbh&aacute;il gan cheo</l>
<l>an ghnaoi as teine bheo bhithbheo;</l>
<l>s&iacute; gan cheo bh&iacute;os do bhunadh</l>
<l>is gr&iacute;os beo d&aacute; beathughadh.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="261"/>

<lg n="6">
<lb n="4015"/><l>Eineach Tom&aacute;is is teisd Bhriain,</l>
<l>gnaoi N&eacute;ill d&aacute;ibh i n-a deirbhshiair;</l>
<l>flaith C&eacute; n&iacute; cheileabhsa a n&oacute;s,</l>
<l>an t-eineachsa is &eacute; fhad&oacute;s.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="7">
<l>Connudh nach leigeann &iacute; as</l>
<lb n="4020"/><l>a bha 's a eich 's a ionnmhas;</l>
<l>a chrodh uadh ag gach ollamh</l>
<l>ar son nduan an deaghconnadh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="8">
<l>N&iacute;r h&eacute;aradh roimhe im n&iacute; neach</l>
<l>le mac Briain Bheinne Coilctheach;</l>
<lb n="4025"/><l>n&iacute; m&oacute; do &eacute;ar Niall a-nos,</l>
<l>gach &eacute;an ag diall re dh&uacute;thchos.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="9">
<l>Rug toirbheart n-a theinidh aoil</l>
<l>ar ghnaoi a chinidh flaith fionnGhaoil;</l>
<l>n&iacute;r sguir s&eacute; ag s&iacute;orchur n-a ceann</l>
<lb n="4030"/><l>l&eacute; gur d&iacute;ochradh an doicheall.</l></lg>

<lg n="10">
<l>M&aacute;g Shamhradh&aacute;n nar &eacute;ar fhear</l>
<l>geall einigh fhuair &oacute; chineadh,</l>
<l>cl&uacute; cuanna mar chl&uacute; a shinnsear</l>
<l>'s n&iacute; chuala t&uacute; a thuirimhsean.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="11">
<lb n="4035"/><l>N&iacute; obann Niall n&iacute; do dh&aacute;imh;</l>
<l>urusa le gual gabh&aacute;il</l>
<l>&oacute; bh&iacute;os teine ann re headh;</l>
<l>n&iacute; mar chrann eile eisean.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="12">
<l>N&iacute; mar ch&aacute;ch ag d&iacute;ol duaine</l>
<lb n="4040"/><l>bh&iacute;os riamh gach fear f&iacute;oruaire;</l>
<l><sup resp="LM">do-n&iacute;</sup> s&eacute; ceartas re cl&eacute;ir</l>
<l>an t&eacute; chleachtas a coimhr&eacute;ir.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="13">
<l>Binn le neach gach n&iacute; chleachtas;</l>
<l>fairseang th&eacute;id a thoirbheartas;</l>
<lb n="4045"/><l>mian le lachnaibh sn&aacute;mh le sreabh,</l>
<l>riar d&aacute;mh charthair re chineadh.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="263"/>

<lg n="14">
<l>Do charsad cliara Banbha</l>
<l>an f&aacute;ilteach &oacute;g osgardha;</l>
<l>tre bhile cruithgheal Caisil</l>
<lb n="4050"/><l>cuirthear file i bhfiadhnaisibh.</l></lg>

<lg n="15">
<l>N&iacute; comhdh&uacute;thaigh d&aacute; gach cl&eacute;ir</l>
<l>an sduagh bh&eacute;alchorcra bhoinnr&eacute;idh;</l>
<l>&oacute; bh&iacute;os &aacute;th ar tuile tonn</l>
<l>do ch&aacute;ch uile n&iacute; hiononn.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="16">
<lb n="4055"/><l>Ni hionann d&uacute;thchas d&uacute;inne</l>
<l>'s do Dhamh R&eacute; fleasg fionnBh&uacute;ille,</l>
<l>seach dh&aacute;n gach d&aacute;imhe oile</l>
<l>l&aacute;n dar nd&aacute;inne a dhuanoire.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="17">
<l>A ghnaoi s&iacute;olfad &oacute; s&oacute; a-mach</l>
<lb n="4060"/><l>&uacute;idh Taidhg oile ar Bhrian mBreaghach;</l>
<l>biaidh bham chion Niall a-nosa,</l>
<l>Brian ba chion d'fhior m'anmosa.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="18">
<l>Liom maoidhimh a n&oacute;is a-nois</l>
<l>mise is Tadhg do thuir D<ex>h</ex>urlois;</l>
<lb n="4065"/><l>ar Niall do-chuaidh mo chrannsa,</l>
<l>Niall bhus Bhrian uaibh agamsa.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="19">
<l>Orlach ar Bhrian t&eacute;id a theisd,</l>
<l>flaith &Eacute;irne an abhra bhairrleisg;</l>
<l>do bh&iacute; Brian ba bhladh roimhe</l>
<lb n="4070"/><l><sup resp="LM">go</sup> rabh Niall n&iacute; as n&oacute;smhoire.</l></lg>

<lg n="20">
<l>Mac Tom&aacute;is an taoibh leabhair</l>
<l>rug geall &oacute; ghnaoi a chineadhaigh;</l>
<l>n&iacute; fhuighe magh mar Mhagh mBreagh,</l>
<l>duine n&iacute; gar d&aacute; ghnaoisean.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="21">
<lb n="4075"/><l>Do sh&iacute;n tarrsa tuir C<ex>h</ex>eara</l>
<l>mar bhile &oacute;s bharr c<ex>h</ex>raoibhfheadha;</l>
<l>cuirid a <sup resp="LM">n-arm</sup> faoi gach flaith,</l>
<l>a ghnaoi n&iacute; carn gan ch&eacute;adbhraith.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="265"/>

<lg n="22">
<l>Geall ar uaisle is ar eineach</l>
<lb n="4080"/><l>fuair uaidh c&aacute;r <gap/></l>
<l>fr&eacute;amh na ngeilfhiodhbhadh &oacute; ngin</l>
<l>neimhiongnadh a thr&eacute;an tairsibh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="23">
<l>Teallach n-Eachach go hEochaidh</l>
<l>fan bhfleisg <sup resp="LM">sin</sup> ngeil ngn&uacute;isleathain,</l>
<lb n="4085"/><l>tuath riu soin nocho s&iacute;n,</l>
<l>a bhfiu n&iacute; fhoil fa airdr&iacute;gh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="24">
<l>D&iacute;reach leanfad a lorg soin</l>
<l>&oacute; Eachaidh m&oacute;rmhac Maonoigh</l>
<l>go ndeach go Fearghna fleadhach,</l>
<lb n="4090"/><l>an chleath mheardha mhuirearach.</l></lg>

<lg n="25">
<l>G&eacute;ag cubhra dar mac Maonach</l>
<l>Baoith&iacute;n na n-arm n-&oacute;rchraobhach;</l>
<l>prap d&aacute; <sup resp="LM">t&eacute;achtfholaibh</sup> gach t&iacute;r</l>
<l>le mac mb&eacute;altanaidh mBaoith&iacute;n.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="26">
<lb n="4095"/><l>Mac Br&eacute;anainn ba binn meadhar</l>
<l>Baoith&iacute;n na mbas ng&eacute;igleabhar,</l>
<l>clann B<ex>h</ex>r&eacute;anainn a dteisd t&aacute;rraidh</l>
<l>gon fhleisg sh&eacute;aghoinn shoghr&aacute;dhaigh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="27">
<l>Mac d'Fhearghna na n-each sotal</l>
<lb n="4100"/><l>Br&eacute;anainn ba bhog dtiodhlocadh;</l>
<l>an Fearghnasain n&iacute; th&eacute;id troigh</l>
<l>don gh&eacute;ig <sup resp="LM">neamhfhrasaigh</sup> neartmhoir.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="28">
<l>M&eacute;in Fhearghna agus Aodha Finn</l>
<l>fa mhac Tom&aacute;is ro thimchill;</l>
<lb n="4105"/><l>clann m<ex>h</ex>&oacute;rRuairc an fine fial</l>
<l>fa bhile ngl&oacute;rshuairc nGailian.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="29">
<l>Eochaidh Doimhl&eacute;an fa dheirc nglais,</l>
<l>Colla Uais fa fhear nDurlais,</l>
<l>fr&iacute;oth d&aacute; ghn&uacute;is c<ex>h</ex>orcra c<ex>h</ex>oimhr&eacute;idh</l>
<lb n="4110"/><l>c&uacute;is mholta as a mh&aacute;thoirmh&eacute;in.</l></lg>

<pb n="267"/>

<lg n="30">
<l>Do iadhadar uair n&oacute; <sup resp="LM">a</sup> d&oacute;</l>
<l>ba dhreich mbuig mar bhlath ndonnchn&oacute;</l>
<l>clann g<ex>h</ex>ealCholla taoibh re taoibh</l>
<l>ba chraoibh n-Eachdhroma &oacute; &Eacute;adaoin.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="31">
<lb n="4115"/><l>D'iomad r&iacute;ogh ba rosg n-uaine</l>
<l>dh'uaislibh catha Craobhruaidhe</l>
<l>do chomhnaoidhigh caoin a ball</l>
<l>do chraoibh fhorbhfhaoilidh Arann.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="32">
<l>Aigheadh as &aacute;luinn oirniamh</l>
<lb n="4120"/><l>aige d'uaislibh saorOirghiall;</l>
<l>casmhail aoibh aighthe an deighfhir</l>
<l>re caoir ngairthe a guailteinidh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="33">
<l>D&eacute;ad gl&eacute;igheal ar gn&eacute; na sgath</l>
<l>fuair &oacute; Cholla chl&aacute;ir Theamhrach;</l>
<lb n="4125"/><l>ruisg corra fan ch&eacute;ibh chaissin</l>
<l>m&eacute;in an Cholla ch&eacute;adnaisin.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="34">
<l>D&aacute; abhra dhonna &oacute; Aodh Fhionn,</l>
<l>d&aacute; dheirc gorma ag g&eacute;ig Raoilionn,</l>
<l>d&aacute; ghlaic leabhra ag l&eacute;im c<ex>h</ex>agaidh</l>
<lb n="4130"/><l>do mh&eacute;in Fhearghna abhradhduibh.</l></lg>

<lg n="35">
<l>Gl&uacute;n corr nar cuireadh ar ais</l>
<l>aige &oacute;s chionn chalptha sholais,</l>
<l>m&iacute;ontraigh &oacute;g ag &uacute; Earca</l>
<l>le l&iacute;ontair br&oacute;g bhl&aacute;ithghreanta.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="36">
<lb n="4135"/><l>C&aacute;raid sliasad r&eacute;idh roigheal,</l>
<l>bruinne mar bhl&aacute;th caoldroighean,</l>
<l>ucht dealbhchaomh dar d&iacute;rgheadh rann</l>
<l>seangthaobh m&iacute;ngheal mar mheamram.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="37">
<l>O fhuair geall a ghn&uacute;is amlach</l>
<lb n="4140"/><l>ar ghurm a dhearc ndonnabhrach,</l>
<l>ar chleith gCl&aacute;ire n&iacute;r cinneadh</l>
<l>ar &aacute;ille deich ndoinningean.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="269"/>

<lg n="38">
<l>B&eacute;al corcra nach creid banfh&aacute;idh,</l>
<l>rosg mall ag M&aacute;g Shamhradh&aacute;in;</l>
<lb n="4145"/><l>n&iacute; hinghill dream re dheilbh sin;</l>
<l>fearr a fheidhm in&aacute; a fhaigsin.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="39">
<l>F&eacute;achfaidhear fulang a lann</l>
<l>l&aacute; an tachair re tuir gCualann;</l>
<l>d'aithle N&eacute;ill fhuair a haithdeilbh</l>
<lb n="4150"/><l>&oacute; bh&eacute;im c<ex>h</ex>ruaidh <sup resp="LM">a</sup> chlogaidfheilm.</l></lg>

<lg n="40">
<l>Rug a <sup resp="LM">seadh</sup> a slait chorcra</l>
<l>tarraing eolach arrochta</l>
<l>ag d&aacute;il chrann d'iobhraibh an fhir</l>
<l>acht barr fiodhraidh n&iacute; faicthir.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="41">
<lb n="4155"/><l>Cuiridh bas &oacute;igfhir Eine</l>
<l>sn&iacute;omh i gcrann a chraoisighe;</l>
<l>do chomhchasfadh mar an gcrann</l>
<l>le orcharsan a hiarann.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="42">
<l>Sn&aacute;mhaidhe as fhearr n-a aimsir</l>
<lb n="4160"/><l>an sduagh dh&eacute;idgheal dearcmhaillsin;</l>
<l>is uidhe ar t&iacute;r do mhnaoi mhoill</l>
<l>ar shnaoi &oacute; th&iacute;r don abhoinn.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="43">
<l>Mac Tom&aacute;is mheic Bhriain B<ex>h</ex>reaghaigh,</l>
<l>mheic Dhonnchaidh mh&oacute;ir mh&eacute;irleabhair,</l>
<lb n="4165"/><l>ag a riar n&iacute; ch&eacute;ala a chrodh,</l>
<l>cliar dh'&eacute;ara nochon fh&eacute;adfadh. Fad</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="44">
<l>Dath gr&iacute;oscha ar a gn&uacute;is n-amlaigh</l>
<l>inghean Cathail chreacharnaidh</l>
<l>slios geal masa geal sneachta</l>
<lb n="4170"/><l>far fhear d'fhios a haigeanta.</l></lg>

<lg n="45">
<l>Geall gach r&iacute;oghna <sup resp="LM"> <gap/> </sup></l>
<l>inghean chorcra &iacute; Chonchubhair;</l>
<l>inghean <sup resp="LM">Ailbhe</sup> ar aoi a f&eacute;ile</l>
<l>gnaoi Shaidhbhe <sup resp="LM">n&iacute;r shoidhr&eacute;ime</sup>;</l>
<lb n="4175"/><l>a tiodhlaicthe gach laoi ar l&oacute;n,</l>
<l>do ghnaoi a fionnmhaicne is fad&oacute;gh. F.</l></lg><!--<lb/>--></body>
</text>
</p>
</div1>

<pb n="271"/>

<div1 n="31">
<head>XXXI</head>
<head>Maol Seachluinn &Oacute; hEoghasa .cc.</head>
<p>
<text type="poem">
<body>
<lg type="verse" n="1">
<l>N&iacute; beag easbhaidh Inse F&aacute;il,</l>
<l>n&iacute; headh nach easbhaidh anbh&aacute;il;</l>
<l>tug an Coimdhe do ch&aacute;ch cor</l>
<lb n="4180"/><l><sup resp="LM">a fh&aacute;th</sup> n&iacute;r dhoilghe dhosun.</l></lg>

<lg n="2">
<l>Ar n-easbhaidh n-a heasbhaidh truim</l>
<l>n&iacute; heasbhaidh &iacute; gan fhochoinn;</l>
<l>do-bheir soin ch&aacute;ch gan chuimhne</l>
<l>an f&aacute;th fhoil gar n-easbhaidhne.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="3">
<lb n="4185"/><l>Re luadh na n-easbhadh uile</l>
<l>m&oacute; d'easbhaidh an t-aonduine;</l>
<l>trom an b&eacute;ad rer samhladh sain</l>
<l>a &eacute;ag as adhbhal d'easbhaidh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="4">
<l>M&aacute;g Shamhradh&aacute;in an bheoil bhinn</l>
<lb n="4190"/><l>n&iacute; beag an easbhaidh d'&Eacute;irinn;</l>
<l>m&eacute; <sup resp="LM">go</sup> croidhe <sup resp="LM">gum</sup> chneasghuin</l>
<l><sup resp="LM">is &eacute;</sup> oile ar n-aoineasbhaidh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="5">
<l>Doirbh aoinfhear mar &eacute; dh'agh&aacute;il</l>
<l>d'&eacute;is mh&uacute;inte M&eacute;ig Shamhradh&aacute;in;</l>
<lb n="4195"/><l>gan a bheith, a Dh&eacute;, gar nd&iacute;on</l>
<l>nocho cleith &eacute; dhar n-imshn&iacute;omh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="6">
<l>B&aacute;s meic Bhriain rub &uacute;r n-ochta</l>
<l>tug f&uacute;inn fuath an &aacute;bhochta;</l>
<l>dul do sgaith Chorainn a curp</l>
<lb n="4200"/><l>do aith orainn ar n-&aacute;bhocht.</l></lg>

<lg n="7">
<l>Tom&aacute;s mhac Briain bruinne geal</l>
<l>rob &eacute; coimh&eacute;ad cr&iacute;och nGaoidheal;</l>
<l>an tr&aacute;th ro mhar flaith Feabhail</l>
<l>maith do ghabh &oacute; Ghaoidhealaibh.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="273"/>

<lg n="8">
<lb n="4205"/><l>Do thoit eineach Inse F&aacute;il</l>
<l>ar ndula m<ex>h</ex>eic Bhriain bhonnbh&aacute;in;</l>
<l>nuair do-chuaidh ceann Feimhin</l>
<l>do-chuaidh gach dream dheigheinigh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="9">
<l>Tom&aacute;s M&aacute;g Shamhradh&aacute;n shaoir</l>
<lb n="4210"/><l>ba mhinic inn n-a fhochraoibh;</l>
<l>truagh mar ro-chuaidh fear Finne</l>
<l>uainn re headh na haislinge.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="10">
<l>N&iacute;r lamh aoinfhear thiar n&aacute; thair</l>
<l>theacht dh'argain m<ex>h</ex>eic Bhriain B<ex>h</ex>reaghaigh;</l>
<lb n="4215"/><l>do bh&iacute; ar bhreith d&oacute; go ndeachaidh</l>
<l>breith a mb&oacute; &oacute; Bhr&eacute;ifneachaibh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="11">
<l>Goill is Gaoidhil ag guidhe</l>
<l>ar anmain fhir Aolmhuighe;</l>
<l>maith fian Bhanbha re gach mbocht</l>
<lb n="4220"/><l>re mian <sup resp="LM">a</sup> anma d'fhurtocht.</l></lg>

<lg n="12">
<l>Maith do thuar thaighe nimhe</l>
<l><sup resp="LM">a</sup> almsa is a aithrighe;</l>
<l>a dtug flaith Monaidh a-maigh</l>
<l>maith ro fhoghain d&aacute; anmain.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="13">
<lb n="4225"/><l>Gach neach rerbh &aacute;il a fhagh&aacute;il</l>
<l>fuair maitheas M&eacute;ig Shamhradh&aacute;in;</l>
<l>ba mian le sgaith bhf&eacute;il bhFeabhail</l>
<l>a mhaith f&eacute;in ag fileadhaibh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="14">
<l><sup resp="LM">A-</sup>d&eacute;ar ris&mdash;g&aacute; huair as fhearr?</l>
<lb n="4230"/><l>dh'&eacute;igsibh Alban is &Eacute;ireann</l>
<l>a-t&aacute; l&iacute;on catha dh&aacute; chur,</l>
<l>a ghr&iacute;obh M<ex>h</ex>acha, gud mholudh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="15">
<l>T&aacute;inig rinn ar dtreise id thaigh,</l>
<l>a mheic Bhriain an bhairrleabhair;</l>
<lb n="4235"/><l>ar dtreise, a fhir Fhinne, ort</l>
<l>do-bhir inne gan fhurtocht.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="275"/>

<lg n="16">
<l>Do chr&iacute;ch B<ex>h</ex>r&eacute;ifne leath ar leath</l>
<l>do chaithfeadh uile a eineach;</l>
<l>n&iacute; chaitheadh s&eacute; acht r&eacute;idhe rinn</l>
<lb n="4240"/><l><sup resp="LM">is re a r&eacute;</sup> fh&eacute;ile i n-&Eacute;irinn.</l></lg>

<lg n="17">
<l>N&iacute; fr&iacute;oth orraim d'fhior uainne</l>
<l>i nGlinn Ghaibhle gh&eacute;aguaine</l>
<l>re ndul do ghr&iacute;bh C<ex>h</ex>unga &oacute; ch&aacute;ch,</l>
<l>do r&iacute;gh n&iacute;rbh urra a &oacute;gl&aacute;ch.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="18">
<lb n="4245"/><l>A mhac f&eacute;in t&aacute;inig n-a theach</l>
<l>mar ro orduigh Dia d&uacute;ileach;</l>
<l>do sduaigh Bhoirne nochor bh&aacute;s</l>
<l>an t-oighre do thuair Tom&aacute;s.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="19">
<l>Tom&aacute;s mhac Briain barr naoidhe</l>
<lb n="4250"/><l>'s sluagh &Eacute;ireann g&aacute; &eacute;agcaoine</l>
<l>tug a chumha do ch&aacute;ch cor</l>
<l>go br&aacute;th ar ndula dhoson.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="20">
<l>Iomdha t&iacute;r a-t&aacute; go s&eacute;</l>
<l>i leon uile dh&aacute; &eacute;ise;</l>
<lb n="4255"/><l>do thraoth m&eacute;ad borrfaidh Bhanbha</l>
<l>ar n-&eacute;ag d'onchoin Eachlabhra.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="21">
<l>Gidh iomdha anbhuain eile</l>
<l>do dh&iacute;oth churadh Caoinrighe,</l>
<l>gidh doirbh gach n&iacute; ar ndula dh&oacute;,</l>
<lb n="4260"/><l>an chumha n&iacute; h&iacute; as oso.</l></lg>

<lg n="22">
<l>Do thoirrsigh daoine an domhain</l>
<l>cumha gh&eacute;ige gormChodhail;</l>
<l>dubhach sl&oacute;gh Banbha dh&aacute; bh&aacute;s,</l>
<l>ba m&oacute;r a dtarbha &oacute; Thom&aacute;s.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="23">
<lb n="4265"/><l>Ar chan c&aacute;ch n&iacute;r cheilte dh&uacute;inn</l>
<l>re mac mBriain an bhairr chladh&uacute;ir;</l>
<l>'Toirseach bean ar muigh Mhumhan,</l>
<l>a thuir B<ex>h</ex>reagh, &oacute;d bhaoghlughadh.'</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="277"/>

<lg n="24">
<l>Fa-r&iacute;or n&iacute; <sup resp="LM">bharr</sup> sinn go s&eacute;</l>
<lb n="4270"/><l>ar &eacute;is aoncharad f&iacute;re;</l>
<l>a-t&aacute; sinn ar ndola dhuid,</l>
<l>a chinn Chobha, gan charaid.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="25">
<l>Ach rob iomdha ag teacht dod thaigh</l>
<l>d&aacute;mha a h&Eacute;irinn 's a hAlbain;</l>
<lb n="4275"/><l>beith ar th'uaigh, a fhir Oiligh,</l>
<l>do-bhir uainn gan t'ionnsoidhidh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="26">
<l>Do chumhasa, a fhir Fhearta,</l>
<l>tug oirne easbhaidh imdheachta;</l>
<l>m&oacute;r dhom neart do-chuaidh ar gc&uacute;l</l>
<lb n="4280"/><l>&oacute;d leacht <sup resp="LM">bu</sup> thuaidh ag tiomp&uacute;dh.</l></lg>

<lg n="27">
<l>Mairg a-t&aacute; mar t&uacute; dh&aacute; &eacute;is</l>
<l>a dtug dh&uacute;inn inn g&aacute; fhaisn&eacute;is;</l>
<l>fuarus gach n&iacute; ar d&aacute;n a dhuan,</l>
<l>g&eacute; dho bh&iacute; a nd&aacute;l go diombuan.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="28">
<lb n="4285"/><l>Diombuan b&oacute;, n&iacute;r bhuaine each,</l>
<l>ag mac Bhriain g&aacute; mbinn buidheach;</l>
<l><sup resp="LM">fuair</sup> ba thoil ar chaith don chrudh,</l>
<l>maith do chaith soin an saoghul.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="29">
<l>Seasg gach b&oacute; chr&iacute;on i n-a choill</l>
<lb n="4290"/><l>d'&eacute;is Mh&eacute;ig Shamhradh&aacute;n sh&uacute;lchoirr;</l>
<l>uathadh gort ar a bhfuil f&aacute;s</l>
<l>do bhuin ar dtocht do Thom&aacute;s.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="30">
<l>Tom&aacute;s mhac Briain, barr corcra,</l>
<l>leann&aacute;n <sup resp="LM">is</sup> barr bantrochta,</l>
<lb n="4295"/><l>maith a chuing do chraoibh D<ex>h</ex>uibhe,</l>
<l>n&iacute;r thuill aoir n&aacute; heasguine.</l></lg><!--<lb/>-->
<trailer>N&iacute;<!--<lb/>--></trailer>
</body>
</text>
</p>
</div1>

<pb n="279"/>

<div1 n="32">
<head>XXXII</head>
<head>Mathghamhain &Oacute; hUiginn .cc.</head>
<p>
<text type="poem">
<body>
<lg type="verse" n="1">
<l>Ar ghuth &eacute;infhir anaid Br&eacute;ifnigh</l>
<l>&mdash;b&aacute;idh lem chroidhe an cleas ra-niad&mdash;</l>
<l>neart is na <sup resp="LM">h</sup>&oacute;gaibh gor &eacute;irigh;</l>
<lb n="4300"/><l>do th&oacute;gaibh ceart &eacute;infhir iad.</l></lg>

<lg n="2">
<l>R&iacute;oghraidh B<ex>h</ex>r&eacute;ifne na mbrat gcorcra,</l>
<l>curaidh uallcha nar ob gleo,</l>
<l>foireann gach cl&aacute;ir fh&eacute;armhaoith <sup resp="LM">eagair</sup></l>
<l>re gr&aacute;in &eacute;anlaoich leagair leo.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="3">
<lb n="4305"/><l>Niall mhac Tom&aacute;is na dtreas n-&aacute;ghmhar</l>
<l><sup resp="LM">is &eacute;</sup> an t-aoinfhear &oacute; bhfill c&eacute;ad;</l>
<l>n&iacute; ghabhann fear d'&Iacute;bh Ruairc r&iacute;ghe</l>
<l>gan chuairt i dteagh gr&iacute;bhe Gr&eacute;ag.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="4">
<l>M&aacute;g Shamhradh&aacute;n<gap/> Midhir,</l>
<lb n="4310"/><l>Mong&aacute;n Cruachna chorcras rinn,</l>
<l>g&eacute;abhaidh gr&iacute;obh G<ex>h</ex>aola go gealBh&oacute;inn</l>
<l>d&aacute; sh&iacute;ol Aodha fleadhmh&oacute;ir Finn.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="5">
<l>Fa Chonnmhaicnibh <sup resp="LM">le</sup> cath mBr&eacute;ifne</l>
<l>b&eacute;araidh sidhe le sleigh ng&eacute;ir;</l>
<lb n="4315"/><l>fuath Br&eacute;ifnigh im Airear n-Eithne</l>
<l>t&eacute;ighfidh claidheamh neimhthe N&eacute;ill.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="6">
<l>D&aacute; shleigh leathna leomhain Teamhrach</l>
<l>t&uacute;s na ngaithleann gh&eacute;abhas siad;</l>
<l>tosach troda dh&aacute;ibh &oacute; dheoraidh</l>
<lb n="4320"/><l>d&aacute; l&aacute;imh bhoga leomhain Liag.</l></lg>

<lg n="7">
<l>G&aacute; bhfios d&uacute;inne nach d&oacute; treabhthair</l>
<l>Teallach n-Eachach an fhuinn ghloin,</l>
<l>n&iacute; thabhair Niall d&oacute;ibh a d&iacute;lse,</l>
<l>do fh&oacute;ir Brian an t&iacute;rse thoir.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="281"/>

<lg n="8">
<lb n="4325"/><l>T&uacute;s imreasna &oacute; fhearaibh Br&eacute;ifne</l>
<l>ag baidhbh C<ex>h</ex>ruachna an chomhr&aacute;ith shuairc,</l>
<l>flaith Beannchuir ag boing re tachraibh</l>
<l>teanchair do chloinn rathmhair Ruairc.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="9">
<l>Teallach n-Eachach na n-arm l&iacute;omhtha</l>
<lb n="4330"/><l>ag l&eacute;im b<ex>h</ex>earna b&iacute;d re chois;</l>
<l>g&eacute; robh ar s&oacute;dh iad n&oacute; ar ansh&oacute;dh</l>
<l>n&iacute; br&oacute;n do-niad rashl&oacute;gh Rois.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="10">
<l>Croidhe fiadh ag faisgin chuanart</l>
<l>ag cath b<ex>h</ex>iodhbhadh b&iacute;dh re Niall;</l>
<lb n="4335"/><l>b&iacute;dh ag bile Dhor go <sup resp="LM">diaghair</sup></l>
<l>cridhe chon <sup resp="LM">fiadhaigh</sup> go fiadh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="11">
<l>A pheall taoibh ar dteacht &oacute;n chliathaigh</l>
<l>cot&uacute;n uaine <gap/></l>
<l><sup resp="LM">is &iacute; i</sup>n-uair chagaidh a chearchaill</l>
<lb n="4340"/><l>a thruaill sgabuil <sup resp="LM">bhearntoill</sup> bhl&aacute;ith.</l></lg>

<lg n="12">
<l>Deargthair leis ar l&aacute;thair chliathcha</l>
<l><sup resp="LM">a</sup> chroinn fhaobhraidhe <sup resp="LM">a</sup> fh&aacute;l sgiach;</l>
<l>do-niad ar bearna <sup resp="LM">i</sup> luing lubhair</l>
<l>buinn a fheadhna im churaidh gCliach.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="13">
<lb n="4345"/><l>Ag so an drongsa, a dhreagon Uisnigh,</l>
<l>uathadh t&iacute;r nach t&eacute;igh a n&oacute;s,</l>
<l>do chroidhe fial, a bharr Br&eacute;ifne,</l>
<l>crann im nar iadh f&eacute;ithle f&oacute;s.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="14">
<l>A Mh&eacute;ig Shamhradh&aacute;in &oacute; Shionainn</l>
<lb n="4350"/><l>nar sheol <sup resp="LM">boidhre</sup> do <sup resp="LM">bhreith</sup> cheall</l>
<l><gap/> brughaidh do bhuadha</l>
<l>Ulaidh, a fhir Chluana <sup resp="LM">id cheann</sup>.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="15">
<l>Deirge agus gile id ghn&uacute;is tibhrigh,</l>
<l>a thuir B<ex>h</ex>r&eacute;ifne re mb&iacute;m chois,</l>
<lb n="4355"/><l>an d&aacute; dhath ba dhual ar foirinn</l>
<l>id ghruadh, a sgath roibhinn Rois.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="283"/>

<lg n="16">
<l>Rugais geall &oacute; ghn&eacute; na dtorchraobh,</l>
<l>a chruth m&iacute;ndearg meic mheic Bhriain;</l>
<l>geall, a sgath Banbha, ba breithte</l>
<lb n="4360"/><l>re dath t'abhra &oacute; eite an fhiaigh.</l></lg>

<lg n="17">
<l>Fuarais dealbh nar dhorchaigh m&iacute;or&uacute;n,</l>
<l>a mheic Thom&aacute;is na dtaobh seang,</l>
<l>l&eacute;ir ar dhath do ghruaidhe gairthe</l>
<l>nach smuaine, a sgath Aichle, fheall.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="18">
<lb n="4365"/><l>Tuar ratha do r&iacute;oghraidh B<ex>h</ex>r&eacute;ifne</l>
<l>beith go m&iacute;n dod mhalaigh shuairc;</l>
<l>f&oacute;bra dhod l&eacute;im, a fhlaith &Iacute;le,</l>
<l>maith do bh&eacute;in r&iacute;ghe d'&Iacute;bh Ruairc.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="19">
<l>Cein&eacute;al mBr&eacute;anainn na mbrugh ndaoineach</l>
<lb n="4370"/><l>dream as fh&eacute;ile do fhuair sionn;</l>
<l>ar dtriall &oacute;t fh&eacute;in, a fhir Bhaoille,</l>
<l>gar dtigh f&eacute;in badh aoidhe ionn.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="20">
<l>N&iacute;r sgibh croidhe churadh Saingil</l>
<l>re sonn gcorcra gcraoiseach r&eacute;idh;</l>
<lb n="4375"/><l>troigh an fhir agus <sup resp="LM">a</sup> abhra</l>
<l>n&iacute; sgibh re goin ngallgha ng&eacute;ir.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="21">
<l>Ruathar feirge flatha Manann,</l>
<l>a mheic Thom&aacute;is, ro chuirfeadh sg&aacute;th;</l>
<l>gl&oacute;r ro bh&eacute;aradh &eacute;ad ar Oilill</l>
<lb n="4380"/><l>a-d&eacute;aradh g&eacute;ag roibhinn R&aacute;th.</l></lg>

<lg n="22">
<l>Ball einigh nar urmais Guaire</l>
<l>do ghabh ar bhronnadh b<ex>h</ex>&oacute; laogh,</l>
<l>togbhaidh barr Cearna ar <sup resp="LM">ar</sup> gcongnamh</l>
<l>ball nach dearna Conghal Claon.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="23">
<lb n="4385"/><l>N&iacute;r ghr&aacute;dhaigh <sup resp="LM">Niall</sup> naidhm a chlaidheamh</l>
<l>n&aacute; <sup resp="LM">a</sup> chuach mbreac n&aacute; a bhrat n&aacute; <sup resp="LM">a</sup> laogh;</l>
<l>sairghidh r&iacute; Duibhe re daidhbhreas</l>
<l>duine g&aacute; mb&iacute; saidhbhreas saobh.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="285"/>

<lg n="24">
<l>M&aacute;g Shamhradhan sh&iacute;odha an bhrogha</l>
<lb n="4390"/><l>bhriseas <sup resp="LM">cliathach re cr&oacute;</sup> sleagh;</l>
<l>is l&oacute;r do thoirmeasg a theichimh</l>
<l>sl&oacute;gh coimhleasg re beithir mBreagh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="25">
<l>Tearc im B&oacute;inn baile nar thaisdil,</l>
<l>tearc im Chruachain cr&iacute;och nar airg,</l>
<lb n="4395"/><l>ionmhuin le Niall adhaigh fhada</l>
<l>faghail chian aga ar gach n-aird.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="26">
<l>Fuil &Eacute;ibhir fa a aighidh bhf&aacute;iltigh,</l>
<l>fuil na gColla tre chr&uacute; N&eacute;ill,</l>
<l>siad n-a n-eanglais im thuir dTeamhra</l>
<lb n="4400"/><l>fuil Fhearghais fuil Fhearghna fh&eacute;il.</l></lg>

<lg n="27">
<l>Mac Nualaidhe do-n&iacute; a shluaigheadh,</l>
<l>s&iacute;odh d&aacute; cheangal, creach d&aacute; deilbh;</l>
<l>t&aacute;th na sluagh ar bile mBanbha,</l>
<l>tuar nimhe tuar faghla an feidhm.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="28">
<lb n="4405"/><l><sup resp="LM">Rinn</sup> gliadh beodha ag brisiudh c<ex>h</ex>liathcha</l>
<l>ag cleith &Eacute;irne an earrla bhuig</l>
<l>ar los na dteach <gap/></l>
<l>n&iacute; bhuail neach acht <gap/> i dtroid.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="29">
<l>Deireadh feadhna ag f&aacute;gbh&aacute;il tachair,</l>
<lb n="4410"/><l>tosach inn g&aacute; abhra dhubh,</l>
<l>t&uacute;s do iarr ar a fhear comtha</l>
<l>is Niall i dteagh ndorcha ag dul.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="30">
<l>N&iacute; h&eacute; uamhun a arm s&eacute;anta</l>
<l>sl&oacute;igh Dhanar do dhruid re Niall,</l>
<lb n="4415"/><l>acht m&eacute;id ghairge con &iacute; Cholla,</l>
<l>airde d&aacute; cor orra &oacute;s fhiadh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="31">
<l><sup resp="LM">Laisgidh</sup> searrach slat i ndeabhaidh,</l>
<l>dr&uacute;cht mar mh&oacute;nainn i meor bhug;</l>
<l>cuil&eacute;an lonn ag l&eacute;im go damhraidh</l>
<lb n="4420"/><l>bonn N&eacute;ill go talmhain n&iacute; thug.</l></lg>

<pb n="287"/>

<lg n="32">
<l>Borb re comhursain cleath M<ex>h</ex>&aacute;lann,</l>
<l>m&iacute;n re h&eacute;igsibh a ucht geal,</l>
<l><sup resp="LM">n-a fhaire fa ghlaisGhlinn nGaibhle</sup></l>
<l>craidhe fairsing baidhbhe Breagh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="33">
<lb n="4425"/><l>Teallach n-Eachach nar ob chliathaigh</l>
<l>cr&oacute;dha an tion&oacute;l t&eacute;id fa bhreith;</l>
<l>ag flaith R&aacute;th n&iacute; r&oacute;igh a fhulang</l>
<l><sup resp="LM">t&oacute;ir</sup> i n-&Aacute;th Chulann gar gcreich.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="34">
<l>Cot&uacute;n uaine im airgneach Cruachna</l>
<lb n="4430"/><l>coil&eacute;an buailteach bhriseas ghliaidh;</l>
<l>buarach trom ma onchoin Uladh</l>
<l>folchaidh bonn curadh i gcriaidh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="35">
<l>N&iacute; thr&eacute;igfe m&eacute; ar mhaithibh Connacht</l>
<l>cein&eacute;al mBr&eacute;anainn bhriseas maidhm;</l>
<lb n="4435"/><l>m'aire ar n-&oacute;l na dighe dearmaid</l>
<l>ar sl&oacute;gh bhile sheangbhuig Shainbh.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="36">
<l>Deargaidh sneachta snuadh a leacan</l>
<l>n&oacute; an l&aacute; bruithneach bh&iacute;os re gr&eacute;in;</l>
<l>fleachadh ag garadh a ghealbhall</l>
<lb n="4440"/><l>aghadh leathan neamhghann N&eacute;ill.</l></lg>

<lg n="37">
<l>Is &aacute;ireamh r&eacute;altann i reo gheimhridh</l>
<l>guth ar onchoin &Aacute;tha Cliath;</l>
<l>is obair dhuine ar mbreith bhreithe</l>
<l>beith ag tuibhe chleithe Cliach.</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="38">
<lb n="4445"/><l>Obair shamhraidh sheabhaic Bhr&eacute;ifne</l>
<l>buaidhreadh Uladh an fhuinn r&eacute;idh;</l>
<l>adhbhar eagla an obair gheimhridh</l>
<l>freagra chogaidh neimhnigh N&eacute;ill</l></lg><!--<lb/>-->

<lg n="39">
<l>Niall mhac Tom&aacute;is na dtreas meinic,</l>
<lb n="4450"/><l>mac meic Bhriain na mbratach ndearg,</l>
<l>is blagh do rath dreagain Dealbhna</l>
<l>eagail le cath n-Eamhna a fhearg.</l></lg><!--<lb/>-->

<pb n="289"/>

<lg n="40">
<l>Ar ghuth Athracht anfas Muire</l>
<l>ag m&oacute;radh ch&aacute;igh cuma dhamh;</l>
<lb n="4455"/><l>g&eacute;abhaidh linn Luan na n-anman</l>
<l>sinn d&aacute; gruadh g<ex>h</ex>lanbhall go gar.</l></lg><!--<lb/>-->
<trailer>Ar guth<!--<lb/>--></trailer>
</body>
</text>
</p>
</div1>

<div1 n="33">
<head>XXXIII</head>
<head>Tadhg &Oacute; Domhnall&aacute;in .cc.</head>
<p>
<text type="poem">
<body>
<lg type="verse" n="1">
<l>Leaghadh don Ghalltacht gnaoi N&eacute;ill</l>
<l>Goill Fh&oacute;dla fhuair d&aacute; choimhl&eacute;im</l>
<l>cosmhail ar dath le neart N&eacute;ill</l>
<lb n="4460"/><l>n&iacute; tearc <gap/></l></lg></body></text></p>
</div1></div0></body></text></TEI.2>
