Accinge sicut uir lumbos tuos. In Spirut Náem, an spiorat do-rósce cech spiorut, in spirut ro inshorchaidh ind Ecclas cechtarda ó rath eccna ocus fáistine, is é in spirut-sin do-rinfidh na briathra-so, tré fher ind raith Dé, tré Iob fochaidech, dicens: Accinge sicut uir lumbos tuos .i. as do moladh ind náeimh-sin at-bert Dia fri deamon: Numquid considerasti seruum meum Iob, quod non sit ei similis in terra, uir simplex et rectus, ac timens Deum et recedens a malo, et adhuc retinens innocentiam. Cui Dominus dixit: Accinge sicut uir lumbos tuos. Scriptura sacra uiros uocare consueuit qui nimirum uias Domini fortibus et non dis^solutis gressibus sequuntur. Unde in psalmo dicitur: Uiriliter agite, et confortetur cor uestrum.Psalm 30. Unde Sapientia in Prouerbiⁱs dixit: O uiri, ad uos clamito, ac si aperte diceret: Ego non feminis loquor quia hi qui fluxa mente sunt mea uerba percipere nequaquam possunt. Lumbos uero accingere est uel in opere uel in cogitatione luxuriam refrenare. Delectatio namque carnis in lumbis est. Unde et sanctis predicatoribus dicitur: Sint lumbi uestri precincti, et lucernae ardentes in manibus uestris, et per lumbos enim luxuria, per lucernas autem bonorum claritas designatur operum. Iubentur ergo lumbos accingere, et lucernas tenere. Ac si aperte (diceret) audiant: Prius uobismetipsis luxuriam restringite et tunc de uobis aliis bonorum operum exempla monstrate. Sochaide trá do náemaibh ocus fírénaibh eter fhetarlaic ocus nú^fhiedhnaisi ro comaillsiot an foircetal-so .i. ro fortamlaigset ocus ro c(h)engailsiot a colaind, ocus ro foillsicchsett desmerechta imdha a ndeggnímh do thuathaibh ocus eccalsaibh, amhail ro comaill in ruithen &ersir; in lasair &ersir; an lia lógmhar ocus ind lóchrand laindrech dia t(h)á líth ocus foraithmett i n(d)-ecmaing na rée-si ocus na haimsire, ID EST SANCTUS ADAMNANUS .i. an t-uasalshaccart náenh, int-í Adamnán.

Is ann iarum innister a accalaim ocus tuidhecht ina gnúis dáenna don demon d'ionnsaige Adamnáin ar dáigh ro timoircsett fair ar éiccin fir Muman tíchtain go hAdamnán, ocus is amlaidh táinic co cestaibh imdaibh. Óen dinaib cestaib: In i cruth fa i n-éccruth im-roimadhair diabhal, ocus an tré fhios fa in fo anfis im-roimadhair Adam? Is esamain ol Adamnán. Ná machtnaig, ol int ócclach, eolach no-t-accaillenn, ar ro bá-sa hi fiadnaissi in chut^ma. No-n-déca Adamnán go ferccach, ocus do-beir airrdhe na croiche ina acchaid fo chéttóir. La sodhain do-c(h)uaid ant imnedach as a radharc ocus fáccbaidh a bréntaidh isind airecht; cotn-aithgheóin in sluagh uile ba deman i ndeilbh duine do-luidh do sháobhadh ina sluagh. Ocus ro móradh ainm Dé tréna díchur do Adhamnán.

Fecht n-aile do Adhamnán hi rígdáil Chonaill &ersir; Choirpre occ Ess Ruaidh oc dénamh a chána. Do-táet rí^gdamhna meic Anmirech, .i. Flannabra mac Cumasccaigh — co mbanchimid lais i n-ergabháil iar marbad mná — i réⁱr nAdamnáin, et dixit frisin clérech: Beir fírbreth forsan mnaí-so iar marbadh na mná ele. Dixit Adamnán ocus táinic a losi: Cidh a n-aill at-chíther duit acht a marbad? Cia no-s-mairfe, ol ind ócclach? Neach ná rucc máthair, ol Adamnán. Meisi sin, ol ind ócclach, ar ní genemoin eter ro buí damh acht tré thaobh mo máthar amach do-mm-uccadh iarna hécc. Ní fettar-sa in frithriaghail hí-sin, ol Adamnán, acht araide ro sáer Dia an mnaoi, ocus ní ragha-siu cen indeachad, ar at-béla fodén co roluath, ocus ní gébhthar rícche uait, ocus ní bia cethern bus lia cóiccer la fer dot chiniúl co bráth.

Tall dna Adhamnán ríge ar cloinn Dúngaile meic Éládaicch do Cheniúl Láeghaire ^{ocus do-s-rat do} mac Fhergusae meic Ailella, rí^g Ua nEachach, iar comluighe fo láimh Adhamnáin.

⁽⁴⁾ Tall dna Adamnán ríghe ar Íorghalach ua Conaing cona chloinn ar orccuin Néill meic C(h)ernaigh tar sárucchad ⁿAdamnáin.

Ro hescongradh la Fínnachta mac Dúnchadha, rí^g Temrach, comsháeire fherainn Choluim Chille fri ferann Páttraic ocus Findia ocus Ciaráin .i. a tuidecht fo dáeire. At-fiedar do Adhamnán inní-sin ocus nírbo chóir fiadha, ar do-ratsat fir(u) Érenn sáere a fheraind do Chola(i)m Chille ar fhebus a cheniúil sech cech náemh i n(d)Érinn. Dixit Adamnanus: bidh gairitt a sháeghal ind rígh las ro-hescongradh, ocus gonfaidher i finghail, ocus ní bia flaith dia cheniúl go bráth, ocus ní bia a chomainm i rígi Themrach. Ocus for-cáemhnacair samhlaidh uile.

⁽⁵⁾ Adubairt Conall Oircniuch mac Congaile, rí C(h)eniúil Maine, nát gébadh cáin ⁿAdamnáin. As-bert Conla, a bráthair: diamadh meisi budh rí, no gébainn an cáin. Ba cuitbiudh la Conall inn sin ar dínnimecht a bráthar. As-bert Adamnán: bidh gairit sáeghal Conaill, ocus bid aidhidh chonna no-n-béra, ocus ni bia flaith Tethba uad co bráth, ocus bidh flaith Connla mac Congaile, &ersir; bidh uadh gébhthar an flaithius mani t(h)í frim chom(fh)orba-so. Ocus for-cáemhnaccair samhlaidh.

Tall dna Adamhnán ríge ar Chathusach mac Echuch, ar rígh Dáil Riada, &ersir; ar a chloind co bráth.

Tall dna Adamnán ríghe ar Fhlaithbe do Cheniúl Mac nErca for hUíbh Fhidgenti ocus ara chloinn go bráth, ocus do-s-ratt do Cheniúl Laippe do hUíbh Eachach Muman ar orguin dó Dúngaile meic Fhercchusa

⁽⁶⁾ Fecht ele do-luidh Adamnán i crích Laigen do chosnum Laíghsi Telchae Bregmann fri muinntir Glinne Dá Lacha. Cellach mac Gerthide ba rí la Laighniu ind sin. Dubh Guail ba hab G(h)linne Dá Lacha. Luidh Adhamnán i telaigh c(h)ucu. Ní érracht nech díbh reme ar adubairt ant airchinnech nírbo chóir dó éirge ré nAdamnán ar e^pscop eisiumh ocus saccart Adhamnán. As-raracht reme-sium Murchad mac Brain. Óicthigern sidhe inn sin. Is-bert Adamnán friu: Ní humhal ro bábair rim cen érghe rónn, sech ní béraidh cen folaidh. Int epscop cétús ná hérracht fri humhalóit as-ré fri dénam cuil rodochraidh ocus feidhlidhfid isin chul-sin co laithe a bháis ocus at-béla eter dí láimh merdricche, sech ní ba i muigh ní ba hi taigh, ocus bidh iffernach ocus ní ba c(h)ian cucai. In rí dna ad-ré-sidhe asa rícche riasan fhior as-raracht reóm-sa .i. Murchadh mac Brain. Ocus as-bert fri Murchad ar it-ressiudh lais, ar no muirfidhe dia n-anadh isin telaigh. Do-c(h)uatar Laigin go Murchad &ersir; ro-n-rígsatt, ocus do-luidh Cellach for longais go Conghal mac Fercchusa, rí^g Temhrach. Luidh Conghal la Cellach for Laighniu co sluagaibh Ua Néill co mboí i Fornocht. Do-luidh Adamnán a crích Connacht co mbuí isin telaigh-sin occo. Is-bert Adamnán fri Congal co ná dernadh rí do Chellach tar t(h)urthughad nDé, ocus tar a thurthughadh-som. Is-bert Congal do-géndais caingni na n-ecclas do réir Adamnáin ocus ba leis- siumh suidhiucchadh in rígh ocus na tuaithe. As-bert Adamnán: Ar aí-sin, ní ba rí Ceallach, ocus nocha bia flaith dia cheniúl for Laighniu co bráth, ocus bid mesa 'sa mesa cech fer i ndiaigh alaile dia chloinn. As-bert dna fri Conghal mac Fergusa: Ní bat rí ó niu amach ocus nícon ricfa do thír fén i mbethaid ocus no-t-bérae dienbás ocus ní b(h)ia flaith uait co bráth. Ocus for-cóemnacaⁱr huile amhail as-bert Adhamnán.

⁽⁷⁾ Fecht do Adhamnán oc timchelladh relce i Toraig. Ro déch in náemh ocus sénais in relicc ocus as-bert: Atá corp mná toirrchi isin relic ocus erchóidech donaibh náemaibh a bith innti, ocus is ed ind so a lligi; taithmighidh ocus beiridh libh i tráigh in mara. Atát dna, ol Adamhnán, cethrar isin relicc dia cuingitis for Dia tír don fhairrge fil eter Thoraigh ocus tír, nó comgabháil ind nimhe don talmain dia táethsadh fair, do-génta forro.

⁽⁸⁾ Do-lotar Saxain Tuaiscirt dochum nÉrenn go roindirset Magh mBregh go Belach nDúin ocus berait bratgabháil móir do fheraibh ocus mnáibh leo. Gádatar fir(u) Érend Adamnán techt for iarrair a mbraitte dochum Saxan. Luid didiu Adhamnán do iarraidh na braitte. Fo-ceⁱrd i trácht romra. Fotta a tráig-^sidhe &ersir; luath a thule. Is í a luas; each as deach i Saxaibh fo degmarcach ocus a chúl fri tuind an tan gaibhes tuile as infhechtain bérus a marcach i ttír for snámh ara fott ina trágha ocus ar luas ina tuile. Nír léiccsiot iaramh Saxain Adhamnán i tír isin trácht. Tailcidh bar ccurcha isin trácht, ol Adamnán fria muintir, ar as do réir Dé atá a muir ocus a thír, ocus ní cumangar ní sech Dia. Do-rónsat an chléirigh amal at-rubrudh riu. Do-bert Adamnán riabh cona bhachaill imna curcha ima cuairt, ocus téchtaid Dia an trácht fona curchaibh, ocus do-róine múr n-ard don muir impu co mba hinis i mbátar, ocus luidh an muir goa críocha seci ocus ní roerchóittedh dóibh. Ót-chonncatar Saxain in mírbal rómóir-sin ro-s-gabh crioth ar oman Adamnáin, &ersir; do-rattsatt a óghréir dó. Ba sí riar Adhamnáin óghas na braitte do thabairt dó, ocus cen Saxain ar cr^eich i n(d)Érinn co bráth. Ocus rucc Adamnán ógus na braitte ar cúlaibh.

⁽⁹⁾ Fecht do Adamnán i n-alaile laithe domnachda isin raind tuaiscertaigh Maighe Bregh, .i. i n(h)Uíb Mac Uais Is ann sin tuccad dó céd cáerach mbruite ocus cú ettorra dna arna bruith. Ro ráthaigh Adamnán tré rath an Spiraitt Náeim in coin eter na cáerchu. Ocus at-bert frisna biatacha: Cia uaibh tucc d(h)úinn in c(h)oin iter na cáer-chu. Do-ratt cách díbh fo leith a luga nárbo hé. Dixit Adhamnán frisan coin: I n-anmain an Choimded, éirigh co lluath, ocus foillsich dúinn do thiccherna. At-racht an chú fo chétóir la bréithir ⁿAdamnáin &ersir; ro ling for a ticcherna ocus do-ratt fri lár. Ro fiarfaigh Adamnán don fhior: Cia líon ro bábhair oc dénam in gníomha uccat. Ceathrar do Uíbh Cuirb, ar int ócclach. Et dixit Adamnán aga mallachadh: Mallacht inntu ocus impu — ata-cuird do-das-biur a hUachtar Aird — for hUíbh Cuirp. Ocus as-bert nád racchadh a cciniudh tar cethrar go bráth

⁽¹⁰⁾ Fecht do-breth corp Bruide meic Bile, rí^g Cruithneach, dochum nÍae. Ocus ba sáeth ocus ingar la hAdamnán a écc. Ocus as-bert ara tabharthae corp Brude cuccae hi teach ind oidchi-sin. Frithairidh Adhamnán ocin corp co matain isin tech-sin. Isin matain arabhárach an tan ro gabh an corp gluasacht ocus a shúile d' ersluccadh, is ann táinic araile cráibhdhech dochonnercil co dorus an tighe, &ersir; as-bert: Mása dóig todiúscad marbh di Adhamnán, at-berim co ná dingentar appaidh do nach clérech do-rega ina inad mina todiúsca marbu. Atá ní do dligudh ann, ol Adamnán. Mása chóra didiu, tabhram bennachtain forsin corp-sa ocus i n-anmain Bruidi. Ro faíd doridhisi Bruidi a spiorat dochum nimhe co mbennachtain Adamnáin &ersir; sámhtha Íae. Is and as-bert Adhamnán: Mór do ingantu do-^gní in rí génair ó Muire, betha Scuabán i mMuili,, écc do Bruide mac Bile. Is annamh, iar mbeith i rríghe thuaithe, ceppán caue crínn dara im mac rígh Ala Cluaithi.

⁽¹¹⁾ Fecht ele do Adhamnán i n(h)Í trí lá ocus teora oidhchi i n(d)-óeine ina thigh fhordúnta cen toidecht 'na mainistir. Luidh huathadh forbthi don ticch dús cionnus ro boí an cléirech. Ro déchsat for toll na heochrach co n(f)acatar in mac mbecc roálainn i n(d)-ucht Adamnáin. Ro buí dna Adamnán occ búidhe frisin náeidhin co mbo derbh leo ba hé Ísu do-luidh i ndeilb náeidin do airphetiud Adamnáin.

⁽¹²⁾ Fecht ele di Adamnán i n(h)Í do-breth corp don innsi. Bentar clocc ann. Tiagait uile ara chenn acht Adamnán. Ó ráncatar an muir at-racht asa churach gaimhin, ocus as-bert friu: Ba cór^u d(h)úib fer léiginn do chuinghidh dom accallaimh-si inás toidheacht ar mo cheann dom adnacal. Ocus do-rat cestu imda incchantu dóibh, ocus rucctha go hAdamnán ocus ro érnestar Adamnán huile. Iarfaidhidh do Adamnán, ar sé, ar is maith érnes cestu, focal fil isin mbaithis, cidh gaibhis ann .i. urget te Melthiel. Is-berat fri hAdamnán inn sin. Dixit Adamnán: A hifern tuccadh in cheist-sin for Cholum Chilli. Ocus ní machtad comadh é ainm an gráidh as roimarbhasaigh demhon Amelthiel. Oslaiccidh in ⁿ-erdamh do Cholum Chilli, ol Adamnán. Ro gníth(i) samhlaidh, ocus ro s(h)én Adamnán i leth i mbuí an corp. Ro-clos gréch ocus égemh an tSatain oc teacht asin churp dochum ⁿ-ifrind.

⁽¹³⁾ Ba do shaindánaib Adamnáin precept ocus forcetal. No priotchadh iaramh isin mbliadain déigenaigh a bethad co(n) terced fochaidi imon féil nEóin-si do fheraibh Érenn ocus Alban. No tathaigedh óccláech anaithnidh go Colmán Cruachan Aigle .i. ancara boí i Connachtaibh, ocus no aisnéidedh int ócclach mór do ingantaibh do Cholmán, ocus as-bert friss in tairngeredh Adhamnán fochaidi d'fheraibh Érenn ocus Alban imon féil nEóin-si. Tó, ol Colmán. Bidh fír dó, ol ind ócclach, is s í in fhochaidi Adamnán do thecht dochum nimhe immon féil nEóin-si. Is scél mór ocus is brón mór i n-ierthar domain, ocus faíter uait-si cuccai inn sin, ol ind ógláech. Faídhis Colmán ant aithescc sin go hAdamnán. Dóigh bas fhír inn sin, ol Adhamhnán. Ascnam(h) i n-ainm Dé ocus Choluim Chilli diar taigh. Et postea cecinit: Má ro-m-thoiccthi écc i n(dh)Í, ba gabál di thrócari. Nícon fettar fo nimh glas fóttán bad fherr fri ti^ugbás.

⁽¹⁴⁾ Fer fírén trá an fer-so go nglaine aiccnidh amhail uasalathair. Fírailither amhail Abram. Cendais dílgadach ó chroidhe amail Moysi. Psalmchétlaidh molbthaighe amail Dauid. Estud n-eccna amail Solmoin. Lestar togaidhe fri fógra fírinne amail Pól nApstol. Fer lán do rath ocus do dheolaigecht in Spirta Náeim amail Eóin Maccán. Lubgort cáein go cclandaibh sualach. Géscca fíne co toirthige. Tene taídhlech go ngrís goirthige ocus tesaigthe na mac mbethad im annad &ersir; im ellscoth ⁿdésherce. Leo ar nert &ersir; cumachta. Colum ar cennsu ocus diúiti. Nathir ar tuaichle &ersir; treabaire fri maith. Cennais umhal áilghen fri maccu bethadh. Fordorchaide éccennais fri maccu báis. Mogh sáethair ocus fognama do Chríost. Rí ar ordan ocus cumachta fri cuim(m)rech &ersir; tuaslacadh, fri sáeradh ocus dáeradh, fri marbad &ersir; beoucchad. Ó ro c(h)omhfhoiccsicchestair trá uair éitsechta ind-í náemh Adhamnáin ro fáeidh a spirut dochum nimhe, cusin cCoimdhe dia rofhogain. Atá immurgu a chorp co n-onóir ocus co n-airmitin, co fertaibh cech laithe hi bh^fus colléicc isin bith fhrecnairc. Cidh mór a onóir aniu, bidh mó i lló bráthu, an tan t(h)aithnifes amail gréin, ocus midhfes for toradh a phroceptu, ocus a cháeingnímha, a ailithre, a óighe &ersir; a umhalóitte don Choimde na ndúla, i n(d)-áentaid náei ngrádh nime ná dernsatt imarbas, i n(d)-áentaidh náem ocus náebhógh an domain, uasalaithrech ocus fáidhedh, apstol ocus descipul Íosu, i n(d)-áentaidh deachta &ersir; dáennachta Maic Dé, isin áentaidh as uaisle cech n-áentaidh, i n(d)-áentaidh na náebhtrínóitte, Athar, Maic, ocus Spirta Náemh. Áilim trócaire Dé tré impidhe ⁿAdhamnáin co roísem ind áentaidh-sin in saecula saeculorum Amen.