Léaghthar linn i mbeathaidh Phádraig, fuaramar scríobhtha i seinleabhar meamruim, mar aon lé beathaidh Mochuda agus Abbáin agus naomh oile, gurab Breathnach Pádraig. Ag so briathra an tseinleabhair: Pádraig, (ar sé), Breathnach iar n-a bhreith san bhaile darab ainm Nemptor i Maigh na bh-Fianbhoth ó thuismheidhtheoiribh cráibhtheacha diadha. {Patricius Brito natus in oppido Nemptor in Campo Taburno .i. tabernaculorum, ex parentibus devotis et religiosis ortus.}’’
Adeir arís san áit chéadna na briathra-so síos: Iar n-argain iomorro iomad críoch san m-Breatain do Scotaibh ó Éirinn, mar aon ré n-a rígh féin, Niall Naoighiallach, i n-aghaidh fhlaithis na Rómha, do hairgeadh go mór an Breatain leo ar dtús an leith thuaidh dhi, agus iar ndíbirt na sean-fhoirne aiste, do áitigheadar Éireannaigh féin innte. {Cum Scoti de Hibernia sub rege suo Niall Naoighiallach diversas provincias Britanniae contra Romanum imperium multum devastabant, contendere incipientes aquilonalem Britanniae plagam tandem, ejectis veteribus colonis, ipsi Hibernenses eam occupaverunt et habitaverunt.}’’Adeir an t-ughdar céadna san áit chéadna. go dtáinig de
so trí ríoghachta do bheith san m-Breatain Móir mar
atá Scotia Anglia is Britannia. Adeir an t-ughdar céadna gurab fán am-so, ar mbeith do Niall Naoighiallach san eachtra-so ag plandughadh Dál Riada i n-Albain, do chuaidh cabhlach Éireannach don áit iona raibhe Pádraig 'n-a chomhnuidhe. Ag so briathra an ughdair: Do
chuaidh, (ar sé), fán am-so cabhlach Éireannach do chreachadh
na críche 'n-a raibhe an Naomh Pádraig agus mar fá
gnáth lé h-Éireannchaibh tugadar iomad do bhraighdibh leo agus Naomh Pádraig mar aon riú i n-aois a shé mbliadhan
ndéag, agus dá shiair dó, mar atá Lupida is Darerca, agus tugadh Naomh Pádraig 'n-a
bhrághaid i n-Éirinn an naomhadh bliadhain de fhlaitheas Néill
ríogh Éireann do bhí go neartmhar seacht
mbliadhna fichead i bhflaitheas Éireann is lér hairgeadh an
Measaim fós gurab ré linn Néill do bheith ag gabháil ne.irt san m-Breatain Mhóir, do chuir cabhlach d'argain imill na Fraingce don chrích ré ráidhtear Armorica, da ngairthear anois an Bhreatain Bheag, agus gurab aiste tugadh Pádraig go n-a dhá shiair i mbroid. Is móide mheasaim fírinne an neithe-se máthair Phádraig do bheith 'n-a siair ag Mártain do bhí 'n-a easpog Toron san bh-Fraingc, is mar léaghthar linn i seinleabhar 'n-a bhfuil beatha Phádraig i n-Gaedhilg gurab ó Armorica tugadh Pádraig agus a dhá shiair i mbroid.
Is cosmhail fós ar mbeith do Niall an tan soin ag gabháil neirt na Breataine Móire, gurab as an m-Breatain do chuir cabhlach go himeall na Fraingce mar a raibhe Pádraig agus an drong táinig i mbroid leis. Agus fós léaghthar linn i seinleabhraibh an tseanchusa go dtugadh géill as an bh-Fraingc go Niall, agus measaim gurab díobh sin Pádraig.
Dála Néill iomorro iar dtabhairt iomad do bhraighdibh na Breataine leis tig i n-Éirinn go sluagh mór do Breatnachaibh agus d'Éireannchaibh 'n-a fhochair; is do-ní tionól, tuilleadh sluagh, agus cuiris scéala go h-Albain go taoiseachDál Riada da rádh ris é féin go líon a shluaigh da leanmhain don Fraingc.
Triallais iomorro Niall leis sin don Fhraingc go sluagh líonmhar maille ris, agus ar mbeith ag argain na Fraingce láimh lé sruth Loor dhó, is ann rug taoiseach Dál Riada air go n-a shluagh. Agus tárla fán am soin rí Laighean ar ionnarbadh ó Niall i n-Albain ar chomairce Ghabhráin mic Domhanghuirt taoiseach Dál Riada; agus an tan do chuaidh an Gabhrán céadna i ndiaidh Néill don Fhraingc, do chuaidh Eochaidh mar aon ris ann. Gidheadh níor lámh Eochaidh dul
Is é adhbhar imreasain tárla idir Eochaidh is Niall, mar do thogair Eochaidh suidhe i d-Teamhraigh 'n-a rígh fá bhrághaid Néill, agus ar mbeith naoi dtráth i d-Teamhraigh dó, tái nig draoi deigheolach 'n-a láthair is adubhairt ris nar dhlightheach dó geasa na Teamhrach do choill. ‘Óir is da geasaibh,’ ar sé, ‘gan rí do shuidhe innte ré flaitheas Éireann do ghabháil go ngabhadh nasc niadh fá n-a bhrághaid.’ Ionann sin ré a rádh agus go ngabhadh grádha Ridire Gaiscidh. Óir amhail adeirthear miles torquatus ré ridire gaiscidh, is mar sin adeirthear nia naisc i n-Gaedhilg ris an ngaisceadach do ghabhadh nasc nó slabhra fá 'n-a bhrághaid. Ionann iomorro nia is gaisceadhach nó tréinfhear, agus is ionann nasc is slabhra.
Dála Eochach mar do chualaidh teagasc an druadh, tréigis Teamhair is léigis an ríghe dhe. Tig Niall da éis sin agus suidhis i d-Teamhraigh is gabhais flaitheas Éireann, agus do hionnarbadh Eochaidh go h-Albain leis i ndiaidh iomad coinbhleachta do theagmháil eatorra; gonadh tríd sin do marbhadh Niall lé h-Eochaidh, amhail adubhramar thuas. Adhbhar oile fós easaonta do bhí aca, ar mbeith d'Eochaidh ag triall ó Theamhraigh go Laighnibh tárla go teach Laidchinn mic Bairrcheadha draoi Néill é, agus ar mbeith ann sin dó, do rinne mac an druadh iomarbháidh chainnte ré h-Eochaidh is marbhais Eochaidh tríd sin é.
Téid iomorro an draoi da chasaoid sin ré Niall, agus iarrais air teacht do dhíoghail a mhic ar Laighnibh; agus ré greasacht an druadh tig Niall tromshluagh tairpeach d'airgean Laighean; agus ar rochtain Laighean doíbh, ní ghéabhadh an draoi ó Niall cumhaidh ná ceathra do ghabháil
Mar do chonnairc Eochaidh an laochraidh da ionnsaighe ar tí a mharbhtha, tug criothnughadh curaidh go calma air féin, agus leis sin sníomhthar an slabhra is bristear an luirgfhearsad leis, agus téid ar éigin ón laochraidh iar marbhadh druinge dhíobh; is ní haithristear a bheag da scéalaibh go rochtain i n-Albain dó, ar chomairce Ghabhráin mic Domhanghuirt, amhail adubhramar; gonadh é sin an dara fáth faltanais do bhí aige ré Niall.